Phân dạng và cách giải đầy đủ nhất este

Các th tích khí đo đktc... Các khí đo đktc.

http://tailieulovebook.com

1

Ch ng 1: ESTE – LIPIT

A Công th c t ng quát

 Este đ c t o b i axit cacboxylic no, đ n ch c m ch h và ancol no, đ n ch c, m ch h (este no, đ n ch c,

m ch h ): CmH2m+1COOCm’H2m’+1 hay CnH2nO2 (m ≥ 0; m’ ≥ 1; n ≥ 2 )

 Este đa ch c đ c t o b i axit cacboxylic đa ch c và ancol đ n ch c: R(COOR’)n

 Este đa ch c đ c t o b i axit cacboxylic đ n ch c và ancol đa ch c: (RCOO)nR’

 Este đa ch c đ c t o b i axit cacboxylic đa ch c và ancol đa ch c (cùng có n nhóm ch c): R(COO)nR’

 Tóm l i, có th đ t CTTQ c a este : CxHyOz (x, z ≥ 2; y là s ch n, y ≤ 2x)

B Các d ng bài t p và các chú ý khi gi i bài t p

D ng 01: Bài toán v ph n ng thu phân este

1 Thu phân m t este đ n ch c

- Trong môi tr ng axit: Ph n ng x y ra thu n ngh ch

RCOOR’ + HOH H+, to RCOOH + R’OH

- Trong môi tr ng ki m (ph n ng xà phòng hoá): Ph n ng m t chi u, c n đun nóng

RCOOR’ + NaOH →t0

RCOOH + R’OH

M t s nh n xét :

 N u n NaOH ph n ng = n Este ⇒ Este đ n ch c

 N u RCOOR’ (este đ n ch c), trong đó R’ là C6 H 5 - ho c vòng benzen có nhóm th

⇒ n NaOH ph n ng = 2n este và s n ph m cho 2 mu i, trong đó có phenolat:

VD: RCOOC6H5 + 2NaOH → RCOONa + C6H5ONa + H2O

 N u n NaOH ph n ng = α.n este (α > 1 và R’ không ph i C 6 H 5 - ho c vòng benzen có nhóm th ) ⇒ Este đa ch c

 N u ph n ng thu phân este cho 1 anđehit (ho c xeton), ta coi nh ancol (đ ng phân v i andehit) có nhóm

–OH g n tr c ti p vào liên k t C=C v n t n tai đ gi i và t đó ⇒ CTCT c a este

 N u sau khi th y phân thu đ c mu i (ho c khi cô c n thu đ c ch t r n khan) mà m mu i = m este + m NaOH

thì este ph i có c u t o m ch vòng (lacton):

C = O

O

NaOH + HO-CH2CH2CH2COONa

 N u g c hidrocacbon c a R’, m t nguyên t C g n v i nhi u g c este ho c có ch a nguyên t halogen thì khi th y phân có th chuyên hóa thành andehit ho c xeton ho c axit cacboxylic

VD: C2H5COOCHClCH3 + NaOH  →t0

C2H5COONa + CH3CHO

CH3-COO

CH3-COO CH + NaOH CH3-COO Na + HCHO

 Bài toán v h n h p các este thì nên s d ng ph ng pháp trung bình

 Bài 1: Th c hi n ph n ng xà phòng hoá ch t h u c X đ n ch c v i dung d ch NaOH thu đ c m t mu i Y

và ancol Z t cháy hoàn toàn 2,07 gam Z c n 3,024 lít O2 (đktc) thu đ c l ng CO2 nhi u h n kh i l ng

n c là 1,53 gam Nung Y v i vôi tôi xút thu đ c khí T có t kh i so v i không khí b ng 1,03 CTCT c a X là:

A C2H5COOCH3 B CH3COOC2H5 C C2H5COOC3H7 D C2H5COOC2H5

Gi i :

- Theo đ bài: X đ n ch c, tác d ng v i NaOH sinh ra mu i và ancol ⇒ X là este đ n ch c: RCOOR’

M t khác: mX +

2

O

m =

2

CO

m + mH O

2 ⇒ 44

2

CO

n + 18.nH O

2 = 2,07 + (3,024/22,4).32 = 6,39 gam

Và 44

2

CO

n - 18.n H O

2 = 1,53 gam ⇒

2

CO

n = 0,09 mol ; n H O

2 = 0,135 mol

O

H

n

2 >

2

CO

n → Z là ancol no, đ n ch c, m ch h có công th c: CnH2n+1OH (n ≥ 1)

T ph n ng đ t cháy Z ⇒

2 2

CO

O H

n

n

=

n

n 1 +

= 09 , 0

135 , 0

⇒ n = 2

Y có d ng: CxHyCOONa → T: CxHy+1 ⇒ MT = 12x + y + 1 = 1,03.29

→







=

=

6

2

y

x

⇒ C2H5COOC2H5 → đáp án D

 Bài 2: un 20,4 gam m t ch t h u c A đ n ch c v i 300 ml dung d ch NaOH 1 M thu đ c mu i B và h p

ch t h u c C Cho C ph n ng v i Na d thu đ c 2,24 lit H2 (đktc) Nung B v i NaOH r n thu đ c khí D có t

kh i đ i v i O2 b ng 0,5 Khi oxi hóa C b ng CuO đ c ch t h u c E không ph n ng v i AgNO3/NH3 Xác

http://tailieulovebook.com

2

đ nh CTCT c a A?

A CH3COOCH2CH2CH3 B CH3COO-CH(CH3)2 C C2H5COOCH2CH2CH3 D C2H5COOCH(CH3)2

Gi i:

Ch t C tác d ng v i Na sinh ra khí H2 ⇒ C là ancol Oxi hóa C ra E không ph n ng v i AgNO3 ⇒ C không là

ancol b c 1 Các đáp án cho A là este đ n ch c V y B là mu i c a Na

Nung B v i NaOH r n t o ra D có MD = 32.0,5 = 16 V y D là CH4 ⇒ G c R trong D là CH3-

t công th c c a A là RCOOR’

CH3COOR’ + NaOH → CH3COONa + R’OH

R’OH + Na → R’ONa + H2

Ta có:

2

H

n = 0,1 mol ⇒ nAncol = 2.0,1 = 0,2 mol

nNaOH = 0,3 mol > nAncol ⇒ NaOH d , este ph n ng h t

⇒ nEste = nAncol = 0,2 mol ⇒ Meste = 20,4/0,2 = 102

⇒ R’ = 102 – 59 = 43 ⇒ g c R’ là C3H7- và ancol b c 2 ⇒ đáp án B đúng

 Bài 3: X là m t ch t h u c đ n ch c có M = 88 N u đem đun 2,2 gam X v i dung d ch NaOH d , thu đ c 2,75 gam mu i Công th c c u t o thu g n c a ch t nào sau đây phù h p v i X:

A HCOOCH2CH2CH3 B CH3CH2CH2COOH C C2H5COOCH3 D HCOOCH(CH3)2

Gi i:

* Nh n xét: V i l p lu n X là ch t h u c no, đ n ch c, ph n ng v i dung d ch NaOH nên X là axit ho c este

(lo i kh n ng là phenol vì Mphenol≥ 94 > 88 (MC H OH

5

6 = 94))

V nguyên t c ta có th gi i đ tìm ra k t qu ( áp án B)

Tuy nhiên, n u l u ý m t chút ta có th tìm ra đáp án mà không c n l i gi i:

Do X đ n ch c ph n ng v i NaOH d nên nmu i = nX Mà l i có mmu i > mX nên Mmu i > MX

V y R’ < MNa = 23 V y R’ ch có th là H- ho c CH 3 - V y ch có đáp án B đúng

!L u ý: + N u đ bài cho bi t X (có th là axit ho c este, có công th c RCOOR’) ph n ng v i NaOH, mà

m mu i > m X thì R’ < M Na = 23 R’ ch có th là H- ho c CH 3 -

+ N u cho rõ X là este mà có m mu i > m este thì nó ph i là este c a ancol CH 3 OH (MR’ = 15, R’ là CH3-)

VD: Cho 4,2 g este đ n ch c no E tác d ng h t v i dung d ch NaOH ta thu đ c 4,76 g mu i natri V y công

th c c u t o c a E có th là:

A CH 3 –COOCH 3 B HCOOCH 3 C CH 3 COOC 2 H 5 D HCOOC 2 H 5

Gi i:

Ta th y: Khi th y phân este mà m mu i >m este , v y g c R’ là CH 3 - ⇒ lo i đáp án C và D

Vì RCOOR’ → RCOONa

Theo p h ng pháp t ng gi m kh i l ng: C 1 mol este ph n ng thì kh i l ng m t ng = 23 – 15 = 8

Kh i l ng t ng th c t là 4,76 – 4,2 = 0,56 g

⇒ n este = n mu i = 0,56/8 = 0,07 (mol) ⇒ M mu i = 4,76/0,07 = 68

⇒ R = 68 – 67 = 1 (R là H) V y đáp án B đúng

 Bài 4: X là m t este no đ n ch c, có t kh i h i đ i v i CH4 là 5,5 N u đem đun 2,2 gam este X v i dung

d ch NaOH (d ), thu đ c 2,05 gam mu i Công th c c u t o thu g n c a X là: ( kh i B – 2007)

A C2H5COOCH3 B HCOOCH2CH2CH3 C CH3COOC2H5 D HCOOCH(CH3)2

Gi i:

Meste = 5,5.16 = 88 neste = 2,2/88 = 0,025 mol

⇒ nEste = nmu i = 0,025 mol ⇒ Mmu i = 2,05/0,025 = 82

⇒ R=82 – 67 = 15 ⇒ R là CH 3 - ⇒ áp án C đúng

* Chú ý: Ta có th dùng ph ng pháp lo i tr đ tìm đáp án:

T đ bài: meste > mmu i ⇒ X không th là este c a ancol CH 3 OH ⇒ đáp án A lo i

T ph n ng th y phân ta ch xác đ nh đ c CTPT c a các g c R và R’ mà không th xác đ nh đ c c u t o

c a các g c do đó B và D không th đ ng th i đúng do đó ta lo i tr ti p B và D

V y ch có đáp án C phù h p

 Bài 5: Cho 20 gam ch t h u c X (ch ch a C, H, O và m t lo i nhóm ch c) có t kh i h i so v i O2b ng 3,125, tác d ng v i 0,3 mol NaOH Cô c n dung d ch sau ph n ng thu đ c 23,2 gam bã r n CTCT c a X có th là:

A CH3COOCH=CH-CH3 B C2H5COOCH=CH2 C CH2CH=CHCOOCH3 D CH2=CHCOOC2H5

Gi i:

* Nh n xét: T các đáp án ta th y chúng đ u là este

t công th c este là RCOOR’

Meste = 3,125.32 = 100 ⇒ neste = 20/100 = 0,2 mol ⇒ nNaOH p = neste = 0,2 mol

⇒ nNaOH d = 0,3 – 0,2 = 0,1 mol mNaOH = 0,1.40 = 4 g

http://tailieulovebook.com

3

⇒ mmu i = 23,2 – 4 = 19,2 g ⇒ Mmu i = 19,2/0,2 = 96 ⇒ R = 96 – 67 = 29 ⇒ R là C2 H 5 -

V y đáp án ch có th là B

* Chú ý: N u không xét s chuy n hóa c a ancol không b n ta có th công th c ancol là RCOOR’ (ho c chi ti t

h n đ t công th c X là RCOOCxHy)

RCOOCxHy + NaOH RCOONa + CxHy+1OCH O

1

x +

Áp d ng BTKL: meste + mNaOH (ban đ u) = mbã r n + mCH O

1

x + ⇒ mCH O

1

x + = 20 + 40.0,3 – 23,2 = 8,8 g

nC H O

1

x + = nX = 0,2 mol ⇒ MC H O

1

x + = 8,8/0,2 = 44

⇒ 12x + y = 27 ⇒







=

= 3

2

y

x ⇒ g c Hidrocacbon R’: –CH=CH 2 ⇒ ch có đáp án B phù h p

 Bài 6: un nóng 0,1 mol este no, đ n ch c m ch h X v i 30 ml dung d ch 20% (D = 1,2 g/ml) c a m t hiđroxit kim lo i ki m A Sau khi k t thúc ph n ng xà phòng hoá, cô c n dung d ch thì thu đ c ch t r n Y và 4,6 gam ancol Z, bi t r ng Z b oxi hoá b i CuO thành s n ph m có kh n ng ph n ng tráng b c t cháy ch t

r n Y thì thu đ c 9,54 gam mu i cacbonat, 8,26 gam h n h p CO2 và h i n c Công th c c u t o c a X là:

A CH3COOCH3 B CH3COOC2H5 C HCOOCH3 D C2H5COOCH3

Gi i :

X là este no, đ n ch c, m ch h : CnH2n+1COOCmH2m+1 ( 0 ≤ n; 1 ≤ m)

Ta có: nX = nAOH (p ) = nZ = 0,1 mol ⇒ MZ = 14m + 18 =

1 , 0

6 ,

4 = 46 ⇒ m = 2

M t khác:

nA =

) 17 M (

100

20 2 , 1 30

54 , 9

A + ⇒ MA = 23 → A là Na ⇒ nNaOH (ban đ u) = 0,18 mol

40

2 , 7

=

Y







=

−

+

mol 08 , 0 1 , 0 18 , 0

­:

d

NaOH

mol 1 , 0 : COONa

H

Cn n 1



 →

+ 0

2 t O









 O H CO

CO Na

2 2

3 2

V y: mY + mO2( p /­)= NaCO CO HO

2 2 3

Hay 0,1(14n+68) + 0,08.40 + .0,1.32

2

) 1 n ( + = 9,54 + 8,26 ⇒ n = 1 ⇒ X : CH

3COOCH3 → đáp án A

2 Thu phân h n h p các este

 Bài 7: M t h n h p A g m 2 este đ n ch c X, Y (MX < My) un nóng 12,5 gam h n h p A v i m t l ng dung d ch NaOH v a đ thu đ c 7,6 gam h n h p ancol no B, đ n ch c có kh i l ng phân t h n kém nhau 14 đvC và h n h p hai mu i Z t cháy 7,6 gam B thu đ c 7,84 lít khí CO2 (đktc) và 9 gam H2O Ph n tr m kh i

l ng c a X, Y trong h n h p A l n l t là:

Bài gi i :

T đ bài ⇒ A ch a 2 este c a 2 ancol đ ng đ ng k ti p

t công th c chung c a ancol là CnH n+1OH

2

CO

n = 7,84/22,4 = 0,35 mol; HO

2

n = 9/18 = 0,5 mol ⇒ nB = HO

2

-2

CO

n = 0,5 – 0,35 = 0,15 mol

⇒ n =

B

CO

n

n

2 = 2,33 V y B







mol 05 , 0 : OH H C

mol 1 , 0 : OH H C

7 3

5 2

t công th c chung c a hai este là RCOOR′ ⇒ neste = nNaOH = nmu i = nY = 0,15 mol

⇒ mZ = 12,5 + 0,15.40 – 7,6 = 10,9 g ⇒ Mmuèi=

R

M + 67 =

15 , 0

9 ,

10 =72,67 ⇒

R

M = 5,67

Nh v y trong hai mu i có m t mu i là HCOONa

Hai este X, Y có th là:

(I)







7 3

5 2

H COOC

H

C

H

HCOOC

y

x

ho c (II)







5 2 y

x

7 3

H COOC H

C

H HCOOC

- tr ng h p (I) ⇒







=

= 3 y

1 x

- tr ng h p (II) ⇒ 12x + y = 8 ( lo i)

http://tailieulovebook.com

4

V y A







% 8 , 40 : H COOC CH

:

Y

% 2 , 59 : H HCOOC

:

X

7 3 3

5

3 Thu phõn este đa ch c

+ R(COOR’)n + nNaOH → R(COONa)n + nR’OH , n ancol = n.nmu i

+ (RCOO)nR’ + nNaOH → nRCOONa + R’(OH)n , n mu i = n.nancol

+ R(COO)nR’ + nNaOH → R(COONa)n + R’(OH)n, n ancol = n mu i

 Bài 8: Cho 0,01 mol m t este X c a axit h u c ph n ng v a đ v i 100 ml dung d ch NaOH 0,2 M, s n

ph m t o thành ch g m m t ancol Y và m t mu i Z v i s mol b ng nhau M t khỏc, khi xà phũng hoỏ hoàn toàn 1,29 gam este đú b ng m t l ng v a đ là 60 ml dung d ch KOH 0,25 M, sau khi ph n ng k t thỳc đem cụ c n dung d ch đ c 1,665 gam mu i khan Cụng th c c a este X là:

A C2H4(COO)2C4H8 B C4H8(COO)2C2H4 C C2H4(COOC4H9)2 D C4H8(COO C2H5)2

Gi i:

Ta cú: nZ = nY ⇒ X ch ch a ch c este

S nhúm ch c este là:

X

NaOH

n

n

=

01 , 0

2 , 0 1 ,

0 = 2 ⇒ CT c a X cú d ng: R(COO)2R’

T ph n ng th y phõn: naxit = nmu i =

2

1nKOH =

2

1.0,06.0,25 = 0,0075 mol

⇒ M mu i = MR + 83.2 =

0075 , 0

665 ,

1 = 222 ⇒ MR = 56 → R là: -C4 H 8 -

Meste =

0075

,

0

29

,

1 = 172  R + 2.44 + R’ = 172 ⇒ R’ = 28 (-C2 H 4 -)

V y X là: C 4 H 8 (COO) 2 C 2 H 4 → đỏp ỏn B

 Bài 9: un núng 7,2 gam este X v i dung d ch NaOH d Ph n ng k t thỳc thu đ c glixerol và 7,9 gam h n

h p mu i Cho toàn b h n h p mu i đú tỏc d ng v i H2SO4loóng thu đ c 3 axit h u c no, đ n ch c, m ch h

Y, Z, T Trong đú Z, T là đ ng phõn c a nhau, Z là đ ng đ ng k ti p c a Y Cụng th c c u t o c a X là:

A CH2

CH

CH2

OCOC2H5

OCOCH2CH2CH3

OCOCH(CH3)2

B CH 2

CH

CH 2

OCOCH2CH2CH3 OCOC2H5 OCOCH(CH3)2

C CH2

CH

CH2

OCOCH2CH2CH3

OCOCH(CH3)2

OCOC2H3

D A ho c B

Gi i :

Vỡ Y, Z là đ ng đ ng k ti p và Z, T là đ ng phõn c a nhau

⇒ cú th đ t cụng th c chung c a este X: C3H5(OCO

1 n

nH

C + )3 (1) C3H5(OCO

1 n

nH

C + )3 + 3NaOH → 3

1 n

nH

C + COONa + C3H5(OH)3 Theo (1), ta cú : nmu i = 3neste 

68 n 14

9 , 7 3 ) n 14 45 ( 3 41

2 , 7

+

= +

+

⇒ n = 2 , 67 ⇒ CTCT cỏc ch t:











COOH ) CH ( CH : T

COOH CH CH CH : Z

COOH H C : Y

2 3

2 2 3

5 2

→ đỏp ỏn D

D ng 02: Bài toỏn v ph n ng este hoỏ

H2 SO4, t 0 RCOOR' + H2O

RCOOH + R'-OH

c đi m c a ph n ng este hoỏ là thu n ngh ch nờn cú th g n v i cỏc d ng bài toỏn:

 Tớnh h ng s cõn b ng K:

Kcb = RCOOR' H2O

RCOOH R'OH

 Tớnh hi u su t ph n ng este hoỏ:

H = lượng este thu được theo thực tế

lượng este thu được theo lí thuyết 100%

 Tớnh l ng este t o thành ho c axit cacboxylic c n dựng, l ng ancol …

http://tailieulovebook.com

5

* Chú ý: N u ti n hành ph n ng este hóa gi a m t ancol n ch c v i m axit cacboxylic đ n ch c thì s este t i

đa có th thu đ c là:









<

−

− +

= +

=

− +

n m n

m m

n m n

n n

n n

, ) 1 )(

1 ( 2

, 2

) 1 ( 2

) 1 (

(Có th ch ng minh các công th c này v m t toán h c)

 Bài 1: H n h p A g m axit axetic và etanol Chia A thành ba ph n b ng nhau

+ Ph n 1 tác d ng v i Kali d th y có 3,36 lít khí thoát ra

+ Ph n 2 tác d ng v i Na2CO3d th y có 1,12 lít khí CO2thoát ra Các th tích khí đo đktc

+ Ph n 3 đ c thêm vào vài gi t dung d ch H2SO4, sau đó đun sôi h n h p m t th i gian Bi t hi u su t c a

ph n ng este hoá b ng 60% Kh i l ng este t o thành là bao nhiêu?

Bài gi i:

H n h p A







mol b : OH H C

mol a : COOH CH

5 2









=

=

=

= +

=

mol 1 , 0 n a

mol 3 , 0 n b a n

2

2

CO

H







=

=

mol 2 , 0 b

mol 1 , 0 a

Vì a < b (⇒ hi u su t tính theo axit) ⇒ s mol este th c t thu đ c: n = 0,1.60% = 0 , 06 mol

⇒ Kh i l ng este th c t thu đ c: m = 0,06.88 = 5,28 gam → đáp án D

 Bài 2: đ t cháy hoàn toàn 1 mol axit cacboxylic đ n ch c X c n đ 3,5 mol O2 Tr n 7,4 gam X v i l ng

đ ancol no Y (bi t t kh i h i c a Y so v i O2 nh h n 2) un nóng h n h p v i H2SO4 làm xúc tác Sau khi

ph n ng hoàn toàn thu đ c 8,7 gam este Z (trong Z không còn nhóm ch c nào khác) Công th c c u t o c a Z là:

A C2H5COOCH2CH2OCOC2H5 B C2H3COOCH2CH2OCOC2H3

C CH3COOCH2CH2OCOCH3 D HCOOCH2CH2OCOH

Bài gi i:

Ph n ng cháy: CXHyO2 + (x +

4

y -1)O2 → xCO2 +

2

y

H2O (1)

Theo (1), ta có : x +

4

y -1= 3,5  x +

4

y = 4,5 ⇒







=

= 6 y 3

x ⇒ X : C2H5COOH Ancol no Y : CnH2n+2-m (OH)m (1 ≤ m ≤ n) ⇒ este Z : (C2H5COO)mCnH2n+2-m

⇒ Meste = 73m + 14n + 2 – m = m

1 , 0

7 , 8

hay 14n + 2 = 15m (2)

M t khác dY O2< 2 hay 14n + 2 + 16m < 64 ⇒ 30m + 2 < 64 (vì m ≤ n)  m < 2,1

T (2) ⇒







=

=

2 m

2

n → ancol Y : C2H4(OH)2

⇒ Z : C2H5COOCH2CH2OCOC2H5 → đáp án A

D ng 03: Bài toán v ph n ng đ t cháy este

- t công th c c a este c n tìm có d ng: CxHyOz ( x, z ≥ 2; y là s ch n; y ≤ 2x )

Ph n ng cháy: CxHyOz x y z O2 t xCO2 y H2O

2

) 2 4

+

 N u đ t cháy este A mà thu đ c n H O

2 =

2

CO

n ⇔ Este A là este no, đ n ch c, m ch h

 N u đ t cháy axit cacboxylic đa ch c ho c este đa ch c, s có t 2 liên k t π tr lên ⇒ nH O

2 <

2

CO

n

 Ph n ng đ t cháy mu i CnH2n+1COONa: 2CnH2n+1COONa + (3n+1)O2 → Na2CO3 + (2n+1)CO2 + (2n+1)H2O

 Bài 1: t cháy hoàn toàn m t l ng h n h p hai este X, Y, đ n ch c, no, m ch h c n 3,976 lít oxi (đktc) thu đ c 6,38 gam CO2 Cho l ng este này tác d ng v a đ v i KOH thu đ c h n h p hai ancol k ti p và 3,92 gam mu i c a m t axit h u c Công th c c u t o c a X, Y l n l t là

A C2H5COOC2H5 và C2H5COOC3H7 B C2H5COOCH3 và C2H5COOC2H5

C CH3COOCH3 và CH3COOC2H5 D HCOOC3H7 và HCOOC4H9

Bài gi i :

t công th c trung bình c a 2 este X, Y là: CnH2n+1COOCmH2m+1

Vì X, Y đ u là este đ n ch c, no, m ch h nên: nH O

2 =

2

CO

n = 6,38/44 = 0,145 mol

⇒ meste +

2

O

m = 44

2

CO

n + 18.n H O

2 ⇒ meste = 3,31 gam

Ta có : mO (trong este) = meste – mC – mH = 3,31 – 12.0,145 – 2.1.0,145 = 1,28 g

http://tailieulovebook.com

6

⇒ nO = 1,28/16 = 0,08 mol ⇒ neste = 0,04 mol

⇒ nmu i = neste = 0,04 mol ⇒ Mmu i = 14n + 84 = 3,92/0,04 = 98 ⇒ n = 1

M t khác: Meste= 3,31/0,04 = 82,75 ⇒ 12.1 + 46 + 14m = 82,75 ⇒ m= 1,77

V y: X là CH3COOCH3 và Y là CH3COOC2H5 → đáp án C

 Bài 2: t cháy 0,8 gam m t este X đ n ch c đ c 1,76 gam CO2 và 0,576 gam H2O Cho 5 gam X tác d ng

v i l ng NaOH v a đ , cô c n dung d ch sau ph n ng đ c 7 gam mu i khan Y Cho Y tác d ng v i dung d ch axit loãng thu đ c Z không phân nhánh Công th c c u t o c a X là:

A

C

O

O

B

C O O

O

Bài gi i :

Công th c X: CxHyO2 ( 2 ≤ x; y ≤ 2x )

Theo đ bài: mc = 0 , 48

44

12 76 , 1

18

2 576 , 0

= gam ⇒ mO (X) = 0,256 gam

⇒ x:y:2 = 0,04:0,064:0,016 = 5:8:2

⇒ Công th c c a X: C 5 H 8 O 2

Vì X là este đ n ch c (X không th là este đ n ch c c a phenol) ⇒ nX = nY = nz = nNaOH = 0,05 mol

Ta có : mX + mNaOH (p ) = 5 + 0,05.40 = 7 gam = mmu i Y

⇒ E là este m ch vòng → đáp án C

D ng 04: Bài toán h n h p este và các ch t h u c khác ( ancol, axit cacboxylic, )

Khi đ u bài cho 2 ch c h u c khi tác d ng v i NaOH ho c KOH mà t o ra:

+ 2 mu i và 1 ancol thì có kh n ng 2 ch t h u c đó là

♣ RCOOR’ và R’’COOR’ có nNaOH = nR’OH

♣ Ho c: RCOOR’ và R’’COOH có nNaOH > nR’OH

+ 1 mu i và 1 ancol có nh ng kh n ng sau

♣ RCOOR’ và ROH

♣ Ho c: RCOOR’ và RCOOH

♣ Ho c: RCOOH và R’OH

+ 1 mu i và 2 ancol thì có nh ng kh n ng sau

♣ RCOOR’ và RCOOR’’

♣ Ho c: RCOOR’ và R’’OH

* c bi t chú ý: N u đ nói ch t h u c đó ch có ch c este thì không sao, nh ng n u nói có ch c este thì

chúng ta c n chú ý ngoài ch c este trong phân t có th có thêm ch c axit ho c ancol!

 Bài 1: H n h p A g m ba ch t h u c X, Y, Z đ n ch c đ ng phân c a nhau, đ u tác d ng đ c v i NaOH

un nóng 13,875 gam h n h p A v i dung d ch NaOH v a đ thu đ c 15,375 gam h n h p mu i và h n h p ancol có t kh i h i so v i H2b ng 20,67 136,50C, 1 atm th tích h i c a 4,625 gam X b ng 2,1 lít Ph n tr m

kh i l ng c a X, Y, Z (theo th t KLPT g c axit t ng d n) l n l t là:

A 40%; 40%; 20% B 40%; 20%; 40% C 25%; 50%; 25% D 20%; 40%; 40%

Bài gi i :

) 5 , 136 273 ( 082 , 0

1 , 2 1

+

0625 , 0

625 ,

M t khác: X, Y, Z đ n ch c, tác d ng đ c v i NaOH ⇒ X, Y, Z là axit ho c este

⇒ CTPT d ng: CxHyO2, d dàng ⇒







=

= 6 y

3 x

V y A











mol c : H HCOOC

:

Z

mol b : COOCH CH

:

Y

mol a : COOH H

C

:

X

5 2

3 3

5 2

⇒













= + +

=

= +

+

=

= + +

=

gam 375 , 15 c 68 b 82 a 96 m

67 , 20 ) c b ( 2

c 46 b 32 d

mol 1875 , 0 c b a n

muèi

H / ancol A

2

⇒











=

=

= 075 , 0 c

0375 , 0 b

075 , 0 a

→ đáp án B

D ng 05: Bài toán xác đ nh các ch s c a ch t béo: ch s axit, ch s xà phòng hoá, ch s este, ch s iot

làm các bài t p d ng này, c n n m v ng các khái ni m sau:

 Ch s axit (a axit ): là s mg KOH c n đ trung hoà axit béo t do có trong 1 gam ch t béo

 Ch s xà phòng hoá (a xp ): là s mg KOH c n đ xà phòng hoá glixerit và trung hoà axit béo t do có trong 1 g

ch t béo

 Ch s este (a este ): là s mg KOH c n đ xà phòng hoá glixerit c a 1 gam ch t béo

http://tailieulovebook.com

7

 Ch s iot (a iot ): là s gam iot có th c ng vào n i đôi C=C c a 100 gam ch t béo

 Ch s peoxit (a peoxit ): là s gam iot đ c gi i phóng t KI b i peoxit có trong 100 gam ch t béo

 Bài 1: xà phòng hoá 35 kg triolein c n 4,939 kg NaOH thu đ c 36,207 kg xà phòng Ch s axit c a m u

ch t béo trên là:

Bài gi i :

Theo đ bài: nRCOONa (xà phòng) = 119 , 102 mol

304

1000 207 ,

36 = ⇒ nNaOH (dùng đ xà phòng hoá) = 119,102 mol

⇒ nNaOH(đ trung hoà axit béo t do) = 119 , 102 4 , 375 mol

40

1000 939 ,

⇒ nKOH(đ trung hoà axit béo t do) = 4,375 mol

⇒ mKOH (trong 1 g ch t béo) = 1000 7 mg

35000

56 375 ,

→ ch s axit = 7 → đáp án A

 Bài 2: M t lo i ch t béo có ch s xà phòng hoá là 188,72 ch a axit stearic và tristearin trung hoà axit t

do có trong 100 g m u ch t béo trên thì c n bao nhiêu ml dung d ch NaOH 0,05 M

Bài gi i :

axp = 188,72.10-3 ⇒ ph n ng v i 100 g ch t béo c n mKOH = 188,72.10-3 100 = 18,872 g

⇒ nKOH = 0 , 337 ( )

56

872

,

18

mol

= ⇒ nNaOH = 0,337 mol

⇒







= +

=

= +

=

g 100 n

890 n

284 m

mol 337 , 0 n

n

n

tristearin axit

chÊtbÐo

tristearin axit







=

=

mol 109 , 0 n

mol 01 , 0 n tristearin axit

V y: Trong 100 g m u ch t béo có 0,01 mol axit t do ⇒ nNaOH (p ) = 0,01 mol

⇒ Vdd NaOH = 200 ml → đáp án C

C Bài t p v n d ng

I Hoàn thành s đ ph n ng

Câu 1 Vi t các ph ng trình ph n ng d i d ng t ng quát và l y VD hoàn thành các ph n ng sau:

1 Este + NaOH → 1 mu i + 1 ancol 2 Este + NaOH → 1 mu i + 2 ancol

3 Este + NaOH → 2 mu i + 1 ancol 4 Este + NaOH → n (phân t ) mu i + m (phân t ) ancol

5 Este + NaOH → 1 mu i + 1 andehit 6 Este + NaOH → 1 mu i + 1 xeton

7 Este + NaOH → 2 mu i + n c 8 Este + NaOH → 2 mu i + 1 ancol + n c

9 Este + NaOH → 1 s n ph m duy nh t

Câu 2 Hoàn thành các ph n ng theo s đ sau (d i d ng công th c c u t o)

1 C3H4O2 + NaOH → (A) + (B)

2 (A) + H2SO4 (loãng) → (C) + (D)

3 (C) + AgNO3 + NH3 + H2O → (E) + Ag↓+ NH4NO3

4 (B) + AgNO3 + NH3 + H2O → (F) + Ag↓+ NH4NO3

Câu 3 Hoàn thành các s đ ph n ng sau:

II Bài t p tr c nghi m

Bài 1: Thu phân 11,18 gam este X đ n ch c, m ch h (có xúc tác axit) đ n khi ph n ng hoàn toàn thu đ c

h n h p hai ch t h u c Y và Z Cho Y, Z ph n ng v i dung d ch AgNO3/NH3 d thu đ c 56,16 gam Ag Công

th c c u t o c a X là:

A HCOOC(CH3)=CH2 B CH3COOCH=CH2 C HCOOCH=CHCH3 D HCOOCH2CH=CH2

http://tailieulovebook.com

8

Bài 2: Este X no đ n ch c đ lâu ngày b thu phân m t ph n t o ra 2 ch t h u c Y và Z Mu n trung hoà l ng axit t o ra t 13,92 gam X ph i dùng 15 ml dung d ch NaOH 0,5 M xà phòng hoá l ng este còn l i ph i dùng thêm 225 ml dung d ch NaOH 0,5 M N u oxi hoá Y s đ c m t anđehit có m ch phân nhánh Khi hoá h i 0,4 gam Z đ c th tích b ng th tích c a 0,214 gam O2 Công th c este X là:

A CH3COOCH2CH2CH2CH3 B CH3COOCH2CH(CH3)2

C CH3COOCH(CH3)CH2CH3 D C2H5COOCH2CH(CH3)2

Bài 3: Xà phòng hoá 3,52 gam este X đ c t o ra t axit đ n ch c và ancol đ n ch c b ng dung d ch NaOH v a

đ đ c mu i Y và ancol Z Nung nóng Y v i oxi thu đ c 2,12 gam Natri cacbonat, khí CO2 và h i n c Ancol

Z đ c chia làm hai ph n b ng nhau Ph n 1 cho tác d ng v i Na v a đ thu đ c khí H2có s mol b ng ½ s mol ancol ph n ng và 1,36 gam mu i Ph n 2 cho tác d ng v i CuO d , nung nóng đ c ch t h u c T có ph n

ng tráng b c Công th c c u t o c a X là:

A HCOOC2H5 B CH3COOCH=CH2 C CH3COOC2H5 D C2H5COOCH3

Bài 4: Xà phòng hoá este X đ n ch c, no ch thu đ c m t ch t h u c Y ch a Na Cô c n, sau đó thêm NaOH/CaO r i nung nóng thu đ c m t ancol Z và m t mu i vô c t cháy hoàn toàn ancol này thu đ c CO2

và h i n c theo t l v th tích là 2 : 3 Công th c phân t c a este X là:

A C4H6O2 B C3H6O2 C C2H4O2 D C3H4O2

Bài 5: Hai este đ n ch c X, Y là đ ng phân c a nhau Khi hoá h i 7,77 gam X thu đ c th tích h i đúng b ng

th tích c a 3,36 gam O2 (đo cùng đi u ki n) Công th c c u t o thu g n c a X, Y l n l t là:

A HCOOC2H5 và CH3COOCH3 B C2H3COOC2H5 và C2H5COOC2H3

C HCOOCH2CH2CH3 và CH3COOC2H5 D C2H5COOCH3 và HCOOCH(CH3)2

Bài 6: Xà phòng hoá hoàn toàn 9,7 gam h n h p hai este đ n ch c X, Y c n 100 ml dung d ch NaOH 1,5 M Sau

ph n ng, cô c n dung d ch thu đ c h n h p hai ancol đ ng đ ng k ti p và m t mu i duy nh t Công th c c u

t o thu g n c a 2 este là:

A H-COO-CH3 và H-COO-CH2CH2CH3 B CH3COO-CH3 và CH3COO-CH2CH3

C C2H5COO-CH3 và C2H5COO-CH2CH3 D H-COO-CH3 và H-COO-CH2CH3

Bài 7: H n h p A g m ba ch t h u c đ n ch c X, Y, Z Cho 4,4 gam h n h p A ph n ng v a đ v i 250 ml dung d ch NaOH 0,2 M Cô c n dung d ch thu đ c 4,1 gam m t mu i khan và thu đ c 1,232 lít h i m t ancol duy nh t ( 27,30C; 1 atm) Công th c c a X, Y, Z l n l t là:

A CH3COOH; CH3CH2OH; CH3COOC2H5 B HCOOH; CH3CH2OH; HCOOC2H5

C C2H5COOH; CH3CH2OH; C2H5COOC2H5 D CH2 =CH-COOH; CH3CH2OH; CH2 =CH-COOC2H5

Bài 8: Hoá h i 2,64 gam h n h p hai este X, Y đ ng phân c a nhau thu đ c th tích h i b ng th tích c a 0,84 gam khí nit cùng đi u ki n, nhi t đ , áp su t N u đun h n h p X, Y v i m t l ng dung d ch NaOH d đ n

khi ph n ng hoàn toàn, thu đ c 2,32 gam h n h p hai mu i c a hai axit k ti p nhau trong dãy đ ng đ ng Công th c c u t o c a X, Y l n l t là:

A HCOOC3H7 và CH3COOC2H5 B HCOOC3H7 và HCOOC3H7

C HCOOC3H7 và CH3COOC2H3 D C A, B đ u đúng

Bài 9: H n h p X g m 2 ch t h u c m ch h , ch a cùng m t lo i nhóm ch c hoá h c Khi đun nóng 47,2 gam

h n h p X v i l ng d dung d ch NaOH thì thu đ c m t ancol đ n ch c và 38,2 gam h n h p mu i c a 2 axit

h u c đ n ch c, k ti p nhau trong dãy đ ng đ ng M t khác, n u đ t cháy h t 9,44 gam h n h p X c n v a đ 12,096 lít khí O2, thu đ c 10,304 lít khí CO2 Các khí đo đktc Công th c c u t o c a các ch t trong X là:

A HCOOCH2-CH=CH2 và CH3COOCH2-CH=CH2 B CH3COOCH2-CH=CH2 và C2H5COOCH2-CH=CH2

C CH2=CHCOOCH2CH3 và CH3CH=CHCOOCH2CH3 D CH2=CHCOOCH3 và CH3CH=CHCOOCH3

Bài 10: un nóng 7,66 gam h n h p A g m X, Y là hai ch t h u c đ n ch c, có cùng lo i nhóm ch c, v i 95 ml dung d ch NaOH 1 M Sau khi ph n ng x y ra hoàn toàn, cô c n dung d ch thu đ c h n h p hai mu i c a hai axit k ti p nhau trong dãy đ ng đ ng và m t ancol Z, có t kh i so v i không khí b ng 1,59 Ph n tr m kh i

l ng c a X, Y l n l t là:

Bài 11: H n h p X g m hai este đ n ch c, là đ ng phân c a nhau cùng đi u ki n v nhi t đ , áp su t, t kh i

h i c a X so v i không khí là 3,03 N u xà phòng hoá hoàn toàn 22 gam X b ng 250 ml dung d ch KOH 1,25 M (H = 100%) thu đ c dung d ch Y Cô c n dung d ch Y thu đ c 29,75 gam ch t r n khan Cho l ng ch t r n tác

d ng v i axit HCl d thu đ c h n h p hai axit k ti p nhau trong dãy đ ng đ ng Thành ph n % v kh i l ng các este trong h n h p X l n l t là:

Bài 12: X là este m ch h do axit no A và ancol no B t o ra Khi cho 0,2 mol X ph n ng v i NaOH thu đ c 32,8 gam mu i đ t cháy 1 mol B c n dùng 2,5 mol O2 Công th c c u t o c a X là:

A (C2H5COO)2C2H4 B (HCOO)2C2H4 C (CH3COO)2C2H4 D (HCOO)3C3H5

Bài 13: Cho h p ch t X (ch a C, H, O), có m ch C không phân nhánh, ch ch a m t lo i nhóm ch c tác d ng v a

h t 91,5 ml dung d ch NaOH 25% (D = 1,28 g/ml) Sau khi ph n ng x y ra hoàn toàn thu đ c dung d ch Y ch a

m t mu i c a axit h u c , hai ancol đ n ch c, no đ ng đ ng liên ti p đ trung hoà hoàn toàn dung d ch Y c n

http://tailieulovebook.com

9

dùng 153 ml dung d ch HCl 4 M Cô c n dung d ch sau khi trung hoà thì thu đ c h n h p hai ancol có t kh i

h i so v i H2 là 26,5 và 47,202 gam h n h p mu i khan H p ch t X có công th c c u t o là:

A C3H7OOC-C4H8-COOC2H5 B CH3OOC-C3H6-COO-C3H7

C C3H7OOC-C2H4-COOC2H5 D C2H5OOC-C3H6-COO-C3H7

Bài 14: X là m t este đa ch c t o b i m t ancol no, m ch h , ba ch c Y và m t axit Z không no, đ n ch c là d n

xu t c a m t olefin Trong X cacbon chi m 56,7% kh i l ng Công th c c u t o c a X là:

A (CH3CH=CHCOO)3C3H5 B (CH2=CHCOO)3C3H5

C [CH2=C(CH3)COO]3C3H5 D A ho c C

Bài 15: un nóng 0,05 mol X v i l ng v a đ dung d ch NaOH thu đ c 6,7 gam mu i c a axit h u c đa ch c

B và 4,6 gam ancol đ n ch c C Cho ancol C bay h i 1270C và 1 atm s chi m th tích 3,28 lít CTPT c a X là:

A CH(COOCH3)3 B C2H4(COOCH3)2 C (COOC3H5)2 D (COOC2H5)2

Bài 16: un nóng 21,8 g ch t h u c X (ch a C, H, O) v i 1 lít dung d ch NaOH 0,5 M thu đ c 24,6 g mu i c a axit đ n ch c Y và 1 l ng ancol Z N u cho l ng ancol Z đó bay h i 136,50C và 1,5 atm, th tích khí thu

đ c là 2,24 lít L ng d NaOH đ c trung hoà b ng 2 lít dung d ch HCl 0,1 M Công th c c u t o c a X là:

A (CH3COO)3C3H5 B (C2H5COO)3C3H5 C (HCOO)3C3H5 D CH(COO)3C3H5

Bài 17: Khi xà phòng hoá 5,45 gam X có công th c phân t C9H14O6 đã dùng 100 ml dung d ch NaOH 1 M thu

đ c ancol no Y và mu i c a m t axit h u c trung hoà l ng xút d sau ph n ng ph i dùng h t 50 ml dung

d ch HCl 0,5 M Bi t r ng 23 gam ancol Y khi hoá h i có th tích b ng th tích c a 8 gam O2 (trong cùng đi u

ki n) Công th c c a X là:

A (C2H5COO)2-C3H5(OH) B (HCOO)3C6H11

C C2H5COO-C2H4-COO-C2H4COOH D (CH3COO)3C3H5

Bài 18: X là este c a axit A và ancol đ n ch c B un nóng 32,34 g X v i dung d ch NaOH d đ n khi ph n ng hoàn toàn Cô c n dung d ch thu đ c ch t r n Y và ancol B un ancol B v i H2SO4đ c thu đ c 12,0736 lít khí

Z 27,30C, 1 atm và dZ/B = 0,609 Nung Y v i vôi tôi xút thu đ c 5,488 lít khí T duy nh t có t kh i so v i hiđro

b ng 8 Công th c c u t o c a X là:

A CH2(COOC2H5)2 B CH2(COOCH3)2 C (COOC2H5)2 D CH3-COO-C2H5

Bài 19: t cháy a gam m t este X c n 11,76 lít O2(đktc), sau ph n ng thu đ c h n h p CO2và h i n c D n

h n h p này vào bình đ ng dung d ch Ca(OH)2d th y kh i l ng bình t ng 26,04 gam và th y xu t hi n 42 gam

k t t a tr ng Bi t este này do m t axit đ n ch c và ancol đ n ch c t o nên Công th c phân t c a X là:

Bài 20: Khi đ t cháy hoàn toàn 2,75 gam h p ch t h u c X đ n ch c thu đ c s n ph m cháy ch g m 2,8 lít

CO2 (đktc) và 2,25 gam H2O N u cho 2,75 gam X tác d ng v i NaOH v a đ đ n khi ph n ng hoàn toàn thu

đ c 3 gam mu i c a axit h u c Y và ch t h u c Z Tên c a X là:

A Metyl propionat B Etyl propionat C Etyl axetat D Isopropyl axetat

Bài 21: t cháy hoàn toàn 3,7 gam ch t h u c X c n v a đ 3,92 lít O2 (đktc) thu đ c CO2 và H2O có t l mol là 1:1 Bi t X tác d ng v i KOH t o ra hai ch t h u c Công th c phân t c a X là:

Bài 22: t cháy hoàn 0,1 mol este X thu đ c 0,3 mol CO2 và 0,3 mol H2O Cho 0,1 mol X tác d ng h t v i NaOH thì thu đ c 8,2 gam mu i Công th c c u t o c a X là

A HCOOC2H5 B CH3COOC2H5 C CH3COOCH3 D HCOOC2H3

Bài 23: t cháy hoàn toàn m gam este X t o b i ancol no, đ n ch c, m ch h và axit không no, m ch h , đ n

ch c (thu c dãy đ ng đ ng c a axit acrylic, CH2=CHCOOH) thu đ c 3,584 lít CO2(đktc) và 2,16 gam H2O Giá

tr c a m là:

Bài 24: t cháy hoàn toàn m gam h n h p các este no, đ n ch c, m ch h S n ph m cháy đ c d n vào bình

đ ng dung d ch Ba(OH)2 d th y kh i l ng bình t ng 151,9 gam Kh i l ng k t t a t o ra là:

*Bài 25: đ t cháy hoàn toàn 6,24 gam m t este X (MA< 180) c n 6,272 lít khí oxi (đktc) S n ph m cháy

đ c h p th hoàn toàn vào dung d ch n c vôi trong d th y có m gam k t t a, kh i l ng dung d ch n c vôi trong gi m 12,8 gam Công th c phân t c a X là:

A C4H6O2 B C7H10O2 C C7H8O4 D C7H10O4

Bài 26: H n h p X g m axit fomic và axit axetic (t l mol 1:1) L y 6,36 gam X tác d ng v i 6,9 gam ancol etylic (xúc tác H2SO4) thu đ c 7,776 gam h n h p este, hi u su t c a các ph n ng este hoá b ng nhau Giá tr

c a H là:

gam C2H5OH (có xúc tác H2SO4 đ c) thu đ c m gam h n h p este (hi u su t c a các ph n ng este hoá đ u b ng 80%) Giá tr c a m là: ( H kh i A – 2007)

A 10,12 B 6,48 C 8,10 D 16,20

Bài 28: Cho 0,1 mol glixerol ph n ng v i 0,15 axit axetic có xúc tác H2SO4đ c, thu đ c m gam este B (không

http://tailieulovebook.com

10

ch a ch c khỏc) v i hi u su t ph n ng là 80% Giỏ tr m là:

Bài 29: Khi cho 58,5 gam m t ch t bộo cú thành ph n chớnh là tristearin ph n ng v i dung d ch iot thỡ th y c n

m t dung d ch ch a 9,91 gam iot Ch s iot c a m u ch t bộo trờn là:

Bài 30: Khi xà phũng hoỏ 0,9 gam ch t bộo c n 24 ml dung d ch KOH 0,25 M Ch s xà phũng hoỏ c a m u ch t bộo đú là:

III Bài t p t lu n

D ng 01: Ph n ng thu phõn m t este

Bài 1.1 Cho m gam este X t o b i m t axit h u c đ n ch c và m t ancol đ n ch c tỏc d ng h t v i dung d ch NaOH Sau ph n ng thu đ c 3,2 g ancol Cho l ng ancol này ph n ng v i Na d , thu đ c khớ 1,12 lit khớ (đktc) M t khỏc, m gam X ch làm m t màu 16 gam brom và s n ph m thu đ c ch a 61,54% brom theo kh i

l ng

a Xỏc đ nh m, cụng th c phõn t , cụng th c c u t o c a X Bi t cỏc ph n ng x y ra hoàn toàn và g c axit trong

X cú c u t o m ch nhỏnh

b Vi t ph ng trỡnh ph n ng trựng h p X? G i tờn s n ph m t o ra ( H GTVT-98)

Bài 1.2 Cho h n h p E g m 1 ancol no đ n ch c X, 1 axit đ n ch c Y và 1 este Z t o b i X và Y L y 0,13 mol

h n h p E tỏc d ng đ v i 50 ml dung d ch KOH 1 M đun núng thu đ c p g ancol X Húa h i p g X r i d n qua

ng đ ng CuO d , nung núng thu đ c andehit F Cho toàn b F trỏng Ag thu đ c 43,2 g Ag

a Xỏc đ nh X và tớnh p

b t chỏy 0,13 mol h n h p E thu đ c 5,6 lit ( đktc) CO2 và 5,94 g H2O Xỏc đ nh Y, Z, % kh i l ng c a E

Bài 1.3 Cho 1 este đ n ch c A tỏc d ng đ v i 0,2 lit dung d ch NaOH a M Sau ph n ng thu đ c 12,3 g m t

mu i c a axit B và p gam m t ancol D un núng p gam D v i H2SO4đ c thu đ c anken E t chỏy E r i h p

th h t s n ph m vào bỡnh ch a 3 lit dung d ch Ba(OH)20,125 M thỡ cú 59,1 g k t t a t o ra

a Tớnh a, bi t A cú t i đa 5 nguyờn t C

b Xỏc đ nh cụng th c cú th cú c a cỏc ch t A, B, D, E

Bài 1.4 Cho a gam h n h p A g m 1 axit h u c no đ n ch c, 1 ancol no đ n ch c và 1 este c a chỳng tỏc d ng

đ v i 30 ml dung d ch NaOH 1 M thu đ c ch t B và b gam ancol t chỏy h t a gam h n h p thu đ c 4,144 lit (đktc) CO2 và 3,6 g H2O Cũn khi đ t chỏy b gam ancol B thu đ c 5,5 g CO2 và 2,7 g H2O

Xỏc đ nh cỏc ch t trong h n h p A

Bài 1.5 Cho 1,22 gam m t h p ch t h u c đơn chức A ph n ng v a đ v i 200 ml dung d ch KOH 0,1 M ch thu đ c dung d ch ch ch a 2,16 gam mu i t chỏy l ng mu i này thu đ c a gam K2CO3, 2,64 gam CO2 và 0,54 gam n c Xỏc đ nh CTPT, CTCT c a A và tớnh a, bi t MA < 140

Bài 1.6 H p ch t X (C, H, O) ch a m t nhúm ch c trong phõn t , khụng tỏc d ng v i Na, tỏc d ng v i NaOH cú

th theo t l 1:1 hay 1:2 Khi đ t chỏy 1 phõn t gam X cho 7 phõn t gam CO2 Tỡm cụng th c c u t o c a X?

D ng 02: Ph n ng thu phõn este đa ch c

Bài 2.1 un núng este E (m ch C khụng nhỏnh) v i 0,15 lit dung d ch NaOH 1 M trung hũa dung d ch sau

ph n ng ph i thờm 60 ml dung d ch HCl 0,5 M Cụ c n dung d ch sau ph n ng thu đ c 11,475 g h n h p 2

mu i và 5,52 g h n h p 2 ancol đ n ch c Xỏc đ nh CTCT c a axit, ancol và este

Bài 2.2 Khi cho 16 gam h p ch t h u c X cú cụng th c phõn t C7H12O4, ch cú 1 lo i nhúm ch c tỏc d ng v a

đ v i 200 gam dung d ch NaOH 4% thu đ c m t ancol Y và 17,8 gam h n h p 2 mu i Xỏc đ nh CTCT c a X?

*Bài 2.3 E là h n h p c a 2 đ ng phõn m ch khụng nhỏnh (ch a C, H, O) ch ch a m t lo i nhúm ch c un núng m gam h n h p E v i 1,5 lớt dung d ch NaOH 0,2 M đ n khi ph n ng x y ra hoàn toàn trung hoà NaOH d c n thờm vào h n h p sau ph n ng 120 ml dung d ch HCl 0,5 M Cụ c n h n h p sau khi trung hoà thu đ c 22,71 gam h n h p mu i khan (trong đú cỏc mu i h u c cú s nguyờn t C b ng nhau) và 11,04 gam

h n h p 2 ancol đ n ch c b c 1 cú phõn t l ng khỏc nhau

a Xỏc đ nh cụng th c c u t o 2 ancol trờn

b Xỏc đ nh cụng th c c u t o 2 ch t trong h n h p E ( HYHN - 99)

Bài 2.4 Cho 0,01 mol m t este c a axit h u c ph n ng v a đ v i 100 ml dung d ch NaOH 0,2 M, s n ph m

t o thành ch g m m t ancol và m t mu i v i s mol b ng nhau M t khỏc, khi xà phũng húa hoàn toàn 1,29 gam este đú b ng m t l ng v a đ 60 ml dung d ch KOH 0,25 M, sau khi ph n ng k t thỳc đem cụ c n dung d ch

thu đ c 1,665 gam mu i khan Cho bi t cụng th c c u t o c a este?

Bài 2.5 H p ch t Y ch a C, H, O ch cú m t lo i nhúm ch c, khụng tỏc d ng v i dung d ch NaOH, cú t kh i h i

so v i khụng khớ b ng 3,173 Cho 3,45 g Y ph n ng v i natri d ta đ c 1,36 lớt hiđro 250C, ỏp su t 770 mmHg

a Xỏc đ nh cụng th c phõn t và cụng th c c u t o c a Y