Cầu Long Biên

Cầu Long BiênCầu Long Biên Cầu Long Biên đầu thế kỷ 20 Làn đường 1 làn xe cơ giới & 1 làn đi bộ mỗi bên; 1 làn đường sắt ở giữa Thiết kế Daydé & Pillé Cầu Long Biên là cây cầu thép đầu t

Cầu Long Biên

Cầu Long Biên

Cầu Long Biên đầu thế kỷ 20

Làn đường 1 làn xe cơ giới & 1 làn đi bộ mỗi bên; 1 làn đường sắt ở giữa

Thiết kế Daydé & Pillé

Cầu Long Biên là cây cầu thép đầu tiên bắc qua sông Hồng tại Hà Nội, do Pháp xây dựng (1899-1902) và

đặt tên là cầu Doumer, đọc như Đu-mê (tên của Toàn quyền Đông Dương Paul Doumer) Dân gian còn gọi là cầu sông Cái Hiện trên đầu cầu vẫn còn tấm biển kim loại có khắc chữ "1899 -1902 - Daydé &

Pillé - Paris".

Tiêu chuẩn kỹ thuật

Năm 1897, cuộc thi thiết kế cho cầu đã được tổ chức Phương án thiết kế của Gustave Eiffel (cũng là người thiết kế xây tháp Eiffel nổi tiếng) là phương án được chọn để xây dựng cầu chính thức Cầu được thiết kế theo kiểu dáng của cầu Tolbiac ở quận 13, Paris trên tuyến đường sắt Paris - Orléans, Pháp Sau

đó, phần thi công xây dựng cầu đã được tổ chức đấu thầu và hãng Daydé & Pillé trúng thầu thi công phần chính của cầu còn Nha công chính Đông Dương thì xây dựng phần cầu dẫn.

Chiều dài toàn cầu 1.862 m, gồm 19 nhịp dầm thép và đường dẫn xây bằng đá Cầu dành cho đường sắt đơn chạy ở giữa Hai bên là đường dành cho xe cơ giới và đường đi bộ Đường cho các loại xe là 2,6m và luồng đi bộ là 0,4m Luồng giao thông của cầu theo hướng đi xuôi ở phía trái cầu chứ không phải ở bên phải như các cầu thông thường khác.

Giá thành xây dựng

Giá thành xây dựng ban đầu của cầu là 6.200.000 franc Pháp Thiết kế ban đầu, chiếc cầu khi hoàn thành chỉ có đường tàu hoả còn đường ô tô đi chung với đường như cầu Đuống Cho đến tận 19 năm sau, cầu mới được làm thêm đường hai bên cho các loại xe cơ giới.

Năm 2002, Bộ Giao thông Vận tải phê duyệt thông qua dự án gia cố sửa chữa cầu Long Biên giai đoạn 2 với tổng vốn đầu tư 94,66 tỷ đồng [1], nhằm mục tiêu đảm bảo an toàn khai thác đến năm 2010

Hoạt động

Trong chiến tranh phá hoại miền Bắc Việt Nam của không lực Hoa Kỳ (1965-1972) cầu Long Biên bị ném bom 14 lần Để bảo vệ cầu, bộ đội công binh và phòng không Việt Nam xây dựng hai trận địa pháo phòng không cao 11,5 m trên bãi cát nổi giữa sông Hồng (còn gọi là bãi giữa ), để vẫn có thể bắn máy bay Hoa

Kỳ khi có lũ cao nhất.

Bộ đội Phòng không Việt Nam dùng máy bay trực thăng cẩu pháo, khí tài chiếm lĩnh trận địa Ngoài ra còn có lực lượng phòng không hải quân gồm: các tàu tuần tiễu tham gia bảo vệ cầu.

Các nhịp của cầu bị bom đánh đổ đã được thay bằng các dầm bán vĩnh cửu, có khẩu độ ngắn đặt trên các trụ mới.

Lịch sử sử dụng cầu Long Biên đã chứng kiến các điểm cao trên thành cầu trở thành ụ pháo cao xạ chống máy bay Mỹ trong thời gian chiến tranh.

Sang thời bình, do giao thông ngày một tăng trong thập kỷ 90, cầu Long Biên được sử dụng chỉ cho tàu hỏa, xe đạp và người đi bộ Việt Nam xây dựng thêm cầu Chương Dương nằm trong mục tiêu đáp ứng nhu cầu đi lại và để phát triển kinh tế, xã hội đô thị ở hai bờ sông Hồng Hà Nội Cuối năm 2005 xe máy được phép đi qua cầu Long Biên để giảm việc ùn tắc giao thông cho cầu Chương Dương.

Trong dân gian

Cầu Long Biên có trong câu vè sau :

Hà Nội có cầu Long Biên

Vừa dài vừa rộng bắc trên sông Hồng

Tàu xe đi lại thong dong

Người người tấp nập gánh gồng ngược xuôi

Hoàng hôn sông Hồng, nhìn từ cầu Long

Cầu Long Biên

Long Biên tự sự

Cập nhật lúc 10:36, Thứ Ba, 03/08/2004 (GMT+7)

(VietNamNet) - Cầu Long Biên - biểu tượng của kỹ thuật công nghệ những năm đầu thế kỷ 20, của sự

trường tồn, cuả vẻ đẹp và các giá trị lịch sử quá khứ cũng như hiện tại, được coi là di sản văn hoá trong

sự phát triển tương lai của Hà Nội Nó đang nằm trên bàn cân với bao nỗi niềm giằng xé bởi những toan

tính của con người về số phận của mình.

1 Tôi sinh ra trong kế hoạch khai thác thuộc địa lần thứ nhất của người Pháp ở Đông Dương Tôi được đặt tên là

Doumer (theo tên của viên toàn quyền Pháp tại Đông Dương lúc bấy giờ), nhưng người dân Việt Nam gọi tôi với

cái tên dân gian cầu sông Cái, và thông dụng nhất là cầu Long Biên Tôi vắt qua sông Hồng nối liền huyết mạch

giao thông từ Hà Nội đi Hải Phòng, Lạng Sơn, Lào Cai và các tỉnh phía Bắc Cha tôi lừng danh thế giới bởi tháp Eiffel mang tên ông hoành tráng giữa Paris tráng lệ Năm 1897, mở đầu cuộc bỏ thầu “bà đỡ” cho tôi, nhiều nhà thầu từ Pháp sang Hà Nội tham dự Dự án của hai nhà thầu Dayde và Pille ở Creil được chọn

Ngày 13/9/1989 viên đá đầu tiên được đặt ở mố cầu bên bờ tả ngạn trong lễ khởi công là một quyết tâm ghê gớm của ông toàn quyền Paul Doumer Ngay cả những người Pháp dự lễ động thổ hôm ấy từ tướng Bichot, Tổng chỉ huy quân đội, Đô đốc Beaumont, Tư lệnh hạm đội, đến binh lính Pháp nhiều người vẫn hoài nghi tôi không thể ra đời một cách ngoạn mục được! Họ cho rằng tôi là đứa con của sự điên rồ: “Một con sông rộng như eo biển, sâu đến 20m nước, mùa mưa lũ nước còn dâng cao hơn 8m làm vỡ cả đê điều Lòng sông lại luôn chuyển đổi bên lở bên bồi thì làm sao chế ngự nổi để bắc được cây cầu trên mặt nước hung dữ bất kham!?”

Tôi đã là sự nghiệp của các kỹ sư, đốc công người Pháp và công nhân người Việt Có thể nói không ngoa rằng tất

cả họ đã rất tự hào về điều đó! Việc thi công những bệ đỡ cho cầu sắt lúc ấy vấp phải khó khăn chưa từng thấy ở một xứ sở như Bắc Kỳ Toàn bộ những mố đá, những trụ giữa lòng sông, nền móng phải thi công bằng phương pháp khí nén Chỗ sâu trung bình thấp nhất 35m kể từ mực nước thấp nhất của dòng sông vào mùa khô là một sự thách thức cho công nghệ xây dựng và lòng dũng cảm! Những người thợ cầu An Nam nhỏ thó, mảnh khảnh ngồi vào trong những “két sắt” được thả xuống nước như những chiếc tàu ngầm! Lúc đầu họ còn được hít thở khí tự nhiên rồi càng xuống sâu dưới đáy sông, họ phải vào vùng khí nén Ngồi trong đó moi đất để đặt những viên đá làm trụ Căn buồng khí nén ấy cứ dần sâu trong lòng sông nước xuống đến 20, 30m, 35m, với áp lực lớn tăng tới 3 atmosphere Một công việc cực nhọc và vô cùng nguy hiểm! Sau bốn giờ làm việc họ phải lên bờ để đảm bảo an toàn lao động và nghỉ lấy sức Họ được chăm sóc chu đáo ở những lều bạt công trường có cả nhân viên mát xa, bác sĩ phục vụ

Trụ cầu cứ hoàn thành tới đâu là lao, lắp dầm thép tới đó Tất cả các cấu kiện được liên kết bằng đinh tán thủ công rất độc đáo và đều do những người thợ sắt An Nam khéo léo đảm nhiệm dưới sự hướng dẫn của các kỹ sư, đốc công người Pháp Sau đúng ba năm thi công không rủi ro, không chậm trễ với 30.000m3 khối đá, 5.300 tấn thép,

hàng ngàn tấn xi măng Hải Phòng, hàng ngàn tấn vôi Huế, hàng ngàn mét khối gỗ Thanh Hoá Để có tôi người ta

đã phải chi 6.200.000 franc trích từ tiền công trái của Đông Dương!

2 Ngày khánh thành tôi, 28/2/1902, hoà trong dòng người nô nức đổ về chiêm ngưỡng "tháp Eiffel nằm ngang" của

Hà Nội, Vua Thành Thái cũng đến dự Hôm ấy đoàn tàu đầu tiên nối liền Hà Nội - Hải Phòng chuyển bánh trong niềm kiêu hãnh của bao người Đó cũng là đoàn tàu chở ngài Toàn quyền Đông Dương Paul Doumer (cha đỡ đầu của tôi) xuống cảng Hải Phòng, ra tàu biển trở về Pháp hoàn thành vẻ vang sứ mạng xây dựng hệ thống giao thông đường sắt ở Bắc Kỳ với tôi - cây cầu sắt được cả thế giới biết tiếng

Cầu Long Biên năm 1925.

Ngắm nhìn thân thể cường tráng của mình, tôi không giấu nổi niềm tự hào Tôi là cây cầu dài thứ hai trên thế giới, chỉ sau cầu Brooklyn bắc qua sông East-River của Mỹ Tổng cộng cả cầu chính và đường lên hai bờ hơn 3.500m! Gồm cầu chính bằng sắt từ Hà Nội đến Gia Lâm dài 1.682m Có 19 nhịp nối với nhau bằng những dầm sắt 9 khung khổng lồ mỗi khung 61m Hai cánh cung cách nhau 75m chìa ra những cánh tay dài 36m nâng những tấm dầm thép nặng hàng tấn Cầu sắt đặt trên 18 trụ và hai đầu cầu khung thép Giữa là đường xe hoả, hai bên là đường đi bộ Hai đầu cầu là hai đường dẫn dài hàng cây số Từ trên nhìn xuống tôi có bình diện hình chữ nhật khoảng 100.000m2 Nhìn gần khung sắt của tôi đồ sộ, vĩ đại, chiều dài tưởng như vô biên Từ dưới bãi bồi nhìn lên tôi như mạng lưới đăng ten giăng mắc trên vòm trời

3 Tôi đã đứng trên sông Hồng hơn 100 năm, chứng kiến bao nỗi thăng trầm của người dân đất ngàn năm văn vật

Cứ 2h sáng ngày nắng cũng như ngày mưa, đã nghe thấy tiếng kẽo kẹt đè nặng trên đôi vai người phụ nữ những rau, những quả từ phía Gia Lâm rảo bước vào nội thành Dần dần chợ mọc lên buôn bán mỗi ngày một sầm uất hơn Hàng hoá từ Hà Nội toả đi, mọi nơi đổ về làm thay đổi cả bộ mặt thành phố Chợ và chợ vây lấy chân tôi ở

cả đôi bờ, họp thâu đêm suốt sáng Người ta có thể mua tất cả mọi thứ ngay dưới chân tôi Tam giác kinh tế Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh cũng từ đó mà hình thành Dân tứ chiếng quần tụ về sinh sống buôn bán Hà Nội từ 8.000 người tăng vọt lên 2 vạn và cứ thế phát triển

Năm 1945, năm đói khủng khiếp, người chết la liệt nằm vắt ngang cả phần đường dành cho người đi bộ trên cầu Những người thu gom phải mở cửa cả những căn hầm xây bằng đá dưới chân tôi cạnh Hàng Cót chất vào đó cơ man xác chết chưa đưa đi chôn kịp! Thế rồi một thời gian sau, ở ngay những căn hầm từng là nhà xác ấy bao đứa trẻ lại cất tiếng khóc chào đời 130 khoang ở chân cầu Đốc Gạch bỗng thành phố buôn bán sầm uất ồn ào thâu đêm suốt sáng

Năm 1947, tôi nín thở trước cảnh tượng vượt sông ngoạn mục có một không hai trong thời kỳ "Sống mãi với thủ đô” của người dân Hà Nội: trên cầu lính Pháp lăm lăm súng canh chừng mà không hay biết Việt Minh và dân chúng từng đoàn rút êm ru sang vùng tự do ngay dưới chân, chỉ cách một tầm tay với Về sau này cả văn học và phim ảnh còn nhắc mãi câu chuyện cảm động: Một bà mẹ đã phải bịt miệng đứa con mấy tháng tuổi đến ngạt thở!!! Những năm máy bay Mỹ leo thang bắn phá miền Bắc bằng B52, hàng tấn bom đạn đã nhằm vào tôi phá huỷ huyết mạch giao thông gần như độc đạo lúc ấy vận chuyển hàng hoá thiết bị quân sự từ cảng Hải Phòng chi viện cho chiến trường Đêm 10/9/1972, thân thể tôi tưởng như tan nát, bốn trụ vỡ toác, ba nhịp bị chém đứt, tổng cộng

1.500m bị tê liệt Nhờ bàn tay khéo léo và ý chí can trường của những thợ cầu thời đó, tôi đã được “hàn gắn” và nhanh chóng hồi phục

4 Những năm đất nước rùng mình trong công cuộc đổi mới Giao thông bùng nổ, tôi trở thành “gái già”, không còn

hợp thời hợp thế nữa Nhất là khi hai người em của tôi: Thăng Long và Chương Dương mơn mởn chào đời Cho

dù tôi đã đi vào thơ ca “như tạc vào vĩnh cửu” thì cũng chỉ là vào thơ ca mà thôi!? Gắn bó với tôi lúc này chỉ còn lại những người dân tần tảo đôi bờ nương tựa vào nhau buôn thúng bán mẹt, những kẻ không nhà thất thểu, và những người hoài cổ

Năm 2001, Chính phủ Pháp và tổ chức Di sản không biên giới đã chủ trì hội thảo quốc tế ở Paris về chủ đề: “Cầu

và những công trình nghệ thuật bằng kim loại: Di sản, sử dụng và biểu tượng” đã trang trọng dành cho tôi một buổi tham luận và một buổi toạ đàm Hôm ấy tôi đã sung sướng đến trào nước mắt khi hay tin: Hội thảo đã đi đến sự thống nhất về quan điểm: “Cần tôn vinh sự hiện diện của tôi ở Hà Nội như một biểu tượng của lịch sử, công nghệ,

vẻ đẹp cũng như sự trường tồn giữa hai cuộc kháng chiến ” Lạy Chúa! Thế là ở cái thế giới bao la rộng lớn này

đã có những người thấy được giá trị văn hoá của tôi!

Hàng tỷ đồng được đổ vào xây trụ chống tàu bè do mấy “tay lái ẩu” đâm vào tôi đau điếng đã được ngăn chặn Nhưng các bạn thấy đấy mỗi lần thả bộ trên tôi hóng mát hẳn các bạn sẽ không còn tự tin nữa, khi thấy tôi rỉ sét, vá chằng vá đụp Cẩn thận nhé các bạn! ngay cả khi sóng bước với người yêu thì cũng phải “để mắt” xuống dưới

chân đấy! Tôi không tự nói xấu mình đâu Theo kết luận của ông Phạm Quang Tuyến - Thứ trưởng Bộ GTVT: “Hệ

dầm dọc ngang, giằng gió, chân thanh treo, thanh xiên, nút dàn chủ đều bị rỉ mục nặng mặt cầu bị bong thủng nặng” Một lần tôi nghe lỏm được câu chuyện của hai ông già vẫn lên cầu hóng mát và tập thể dục nói về những

người duy tu bảo dưỡng tôi thật “thú vị”: họ cứ sơn một lượt xong thì quay lại gõ rỉ, sơn lượt mới là vừa vì tiến độ làm việc lê thê hơn cả rùa bò! Chăm sóc duy tu tôi như thế nên tình trạng "bệnh tật" của tôi ngày càng trầm kha, mạng sống chẳng khác nào “đèn dầu trước bão”

Người ta có thể mua tất cả mọi thứ ngay dưới chân tôi.

Tôi được người ta ví như “con bệnh” đang giằng xé giữa hai quan điểm: Một, coi là công trình thuần tuý về giao thông đi lại nên tính toán lợi ích kinh tế sau khi đã khai thác một thế kỷ thì “ốm tha già thải” là đương nhiên cầm chắc cái chết Hai, coi tôi xứng đáng đứng trong gia tài di sản lịch sử văn hoá Việt Nam gắn với thành cổ, phố cổ Rất cảm ơn các vị về điều này Nhưng có thể nếu được (cái này nằm trong tầm tay các vị) xin hãy bảo tồn tôi theo đúng nguyên bản mà mọi người hay dùng cụm từ “vẻ đẹp thanh nhã êm đềm” khi nhắc tới và cũng rất hợp với nơi tôi đang đứng, kể cả trong quy hoạch năm 2020 Hà Nội sẽ có quy mô gấp 4 lần hiện nay Sông Hồng lúc ấy sẽ giống như sông Xen của Paris, sông Danuyp chảy vào giữa lòng thành phố tạo ra vẻ đẹp êm đềm, thơ mộng, cổ kính

Xin các ngài đừng có dự án nào “chỉnh hình, mông má” tôi thành “tân cổ giao duyên”, hay “đầu Ngô mình Sở” Làm như vậy tôi sẽ hổ thẹn lắm mỗi lần soi bóng xuống dòng sông đỏ nặng phù sa, với cảnh quan Hà Nội, với những ai

am hiểu về những giá trị văn hoá lịch sử của Thủ đô ngàn năm văn hiến!

• Minh Thụy