không vẽ lợc đồ Viết một đoạn văn gồm ít nhất 3 câu văn trình bày theo cách song hành, có nội dung nói về vai trò của ngôn ngữ trong giao tiếp.. Câu 3 6,0 điểm: Phân tích hình ảnh anh bộ
Trang 1Sở giáo dục - Đào tạo
Nam Định
Số báo danh:
Chữ ký giám thị 1:
Đề thi tuyển sinh lớp 10 Trờng THPT chuyên Lê Hồng Phong Môn thi: Văn Tiếng Việt–
Câu 1 (1,0 điểm ):
Có một câu văn nh sau:
“Dới bầu trời trong xanh, trên một khuôn viên thoáng đãng cạnh hồ Vị Xuyên, ở trung tâm thành phố
Nam Định, tợng Quốc công Tiết chế Hng Đạo đại vơng Trần Quốc Tuấn đứng lồng lộng, uy nghiêm.”
- Em hãy chỉ ra bộ phận chủ ngữ, vị ngữ chính trong câu văn?
- Vì sao khi viết một câu văn thông thờng cần phải có đủ chủ ngữ và vị ngữ?
Câu 2 (3,0 điểm):
Nêu các cách trình bày nội dung trong một đoạn văn? (không vẽ lợc đồ)
Viết một đoạn văn (gồm ít nhất 3 câu văn) trình bày theo cách song hành, có nội dung nói về vai trò của ngôn ngữ trong giao tiếp
Câu 3 (6,0 điểm):
Phân tích hình ảnh anh bộ đội trong bài thơ “Đồng chí” của nhà thơ Chính Hữu Trớc khi phân tích, hãy ghi lại theo trí nhớ bài thơ đó
-Sở giáo dục - Đào tạo
Nam Định
-Hớng dẫn chấm Môn : Văn Tiếng Việt (– Đề chung)
Trờng THPT chuyên Lê Hồng Phong
Câu 1 (1,0 điểm ):
1- Xác định đúng chủ ngữ và vị ngữ chính của câu (0,5 điểm)
Đề Chính Thức
Trang 2CN: “tợng Quốc công Tiết chế Hng Đạo đại vơng Trần Quốc Tuấn”
VN: “đứng lồng lộng, uy nghiêm”
2- Nêu đợc ý cơ bản: Câu văn thông thờng mang nội dung thông báo cụ thể Chủ ngữ và vị ngữ làm cho thông báo đó trở nên tơng đối trọn vẹn Trừ những trờng hợp dùng câu đặc biệt hoặc câu rút gọn thành phần, trong các trờng hợp thông thờng, nếu câu thiếu vị ngữ bị coi là “câu cụt”, câu thiếu chủ ngữ bị coi là “câu què”,
ý nói câu đó không hoàn chỉnh một thông tin
(0,5 điểm)
Câu 2 (3,0 điểm ):
Yêu cầu 1: Nêu đúng 4 cách trình bày nội dung đoạn văn: (1,5 điểm)
+ Diễn dịch là cách trình bày ý đi từ ý chung, khái quát, đến các ý chi tiết, cụ thể làm sáng tỏ ý chung Theo đó, câu mang ý khái quát đợc đặt ở đầu đoạn văn, các câu mang ý chi tiết, cụ thể đặt sau nó
+ Quy nạp là cách trình bày đi từ ý chi tiết, cụ thể rút ra ý chung, khái quát Theo đó, câu mang ý khái quát đứng ở sau các câu kia và nó có t cách câu chốt của đoạn văn
+ Móc xích là cách sắp xếp ý nọ tiếp ý kia theo lối ý sau móc nối vào ý trớc (qua những từ ngữ cụ thể)
để bổ sung giải thích cho ý trớc
+ Song hành là cách sắp xếp các ý ngang nhau, không có hiện tợng ý này bao quát ý kia hoặc ý này móc vào ý kia
+ Sau khi nêu 4 cách nói trên, nhấn mạnh đợc ý: Bốn cách trình bày nội dung đoạn văn nói trên đợc
dùng kết hợp và linh hoạt trong khi viết bài văn.
Yêu cầu 2: Viết đợc một đoạn văn (ít nhất là 3 câu văn) theo cách trình bày song hành, có nội dung về
vai trò của ngôn ngữ trong giao tiếp (1,5 điểm)
Ví dụ học sinh có thể viết: “Trong cuộc sống, ngôn ngữ là lời ăn tiếng nói biểu hiện t tởng tình cảm con ngời Trong học tập, ngôn ngữ chính là công cụ để nhận thức và t duy Trong sáng tác và thởng thức, ngôn ngữ
là chất liệu để sáng tác văn thơ, là tín hiệu thẩm mỹ để hiểu vẻ đẹp văn chơng ”
* Nếu viết đợc 2 câu đúng cách liên kết song hành cũng cho 1,0 điểm Nếu mới viết đợc 1 câu, thì không cho điểm, vì cha biết cụ thể HS có biết cách trình bày theo cách liên kết song hành không
Câu 3 (6,0 điểm) : Phân tích hình ảnh anh bộ đội trong bài thơ Đồng chí của Chính Hữu.“ ”
Để yêu cầu phân tích bài thơ có định hớng cụ thể Vì vậy trong quá trình phân tích phải bám vào các chi tiết, các biện pháp nghệ thuật cụ thể trong bài thơ, so sánh hợp lý để làm nổi bật đ ợc vẻ đẹp của hình ảnh anh bộ đội giai đoạn đầu cuộc kháng chiến chống Pháp trong thơ Chính Hữu
Với đối tợng HS lớp 9, những yêu cầu chính là:
I Yêu cầu về nội dung bài văn: (5,0 điểm)–
1 – Giới thiệu đợc vài nét về hoàn cảnh sáng tác bài thơ và tác giả Chính Hữu
(0,5 điểm) Giám khảo tham khảo phần tiểu dẫn SGK lớp 9 tập II, các em đã đợc học, có in ở cuối đáp án này
2 – Những yêu cầu cụ thể khi phân tích hình ảnh anh bộ đội trong bài thơ:
(0,5 điểm) + Phân tích đợc cách giới thiệu độc đáo của bài thơ về hoàn cảnh xuất thân của anh bộ đội – những ngời lính cách mạng Cuộc kháng chiến đầy gian khổ để bảo vệ Tổ quốc đã tạo nên cuộc gặp gỡ giữa những
“ngời xa lạ” nhng đã trở thành “tri kỷ”
+ Cảm nhận và phân tích đợc dụng ý nghệ thuật của nhà thơ Chính Hữu về cách đặt nhan đề cho bài thơ
“Đồng chí” Hai tiếng “đồng chí” (đặt riêng thành một dòng thơ) vừa giản dị gần gũi vừa thiêng liêng mới mẻ cất lên từ hiện thực cuộc chiến tranh cách mạng do chính những anh bộ đội vốn xuất thân từ những vùng quê nghèo tự nhận thức ra
Trang 3+ Đi sâu phân tích những biểu hiện giản dị và cảm động tình đồng chí của anh bộ đội: Cùng chung nhận thức về nhiệm vụ cách mạng, cùng chung tình yêu và nỗi nhớ quê hơng, cùng chia ngọt sẻ bùi để vợt qua thiếu thốn, khó khăn gian khổ của cuộc đời ngời lính
(Khai thác các yếu tố hình ảnh, nhịp điệu và giọng điệu của bài thơ để thấy chất tự sự trữ tình đã làm cho hình ảnh tâm trạng anh bộ đội hiện lên chân thực đơn sơ mà ấm áp tình đồng chí)
+ Liên tởng so sánh với hình ảnh ngời lính công cụ của chiến tranh phi nghĩa thời phong kiến trong bài
ca dao “Ngang lng thì thắt bao vàng, đầu đội nón dấu vai mang súng dài Bớc chân xuống thuyền nớc mắt nh ma”; để thấy sự tơng phản đối lập về sự trang bị bên ngoài và cái chất thực bên trong của họ; từ đó khẳng định nét đẹp mới mẻ của hình ảnh anh bộ đội trong bài thơ “Đồng chí”
+ Cảm nhận và phân tích đợc đoạn kết bài thơ với hình ảnh độc đáo “Đầu súng trăng treo” Giá trị thực
và ý nghĩa tợng trng của hình tợng này đối với việc khắc họa vẻ đẹp tâm hồn của anh bộ đội
3- Nhận xét về nghệ thuật biểu hiện hình ảnh anh bộ đội của bài thơ
(0,5 điểm)
So sánh với những bài thơ cùng viết về anh bộ đội trong kháng chiến chống Pháp để thấy nét đẹp của thơ kháng chiến: Mỗi bài thơ nh bức chân dung tự hoạ của anh bộ đội – nhà thơ, hiện thực mà lãng mạn, chân thật giản dị mà sâu lắng bay bổng , trong đó bài “Đồng chí” là một kết tinh tiêu biểu Bút pháp tả thực đã tạo nên sự hàm xúc, mộc mạc, phù hợp với cuộc đời gian khổ của anh bộ đội; chất lãng mạn cất lên ở hình t ợng cuối bài thơ đã thể hiện một cách sinh động phẩm chất cách mạng và chất lãng mạn trong tâm hồn của ngời chiến sĩ
II- Ghi theo trí nhớ bài thơ “ Đồng chí ” (0,5 điểm)
Chép thuộc liên tục đợc 2 khổ thơ (cho 0,25 điểm), chép thuộc cả bài thơ (cho 0,5 điểm) Chép thuộc
d-ới 2 khổ thơ không có điểm (vì trong kỳ thi này đây chỉ là yêu cầu thuộc bài)
III- Yêu cầu về hình thức bài văn (0,5 điểm)
Kết cấu bài văn hợp lý, bài tơng đối hoàn chỉnh, trình bày sạch sẽ
Cách chấm điểm câu 3:
+ Điểm 4,5 đến 6,0: Tuỳ mức độ, hiểu đợc bài thơ, đáp ứng đợc hầu hết các yêu cầu trên, lỗi không
đáng kể
+ Điểm 3,0 đến dới 4,5: Tuỳ mức độ, tuy đã hiểu đợc bài thơ, có ý thức bám sát văn bản để phân tích hình ảnh anh bộ đội, nhng khả năng liên tởng – so sánh còn hạn chế; có thể còn mắc một số lỗi diễn đạt nhng không trầm trọng
+ Điểm 1,0 đến dới 3,0: Tuỳ mức độ, chủ yếu thuật dựng hình ảnh, năng lực cảm thụ phân tích hạn chế, diễn đạt còn vụng về, còn mắc lỗi trong diễn đạt
+ Điểm dới 1,0: Nói chung là cha thuộc bài thơ đề cập đến hình ảnh anh bộ đội nhng ý chung chung, diễn đạt rất yếu
+ Điểm 0: Bỏ giấy trắng hoặc có viết nhng sai lạc hoàn toàn yêu cầu đề
giám khảo lu ý:
1- Điểm toàn bài là tổng điểm của 3 câu, giữ nguyên điểm lẻ đến 0,25 điểm
2- Đáp án này có kèm theo văn bản thơ có liên quan đến đề bài để tham khảo