Phân tích nhân vật người đàn bà hàng chài để làm rõ giá trị nhân đạo trong truyện ngắn ”Chiếc thuyền ngoài xa “ của nhà văn Nguyễn Mình Châu.. Câu 2 3 điểm Hãy viết một bài văn khoảng 4
Trang 1SỞ GD- ĐT NAM ĐỊNH HƯỚNG DẪN CHẤM THI THỬ TỐT NGHIẾP LẦN 2 TRƯỜNG THPT THỊNH LONG MÔN NGỮ VĂN
ĐỀ Câu 1.( 2 điểm) Trình bày cuộc đời và sự nghiệp sáng tác của Lỗ Tấn
Câu 2 ( 3 điểm) Trong vở kịch Hồn Trương Ba, da hàng thịt, nhà văn Lưu Quang Vũ có viết:
“Không thể bên trong một đằng, bên ngoài một nẻo được Tôi muốn được là tôi toàn vẹn”.
Hãy viết một bài văn (khoảng 400 từ) nói lên suy nghĩ của anh (chị) về quan niệm sống nêu trên
Câu 3.(5 điểm) Phân tích nhân vật người đàn bà hàng chài để làm rõ giá trị nhân đạo trong truyện ngắn ”Chiếc thuyền ngoài xa “ của nhà văn Nguyễn Mình Châu
HƯỚNG DẪN CHẤM
Câu 1 Trình bày cuộc đời và sự nghiệp sáng tác của Lỗ Tấn
Đây là dạng câu hỏi tái hiện kiến thức về tác giả văn học Học sinh cần trình bày
những nội dung sau:
a
Cuộc đời : (1881-1936)
- Tên khai sinh là Chu Chương Thọ, sau đổi thành Chu Thụ Nhân, tên chữ là
Dự Tài Bút danh Lỗ Tấn ghép từ họ mẹ (bà Lỗ Thuỵ) và chữ "Tấn hành" Kỉ niệm
thời thơ ấu
0,25
- Năm 13 tuổi bố lâm bệnh không thuốc ốm mà chết Ông ôm ấp nguyện vọng học
thuốc từ đấy
0,25
- Trước khi học thuốc ông đã học hai nghề Đó là nghề hàng hải, mong đi đây đi
đó để mở rộng tầm nhìn Kế đó là học nghề khai khoáng, với nguyện vọng làm
giàu cho tổ quốc
- Nhờ học giỏi, ông được sang Nhật học nghề y Đang học y ở Tiên Đài, một lần
xem phim, ông thấy người Trung Quốc hăm hở đi xem người Nhật chém người
Trung Quốc Ông nghĩ chữa bệnh thể xác không quan trọng bằng chữa bệnh tinh
thần cho quốc dân Thế là ông chuyển sang làm văn nghệ
0,75
- Làm văn nghệ ông chủ trương dùng ngòi bút để phanh phui các căn bệnh tinh
thần của quốc dân, lưu ý mọi người phương thức chạy chữa
0,25
b Sự nghiệp sáng tác:
Lỗ Tấn là nhà văn cách mạng của Trung Quốc
- Các sáng tác chính: Tập "Gào thét", "Bàng Hoàng"," Chuyện cũ viết theo lối
mới"Trong đó có các tác phẩm tiêu biểu như AQ chính truyện, Nhật ký người
điên, Cố hương, Thuốc…
0,5điểm
Trang 2Câu 2 ( 3 điểm) Hãy viết một bài văn (khoảng 400 từ) nói lên suy nghĩ của anh (chị) về quan
niệm sống trong lời nói : “Không thể bên trong một đằng, bên ngoài một nẻo được Tôi muốn được là tôi toàn vẹn”.
a Yêu cầu về kĩ năng:
Biết cách làm bài văn nghị luận xã hội Kết cấu chặt chẽ, diễn đạt lưu loát;
không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp
b Yêu cầu về kiến thức:
Học sinh có thể trình bày theo nhiều cách nhưng lí lẽ và dẫn chứng phải hợp lí; cần
làm rõ được các ý chính sau:
Giới thiệu vấn đề nghị luận: Học sinh hiểu được thực chất câu nói của Lưu Quang
Vũ: Con người phải sống thật với chính mình
0,5
Lí giải được tại sao con người phải sống thật với chính mình (con người là một
thực thể thống nhất giữa hai mặt tinh thần và thể xác Nếu không sống thực với
mình thì con người sẽ đau khổ và sẽ gây ra đau khổ, tai hoạ cho những người xung
quanh )
0,75
Biết liên hệ với thực tế cuộc sống hiện nay để chỉ ra tác hại của cách sống bên
trong một đằng, bên ngoài một nẻo, bác bỏ lối sống đó
0,75
Nêu ý nghĩa của việc: Con người phải sống thật với chính mình
0,5
Rút ra bài học cho bản thân: Hãy trung thực với bản thân, đừng tự lừa dối mình và
lừa dối những người xung quanh
0,5
Lưu ý:
- Chỉ cho điểm tối đa khi học sinh đạt được cả yêu cầu về kĩ năng và kiến thức
- Nếu học sinh có những suy nghĩ riêng mà hợp lí thì vẫn được chấp nhận
Câu 3.(5 điểm) Phân tích nhân vật người đàn bà hàng chài để làm rõ giá trị nhân đạo trong truyện ngắn ”Chiếc thuyền ngoài xa “ của nhà văn Nguyễn Mình Châu
a Yêu cầu về kĩ năng:
Biết cách làm bài nghị luận văn học phân tích nhân vật trong đoạn trích, tác phẩm
văn xuôi Kết cấu chặt chẽ, diễn đạt lưu loát; không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ
pháp
b.Yêu cầu về kiến thức: Trên cơ sở những hiểu biết về tác phẩm “ chiếc thuyền
ngoài xa “ của Nguyễn Minh Châu phân tích chỉ ra số phận cuộc đời và phẩm chất
cử người đàn bà hàng chài, qua đó thấy được giá trị nhân đạo sâu sắc
Trang 3- Nêu vấn đề nghị luận: giới thiệu khái quát về tác giả, tác phẩm, nêu luận điểm
của bài văn
0,25
*Số phận bất hạnh:
- Không có tên riêng: Tác giả không đặt cho chị một tên riêng nào mà gọi chị một
cách phiếm định là “người đàn bà” Nhà văn cố tình mờ hoá tên tuổi của chị
để tô đậm một số phận
- Ngoại hình xấu xí: “thuở nhỏ là đứa con gái xấu lại rỗ mặt”.
- Nỗi bất hạnh của chị
+ Vì xấu xí nên không ai thèm lấy chị lỡ lầm và có mang với một anh
hàng chài
+ Cuộc sống vất vả, nghèo khổ, lại đông con, những khi biển động, hàng
tháng “cả nhà vợ chồng con cái toàn ăn cây xương rồng chấm muối luộc”.
+ Sống cam chịu, nhẫn nhục: thường xuyên bị chồng đánh đập, hành hạ
“ba ngày một trận nhẹ, năm ngày một trận nặng” nhưng chị không hề chống trả
hay trốn chạy
+ Quen sống với môi trường sông nước nên khi đến toà án chị cảm thấy lạ
lẫm và “sợ sệt”, “lúng túng”, “tìm đến một góc tường để ngồi”, “cố thu người
lại”, “cúi mặt xuống”…
=> Tác giả khắc hoạ thật ấn tượng về người đàn bà một đời nhọc nhằn, lam lũ,
nhiều cay đắng
0,25 0,25
1.0
*Vẻ đẹp tâm hồn của chị:
- Yêu thương con tha thiết:
+ Ban đầu chị bị chồng đánh ở dưới thuyền, sau đó, chị xin với lão đưa chị lên bờ
mà đánh; trước khi bị chồng đánh, chị ngước mắt về phía chỗ chiếc thuyền
đậu… chị không sợ đòn mà chỉ sợ các con thấy cảnh tượng đau xót sẽ làm
thương tổn những trái tim ngây thơ
+ Khi thằng Phác bênh chị đánh trả lại người cha, hình như lúc ấy chị mới cảm
thấy đau đớn, gọi “Phác, con ơi” rồi “chắp tay vái lấy vái để” nó, rồi “ôm
chầm lấy” nó “Thằng nhỏ … như một viên đạn bắn vào người đàn ông và bây
giờ xuyên qua tâm hồn người đàn bà” -> Đằng sau cái vái lạy đó là chị muốn
đứa con đừng làm những điều đáng tiếc với cha mình, là cái lẽ đời mà chị
muốn cho con hiểu
+ Không muốn ly hôn, chấp nhận bị đánh đập, hành hạ để nuôi con khôn lớn:
“Ông trời sinh ra người đàn bà là để đẻ con, rồi nuôi con cho đến khi khôn
lớn (…) Đàn bà ở thuyền chúng tôi phải sống cho con chứ không thể sống cho
mình (…) được!”
1.0
- Hiểu nguyên nhân làm nên sự tha hoá nhân cách của người chồng:
+ Khi Đẩu khuyên chị ly hôn, “chị chắp tay vái lia lịa” và nói “Con lạy quý toà… 0.5
Trang 4quý toà bắt tội con cũng được, phạt tù con cũng được, đừng bắt con bỏ nó…”.
Bởi chị hiểu chính nghèo khổ, con cái nheo nhóc, không gian sống tù đọng là
nguyên nhân biến một anh cục tính hiền lành thành gã đàn ông thô bạo, dã
man
+ Chị thấm thía, thấu hiểu nguyên căn những trận địn vũ phu của người chồng: “
giá tôi đẻ ít đi, hoặc chúng tôi sắm được một chiếc thuyền rộng hơn…” , “… cái
lỗi chính là đám đàn bà ở thuyền đẻ nhiều quá, mà thuyền lại chật” -> Người đàn
bà thơ vụng, xấu xí v khốn khổ ấy luơn tìm cch lí giải hnh vi của chồng mình để
giữ gìn, để che chắn cái gia đình khốn cng của mình trước sự chỉ trích dù rất đúng
và chân thành của những người
- Trong đau khổ, chị vẫn chắt lọc niềm vui để sống: Chị nói về những lần vui vẻ
hiếm hoi của gia đình: “ở trên thuyền cũng có lúc vợ chồng con cái chúng tôi sống
hoà thuận, vui vẻ” hay “vui nhất là ngồi nhìn đàn con tôi chúng nó được ăn no”.
Nói về những điều đó “mặt chị ửng sáng lên như một nụ cười”…
=> Hạnh phúc của người đàn bà khốn khổ này cũng chính là niềm hạnh phúc thật
lạ lùng và khó hiểu với những người như Phùng, như Đẩu Trong vất vả, nhọc
nhằn, đau đớn, người đàn bà vẫn tìm thấy, vẫn chắt chiu được những niềm vui ít
ỏi, niềm vui lấp lánh trong âm thầm, nhẫn nhịn, chịu đựng, hi sinh - Đó là bản
chất tốt đẹp của những người mẹ
0,5
*Giá trị nhân đạo của tác phẩm:
- Qua hình ảnh người đàn bà hàng chài, tác giả thể hiện sự quan tâm đến những
con người bất hạnh và khẳng định những phẩm chất tốt đẹp của họ: Dù khó khăn
gian khổ nhưng họ vẫn khát khao hạnh phúc bình dị, khát khao cuộc sống no đủ,
bình yên
- Tác giả phê phán nạn bạo hành trong gia đình – một mảng tối của xã hội đương
đại
1.0
- Đánh giá chung về giá trị nội dung và nghệ thuật xây dựng nhân vật trong tác
phẩm
0,25
Lưu ý: Chỉ cho điểm tối đa khi học sinh đạt được cả yêu cầu về kĩ năng và kiến thức