SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐỀ TÀI: Thủ thuật giúp học sinh làm đúng bài toán dạng tìm thành phần chưa biết Người thực hiện: Lê Thành Mỹ Trường Tiểu học “B” T T Phú Mỹ- PT-AG I/ĐẶT VẤN ĐỀ: V
Trang 1SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
Thủ thuật giúp học sinh làm đúng bài toán
dạng tìm thành phần chưa biết
Người thực hiện: Lê Thành Mỹ
Trường Tiểu học “B” T T Phú Mỹ- PT-AG
I/ĐẶT VẤN ĐỀ:
Việc dạy - học Toán ở nhà trường phổ thông là rất quan trọng, học tốt toán sẽ giúp các em phát huy khả năng tư duy, độc lập suy nghĩ, xử lí các tình huống nhanh, chính xác
và học tốt các môn khác Nó góp phần hình thành, phát triển nhân cách cho các em, giúp học sinh thuận lợi hơn trong việc tiếp thu các kiến thức ở các lớp kế tiếp
Ở Tiểu học, với môn toán, học sinh được học các nội dụng: về số, phép tính; đại lượng; hình học, giải toán có lời văn Trong đó có mảng kiến thức về tìm thành phần
chưa biết Các bài toán dạng “ Tìm x – tìm thành phần chưa biết” ở Tiểu học mà ở các
cấp học trên gọi đó là “ Giải phương trình bậc nhất một ẩn số ” đã xuất hiện ngay từ lớp 1
và tiếp tục ở các lớp 2; 3 ; 4 và 5 Các em đã làm quen với các bài tập tìm thành phần
chưa biết dạng: + 3= 5 hoặc tìm x ( x + 53= 95; x - 32= 7; x x 5= 35; x : 8 = 12; 2,5 :
x = 5, 45 - x = 15,…).
Các bài toán dạng tìm thành phần chưa biết thuộc loại tổng hợp vừa rèn kĩ năng làm tính với các phép tính vừa ôn mối quan hệ giữa các thành phần trong 1 phép tính Thông thường ở các đề kiểm tra có một câu “tìm x” với 1 hoặc 2 bài Học sinh không làm được
toán dạng “tìm x” sẽ ảnh hưởng đến chất lượng chung Đây được xem là điều bức xúc
của nhiều giáo viên, nhà trường nguyên nhân là do các em quên qui tắc và dẫn đến không làm được, làm sai,…
Trong những năm qua, ở trường cũng có đồng nghiệp nghiên cứu và thực hiện các
đề tài về làm toán dạng tìm x theo kiểu tìm x bằng phép tính ngược của phép tính đã cho.
Ví dụ: x + 25= 70 thì tìm x là làm phép tính ngược lại là phép trừ như sau: x = 70 - 25,… điều này vẫn gây khó khăn khi x là số trừ, số chia vì không làm phép tính ngược được và
mặt khác vẫn buộc học sinh phải nhớ Đây không phải là cách làm khoa học lắm
Với học sinh cấp tiểu học, khả năng tư duy trừu tượng còn hạn chế, khả năng lưu trữ thông tin, ghi nhớ logic chưa thật sự bền vững vì vậy phương pháp dùng có hiệu quả nhất là từ trực quan sinh động dẫn đến tư duy trừu tượng Từ đặc điểm nêu trên, trong việc giúp học sinh giải toán dạng tìm thành phần chưa biết trong một biểu thức, tôi đã vận dụng “hình ảnh trực quan” để giúp học sinh làm đúng toán dạng tìm thành phần chưa biết
Trang 2và được thử nghiệm và bước đầu thành công trong quá trình giảng dạy từ cuối năm học
2008 - 2009
II/ ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG:
Trong thực tế giảng dạy, khi đến các bài dạy có các bài tập dạng tìm thành phần chưa biết chúng ta thường thấy tình trạng học sinh rất lúng túng hoặc không làm được các
bài tập dạng này ( thông thường là tìm x hoặc dạng ô trống kết hợp với 1 trong 4 phép
tính: cộng, trừ, nhân, chia) do các em quên cách làm Mặt khác do cấu trúc chương trình nên các bài tập kiểu này chỉ xuất hiện rải rác làm cho các em ít có dịp luyện tập thường xuên
Qua lấy ý kiến của các đồng nghiệp từ lớp 1 đến lớp 5 ở hai năm gần đây ( tháng 10 năm học 2009 - 2010 và đầu năm 2010 - 2011 của trường) cho thấy là học sinh chỉ làm
được khoảng 30% các bài “tìm x” và lớp tôi cũng chỉ có 12/35 em là làm đúng hoàn toàn các dạng tìm x Còn lại, các em làm sai nhiều bài, nhất là các bài: x – a = b; a – x = b; a :
x = b; x : a = b Tìm thành phần chưa biết là một mảng kiến thức cũng khá quan trọng, nó
giúp cho học sinh củng cố các kiến thức đã học về mối quan hệ các thành phần trong một phép tính và rèn kĩ năng tính toán, thực hành bốn phép tính Thế nhưng kết quả học phần này chưa tốt là một điều cần quan tâm và tìm giải pháp khắc phục Vì lẽ đó mà bản thân tôi trong vài qua đã tìm tòi, đúc kết những kinh nghiệm để khắc phục vấn đề đã nêu trên
Đó là giúp học sinh làm đúng bài toán dạng tìm thành phần chưa biết
III/ KẾ HOẠCH XÂY DỰNG:
Từ việc thấy các em học chưa tốt làm tôi rất bâng khuâng và suy nghĩ tìm cách thực hiện, khắc phục Một nhà giáo không cho phép mình để tình trạng đó kéo dài được Vậy làm cách nào để hướng dẫn và giúp học sinh làm được toán tìm x một khi không nhớ qui tắc Sau thời gian tìm tòi, bản thân đã định hướng và tiến hành giải pháp như: Lấy bài toán đơn giản cùng dạng để suy ra cách làm bài tính đã cho
Gần 3 năm tập hợp và xây dựng bộ khung cho đề tài thì đầu năm học 2010- 2011, bản thân đã tiến hành xây dựng đề tài: “Thủ thuật giúp học sinh làm đúng bài toán
dạng tìm thành phần chưa biết ”.
IV/ BIỆN PHÁP GIẢI QUYẾT:
Từ kết quả không khả quan của học sinh về các bài tìm x, bản thân tôi đã bắt tay
vào việc xây dựng và áp dụng biện pháp giúp học sinh biết cách và làm đúng các bài tập dạng này Tôi vừa tiến hành, vừa đánh giá, rút kinh nghiệm, khảo sát qua từng bài làm, từng đối tượng học sinh, vào các thời điểm khác nhau Biện pháp chung được tiến hành
Trang 3“Sử dụng bài toán đơn giản cùng dạng để hình dung ra cách làm bài đã cho” cụ thể cho từng dạng như sau:
Các bạn tải qua line này nhé!
http://www.ziddu.com/download/14979908/
skkkTOANTIMXDATGIAIBTINH2010-2011_2.rar.html