Em hãy điền lại dấu câu vào các chỗ thích hợp và chép lại thành một mẩu chuyện vui hoàn chỉnh : Chủ ngữ ở đâu cô giáo viết lên bảng câu tên cướp hung hãn đã phải đưa tay vào còng số 8 r
Trang 1Phòng GD&ĐT ĐỀ KIỂM TRA HỌC SINH GIỎI TIỂU HỌC - MÔN TIẾNG VIỆT Duy Xuyên Năm học 2010-2011
ĐỀ CHÍNH THỨC - Thời gian làm bài 90 phút.
Câu 1 (1 điểm) : Đoạn văn sau đã bị xoá dấu câu Em hãy điền lại dấu câu vào
các chỗ thích hợp và chép lại thành một mẩu chuyện vui hoàn chỉnh :
Chủ ngữ ở đâu cô giáo viết lên bảng câu tên cướp hung hãn đã phải đưa tay vào còng số 8 rồi cô hỏi em nào cho cô biết chủ ngữ của câu trên ở đâu Hùng nhanh nhảu thưa cô chủ ngữ đang ở trong nhà giam ạ
Câu 2 (1,25đ) a) Kẻ lại bảng ô chữ rồi giải ô chữ ở mỗi hàng theo các gợi ý :
1) Chữ cái mở đầu một từ tiếng Anh có nghĩa là “chiến thắng”
2) Một từ đơn, đồng nghĩa với từ “qua đời”
3) “Ruồi đậu mâm xôi đậu.” là cách dùng từ đồng âm để làm gì ?
4) Từ chỉ một phần chính trong cấu tạo 3 phần của một bài văn miêu tả 5) Một nhà giáo nổi tiếng đời Trần
1) 2) 3)
b) Đặt một câu với từ khoá tìm được ở cột dọc
Câu 3 (1,25đ) : *Gạch một gạch dưới trạng ngữ, hai gạch dưới chủ ngữ trong
mỗi “cụm chủ - vị” của các câu sau :
a) Ở đấy, đất rộng, bãi dài, cây xanh, nước ngọt, ngư trường gần
b) Sáng hôm sau, bỗng có hai người mặc áo trắng tất tả phi ngựa đến
c) Những đợt sóng khủng khiếp phá thủng thân tàu, nước phun vào khoang như vòi rồng
d) Mới đầu xuân năm kia, những hạt thảo quả gieo trên đất rừng, qua một năm,
đã lớn cao tới bụng người
*Trong các câu a,b,c,d trên, câu nào là câu ghép ?
Câu 4 (4,5 điểm) : Tập làm văn
Nhà văn Phạm Hổ khuyên : “Tả một em bé hoặc một chú mèo, một cái cây, một dòng sông mà ai cũng miêu tả giống nhau thì không ai thích đọc Vì
vậy, ngay trong quan sát để miêu tả, người viết phải tìm ra cái mới, cái riêng.”
(SGK Tiếng Việt lớp 5, tập 1, trang 160) a) Theo lời khuyên trên, em hãy tả một em bé (hoặc một chú mèo, một cái
cây, một dòng sông) mà em đã có dịp quan sát.
b) Viết xong, hãy gạch chân 6 chi tiết thể hiện “nghệ thuật viết văn” của
em (gạch chân ngay trong bài làm, khỏi cần ghi lại bên dưới)
(câu 5 ở trang sau)
Trang 2Câu 5 (2 điểm) : Cảm thụ văn học
a) Chép lại, thay chỗ chấm bằng từ ngữ còn thiếu để hoàn chỉnh khổ thơ đã học
trong bài “Tiếng đàn Ba-la-lai-ca trên sông Đà” (TV5/1) :
Lúc ấy
Cả công trường
ngẫm nghĩ Những xe ủi, xe ben
ngân nga Với một dòng trăng lấp loáng sông Đà
b) Tìm ghi ra các từ láy trong khổ thơ trên
c) Khổ thơ trên hay là nhờ có biện pháp nghệ thuật gì, biện pháp đó được thể hiện ở những từ, ngữ nào ?
d) Trong dòng thơ “Với một dòng trăng lấp loáng sông Đà”, tác giả đã tạo ra một từ mới rất hay, đó là từ nào ? Em hiểu từ đó như thế nào ?
========== Hết ===========
Thí sinh có thể làm câu nào trước cũng được.
Trang 3PGD&ĐT DX ĐÁP ÁN ĐỀ KT HSG TIỂU HỌC - MÔN TIẾNG VIỆT
2010-2011 Tinh thần chung : Đề ra bám sát SGK TV5, phù hợp với việc “bồi dưỡng ngay trong tiết dạy chính khoá” và gắn với trách nhiệm của mỗi GV Đề không khó nhưng sẽ hơi khó trong đáp án để phân hoá đối tượng HS và để biết GV nào có quan tâm bồi dưỡng
Câu 1 (1đ) : (SGK TV5/2, tr 45) trình bày như sau :
Chủ ngữ ở đâu ?
Cô giáo viết lên bảng câu : “Tên cướp hung hãn vào còng số 8.”
Rồi cô hỏi :
- Em nào cho cô biết chủ ngữ của câu trên ở đâu ?
Hùng nhanh nhảu :
- Thưa cô, chủ ngữ đang ở trong nhà giam ạ ( ạ ! )
Hoặc dùng dấu hai chấm mở ngoặc kép để viết câu hội thoại cũng được:
Chủ ngữ ở đâu ?
Cô giáo viết lên bảng câu : “Tên cướp vào còng số 8.” Rồi cô hỏi : “Em nào cho cô biết chủ ngữ ở đâu ?” Hùng nhanh nhảu : “Thưa cô, chủ ngữ
đang giam ạ.” (hoặc ạ ! )
Sai ≤ 2 dấu hoặc lỗi chính tả : 1đ ; sai 3-5 dấu & lỗi : 0,5đ ; sai >5 : 0đ
Câu 2 (1,25đ) : Kẻ đúng bảng ô chữ : 0,5đ ; Nếu có thừa 1-2 nét rồi xoá : 0,25đ
Giải đúng cả 5 từ : 0,5đ ; 4
từ : 0,25đ ; ≤ 3 từ : 0đ
Đặt câu đúng : 0,25đ Vd:
“Câu đơn là câu có một vế
câu.” hoặc “Câu ghép là
câu có hai vế câu trở lên.”
* Chữ V ở dòng 1 xuất hiện 3 lần trong bài tập đọc “Hộp thư mật” (TV5/2); do
đó hs không học tiếng Anh, không biết từ “Victory” vẫn làm được dòng 1 nầy.
Câu 3 (1,25 điểm) : Đúng mỗi câu : 0,25đ ; đúng : Câu a và câu c là câu ghép
(0,25đ)
a) Ở đấy, đất rộng, bãi dài, cây xanh, nước ngọt, ngư trường gần
b) Sáng hôm sau, bỗng có hai người mặc áo trắng tất tả phi ngựa đến
c) Những đợt sóng khủng khiếp phá thủng tàu, nước phun vào vòi rồng
d) Mới kia, những hạt trên đất rừng, qua một năm, đã lớn bụng người
(4 câu trên đều lấy trong Tập đọc lớp 5 PGD ra lại câu 3a đã thi HSG năm ngoái nhằm mục đích xem thử GV có bồi dưỡng cho hs khi dạy bài tập đọc
“Lập làng giữ biển” hay không?!)
Câu 4 (4,5 điểm) :
Tập làm văn 4đ ; “nghệ thuật/kĩ thuật viết văn” 0,5đ = 4,5đ
A Đáp án TLV: Căn cứ 3 yêu cầu sau đây để chấm :
a) Đúng Thể & loại : Thể văn miêu tả, loại bài : tuỳ đối tượng hs tả, có thể là tả
người, con vật, cây cối, sự vật)
Trang 4b) Đảm bảo ý tưởng dồi dào : từ bao quát đến chi tiết, đi sâu tả một số chi tiết
chính Đã là văn miêu tả thì phải dành >50% trọng tâm là để “tả” cụ thể về hình
dáng, màu sắc, đặc điểm, hoạt động chứ không phải như “kể chuyện” hoặc chỉ
nêu cảm nghĩ
c) Có kĩ năng diễn đạt tốt : ít sai chính tả, dùng từ, dấu câu Dùng được nhiều
dấu câu như dấu ?!(): “”- nhiều kiểu câu (câu kể, câu cảm, câu hỏi tu từ, câu ghép, câu hội thoại ) biện pháp như so sánh, nhân hoá, liên kết câu (phép lặp, nối, thay thế), dùng từ trái nghĩa, đồng âm, đồng nghĩa, quan hệ từ, cặp từ hô ứng, mở bài gián tiếp, kết bài mở rộng, viết đoạn quy nạp, đoạn diễn dịch đã
học trong LT&C Chú ý phát hiện “cái mới, cái riêng” của mỗi hs: có thể là
cái mới về ý tưởng, hoặc là mới trong kĩ năng diễn đạt (nghệ thuật viết).
Biểu điểm : 3,5đ-4đ : Đạt cả 3 yêu cầu a,b,c trên Viết khoảng 20 dòng, sai
không quá 5 lỗi diễn đạt 2đ-3đ : Đảm bảo khá tốt yêu cầu a và b ; Viết khoảng
15 dòng ; chưa tốt ở yêu cầu c : em này ko có năng khiếu về “văn”, viết “đúng” chứ chưa “hay” Điểm 0,5-1,5đ : Các bài còn lại.
B “Nghệ thuật/kĩ thuật viết văn” của hs Tiểu học là biết ứng dụng những nội
dung LT&C từ lớp 2-5 vào kĩ năng viết văn (như yêu cầu c ở trên) Gạch chân
đúng 5-6 bpháp nghệ thuật (hoặc kĩ thuật viết văn) như đã nêu trong mục “A.c”:
0,5đ ; đúng 3-4 : 0,25đ ; ≤ 2 : 0đ
Câu 5 (2đ) a) Nhằm kiểm tra việc tích luỹ tư liệu văn học (học thuộc lòng bài
văn thơ hay) và kiểm tra kĩ năng “kí ức”, tức là chính tả nhớ - viết của hs
Điền: [say ngủ cạnh dòng sông / Những tháp khoan nhô lên trời/ sóng vai nhau nằm nghỉ/Chỉ còn tiếng đàn] Sai 0-1 lỗi: 0,5đ Sai 2-3 : 0,25đ ; Sai > 3 : 0đ
Câu 5b) Ngân nga (0,25) & lấp loáng (0,25) Nếu ghi cả 3 từ láy thì chỉ cho 0,25đ vì “ngẫm nghĩ” là từ ghép chứ không phải từ láy (# bãi bờ, tươi tốt, xanh xám )
Câu 5c)1 Phát hiện đúng bpháp Nhân hoá (0,25đ) c)2 Nêu từ hoặc ngữ : say
ngủ; nhô, ngẫm nghĩ ; sóng vai, nằm nghỉ : 0,25đ ; Nếu không chọn ghi các “từ, ngữ” mà ghi lại như câu 5a thì tuỳ mức độ mà trừ điểm hoặc không cho điểm
d) Từ thể hiện “cái mới, cái riêng” của tác giả thể hiện ở từ “dòng trăng” :
0,25đ ; HS hiểu : Đó là từ ghép của 2 từ “dòng sông” và “trăng” : thấy ánh trăng
trên dòng sông, tác giả ngỡ mình nhìn thấy “dòng trăng” (bằng trực giác ban đầu, chưa qua tri giác) ;
Trao đổi thêm với giáo viên :
[Ví như “Sớm nay tiếng chim thanh, trong gió xanh” (Bài Hương thời gian) ;
“Mảnh sân trăng lúa chất đầy” hoặc “trăng lúa” (Bài Tiếng hát mùa gặt) ; hoặc
“Sau lưng thềm nắng lá rơi đầy” (Bài Đất nước của Nguyễn Đình Thi)
“Gió xanh” là ý nghĩ chợt thấy “lá xanh + gió”, nhà thơ chưa dùng tri óc để phân tích mà chỉ cảm nhận bằng “trực giác” : “gió xanh” nên nó hay và đọc đáo ! ; Tương tự, nếu nghiên cứu các sách TV nâng cao tiểu học, sẽ thấy cái hay của
“sân trăng” hoặc “trăng lúa” ; hoặc “nắng lá”
CV PGD : Trần Văn Hảo
Trang 5Theo Trần Mạnh Hưởng, câu “Mảnh sân trăng lúa chất đầy” có thể đọc bằng 2 cách đều đúng :
“Mảnh sân / trăng lúa chất đầy” (không phân biệt đó là trăng hay là lúa)
“Mảnh sân trăng / lúa chất đầy” (không phân biệt đó là sân hay là trăng)
Câu :
“Sau lưng thềm nắng lá rơi đầy” (Bài Đất nước của Nguyễn Đình Thi có trong SGK tiểu học) Theo đ/c, nên ngắt nhịp câu trên như thế nào ?
“Sau lưng / thềm nắng lá rơi đầy” hay “Sau lưng thềm / nắng lá rơi đầy”
Hãy trao đổi khi họp CM các vấn đề như thế sẽ có nhiều cái lợi !