Bài giảng lỗ tấn

Hoàn cảnh xã hội và văn học Trung Quốc đ ơng thời  Thời gian từ 1840 chiến tranh thuốc phiện đến 1919 phong trào Ngũ Tứ gắn với giai đoạn văn học cận đại.. Hoàn cảnh xã hội và văn học

lç tÊn

tài liệu tham kháo

 Lỗ Tấn thân thế, sự nghiệp, những sáng tác tiêu biểu Lỗ Tấn thân thế, sự nghiệp, những sáng tác tiêu biểu– –

NXB VHTT, 2002 Trần Lê Bảo biên soạn và tuyển chọn

 Lỗ Tấn truyện ngắn Lỗ Tấn truyện ngắn– – NXB VHTT, 2001 Tr ơng Chính

dịch và giới thiệu

 Lỗ Tấn Tạp văn Lỗ Tấn Tạp văn– – NXB GD, 1998 Tr ơng Chính dịch và

giới thiệu

 Thơ Lỗ Tấn NXB Lao động, Trung tâm Văn hóa ngôn ngữ

Đông Tây, 2002 Phan Văn Các dịch và chú giải

 Lịch sử tiểu thuyết Trung Quốc, NXB ĐH QG, Hà Nội,

2002 Lỗ Tấn L ơng Duy Tâm, L ơng Duy Thứ dịch và hiệu đính

giíi thiÖu chung

vÒ lç tÊn

I Hoàn cảnh xã hội và văn học Trung Quốc đ ơng

thời

 Thời gian từ 1840 (chiến tranh thuốc phiện) đến 1919

(phong trào Ngũ Tứ) gắn với giai đoạn văn học cận

đại Vấn đề cải cách văn học và sự đóng góp của một

số nhà cải cách nh Hoàng Tôn Hiến, Khang Hữu Vi, L

ơng Khải Siêu

I Hoàn cảnh xã hội và văn học Trung Quốc đ ơng

thời

 Thời gian từ 1919 (phong trào Ngũ Tứ) đến 1949 (n ớc

CHND Trung Hoa ra đời) gắn với giai đoạn văn học hiện đại Sự ra đời của các tổ chức văn học cách mạng,

sự phát triển của các thể loại mới (thơ, kịch, tiểu thuyết) và sự xuất hiện của các nhà văn tiêu biểu (Lỗ Tấn, Quách Mạt Nh ợc Nữ thần, Tào Ngu Lôi Vũ) – –

Tấn, Quách Mạt Nh ợc Nữ thần, Tào Ngu Lôi Vũ) – –

II Lỗ Tấn – cuộc đời và

t t ởng

 Thời thơ ấu và những dấu ấn không thể phai mờ

 “Tìm con đ ờng khác, đi xứ khác, tìm những con ng

ời khác“

 Trở về quê h ơng chiến đấu và sáng tác

 Những năm tháng “làm gấp một ít công việc dù có

phải sống bớt đi ít năm“

1 Thêi th¬ Êu vµ nh÷ng dÊu Ên

1 Thời thơ ấu và những dấu ấn

không thể phai mờ

 Sự sa sút của gia đình năm Lỗ Tấn 13 tuổi

đã để lại những dấu ấn đậm nét trong

quãng đời thơ ấu của ông

 Tựa Gào thét: “có ai từ con một gia đình khá giả rơi vào cảnh khốn khó không, tôi cho rằng qua cái cầu ấy đại khái có thể

1 Thêi th¬ Êu vµ nh÷ng dÊu Ên

kh«ng thÓ phai mê

 Thêi th¬ Êu, Lç TÊn cßn häc ® îc nhiÒu ®iÒu v« cïng quý gi¸ tõ nh÷ng sù gi¸o dôc bªn ngoµi tr êng häc vµ kinh s¸ch

 Bµ néi

 U giµ

Th«n An KiÒu

2 T×m con ® êng kh¸c, ®i xø “

kh¸c, t×m nh÷ng con ng êi kh¸c”

 N¨m 1898, m êi b¶y tuæi, do nh÷ng biÕn cè lín trong lÞch sö còng nh trong hoµn c¶nh riªng, Lç TÊn rêi quª h ¬ng lªn Nam Kinh

häc ë Giang Nam thuû s häc ® êng mét tr –êng häc T©y

 N¨m 1899, Lç TÊn thi vµo Kho¸ng Lé häc ® êng mét tr êng häc cã «ng hiÖu tr ëng lµ ng –

êi cã t t ëng duy t©n

 Thiên diễn luận - Thomas Henry Huxley

Tiến hoá và đạo đức học

“sinh mÖnh líp sau bao

giê còng cã ý nghÜa h¬n, hoµn thiÖn h¬n líp tr íc,

t ¬ng lai sÏ s¸ng sña h¬n hiÖn t¹i, lùc l îng míi sÏ thay thÕ lùc l îng cò”

2 T×m con ® êng kh¸c, ®i xø “

Lu Xun in Tokyo, 1904, after cutting

off his queue

Lu Xun's Sendai residence

2 Tìm con đ ờng khác, đi xứ “

khác, tìm những con ng ời khác”

 Năm 1906, sau 2 năm học y, Lỗ Tấn đột

ngột rời khỏi tr ờng để chuyển sang một lĩnh vực hoàn toàn khác: văn nghệ

 “Một quốc dân ngu muội và đớn hèn, thì

cho dù cơ thể có to lớn đến mấy, khoẻ

mạnh đến mấy, cũng chỉ có thể làm một

vật thị chúng, và những kẻ đi xem thị

chúng hoàn toàn vô nghĩa mà thôi”

• “theo tôi hồi đó muốn biến đổi tinh thần họ không gì bằng dùng văn nghệ Thế là tôi định đề x ớng phong trào văn

Lu Xun in Tokyo, 1909

3 Trở về quê h ơng chiến đấu và

• “Tôi cảm thấy hình nh đã lâu rồi

không còn có cái tên gọi là Trung Hoa dân quốc nữa”, “ tôi cảm thấy cái gì cũng phải bắt đầu làm lại”

3 Trở về quê h ơng chiến đấu và

sáng tác

 Năm 1917, cách mạng tháng 10 Nga bùng nổ và có ảnh h ởng lớn đến toàn thế giới Tại Trung Quốc, ngày 4 tháng

5 năm 1919 phong trào Ngũ Tứ ra đời

học hiện đại Trung Quốc tập I)

3 Trở về quê h ơng chiến đấu và

sáng tác

gia biên tập tạp chí Tân thanh niên

văn hoá của phong trào Ngũ Tứ, chống phong kiến, ủng hộ khoa học và dân

mà dùng bạch thoại trong sáng tác

3 Trở về quê h ơng chiến đấu và

sáng tác

tác nhiều truyện ngắn nh Nhật kí ng ời

điên, Khổng ất Kỷ, Thuốc, AQ chính

truyện và nhiều tạp văn thấm đẫm hơi thở của thời đại

mốc quan trọng đánh dấu sự chuyển biến

3 Trở về quê h ơng chiến đấu và

sáng tác

đình bản Phong trào cách mạng văn hoá cũng xuống dốc, mặt trận chiến

đấu thống nhất bị chia rẽ

xúc nhiều hơn với chủ nghĩa Mác và quan điểm mác xít trong văn nghệ và những tác phẩm văn học Nga Xô viết

3 Trở về quê h ơng chiến đấu và

sáng tác

 Năm 1925, tại tr ờng nữ S phạm Bắc Kinh

nổ ra cao trào đấu tranh chính trị chống

chính phủ Đoàn Kỳ Thuỵ

 Ngày 18 tháng 3 năm 1926, cuộc đấu tranh

bị đàn áp dã man, hơn bốn m ơi thanh niên

bị giết hại, trong đó có những nữ sinh u tú

nh L u Hoà Trân, D ơng Đức Quần

3 Trở về quê h ơng chiến đấu và

sáng tác

 Sau những biến cố năm 1925, 1926, Lỗ Tấn

về Phúc Kiến dạy ở khoa Văn Tr ờng Đại

học Hạ Môn

 Đầu năm 1927, ông lại đến Quảng Châu

vừa làm Tr ởng khoa Văn kiêm tr ởng phòng giáo vụ Tr ờng Đại học Tôn Trung Sơn vừa tràn đầy hi vọng góp sức vào cuộc đấu

tranh chính trị bằng những sáng tác của

mình

ngoÆt lín trong t t ëng vµ s¸ng t¸c cña Lç

Lu Xun with Xu Guangping in Guangzhou, September 11, 1927

• “mọi mơ ớc của tôi tan vỡ”

• “tôi th ờng lạc quan cho rằng áp bức giết hại thanh niên có lẽ là ng ời già”

• “cũng là thanh niên mà chia thành hai mặt

trận, có kẻ gửi th cáo giác, có kẻ tiếp tay

cho bọn quan lại bắt ng ời”

• “Giết hại thanh niên lại hình nh cũng là

thanh niên Mà đối với tính mạng và tuổi trẻ không thể nào lấy lại đ ợc của ng ời khác, họ

4 Nh÷ng n¨m th¸ng lµm gÊp mét Ýt “

c«ng viÖc dï cã ph¶i sèng bít

®i Ýt n¨m”

vô vµ c«ng viÖc ë Qu¶ng Ch©u, cïng Høa Qu¶ng B×nh vÒ Th îng H¶i tæ chøc

lÔ c íi

4 Những năm tháng làm gấp một ít “

công việc dù có phải sống bớt

đi ít năm”

 Ông giảng dạy ở các tr ờng đại học theo

đề nghị của sinh viên Th ợng Hải Ông

làm chủ biên và hợp tác giúp đỡ ra các báo, tạp chí Ông tham gia tích cực vào các cuộc bút chiến, tranh luận về văn

nghệ cách mạng Ông dịch và giới thiệu

lí luận văn nghệ mác xít, nền văn học

4 Những năm tháng làm gấp một ít “

công việc dù có phải sống bớt

đi ít năm”

cánh tả Trung Quốc (th ờng gọi tắt là Tả liên) đ ợc thành lập Lỗ Tấn là một trong những ng ời khởi x ớng và lãnh

đạo Tả liên

Tấn còn tham gia vào các hoạt động xã hội khác.

Lu Xun and his son, 9.1930

Lu Xun’ s family, 1933

4 Những năm tháng làm gấp một ít “

công việc dù có phải sống bớt

đi ít năm”

thể loại lúc bấy giờ theo ông là hiệu quả

cho hiện tại

đã làm việc với một tinh thần đúng nh cuối

LuXun in Shang Hai, 1935

The group photo of Lu Xun and Shanghai young men in 1930s.

• Không đ ợc tống táng mà nhận của ai một đồng xu

trừ bạn cũ không kể.

không thì là ngốc.

sống, nhất thiết đừng làm một nhà văn hay một nhà

mỹ thuật đầu óc rỗng tuếch.

chủ tr ơng khoan dung, thì nhất thiết chớ gần.

Ngày 19.10.1936, Lỗ Tấn qua đời ở

tuổi 56 Hơn 6000 ng ời, hầu hết là

thanh niên đã đến dự đám tang Lỗ Tấn Quan tài ông đ ợc phủ lá cờ đỏ với

những chữ vàng “linh hồn dân tộc”

Luxun's funeral, 10.1936

Lu Xun in Stamps