THIẾT KẾ MẠCH NGUỒN MỘT CHIỀU ỔN ÁP
Trang 1Trường SPKTHY ĐỒ ÁN MÔN HỌC
Khoa : Điện-Điện Tử MẠCH VÀ THIẾT BỊ ĐIỆN
ĐỀ TÀI : THIẾT KẾ MẠCH NGUỒN MỘT CHIỀU ỔN ÁP
Nhóm sinh viên thực hiện : 1.Nguyễn Đức Cảnh
Nội dung cần hoàn thành :
Lập kế hoạch thực hiện và báo cáo đúng tiến độ
Nghiên cứu ứng dụng thực tế của mạch
Giới thiệu thông số , ứng dụng của các phần tử trong mạch
Tính toán , lựa chọn linh kiện
Quyển thuyết minh và các bản vẽ
Giáo viên hướng dẫn :
Lý Văn Đạt
Trang 2Trường SPKTHY ĐỒ ÁN MÔN HỌC Khoa : Điện-Điện Tử MẠCH VÀ THIẾT BỊ ĐIỆN
Nhận xét của giáo viên hướng dẫn:
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
Trang 3Trường SPKTHY ĐỒ ÁN MÔN HỌC
Khoa : Điện-Điện Tử MẠCH VÀ THIẾT BỊ ĐIỆN
MỤC LỤC
LỜI NÓI ĐẦU……… 4
Phần 1: GIỚI THIỆU CHUNG VỀ MỘT SỐ LOẠI LINH KIỆN DÙNG TRONG MẠCH 1 Điện trở ……… 5
2 Tụ điện ……… 8
3 Diode ……… 10
4 Biến áp ………20
5 IC ổn áp ……… 23
Phần 2:Sơ đồ và nguyên lí làm việc của mạch điện 1.Sơ đồ nguyên lí ……… …32
2.Nguyên lí làm việc ……… …35
3.Tài liệu tham khảo……… ….….42
Kết luận ……….………… 43
Trang 4Trường SPKTHY ĐỒ ÁN MÔN HỌC
Khoa : Điện-Điện Tử MẠCH VÀ THIẾT BỊ ĐIỆN
Lời Mở Đầu
Cùng với sự phát triển của nền kinh tế và khoa học kỹ thuật trên con đường công nghiệp hoá và hiện đại hoá đất nước Ngành điện-điện tử nói chung đã có những bước tiến vượt bậc và mang lại những thành quả đáng kể Để thúc đẩy nền kinh tế của đất nước ngày càng phát triển, giàu mạnh thì phải đào tạo cho thế hệ trẻ có đủ kiến thức và kỹ năng để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của xã hội.Vì vậy cần đòi hỏi phải nâng cao chất lượng đào tạo, đưa ra các phương pháp cùng với trang thiết
bị dạy học hiện đại vào trong giảng đường, trường học có như vậy thì trình độ của sinh viên ngày càng cao mới đáp ứng được nhu của xã hội Trường ĐHSPKT Hưng Yên là một trong số những trường đã rất trú trọng đến việc hiện đại hoá trang thiết bị nhằm nâng cao hiệu quả trong giảng dạy cũng như giúp sinh viên có khả năng thực tế cao
Để sinh viên có tăng khả năng tư duy và làm quen với công việc thiết kế,
chế tạo chúng em đã được giao cho thực hiện đồ án: “Thiết kế, chế tạo bộ nguồn một chiều” nhằm củng cố về mặt kiến thức trong quá trình học cũng như trên thực
tế
Sau khi nhận đề tài, nhờ sự giúp đỡ tận tình của thầy Lý Văn Đạt cùng với
sự lỗ lực cố gắng của cả nhóm, sự tìm tòi, nghiên cứu tài liệu, đến nay đồ án của chúng em về mặt cơ bản đã hoàn thành Trong quá trình thực hiện dù đã rất cố gắng nhưng do trình độ còn hạn chế kinh nghiệm còn ít nên không thể tránh khỏi sai sót Chúng em mong nhận được sự chỉ bảo giúp đỡ và đóng góp ý kiến của các thầy,cô giáo trong khoa để đồ án của chúng em ngày càng hoàn thiện hơn!
Trang 5Có 3 loại điện trở chính (theo c
- Than ép: Loại này có công
- Màng than: Loại này có công su
- Dây quấn: Loại này có công su
ĐỒ ÁN MÔN H MẠCH VÀ THI
ỆU CHUNG VỀ MỘT SỐ LOẠI LINH KI
ĐIỆN TỬ
ộng không thể thiếu trong các mạch điện và dòng điện tạo sụt áp để thực hiện chức năng tùy theo v
ế giữa hai đầu vật dẫn điện, đo bằng vôn (V)
òng điện đi qua vật dẫn điện, đo bằng ampe (A)
a vật dẫn điện, đo bằng Ohm (Ω)
(theo cấu tạo) :
i này có công suất < 3W và hoạt động ở tần số thấp
i này có công suất > 3W và hoạt động ở tần số cao
i này có công suất > 5W và hoạt động ở tần số thấp
ÁN MÔN HỌC
CH VÀ THIẾT BỊ ĐIỆN
I LINH KIỆN
n và điện tử, ăng tùy theo vị
(V)
(A)
Trang 6Trường SPKTHY ĐỒ ÁN MÔN HỌC Khoa : Điện-Điện Tử MẠCH VÀ THIẾT BỊ ĐIỆN
Đặc điểm của điện trở:
- Điện trở làm việc phụ thuộc vào nhiệt độ của nó do đó trị số thay đổi khi
có dòng chạy qua do có hiện tượng biến đổi năng lượng điện thành năng lượng nhiệt trên thân điện trở
- Công suất của điện trở
P=U.I= I 2 R
Với:
-P là công suất (W)
-U là hiệu điện thế (V)
-I là cường độ dòng điện (A)
-R là giá trị của điện trở (Ω)
-Giá trị của điện trở còn thay đổi theo thời gian hay trong những điều kiện đặc biệt theo tần số tín hiệu xoay chiều tác động lên nó
-Khi có hai hay nhiều điện trở R1, R2,R3…Rn mắc nối tiếp nhau thì điện trở tổng cộng bằng tổng các điện trở :
R = R1 + R2 + R3…+ Rn
Trang 7Trường SPKTHY ĐỒ ÁN MÔN HỌC Khoa : Điện-Điện Tử MẠCH VÀ THIẾT BỊ ĐIỆN Khi đó I=I1 =I2 = I3…= In
Chuẩn EU Chuẩn US Biến trở Điện trở nhiệt Quang trở R
Trang 8Trường SPKTHY ĐỒ ÁN MÔN HỌC Khoa : Điện-Điện Tử MẠCH VÀ THIẾT BỊ ĐIỆN
Hình dạng thực tế một số loại điện trở
10 5W 6,8 10W
Điện trở thường
Điện trở công suất
Điện trở công suất
Biến trở
2 TỤ ĐIỆN
Khái niệm
Tụ điện là một loại linh kiện thụ động được sử dụng rất rộng rãi trong các mạch điện
tử, có khả năng tích trữ năng lượng dưới dạng từ trường
Phân loại tụ điện
Có rất nhiều phương pháp phân loại ở đây ta dựa vào chất chế tạo bên trong của tụ điện thì có các loại sau:
-Nhóm tụ mica, tụ selen, tụ cemamic nhóm này làm việc ở khu vực tần số
Trang 9Trường SPKTHY ĐỒ ÁN MÔN HỌC Khoa : Điện-Điện Tử MẠCH VÀ THIẾT BỊ ĐIỆN cao tần
- Nhóm tụ sứ, sành.giấy dầu: nhóm này hoạt động ở khu vực tần số trung
bình
- Tụ hóa làm việc ở khu vực tần số thấp
- Dùng để tích điện, và xả điện, chỉ cho tín hiệu xoay chiều đi qua, ngăn dòng một chiều
- Khả năng nạp, xả điện nhiều hay ít phụ thuộc vào điện dung C của tụ
- Đơn vị đo điện dung của tụ ở mạch: pF(picro Fara),nF(nano Fara),
(micro Fara)
- Ghép nối tiếp: Các tụ C1, C2, , Cn ghép nối tiếp thì điện dung tương đương C của bộ tụ có giá trị xác định bởi
1/C= (1/C1) + (1/C2) +….+(1/Cn)
- Ghép tụ song song: Các tụ C1, C2, , Cn ghép song song thì điện dung
tương đương C của bộ tụ được xác định bởi
Tụ biến dung
và tụ vi chỉnh
Trang 10Trường SPKTHY
Khoa : Điện-Điện Tử
3 DIODE
Khái niệm
Diode bán dẫn có cấu tạo là m
cực nối ra từ miền p gọi là Anôt (A), c
Kí hiệu:
ng SPKTHY ĐỒ ÁN MÔN H
MẠCH VÀ THI
o là một chuyển tiếp p-n với hai điện cực nối ra,
i là Anôt (A), cực nối ra từ miền n gọi là katôt (K)
Trang 11Trường SPKTHY ĐỒ ÁN MÔN HỌC Khoa : Điện-Điện Tử MẠCH VÀ THIẾT ĐIỆN
Khi diode có điện thế Anôt dương hơn so với Katôt, ta nói diode được
phân cực thuận đi qua, diode dẫn điện
Ngược lại, khi diode có điện thế Anôt âm hơn so Katôt thì diode bị phân cực ngược, diode không có dòng điện
Tính chất của diot
Diode chỉ dẫn điện theo một chiều từ anot đến katot theo nguyên lý dòng
điện chảy từ nơi có điện thế cao đến nơi có điện thế thấp muốn có dòng điện
qua diode theo chiều từ nơi có điện thế cao đén nơi có điện thế thấp cần
phải đặt ở anot một điện thế cao hơn ở katot.Khi đó UAK>0 và ngược chiều
với điện áp tiếp xúc (UTX).Như vậy muốn có dòng điện qua diode thì điện
trường do UAK sinh ra phải mạnh hơn điện trường tiếp xúc,tức la
UAK>UTX.Khi đó một phần của điện áp UAK dùng đẻ cân bằng với điện áp
tiếp xúc (khoảng 0,6 V)phần còn lại dùng để tạo dòng điện thuận qua diode
Khi UAK>0,ta nói diode phân cực thuận và dòng điện qua diode lúc đó gọi
là dòng điện thuận (chiều từ A sang K) Khi UAK đã đủ cân bằng với điện áp tiếp xúc thì diode trở nên dẫn điện rất tốt, tức là điện trở của diode lúc đó rất thấp (khoảng vái chục ohm).Do vậy phần điện áp để tạo ra dòng điện thuận
thường nhỏ hơn nhiều so với phần điện áp dùng để cân bằng với UTX Thông thường phần điện áp dùng để cân bằng với UTX cần khoảng 0.6V và phần điện áp tạo ra dòng thuận khoảng 0.1-0.5V tùy theo dòng thuận vài chục mA hay lớn đến vài Ampe.Như vậy giá trị của UAK đủ đẻ có dòng qua diode khoảng 0.6-1.1V Ngưỡng
Trang 12qua diode tăng nhanh và đốt cháy diode và vậy khi sử dụng tuân thủ 2 điều kiện sau :
- Dòng điện thuận qua diode không được lớn hơn giá trị tối đa cho phép
- Điên áp phân cực ngược ( UAK ) không được lớn hơn VBR (một ngưỡng
- Dòng điện thuận không được lớn hơn 1A
- Ungược MAX đạt vào diode không được lớn hơn 1000V
- Uthuận (UAK ) có thể tăng đến 1,1V nếu Ithuận = 1A
Lưu ý đối với diode chỉnh lưu chung thì UAK = 0,6V thì diode bắt đầu dẫn
điện và khi UAK = 0,7V thì dòng qua diode đạt đến vài chuc mA
Đặc tuyến Von - Ampe của diode bán dẫn
Trang 13Trường SPKTHY ĐỒ ÁN MÔN HỌC Khoa : Điện-Điện Tử MẠCH VÀ THIẾT BỊ ĐIỆN
Đặc tuyến Von-Ampe của diode được chia làm 3 vùng :
Trang 14Trường SPKTHY ĐỒ ÁN MÔN HỌC
Khoa : Điện-Điện Tử MẠCH VÀ THIẾT BỊ ĐIỆN
Vùng 1: Ứng với trường hợp phân cực thuận điện áp nhỏ dòng điện lớn điện trở
Các tham số giới hạn của diode :
- Điện áp ngược cực đại để diode còn thể hiện tính chất van (chưa bị đánh
thủng): U ngc max( thường giá trị Ungc max chọn khoảng 80% giá trị điện áp
đánh thủng U dt
- Dòng điện cho phép cực đại qua van lúc mở: I Acf
- Công suất tiêu hao cực đại cho phép trên van để chưa bị hỏng vì nhiệt: Pcf
Diode phát quang
Khi một diode được phân cực thuận, các điện tử từ bán dẫn loại n sang lấp đầy lỗ
trống trong bán dẫn loại p tạo ra dòng điện thuận Đối với diode bình thường chế tạo
từ Ge và Si thì sự tái hợp giữa điện tử và lỗ trống tạo ra năng lượng dưới dạng
nhiệt
Trang 15Trường SPKTHY ĐỒ ÁN MÔN HỌC Khoa : Điện-Điện Tử MẠCH VÀ THIẾT BỊ ĐIỆN
Diode phát quang (LED) là loại diode dùng các chất bán dẫn đặc biệt như
Ga,As Với các chất này sự tái hộ điện tử và lỗ trống sẽ tạo ra ánh sáng
Tuỳ theo chất bán dẫn mà LED phát ra ánh sáng có màu khác nhau như vàng, xanh
lá, đỏ, Điện áp ngưỡng của LED: Vz=1,7V Dòng điện: ID = 5mA.LED dùng trong các mạch chỉ thị, cho biết trạng thái của mạch như báo nguồn, báo mức logic, báo âm lượng,
Ứng dụng của diode
Diode được ứng dụng nhiều trong các mạch điện tử :
- Dùng để chỉnh lưu, ổn định điện áp
- Dùng hạn biến tín hiệu tránh được nhiễu
- Dùng để tách sóng tín hiệu ra khỏi sóng mang cao tần
- Dùng để chọn cộng hưởng đài
Mạch chỉnh lưu
Một mạch chỉnh lưu là một mạch điện có các thiết bị điện tử, dùng để biến
đổi dòng điện xoay chiều thành dòng điện một chiều Các mạch chỉnh lưu
có thể dùng trong các bộ nguồn cấp điện, và trong các mạch tách sóng của
tín hiệu vô tuyến Các mạch chỉnh lưu có thể được lắp bằng các điốt bán
dẫn, các đèn chỉnh lưu thủy ngân và các kỹ thuật khác Một mạch chỉnh
lưu là một mạch điện có các thiết bị điện tử, dùng để biến đổi dòng
điện xoay chiều thành dòng điện một chiều Các mạch chỉnh lưu
có thể dùng trong các bộ nguồn cấp điện, và trong các mạch tách
Trang 16Trường SPKTHY ĐỒ ÁN MÔN HỌC Khoa : Điện-Điện Tử MẠCH VÀ THIẾT BỊ ĐIỆN
sóng của tín hiệu vô tuyến Các mạch chỉnh lưu có thể được lắp bằng
các điốt bán dẫn, các đèn chỉnh lưu thủy ngân và các
kỹ thuật khác
Khi chỉ dùng một điốt đơn lẻ để chỉnh lưu dòng điện xoay chiều,
bằng cách khóa không cho phần dương hoặc phần âm của dạng
sóng đi qua mạch điện, thì thuật ngữ "chỉnh lưu" và "điốt" có thể
được xem như là một Đa số các mạch chỉnh lưu sử dụng nhiều
điốt với các cách sắp xếp khác nhau để có thể biến đổi từ xoay
chiều thành một chiều tốt hơn trường hợp sử dụng một điốt riêng
lẻ Trước khi các điốt bán dẫn phát triển, người ta còn dùng các mạch
chỉnh lưu sử dụng đèn điện từ chân không , đèn chỉnh lưu thủy
ngân, các dãy bán dẫn đa tinh thể seleni
Các máy truyền thanh vô tuyến đầu tiên, người ta gọi là các máy tinh thể,
dùng một sợi "râu mèo" hoặc một kim nhọn tiếp xúc nhẹ vào một điểm
trên một khối tinh thể galena (sunphát chì) để tạo ra một điốt tiếp điểm,
hoặc một bộ tách sóng tinh thể Trong hệ thống sấy đốt khí, các bộ phát
hiện lửa có thể dùng Hai điện cực trong một vỏ bọc kín có thể sản sinh ra
dòng điện và có thể chỉnh lưu được một dòng điện xoay chiều, nhưng chỉ
khi chúng nhìn thấy ngọn lửa
Mạch chỉnh lưu nửa sóng
Một mạch chỉnh lưu nửa sóng chỉ một trong nửa chu kỳ dương hoặc âm có
thể dễ dàng đi ngang qua điốt, trong khi nửa kia sẽ bị khóa, tùy thuộc vào
Trang 17Trường SPKTHY ĐỒ ÁN MÔN HỌC Khoa : Điện-Điện Tử MẠCH VÀ THIẾT BỊ ĐIỆN
chiều lắp đặt của điốt Vì chỉ có một nửa chu kỳ được chỉnh lưu, nên mạch
chỉnh lưu nửa sóng có hiệu suất truyền công suất rất thấp Mạch hỉnh lưu
nửa sóng có thể lắp bằng chỉ một đi ốt bán dẫn trong các mạch nguồn một
pha
Mạch chỉnh lưu cả sóng
Mạch chỉnh lưu toàn sóng biến đổi cả hai thành phần cực tính của dạng
sóng đầu vào thành một chiều Do đó nó có hiệu suất cao hơn Tuy nhiên
trong mạch điện không có điểm giữa của biến áp người ta sẽ cần đến 4 điốt
thay vì một như trong mạch chỉnh lưu nửa sóng Điều này có nghĩa là đầu
cực của điện áp ra sẽ cần đến 2 điốt để chỉnh lưu, thí dụ như 1 cho trường
hợp điểm X dương, và 1 cho trường hợp điểm X âm Đầu ra còn lại cũng
cần chính xác như thế, kết quả là phải cần đến 4 điốt Các điốt dùng cho
kiểu nối này gọi là cầu chỉnh lưu
Trang 18Trường SPKTHY ĐỒ ÁN MÔN HỌC
Khoa : Điện-Điện Tử MẠCH VÀ THIẾT BỊ ĐIỆN
Bộ chỉnh lưu toàn sóng biến đổi cả 2 nửa chu kỳ thành một điện áp đầu ra có một
chiều duy nhất: dương (hoặc âm) vì nó chuyển hướng đi của dòng điện của nửa chu kỳ
âm (hoặc dương)của dạng sóng xoay chiều Nửa còn lại sẽ kết hợp với nửa kia thành
một điện áp chỉnh lưu hoàn chỉnh Đối với nguồn xoay chiều một pha, nếu dùng biến
áp có điểm giữa, chỉ cần 2 điốt nối đâu lưng với nhau (nghĩa là anode-với-anode hoặc
cathode-với-
cathode)có thể thành một mạch chỉnh lưu toàn sóng
Một mạch chỉnh lưu dùng đèn chân không thông dụng sử dụng một đèn có 1
cathode và 2 anode trong cùng một vỏ bọc; Trong trường hợp này, 2 điốt chỉ
cần một bóng chân không Các đèn 5U4 và 5Y3 là những thí dụ thông dung
nhất cho kiểu mạch này
Mạch điện ba pha cần đến 6 điốt Thông thường cần 3 cặp, nhưng không
phải cùng loại với điốt đôi sử dụng trong chỉnh lưu một pha toàn sóng Thay
vào đó người ta dùng cặp điốt nối tiếp với nhau (cathode nối với Anode
Thường thì các điốt đôi sẽ được bố trí ra 4 chân, để có thể tùy ý đấu nối cho
mạch chỉnh lưu toàn sóng một pha, hay mạch cầu một pha và ba pha
Hầu thết các thiết bị phát sinh ra dòng điện xoay chiều (như máy phát điện xoay
Trang 19Trường SPKTHY ĐỒ ÁN MÔN HỌC
Khoa : Điện-Điện Tử MẠCH VÀ THIẾT BỊ ĐIỆN
chỉnh lưu cầu ba pha để chỉnh lưu thành dòng điện một chiều, nạp điện cho
bình acquy
Ứng dụng của mạch chỉnh lưu - Một diode chỉnh lưu và các phụ
kiện giải nhiệt
Ứng dụng cơ bản nhất của mạch chỉnh lưu là trích xuất thành phần điện một
chiều hữu dụng từ nguồn xoay chiều Thực tra hầu hết các ứng dụng điện tử
sử dụng nguồn điện một chiều, nhưng nguồn cung cấp lại là dòng điện xoay
chiều Vì thế các mạch chỉnh lưu được sử dụng bên trong mạch cấp nguồn
của hầu hết các thiết bị điện tử
Mạch biến đổi điện một chiều từ điện áp này sang điện áp khác sẽ phức tạp hơn
Một trong những phương pháp đổi từ điện một chiều sang điện một chiều là: đầu
tiên chuyển từ một chiều thành xoay chiều, (dùng một mạch nghịch lưu) sau đó
đưa qua máy biến áp để thay đổi điện áp, và cuối cùng là chỉnh lưu lại thành điện một chiều
Trang 20Trường SPKTHY ĐỒ ÁN MÔN HỌC
Khoa : Điện-Điện Tử MẠCH VÀ THIẾT BỊ ĐIỆN
Các mạch chỉnh lưu cũng được ứng dụng trong mạch tách sóng các tín hiệu
vô tuyến điều biến biên độ Tín hiệu có thể cần hoặc không cần khuếch đại
trước khi tách sóng Nếu tín hiệu nhỏ quá, phải sử dụng các điốt có điện áp rơi
rất thấp Trong trường hợp này các tụ và điện trở tải phải lựa chọn cẩn thận
cho phù hợp Trị số tụ điện thấp quá sẽ làm cho sóng cao tần lọt sang đầu ra
Chọn cao quá, nó có thể nạp đầy và giữ nguyên điện áp đã được nạp
Điện áp ra của một mạch chỉnh lưu toàn sóng với các thyristor được điều khiển
Các mạch chỉnh lưu cũng được sử dụng để cấp điện có cực tính cho máy hàn
điện Các mạch như thế này đôi khi thay thế các điốt trong cầu chỉnh lưu bằng
các Thyristor Các mạch này sẽ có điện áp ra phụ thuộc vào góc kích mồi
4 Máy biến áp
Khái niệm
Máy biến thế hay máy biến áp là thiết bị điện gồm hai hoặc nhiều cuộn dây, hay 1 cuộn dây có đầu vào và đầu ra trong cùng 1 từ trường Cấu tạo cơ bản của máy biến thế thường là 2 hay nhiều cuộn dây đồng cách điện được quấn trên cùng 1 lõi sắt hay sắt từ ferit.ghép cách điện với nhau để tránh dòng Fu-co và tăng cường
từ thông qua mạch
Máy biến áp có thể thay đổi hiệu điện thế xoay chiều, tăng thế hoặc hạ thế, đầu ra cho 1 hiệu điện thế tương ứng với nhu cầu sử dụng Máy biến thế đóng vai trò rất quan trọng trong truyền tải điện năng
Trang 21Trường SPKTHY ĐỒ ÁN MÔN HỌC
Khoa : Điện-Điện Tử MẠCH VÀ THIẾT BỊ ĐIỆN
Hình 1
Cấu tạo và nguyên tắc hoạt động
a Cấu tạo:
biến áp gồm nhiều lá sắt mỏng ghép cách điện với nhau để tránh dòng Fu-cô và tăng cường từ thông qua
mạch Hình 2
- Số vòng dây ở hai cuộn phải khác nhau, tuỳ thuộc nhiệm vụ của máy
- Cuộn sơ cấp nối với mạch điện xoay chiều còn cuộn thứ cấp nối với
tải tiêu thụ điện
- Trong thực thế thì máy biến áp có dạng như hình 1, còn trong việc biểu diễn sơ
đồ máy biến áp thì có dạng hình 2
b Nguyên tắc hoạt động:
- Đặt điện áp xoay chiều tần số f ở hai đầu cuộn sơ cấp Nó gây ra sự biến thiên từ
Trang 22Trường SPKTHY ĐỒ ÁN MÔN HỌC
Khoa : Điện-Điện Tử MẠCH VÀ THIẾT BỊ ĐIỆN
thức
Từ đó ta thấy nguyên tắc hoạt động của máy biến áp dựa vào hiện tượng cảm ứng
điện từ
Khảo sát máy biến áp
Trong khoảng thời gian ∆t vô cùng nhỏ từ thông biến thiên gây ra trong mỗi vòng
dây của cả hai cuộn suất điện động bằng:
Suất điện động trên một cuộn sơ cấp là:
Suất điện động trên cuộn thứ cấp:
=> Tỉ số điện áp 2 đầu cuộn thứ cấp bằng tỉ số vòng dây của 2 cuộn tương
Vì hao phí ở máy biến áp rất nhỏ, coi như công suất ở 2 đầu cuộn thứ cấp và sơ cấp
Trang 23Trường SPKTHY ĐỒ ÁN MÔN HỌC
Khoa : Điện-Điện Tử MẠCH VÀ THIẾT BỊ ĐIỆN
, (**)
Từ (*) và (**) ta có
Kết luận: Dùng máy biến áp tăng điện áp bao nhiêu lần thì cường độ dòng
điện giảm bấy nhiêu lần và ngược lại
5 IC ỔN ÁP
Giới thiệu chung về IC
IC là một mạch điện tử mà các thành phần tác động và thụ động đều được
chế tạo kết tụ trong hoặc trên một đế hay thân hoặc không thể tách rời nhau
được Đế này, có thể là một phiến bán dẫn (hầu hết là Si) hoặc một phiến
cách điện Một IC thường có kích thước dài rộng cỡ vài trăm đến vài ngàn
micron, dày cỡ vài trăm micron được đựng trong một vỏ bằng kim lọai
hoặc bằng plastic Những IC như vậy thường là một bộ phận chức năng
tức là một bộ phận có khả năng thể hiện một chức năng điện tử nào đó Sự
kết tụ các thành phần của mạch điện tử cũng như các bộ phận cấu thành của
một hệ thống điện tử vẫn là hướng tìm tòi và theo đuổi từ lâu trong ngành
điện tử Nhu cầu của sự kết tụ phá tminh từ sự kết tụ tất nhiên của các mạch
và hệ thống điện tử theo chiu hướng từ đơn giản đến phức tạp, từ nhỏ đến
lớn, từ tần số thấp (tốc độ chậm ) đến tần số cao (tốc độ nhanh) Sự tiến
triển này là kết quả tất yếu của nhu cầu ngày càng tăng trong việc xử lý
lượng tin tức ngày càng nhiều của xã hội phát triển
Trang 24Trường SPKTHY ĐỒ ÁN MÔN HỌC
Khoa : Điện-Điện Tử MẠCH VÀ THIẾT BỊ ĐIỆN
IC dùng trong đồ án
Linh kiện ổn áp là thành phần không thể thiếu trong các mạch ổn áp,
mạch nguồn trong kỹ thuật điện tử
Trong phần diode bán dẫn đã có 1 loại diode chuyên dụng để ổn áp là Zenner
Tuy nhiên, loại diode này có nhược điểm là điểm là cho dòng điện nhỏ ( ≤ 20mA)
IC ổn áp họ 78xx,79xx được phát triển :
+ Họ 78xx là họ cho ổn định điện áp đầu ra là dương Còn xx là giá trị
điện áp đầu ra như 5V, 8V
+ Họ 79xx là họ ổn định điện áp đầu ra là âm Còn xx là giá trị điện áp
đầu ra như : -05V,-08V
Sự kết hợp của hai con này sẽ tạo ra được bộ nguồn đối xứng
Về mặt nguyên lý nó hoạt động tương đối giống nhau
Cấu tạo- Nguyên tắc hoạt động
a.IC 78xx
78xx là loại dòng IC dùng để ổn định điện áp dương đầu ra với điều kiện
đầu vào luôn luôn lớn hơn đầu ra 3V
Tùy loại IC 78 mà nó ổn áp đầu ra là bao
nhiều ví dụ : 7806 - 7809
+ 78xx gồm có 3 chân
1.Input là chân nguồn đầu vào
Trang 25Trường SPKTHY ĐỒ ÁN MÔN HỌC
Khoa : Điện-Điện Tử MẠCH VÀ THIẾT BỊ ĐIỆN
3 Output là chân nguồn đầu ra