bai 5:lich su 4

Chúng ta cùng tìm hiểu qua bài học hôm nay Hoạt động 1 TÌNH HÌNH ĐẤT NƯỚC TA SAU KHI THỰC DÂN PHÁP MỞ CUỘC XÂM LƯỢC GV yêu cầu HS làm việc với SGK và trả lời cho các câu hỏi sau : + Nhân

Trang 1

HƠN TÁM MƯƠI NĂM CHỐNG THỰC DÂN PHÁP

XÂM LƯỢC VÀ ĐÔ HỘ (1858 – 1945 )

Bài

01 : BÌNH TÂY ĐẠI NGUYÊN SOÁI “TRƯƠNG ĐỊNH”

I MỤC TIÊU :

Sau bài học, HS nêu được :

tranh chống thực dân Pháp xâm lược của nhân dân Nam kỳ

 Ông là người có lòng yêu nước sâu sắc, dám chống lại lệnh vua để kiên quyếtcùng nhân dân chống quân Pháp xâm lược

soái”

II ĐỒ DÙNG DẠY- HỌC :

Sơ đồ kẻ sẵn theo mục củng cố

III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC CHỦ YẾU :

MỞ ĐẦU

- GV nêu khái quát về hơn 80 năm

chống thực dân Pháp xâm lược và đô

hộ

- GV yêu cầu HS quan sát hình tranh

minh họa trang 5 SGK và hỏi :

Tranh vẽ cảnh gì ? Em có cảm nghĩ gì

về buổi lễ trong tranh ?

- GV giới thiệu bài : Trương Định là ai ?

1- 2 HS nêu ý kiến của mình : Tranh vẽcảnh nhân dân ta đang làm lễ suy tônTrương Định là : “Bình Tây đại nguyênsoái” Buổi lễ rất trọng thể và cho thấysự khâm phục, tin tưởng của nhân dânvề vị chủ soái của mình

HS nghe GV giới thiệu bài

Trang 2

Vì sao nhân dân lại dành cho ông tình

cảm đặc biệt tôn kính như vậy ? Chúng

ta cùng tìm hiểu qua bài học hôm nay

Hoạt động 1

TÌNH HÌNH ĐẤT NƯỚC TA SAU KHI THỰC DÂN PHÁP MỞ CUỘC XÂM LƯỢC

GV yêu cầu HS làm việc với SGK và

trả lời cho các câu hỏi sau :

+ Nhân dân Nam Kì đã làm gì khi thực

dân Pháp xâm lược nước ta ?

+ Triều đình nhà Nguyễn có thái độ như

thế nào trước cuộc xâm lược của thực

dân Pháp ?

- GV vừa chỉ bản đồ vừa giảng bài :

Ngày 1- 9- 1858, thực dân Pháp tấn

công Đà Nẵng (chỉ vị trí Đà Nẵng) mở

đầu cho cuộc chiến tranh xâm lược nước

ta nhưng ngay lập tức chúng đã bị nhân

dân ta chống trả quyết liệt Đáng chú ý

nhất là phong trào chống thực dân Pháp

của nhân dân dưói sự chỉ huy của

Trương Định Phong trào này đã thu

được một số thắng lợi và làm thực dân

Pháp hoang mang, lo sợ

HS đọc SGK, suy nghĩ và tìm câu trảlời

- 2 HS lần lượt trả lời, cả lớp theo dõivà bổ sung ý kiến (nếu cần )

Các câu trả lời đúng là :

+ Nhân dân Nam Kì đã dũng cảm đứng lên chống thực dân Pháp xâm lược Nhiều cuộc khởi nghĩa đã nổ ra, tiêu biểu là khởi nghĩa của Trương Định, Hồ Huân Nghiệp, Nguyễn Hữu Huân, Võ Duy Dương, Nguyễn Trung Trực

+ Triều đình nhà Nguyễn nhượng bộ, không kiên quyết chiến đấu bảo vệ dất nước.

Hoạt động 2 :

TRƯƠNG ĐỊNH KIÊN QUYẾT CÙNG NHÂN DÂN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC

GV tổ chức cho HS thảo luận nhóm để

hoàn thành phiếu sau :

Cùng đọc sách, thảo luận để trả lời các

câu hỏi sau :

HS chia thành các nhóm nhỏ, cùng đọcsách, thảo luận để hoàn thành phiếu.Thư kí ghi ý kiến của các bạn vàophiếu

Kết quả thảo luận là :

Trang 3

1 Năm 1862, vua ra lệnh cho Trương

Định làm gì ? Theo em, lệnh của nhà

vua đúng hay sai ? Vì sao ?

2 Nhận được lệnh vua, Trương Định có

thái độ và suy nghĩ như thế nào ?

3 Nghĩa quân và dân chúng đã làm gì

trước băn khoăn đó của Trương Định ?

Việc làm đó có tác dụng như thế nào ?

4 Trương Định đã làm gì để đáp lại

lòng tin yêu của nhân dân ?

- GV tổ chức cho HS báo cáo kết quả

thảo luận từng câu hỏi trước lớp :

+ Cử 01 HS làm chủ tọa của cuộc tọa đàm

+ Hướng dẫn HS chủ tọa dựa vào các

câu hỏi đã nêu để điều khiển tọa đàm

+ GV theo dõi HS làm việc và là cố

vấn, trọng tài khi cần thiết

- GV nhận xét kết quả thảo luận nhóm

và tọa đàm trước lớp của HS

- GV kết luận ngắn gọn về nội dung của

hoạt động: Năm 1862 triều đình nhà

Nguyễn kí hoà ước nhường 3 tỉnh miền

Đông Nam kì cho thực dân Pháp Triều đình

ra lệnh cho Trương Định phải giải tán lực

lượng nhưng ông kiên quyết cùng nhân dân

1 Năm 1862, giữa lúc nghĩa quân TrươngĐịnh thu được thắng lợi làm cho thực dânPháp hoang mang lo sợ thì triều đình nhàNguyễn lại ban lệnh xuống buộc TrươngĐịnh phải giải tán nghĩa quân và đi nhậnchức Lãnh binh ở An Giang

Theo em lệnh của nhà vua là khônghợp lý vì lệnh đó thể hiện sự nhượng bộcủa Triều đình với thực dân Pháp, kẻđang xâm lược nước ta, và trái vớinguyện vọng của nhân dân

2 Nhận được lệnh vua, Trương Định bănkhoăn suy nghĩ : làm quan thì phải tuân lệnhvua, nếu không sẽ chịu tội phản nghịch;nhưng dân chúng và nghĩa quân khôngmuốn giải tán lực lượng, một lòng, một dạtiếp tục kháng chiến

3 Nghĩa quân và dân chúng đã suy tônTrương Định là “ Bình Tây đại nguyênsoái” Điều đó đã cổ vũ, động viên ôngquyết tâm đánh giặc

4 Trương Định đã dứt khoát phản đốimệnh lệnh của triều đình và quyết tâm

ở lại cùng nhân dân đánh giặc

- HS báo cáo kết quả thảo luận theohướng dẫn của GV :

+ Lớp cử một HS khá, mạnh dạn

+ HS cả lớp phát biểu ý kiến theo sựđiều khiển của bạn chủ tọa

Trang 4

chống quân xâm lược

LÒNG BIẾT ƠN, TỰ HÀO CỦA NHÂN DÂN TA VỚI “BÌNH TÂY ĐẠI NGUYÊN SOÁI“

- GV lần lượt nêu các cây hỏi sau cho

HS trả lời :

+ Nêu cảm nghĩ của em về Bình Tây đại

nguyên soái Trương Định

+ Hãy kể thêm một vài mẩu chuyện về

ông mà em biết

+ Nhân dân ta đã làm gì để bày tỏ lòng

biết ơn và tự hào về ông ?

- GV kết luận: Trương Định là một

trong những tấm gương tiêu biểu trong

phong trào đấu tranh chống thực dân

Pháp xâm lược của nhân dân Nam Kì

- HS suy nghĩ, tìm câu trả lời và giơ tayxin phát biểu ý kiến

+ Ông là người yêu nước, dũng cảm,sẵn sàng hi sinh bản thân mình cho dântộc, cho đất nước Em vô cùng khâmphục ông

+ HS kể các câu chuyện mình sưu tầmđược

+ Nhân dân ta đã lập đền thờ ông , lấytên ông đặt tên cho đường phố, trườnghọc…

VI CỦNG CỐ, DẶN DÒ

- GV yêu cầu HS cả lớp suy nghĩ và

hoàn thành nhanh sơ đồ sau

- HS kẻ sơ đồ vào vở và hoàn thành sơđồ

+ Lưu ý : Phần in nghiêng trong sơ đồ là để HS điền

- GV tổng kết giờ học, tuyên dương các HS tích cực hoạt động tham gia xây dựng bài

- Dặn dò HS về nhà học thuộc bài và làm các bài tập tự đánh giá kết quả học, sưutầm các câu chuyện kể về Nguyễn Trường Tộ

V RÚT KINH NGHIỆM :

Triều đình :

Kí hoà ước với giặc Pháp và lệnh cho ông

giải tán lực lượng

Trang 5

Bài

02 : NGUYỄN TRƯỜNG TỘ MONG MUỐN CANH TÂN ĐẤT NƯỚC

I MỤC TIÊU :

 Suy nghĩ và đánh giá của nhân dân ta về những đề nghị canh tân và lòng yêu nướccủa ông

II ĐỒ DÙNG DẠY- HỌC :

III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC CHỦ YẾU

1- KIỂM TRA BÀI CŨ

- GV gọi 3 HS lên bảng hỏi và yêu cầu

trả lời các câu hỏi về nội dung bài cũ,

sau đó nhận xét và cho điểm HS

+ Em hãy nêu những băn khoăn, suy

nghĩ của Trương Định khi nhận được

lệnh vua

+ Em hãy cho biết tình cảm của nhân

dân ta đối với Trương Định

+ Trương Định đã làm gì để đáp lại lòng

tin yêu của nhân dân ?

2- GIỚI THIỆU BÀI MỚI

- GV giới thiệu bài

- 03 HS lần lượt lên bảng trả lời các câuhỏi

Hoạt động 1 : TÌM HIỂU VỀ NGUYỄN TRƯỜNG TỘ

- GV tổ chức cho HS hoạt động theo

nhóm để chia sẻ các thông tin đã tìm

hiểu được về Nguyễn Trường Tộ theo

hướng dẫn :

Từng bạn trong nhóm đưa ra các thông

tin, bài báo, tranh ảnh về Nguyễn

Trường Tộ mà mình sưu tầm được

HS chia thành các nhóm nhỏ,mỗi nhómcó 6-8 học sinh,hoạt động theo hướngdẫn của GV

Trang 6

Cả nhóm chọn lọc thông tin và thư kí

ghi vào phiếu theo trình tự như sau :

+ Năm sinh, năm mất của Nguyễn

Trường Tộ

+ Quê quán của ông

+ Trong cuộc đời của mình ông đã được

đi đâu và tìm hiểu những gì ?

+ Ông đã có những suy nghĩ gì để cứu

nước nhà khỏi tình trạng lúc bấy giờ ?

- GV cho HS các nhóm báo cáo kết quả

làm việc

- GV nhận xét kết quả làm việc của HS

và ghi một số nét chính về tiểu sử của

Nguyễn Trường Tộ

- GV nêu tiếp vấn đề : Vì sao lúc đó

Nguyễn Trường Tộ lại nghĩ đến việc

phải thực hiện canh tân đất nước

Chúng ta cùng tìm hiểu tiếp bài

 Kết quả thảo luận, tìm hiểu tốt là :

- Nguyễn Trường Tộ sinh năm 1830,mất năm 1871

- Ông xuất thân trong một gia đình cônggiáo, ở làng Bùi Chu, huyện HưngNguyên, tỉnh Nghệ An Từ bé, ông đã nổitiếng là người thông minh, học giỏi đượcnhân dân trong vùng gọi là Trạng Tộ

- Năm 1860, ông được sang Pháp Trongnhững năm ở Pháp, ông đã chú ý quan sát,tìm hiểu sự văn minh, giàu có của nướcPháp

- Ông suy nghĩ rằng phải thực hiện canhtân đất nước thì ta mới thoát khỏi đóinghèo và trở thành nước mạnh được

+ Đại diện 1 nhóm dán phiếu của nhómmình lên bảng và trình bày, các nhómkhác theo dõi, bổ sung ý kiến và đi đếnthống nhất một số điều về tiểu sử NguyễnTrường Tộ như đã nêu trên

TÌNH HÌNH ĐẤT NƯỚC TA TRƯỚC SỰ XÂM LƯỢC CỦA PHÁP

- GV yêu cầu HS tiếp tục hoạt động theo

nhóm, cùng trao đổi để trả lời các câu hỏi

sau:

+ Theo em, tại sao thực dân Pháp có thể

dễ dàng xâm lược nước ta ? Điều đó cho

thấy tình hình đất nước ta lúc đó như thế

Trang 7

- GV cho HS báo cáo kết quả trước lớp

- GV hỏi cả lớp : Theo em, tình hình đất

nước như trên đã đặt ra yêu cầu gì để

khỏi bị lạc hậu ?

+ Đất nước không đủ sức để tự lập, tựcường…

- Đại diện 1 nhóm HS phát biểu ý kiếntrước lớp, HS các nhóm khác phát biểu ýkiến

- HS trao đổi và nêu ý kiến : Nước tacần đổi mới để đủ sức tự lập, tự cường

NHỮNG ĐỀ NGHỊ CANH TÂN ĐẤT NƯỚC CỦA NGUYỄN TRƯỜNG TỘ

- GV yêu cầu HS tự làm việc với SGK

và trả lời các câu hỏi sau :

+ Nguyễn Trường Tộ đưa ra những đề

nghị gì để canh tân đất nước ?

+ Nhà vua và triều đình nhà Nguyễn có

thái độ như thế nào với những đề nghị

của Nguyễn Trường Tộ ? Vì sao ?

làm việc trước lớp GV nêu từng câu

hỏi cho HS trả lời

- GV hỏi thêm : Việc vua quan nhà

Nguyễn phản đối đề nghị canh tân của

Nguyễn Trường Tộ cho thấy họ là người

như thế nào ?

- GV yêu cầu HS lấy những ví dụ chứng

minh sự lạc hậu của vua quan nhà

+ Thuê chuyên gia nước ngoài giúp taphát triển kinh tế

+ Xây dựng quân đội hùng mạnh

+ Mở trường dạy cách sử dụng máymóc, đóng tàu, đúc súng…

- Triều đình không cần thực hiện các đềnghị của Nguyễn Trường Tộ, Vua Tự Đứcbảo thủ cho rằng những phương pháp cũđã đủ để điều khiển quốc gia rồi

- 02 HS lần lượt nêu ý kiến của mìnhtrước lớp, sau mỗi lần có bạn nêu ýkiến, HS cả lớp cùng nhận xét, bổ sung

ý kiến (nếu có)

- Một số HS nêu ý kiến trước lớp+ Họ là người bảo thủ

+ Họ là người lạc hậu, không hiểu gì vềthế giới bên ngoài quốc gia…

- Một số HS nêu ví dụ trước lớp Chẳnghạn :

Trang 8

(Nếu HS không nêu được, GV kể cho

HS nghe) + Vua quan nhà Nguyễn không tin rằngtreo đèn ngược, không có dầu (đèn

điện) mà vẫn sáng

+ Vua quan nhà Nguyễn cho rằng chuyện xe đạp hai bánh chuyển động rất nhanh mà không bị đổ là chuyện bịa 3- CỦNG CỐ, DẶN DÒ

- GV nêu câu hỏi, yêu cầu HS trả lời :

+ Nhân dân ta đánh giá như thế nào về

con người và những đề nghị canh tân

đất nước của Nguyễn Trường Tộ ?

+ Hãy phát biểu cảm nghĩ của em về

Nguyễn Trường Tộ.

- GV nhận xét tiết học, dặn dò HS về nhà

học thuộc bài và sưu tầm thêm các tài liệu

về Chiếu Cần Vương, nhân vật lịch sử

Tôn Thất Thuyết và ông vua yêu nước

Hàm Nghi

- HS tiếp nối nhau trả lời trước lớp + Nhân dân ta tỏ lòng kính trọng ông, coi ông là người có hiểu biết sâu rộng, có lòng yêu nước và mong muốn dân giàu nước mạnh

+ HS nêu ý kiến Chẳng hạn : Em rất kính trọng Nguyễn Trường Tộ, thông cảm với hoàn cảnh của ông khi phải sống với thói bảo thủ, lạc hậu của vua quan nhà Nguyễn Họ đã chôn vùi các đề nghị canh tân đất nước của ông Chính sự lạc hậu, bảo thủ của họ làm nước ta thêm nghèo nàn lạc hậu và rơi vào tay thực dân Pháp Họ phải chịu trách nhiệm về điều đó

IV RÚT KINH NGHIỆM :

Trang 9

Bài

03 : CUỘC PHẢN CÔNG Ở KINH THÀNH HUẾ

I MỤC TIÊU

Sau bài học HS có thể :

+ Thuật lại cuộc phản công ở kinh thành Huế do Tôn Thất Thuyết chỉ huy vàođêm mồng 5 - 7 - 1885

+ Nêu được cuộc phản công ở kinh thành Huế đã mở đầu cho phong trào CầnVương (1885 - 1896)

+ Biết trân trọng, tự hào về truyền thống yêu nước, bất khuất của dân tộc ta

II ĐỒ DÙNG DẠY – HỌC

- Lược đồ kinh thành Huế năm 1885, có các vị trí kinh thành Huế, đồn Mang Cá,toà Khâm Sứ (nếu có)

- Bản đồ hành chính VN

- Hình minh họa trong SGK

- Phiếu học tập của HS

III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU

+ Nêu những đề nghị canh tân đất nước

của Nguyễn Trường Tộ

+ Những đề nghị đó của Nguyễn Trường

Tộ có được vua quan nhà Nguyễn nghe

theo và thực hiện không ? Vì sao ?

+ Phát biểu cảm nghĩ của em về việc

làm của Nguyễn Trường Tộ

2- GIỚI THIỆU BÀI MỚI :

- GV giới thiệu bài

- 03 HS lần lượt lên bảng trả lời các câu hỏi

Hoạt động 1 : NGƯỜI ĐẠI DIỆN PHÍA CHỦ CHIẾN

- GV nêu vấn đề : Năm 1884, triều đình

nhà Nguyễn kí hiệp ước công nhận

quyền đô hộ của thực dân Pháp trên

toàn đất nước ta Sau hiệp ước này, tình

hình nước ta có những nét chính nào ?

- HS nghe GV nêu để xác định vấn đề,sau đó tự đọc SGK và tìm câu trả lờicho các câu hỏi

Trang 10

Em hãy đọc SGK và trả lời các câu hỏi

sau :

- Quan lại triều đình nhà Nguyễn có

thái độ đối với thực dân Pháp như thế

nào ?

+ Nhân dân ta phản ứng thế nào trước

sự việc triều đình kí hiệp ước với thực

dân Pháp ?

- GV nêu từng câu hỏi trên và gọi HS

trả lời trước lớp

- GV nhận xét câu trả lời của HS, sau

đó nêu kết luận : Sau khi triều đình nhà

Nguyễn kí hiệp ước công nhận quyền đô

hộ của thực dân Pháp, nhân dân vẫn

kiên quyết chiến đấu không khuất phục;

các quan lại nhà Nguyễn chia thành hai

phái : phái chủ chiến do Tôn Thất

Thuyết chủ trương và phái chủ hoà.

Câu trả lời tốt là :

+ Quan lại triều đình nhà Nguyễn chiathành hai phái :

+ Phái chủ hoà chủ trương thươngthuyết với thực dân Pháp

+ Phái chủ chiến, đại diện là Tôn ThấtThuyết, chủ trương cùng nhân dân tiếptục chiến đấu chống thực dân Pháp,giành lại độc lập dân tộc Để chuẩn bịkháng chiến lâu dài, Tôn Thất Thuyếtcho lập cho lập các căn cứ ở vùng rừngnúi từ Quảng Trị đến Thanh Hoá Ôngcòn lập các đội nghĩa binh ngày đêmluyện tập sẵn sàng đánh Pháp

+ Nhân dân ta không chịu khuất phụcthực dân Pháp

- 2 HS lần lượt trả lời, HS cả lớp theodõi và bổ sung ý kiến

Hoạt động 2 : NGUYÊN NHÂN, DIỄN BIẾN VÀ Ý NGHĨA

CỦA CUỘC PHẢN CÔNG Ở KINH THÀNH HUẾ

- GV chia HS thành các nhóm, yêu cầu

thảo luận để trả lời các câu hỏi sau :

+ Nguyên nhân nào dẫn đến cuộc phản

công ở kinh thành Huế ?

- HS chia thành các nhóm nhỏ, mỗinhóm 4- 6 HS, cùng thảo luận và ghicác câu trả lời vào phiếu

+ Tôn Thất Thuyết, người đứng đầuphái chủ chiến đã tích cực chuẩn bị đểchống Pháp Giặc Pháp lập mưu bắtông nhưng không thành Trước sự uyhiếp của kẻ thù, Tôn Thất Thuyết quyếtđịnh nổ súng trước để giành thế chủ

Trang 11

+ Hãy thuật lại cuộc phản công ở kinh

thành Huế (Cuộc phản công diễn ra khi

nào ? Ai là người lãnh đạo ? Tinh thần

phản công của quân ta như thế nào ?

+ Vì sao cuộc phản công thất bại ?

- GV tổ chức cho HS trình bày kết quả

thảo luận trước lớp

- GV nhận xét về kết quả thảo luận của HS

động

+ Đêm 5- 7- 1885, cuộc phản công ởkinh thanh Huế bắt đầu bằng tiếng nổrầm trời của súng “thần công “, quân ta

do Tôn Thất Thuyết chỉ huy tấn côngthẳng vào đồn Mang Cá và toà Khâmsứ Pháp

+ Bị đánh bất ngờ, quân Pháp vô cùngbối rối Nhưng nhờ có ưu thế về vũ khí,đến gần sáng thì đánh trả lại Quân tachiến đấu oanh liệt, dũng cảm nhưng vũkhí lạc hậu, lực lượng ít nên cuộc phảncông thất bại Từ đó một phong tràochống Pháp bùng lên mạnh mẽ trong cảnước

- 3 nhóm HS cử đại diện báo cáo kếtquả thảo luận, sau mỗi lần có HS nêu ýkiến HS cả lớp lại cùng bổ sung ý kiếnđể có câu trả lời hoàn chỉnh

TÔN THẤT THUYẾT, VUA HÀM NGHI VÀ PHONG TRÀO CẦN VƯƠNG

- GV yêu cầu HS trả lời :

+ Sau khi cuộc phản công ở kinh thành

Huế thất bại, Tôn Thất Thuyết đã làm

gì? Việc làm đó có ý nghĩa như thế nào

với phong trào chống Pháp của nhân

dân ta ?

- GV yêu cầu HS làm việc theo nhóm,

chia sẻ với các bạn trong nhóm những

thông tin, hình ảnh mình sưu tầm, tìm

hiểu được về ông vua yêu nước Hàm

Nghi và về chiếu Cần Vương

- GV gọi HS trình bày kết quả thảo

luận và yêu cầu HS các nhóm khác theo

dõi, bổ sung ý kiến khi cần thiết

+ Sau khi cuộc phản công thất bại, TônThất Thuyết đã đưa vua Hàm Nghi vàđoàn tuỳ tùng lên vùng rừng núi QuảngTrị để tiếp tục kháng chiến

Tại đây, ông đã lấy danh nghĩa vuaHàm Nghi ra chiếu Cần Vương kêu gọinhân dân cả nước đứng lên giúp vua -HS làm việc trong nhóm theo yêu cầucủa GV

- 3 HS lần lượt trình bày kết quả chia sẻkiến thức trước lớp (Mỗi HS chỉ nêu mộtvấn đề), cả lớp theo dõi và bổ sung ý kiến

Trang 12

GV có thể giới thiệu thêm về vua Hàm

Nghi

- GV nêu câu hỏi :

+ Em hãy nêu tên các cuộc khởi nghĩa

tiêu biểu hưởng ứng chiếu Cần Vương

- GV tóm tắt nội dung hoạt động 3

- Phạm Bành, Đinh Công Tráng (Ba Đình- Thanh Hoá)

- Phan Đình Phùng (Hương Khê- Hà Tĩnh)

- Nguyễn Thiện Thuật (Bãi Sậy- Hưng Yên)

- GV nhận xét tiết học, tuyên dương các HS, nhóm HS tích cực tham gia xây dựng bài, nhắc nhở các HS còn chưa cố gắng

- Dặn dò HS về nhà học thuộc bài và chuẩn bị bài sau (sưu tầm tranh ảnh, tư liệu về kinh tế xã hội VN cuối thế kỉ XIX- đầu thế kỉ XX)

Trang 13

Bài

04 : XÃ HỘI VIỆT NAM CUỐI THẾ KỈ XIX – ĐẦU THẾ KỈ XX

I MỤC TIÊU

Sau bài học HS nêu được

+ Cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX, xã hội nước ta có nhiều biến đổi do hệ quảcủa chính sách khai thác thuộc địa của thực dân Pháp

+ Bước đầu nhận biết mối quan hệ giữa kinh tế và xã hội (kinh tế thay đổi kéotheo sự thay đổi của xã hội )

II ĐỒ DÙNG DẠY- HỌC

+ Các hình minh họa trong SGK

+ Phiếu học tập cho HS

+ Tranh ảnh, tư liệu về kinh tế xã hội VN cuối thế kỉ XIX- đầu thế kỉ XX

III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC CHỦ YẾU

+ Nguyên nhân nào dẫn đến cuộc phản

công ở kinh thành Huế đêm 5- 7- 1885 ?

+ Thuật lại diễn biến của cuộc phản

công này

+ Cuộc phản công ở kinh thành Huế

đêm 5- 7- 1885 có tác động gì đến lịch

sử nước ta khi đó ?

- GV yêu cầu HS quan sát các hình

minh họa trong SGK và hỏi : Các hình

ảnh gợi cho em suy nghĩ gì về xã hội

VN cuối thế kỉ XIX- đầu thế kỉ XX ?

Hoạt động 1 : NHỮNG THAY ĐỔI CỦA NỀN KINH TẾ VIỆT NAM

CUỐI THẾ KỈ XIX- ĐẦU THẾ KỈ XX

- GV yêu cầu HS làm việc theo cặp

cùng đọc sách, quan sát các hình minh

- HS làm việc theo cặp để cùng nhaubàn bạc giải quyết vấn đề

Trang 14

họa để trả lời các câu hỏi sau :

+ Trước khi thực dân Pháp xâm lược,

nền kinh tế VN có những ngành nào là

chủ yếu ?

+ Sau khi thực dân Pháp đặt ách thống

trị ở VN chúng đã thi hành những biện

pháp nào để khai thác, bóc lột vơ vét tài

nguyên của nước ta? Những việc làm đó

đã dẫn đến sự ra đời của những ngành

kinh tế nào mới ?

+ Ai là người được hưởng những nguồn

lợi do phát triển kinh tế ?

+ GV gọi HS phát biểu ý kiến trước lớp

- GV kết luận

Câu trả lời tốt là : + Trước khi thực dân Pháp xâm lược,nền kinh tế VN dựa vào nông nghiệp làchủ yếu, bên cạnh đó tiểu thủ côngnghiệp cũng phát triển một số ngànhnhư dệt, gốm, đúc đồng …

+ Sau khi thực dân Pháp đặt ách thốngtrị ở VN, chúng khai thác khoáng sảncủa đất nước ta như khai thác than(Quảng Ninh), thiếc ở Tĩnh Túc (Caobằng), bạc ở Ngân Sơn (Bắc Kạn),Vàng ở Bồng Miêu (Quảng Nam)

- Chúng xây dựng các nhà máy điện,nước, xi măng, dệt để bóc lột người laođộng của nước ta bằng đồng lương rẻmạt

- Chúng cướp đất của nông dân để xâydựng đồn điền trồng cà phê, chè, cao

+ 03 HS lần lượt phát biểu ý kiến, saumỗi lần có HS phát biểu, các bạn kháclại cùng nhận xét, bổ sung ý kiến

Hoạt động 2 : NHỮNG THAY ĐỔI TRONG XÃ HỘI VIỆT NAM CUỐI THẾ KỈ

XIX –ĐẦU THẾ KỈ XX VÀ ĐỜI SỐNG CỦA NHÂN DÂN

- GV tiếp tục yêu cầu HS thảo luận theo

cặp để trả lời các câu hỏi sau đây :

+ Trước khi thực dân Pháp vào xâm

lược, xã hội VN có những tầng lớp nào ?

+ Sau khi thực dân Pháp đặt ách thống

trị ở VN, xã hội gì thay đổi, có thêm

những tầng lớp mới nào ?

- HS cùng làm việc theo cặp cùng traođổi và trả lời câu hỏi

Câu trả lời tốt là : + Trước khi thực dân Pháp vào xâmlược, xã hội VN có hai giai cấp là địachủ phong kiến và nông dân

+ Sau khi thực dân Pháp đặt ách thốngtrị ở VN, sự xuất hiện của ngành kinh tếmới kéo theo sự thay đổi của xã hội Bộ

Trang 15

+ Nêu những nét chính về đời sống của

công nhân và nông dân VN cuối thế kỉ

XIX - đầu thế kỉ XX

- GV cho HS phát biểu ý kiến trước lớp

- GV kết luận những nét chính về sự

biến đổi trong xã hội nước ta cuối thế kỉ

XIX- đầu thế kỉ XX

máy cai trị thuộc địa hình thành, thành thị phát triển, buôn bán mở mang làm xuất hiện các tầng lớp mới như : viên chức, trí thức, chủ xưởng nhỏ, đặc biệt là giai cấp công nhân

+ Nông dân VN bị mất ruộng đất, đói nghèo phải vào làm việc trong các nhà máy, xí nghiệp, đồn điền và nhận đồng lương rẻ mạt nên đời sống vô cùng khổ cực

- 03 HS lần lượt trình bày ý kiến của mình theo các câu hỏi trên

- HS cả lớp theo dõi và bổ sung ý kiến

- GV yêu cầu HS lập bảng so sánh tình hình kinh tế, xã hội VN trước khi thực dân Pháp xâm lược nước ta và sau khi thực dân Pháp xâm lược nước ta

- HS làm việc cá nhân, tự hoàn thành bảng so sánh :

Tiêu chí so sánh thực dân Pháp xâm lược Trước khi thực dân Pháp đặt ách thống trị Sau khi

Các ngành nghề chủ yếu

Các giai cấp, tầng lớp

trong xã hội

Đời sống nông dân

và công nhân

- GV nhận xét phần lập bảng của HS Sau đó tổng kết tiết học, dặn dò HS về nhà

học thuộc bài và chuẩn bị bài sau : Sưu tầm tranh ảnh tư liệu về nhân vật lịch sử Phan Bội Châu và phong trào Đông Du.

Trang 16

Bài

05 : PHAN BỘI CHÂU VÀ PHONG TRÀO ĐÔNG DU

I MỤC TIÊU

Sau bài học HS nêu được :

+ Phan Bội Châu là nhà yêu nước tiêu biểu ở VN đầu thế kỉ XX

+ Phong trào Đông du là một phong trào yêu nước nhằm mục đích chống thực dânPháp Thuật lại phong trào Đông du

+ Chân dung Phan Bội Châu

+ HS chuẩn bị các thông tin, tranh ảnh sưu tầm được về phong trào Đông du vàPhan Bội Châu

III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY- HỌC CHỦ YẾU

+ Từ cuối thế kỉ XIX, ở VN đã xuất hiện

những ngành kinh tế mới nào ?

+ Những thay đổi về kinh tế đã tạo ra

những giai cấp, tầng lớp mới nào trong

xã hội VN ?

+ Nêu những nét chính về đời sống của

công nhân và nông dân VN cuối thế kỉ

XIX - đầu thế kỉ XX.

- GV cho HS quan sát chân dung Phan

Bội Châu và hỏi : Em có biết nhân vật

lịch sử này tên là gì, có đóng góp gì cho

lịch sử nước nhà không ?

- GV giới thiệu bài : Đầu thế kỉ XX, ở

nước ta có hai phong trào chống Pháp

tiêu biểu do hai chí sĩ yêu nước là Phan

Bội Châu và Phan Chu Trinh lãnh đạo.

Trong bài học hôm nay chúng ta cùng

- HS nêu theo hiểu biết của bản thân :Đó là Phan Bội Châu, ông là nhà yêunước tiêu biểu đầu thế kỉ XX

Trang 17

tìm hiểu về phong trào yêu nước Đông

du do Phan Bội Châu lãnh đạo.

Hoạt động 1 : TIỂU SỬ PHAN BỘI CHÂU

- GV tổ chức cho HS làm việc theo

nhóm để giải quyết yêu cầu :

+ Chia sẻ với các bạn trong nhóm thông

tin, tư liệu em tìm hiểu được về Phan

Bội Châu

+ Cả nhóm cùng thảo luận, chọn lọc

thông tin để viết thành tiểu sử của

Phan Bội Châu

tìm hiểu trước lớp

- GV nhận xét phần tìm hiểu của HS,

sau đó nêu một số nét chính về tiểu sử

Phan Bội Châu

- HS làm việc theo nhóm

+ Lần lượt HS trình bày thông tin củamình trước nhóm, cả nhóm cùng theodõi

+ Các thành viên trong nhóm thảo luậnđể lựa chọn thông tin và ghi vào phiếuhọc tập của nhóm mình

- Đại diện 1 nhóm HS trình bày ý kiến,các nhóm khác bổ sung ý kiến

Hoạt động 2 : SƠ LƯỢC VỀ PHONG TRÀO ĐÔNG DU

- GV yêu cầu HS hoạt động theo nhóm,

cùng đọc SGK và thuật lại những nét

chính về phong trào Đông du dựa theo

các câu hỏi gợi ý sau :

+ Phong trào Đông du diễn ra vào thời

gian nào ?Ai là người lãnh đạo? Mục

đích của phong trào là gì ?

+ Nhân dân trong nước, đặc biệt là các

thanh niên yêu nước đã hưởng ứng

phong trào Đông du như thế nào ?

- HS làm việc theo nhóm, mỗi nhóm có

4 HS cùng đọc SGK, thảo luận để cùngrút ra những nét chính của phong tràoĐông du như sau :

+ Phong trào Đông du được khởi xướngtừ năm 1905, do Phan Bội Châu lãnhđạo

Mục đích của phong trào này là đào tạonhững người yêu nước có kiến thức vềkhoa học kĩ thuật được học ở nước Nhâïttiên tiến, sau đó đưa họ về nước để hoạtđộng cứu nước

+ Càng ngày phong trào càng vận độngđược nhiều người sang Nhật để học Đểcó tiền ăn học, họ đã phải làm nhiềunghề kể cả việc đánh giày hay rửa báttrong các quán ăn Cuộc sống của họhết sức kham khổ, nhà cửa chật chội,thiếu thốn đủ thứ Mặc dù vậy họ vẫnhăng say học tập Nhân dân trong nướccũng nô nức đóng góp tiền của chophong trào Đông du

Trang 18

+ Kết quả của phong trào Đông du và ý

nghĩa của phong trào này là gì ?

- GV tổ chức cho HS trình bày các nét

chính về phong trào Đông du trước lớp

- GV nhận xét về kết quả thảo luận của

HS, sau đó hỏi cả lớp :

+ Tại sao trong điều kiện khó khăn,

thiếu thốn, nhóm thanh niên VN vẫn

hăng say học tập ?

+ Tại sao chính phủ Nhật trục xuất

Phan Bội Châu và những người du học ?

- GV giảng thêm : Phong trào Đông du

thất bại là vì thực dân Pháp cấu kết với

Nhật, đồng ý cho Nhật vào buôn bán ở VN,

còn Nhật thì cam kết không để cho các nhà

yêu nước VN trú ngụ và hoạt động trên đất

Nhật Sự thất bại của phong trào Đông du

cho chúng ta thấy rằng đã là đế quốc thì

không phân biệt màu da, chúng sẵn sàng

cấu kết với nhau để áp bức dân tộc ta

+ Phong trào Đông du phát triển làm chothực dân Pháp hết sức lo ngại, năm 1908 thựcdân Pháp cấu kết với Nhật chống phá phongtrào Đông du Ít lâu sau chính phủ Nhật ralệnh trục xuất những người yêu nước VN vàPhan Bội Châu ra khỏi Nhật Bản Phong tràoĐông du tan rã Tuy thất bại nhưng phongtrào Đông du đã đào tạo được nhiều nhân tàicho đất nước, đồng thời cổ vũ, khơi dậy lòngyêu nước của nhân dân ta

- 3 HS lần lượt trình bày theo 3 phầntrên, sau mỗi lần có bạn trình bày, HScả lớp lại cùng nhận xét bổ sung ý kiến

- HS cả lớp cùng suy nghĩ, sau đó phátbiểu ý kiến trước lớp :

+ Vì họ có lòng yêu nước nên quyếttâm học tập để về cứu nước

+ Vì thực dân Pháp cấu kết với Nhậtchống phá phong trào Đông du

IV CỦNG CỐ, DẶN DÒ

- GV nêu câu hỏi : Nêu những suy nghĩ của em về Phan Bội Châu ?

- GV tổng kết : Phan Bội Châu là một người anh hùng đầy nhiệt huyết cuộc đời hoạt động của nhà chí sĩ Phan Bội Châu là một tấm gương sáng, không riêng người đương thời cảm kích mà những thế hệ hiện nay cũng đều trân trọng Không chỉ đồng bào ta thấy rõ mà ngay kẻ thù cũng phải nhiều phen công khai xác nhận

- GV nhận xét tiết học, dặn dò học sinh về nhà tìm hiểu quê hương và thời niênthiếu của Nguyễn Tất Thành

Trang 19

Bài

06 : QUYẾT CHÍ RA ĐI TÌM ĐƯỜNG CỨU NƯỚC

I MỤC TIÊU :

+ Sơ lược về quê hương và thời niên thiếu của Nguyễn Tất Thành

+ Những khó khăn của Nguyễn Tất Thành khi dự định ra nước ngoài

+ Nguyễn Tất Thành đi ra nườc ngoài là do lòng yêu nước, thương dân, mongmuốn tìm con đường cứu nước mới

+ Chân dung Nguyễn Tất Thành

+ Các ảnh minh họa trong SGK

+ HS tìm hiểu về quê hương và thời niên thiếu của Nguyễn Tất Thành

+ Truyện Búp sen xanh của nhà văn Sơn Tùng.

+ Nêu những điều em biết về Phan Bội

Châu.

+ Hãy thuật lại về phong trào Đông du.

+ Vì sao phong trào Đông du thất bại ?

+ Hãy nêu một số phong trào chống

thực dân Pháp cuối thế kỉ XIX- đầu thế

kỉ XX

+ Nêu kết quả của các phong trào trên.

Theo em vì sao các phong trào chống

Pháp của nhân dân ta cuối thế kỉ XIX

đầu thế kỉ XX đều thất bại ?

- HS nêu theo trí nhớ của mình

+ Khởi nghĩa của nhân dân Nam Kì màtiêu biểu là khởi nghĩa của Trương Định+ Phong trào Cần Vương

+ Phong trào Đông du…

- Các phong trào chống thực dân Phápcủa nhân dân ta cuối thế kỉ XIX đầu thế

kỉ XX đều thất bại là do chưa tìm đượccon đường cứu nước đúng đắn

Trang 20

- GV giới thiệu bài : Vào đầu thế kỉ XX,

nước ta chưa có con đường đúng đắn để

cứu nước Lúc đó, Bác Hồ muôn vàn

kính yêu của chúng ta mới là một thanh

niên 21 tuổi quyết chí ra đi tìm đường

cứu nước cho dân tộc VN Bài học hôm

nay sẽ cho các em thấý chí quyết tâm ra

đi tìm đường cứu nước của Người

QUÊ HƯƠNG VÀ THỜI NIÊN THIẾU CỦA NGUYỄN TẤT THÀNH

- GV tổ chức cho HS làm việc theo

nhóm để giải quyết yêu cầu :

+ Chia sẻ với các bạn trong nhóm thông

tin, tư liệu em tìm hiểu được về quê

hương và thời niên thiếu của Nguyễn

Tất Thành

- HS làm việc theo nhóm

+ Cả nhóm cùng thảo luận, chọn lọc

thông tin để viết vào phiếu thảo luận

của nhóm

tìm hiểu trước lớp

- GV nhận xét phần tìm hiểu của HS,

sau đó nêu một số nét chính về quê

hương và thời niên thiếu của Nguyễn

Tất Thành

+ Lần lượt từng HS trình bày thông tincủa mình trước nhóm, cả nhóm cùngtheo dõi

+ Các thành viên trong nhóm thảo luậnđể lựa chọn thông tin và ghi vào phiếuhọc tập của nhóm mình

- Đại diện 1 nhóm trình bày ý kiến, cácnhóm khác bổ sung ý kiến

Hoạt động 2 : MỤC ĐÍCH RA NƯỚC NGOÀI CỦA NGUYỄN TẤT THÀNH

- GV yêu cầu HS đọc SGK từ “Nguyễn

Tất Thành khâm phục… quyết định phải

tìm con đường mới để cứu nước cứu

dân” và trả lời các câu hỏi sau :

- HS làm việc cá nhân, đọc thầm thôngtin trong SGK và trả lời câu hỏi

Câu trả lời đúng là :

Trang 21

+ Mục đích đi ra nước ngoài của

Nguyễn Tất Thành là gì ?

+ Nguyễn Tất Thành đi về hướng nào?

Vì sao ông không đi theo các bậc tiền

bối yêu nước như Phan Bội Châu, Phan

Chu Trinh ?

+ Nguyễn Tất Thành quyết tâm ra nướcngoài để tìm con đường cứu nước phùhợp

+ Nguyễn Tất Thành chọn đi về phươngTây Người không đi theo con đườngcủa các sĩ phu yêu nước trước đó nhưPhan Bội Châu, Phan Chu Trinh vì cáccon đường này đều thất bại Ngườimuốn tìm hiểu về các chữ “Tự do, Bìnhđẳng, Bác ái” mà người Tây hay nói vàmuốn xem họ làm như thế nào rồi trởvề giúp đồng bào ta

- GV lần lượt nêu từng câu hỏi trên và

gọi HS trả lời - 2 HS trả lời trước lớp, HS cả lớp theodõi và nhận xét, bổ sung ý kiến nếu

cần

Ý CHÍ QUYẾT TÂM RA ĐI TÌM ĐƯỜNG CỨU NƯỚC CỦA NGUYỄN TẤT THÀNH

- GV yêu cầu HS làm việc theo nhóm

cùng thảo luận và trả lời các câu hỏi

sau:

- HS làm việc theo nhóm nhỏ, mỗinhóm 4 HS, cùng đọc SGK và tìm câutrả lời cho câu hỏi

 Kết quả thảo luận tốt là :

+ Nguyễn Tất Thành đã lường trước

được những khó khăn nào khi ở nước

ngoài ?

+ Ngưòi đã định hướng giải quyết các

khó khăn như thế nào ?

+ Người biết trước, khi ở nước ngoàimột mình là rất mạo hiểm, nhất là lúcốm đau Bên cạnh đó, Người cũngkhông có tiền

+ Người rủ Tư Lê, một người bạn thâncùng lứa đi cùng, phòng khi ốm đau cóngười bên cạnh nhưng Tư Lê không đủcan đảm đi cùng Người

Người quyết tâm làm bất cứ việc gì đểsống và đi ra nước ngoài

Người nhận cả việc phụ bếp, một côngviệc nặng nhọc và nguy hiểm để được

đi ra nước ngoài

+ Những điều đó cho thấy ý chí quyết

tâm ra đi tìm đường cứu nước của Người

như thế nào ? Theo em, vì sao Người có

được quyết tâm đó ?

+ Người có quyết tâm cao, ý chí kiênđịnh con đường ra đi tìm đường cứunước bởi Người rất dũng cảm sẵn sàngđương đầu với mọi khó khăn, thử tháchvà hơn tất cả Người có một tấm lòng

Trang 22

+ Nguyễn Tất Thành ra đi từ đâu, trên

con tàu nào, vào ngày nào ?

yêu nước, yêu đồng bào sâu sắc

+ Ngày 5-6-1911, Nguyễn Tất Thànhvới cái tên mới Văn Ba đã ra đi tìmđường cứu nước trên tàu Đô đốc La- tu-

sơ Tờ- rê- vin

+ GV cử một HS làm chủ tọa, yêu cầu

điều khiển các bạn báo cáo kết quả

thảo luận

+ GV theo dõi và làm trọng tài cho HS

khi cần thiết

GV kết luận

+ 1 HS làm chủ tọa

+ HS cả lớp lần lượt báo cáo theo nộidung các câu hỏi trên, dưới sự chủ trìcủa chủ tọa

- GV yêu cầu HS sử dụng các ảnh tư

liệu trong SGK và kể lại sự kiện

Nguyễn Tất Thành ra đi tìm đường cứu

nước

- GV hỏi : Theo em, nếu không có việc

Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước thì đất

nước ta sẽ như thế nào?

GV nhận xét tiết học, dặn dò HS về nhà

học thuộc bài và chuẩn bị bài “Đảng

Cộng Sản Việt Nam ra đời”

- 2 HS lần lượt trình bày trước lớp, cảlớp theo dõi và nhận xét

- HS phát biểu theo suy nghĩ Ví dụ :Đất nước không có độc lập, nhân dân tasống trong cảnh áp bức, bóc lột của thựcdân Pháp

Trang 23

Bài

07 : ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM RA ĐỜI

I MỤC TIÊU

+ Ngày 3- 2- 1930, Đảng Cộng Sản VN ra đời ; Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc là ngườichủ trì Hội nghị thành lập Đảng Cộng Sản VN

+ Đảng ra đời là một sự kiện lịch sử trọng đại, đánh dấu thời kì cách mạng nước

ta có sự lãnh đạo đúng đắn, giành nhiều thắng lợi to lớn

+ Chân dung lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc

+Hãy nêu những điều em biết về quê

hương và thời niên thiếu của Nguyễn

Tất Thành.

+Hãy nêu những khó khăn của Nguyễn

Tất Thành khi dự định ra nước ngoài.

+Tại sao Nguyễn Tất Thành quyết chí ra

đi tìm đường cứu nước?

- GV hỏi HS : Em có biết sự kiện lịch sử

gắn vơiù ngày 3- 2- 1930 không ?

- GV giới thiệu :

-3HS lần lượt lên bảng trả lời câu hỏi

- HS nêu theo hiểu biết của mình

HOÀN CẢNH ĐẤT NƯỚC 1929 VÀ YÊU CẦU THÀNH LẬP ĐẢNG CỘNG SẢN

- GV nêu yêu cầu : Hãy thảo luận theo

cặp để trả lời các câu hỏi sau :

+ Theo em, nếu để lâu dài tình hình mất

đoàn kết, thiếu thống nhất trong lãnh

- HS làm việc theo cặp, cùng trao đổi vànêu ý kiến của mình

+ Nếu để lâu dài tình hình trên sẽ làmcho lực lượng cách mạng VN phân tán

Trang 24

đạo sẽ có ảnh hưởng như thế nào với

cách mạng VN ?

+ Tình hình nói trên đã đặt ra yêu cầu gì?

+ Ai là người có thể đảm đương việc hợp

nhất các tổ chức Cộng sản trong nước ta

thành một tổ chức duy nhất ? Vì sao ?

thảo luận của mình trước lớp Khi có HS

báo cáo, nên gợi ý để HS nhận ra và

nêu được câu trả lời như trên

và không đạt được thắng lợi

+ Tình hình nói trên cho ta thấy rằng đểtăng thêm sức mạnh của cách mạng cầnphải sớm hợp nhất các tổ chức cộngsản Việc này đòi hỏi phải có một lãnhtụ đủ uy tín mới làm được

+ Chỉ có lãnh tụ Nguyễn Aùi Quốc mớilàm được việc này vì Người là mộtchiến sĩ cộng sản có hiểu biết sâu sắcvề lí luận và thực tiễn cách mạng.Người có uy tín trong phong trào cáchmạng quốc tế và được những người yêunước VN ngưỡng mộ

- 3 HS lần lượt nêu ý kiến, HS cả lớptheo dõi và bổ sung ý kiến nếu cần

Hoạt động 2 : HỘI NGHỊ THÀNH LẬP ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM

- GV yêu cầu HS hoạt động nhóm, cùng

đọc SGK để tìm hiểu những nét cơ bản

về Hội nghị thành lập Đảng Cộng Sản

VN theo các câu hỏi gợi ý sau :

+ Hội nghị thành lập Đảng Cộng Sản

VN được diễn ra ở đâu, vào thời gian

nào ?

+ Hội nghị diễn ra trong hoàn cảnh

nào? Do ai chủ trì?

+ Nêu kết quả của Hội nghị

thảo luận của nhóm mình

- GV nhận xét kết quả làm việc của HS,

nếu HS nêu còn thiếu ý thì GV bổ sung

- HS chia thành các nhóm nhỏ, mỗinhóm 4 HS, cùng đọc SGK, trao đổi vàrút ra những nét chính về hội nghị thànhlập Đảng Cộng Sản VN rồi ghi vàophiếu

+ Hội nghị diễn ra vào đầu xuân 1930,tại Hồng Kông

+ Hôị nghị phải làm việc bí mật dưới sựchủ trì của lãnh tụ Nguyễn Aùi Quốc + Kết quả hội nghị là nhất trí hợp nhấtcác tổ chức CS thành một đảng CS duynhất, lấy tên là Đảng Cộng Sản ViệtNam

- Đại diện một nhóm HS trình bày nhữngnét cơ bản về Hội nghị thành lập Đảng CS

VN, các nhóm khác bổ sung ý kiến chohoàn chỉnh

Trang 25

- GV gọi 1 HS khác yêu cầu trình bày

lại về Hội nghị thành lập Đảng CS VN

- GV hỏi : Tại sao chúng ta phải tổ chức

Hội nghị ở nườc ngoài và làm việc trong

hoàn cảnh bí mật ?

- 1 HS trình bày, HS cả lớp theo dõi

- Vì thực dân Pháp luôn dập tắt các phongtrào cách mạng VN Chúng ta phải tổ chứcHội nghị ở nước ngoài và bí mật để đảmbảo an toàn

Hoạt động 3 : Ý NGHĨA CỦA VIỆC THÀNH LẬP ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM

- GV lần lượt nêu các câu hỏi sau :

+ Sự thống nhất ba tổ chức Cộng sản

thành Đảng Cộng Sản VN đã đáp ứng gì

cho cách mạng VN ?

+ Khi có Đảng, cách mạng VN phát

triển như thế nào ?

đi đúng đắn

+ Cách mạng VN giành được nhữngthắng lợi vẻ vang

- GV yêu cầu HS liên hệ : Em hãy kể lại việc gia đình, địa phương em đã làm để

kỉ niệm ngày thành lập Đảng CS VN vào ngày 3- 2 hàng năm

- GV yêu cầu HS về nhà học thuộc bài và tìm hiểu về phong trào Xô viết Tĩnh

Nghệ-V RÚT KINH NGHIỆM :

Trang 26

Bài

08 : XÔ VIẾT NGHỆ TĨNH

I MỤC TIÊU

+ Xô Viết Nghệ Tĩnh là đỉnh cao của phong trào cách mạng VN trong những năm

1930 - 1931

+ Nhân dân một số địa phương ở Nghệ Tĩnh đã đấu tranh giành quyền làm chủthôn xã, xây dựng cuộc sống mới, văn minh, tiến bộ

+ Bản đồ hành chính VN

+ Phiếu học tập của HS

+Hãy nêu những nét chính về Hội nghị

thanh lập Đảng Cộng Sản Việt Nam.

+Nêu ý nghĩa của việc Đảng Cộng Sản

Việt Nam ra đời.

- GV cho HS quan sát hình minh họa 1,

trang 17, SGK và hỏi : hãy mô tả những

gì em thấy trong hình

- GV giới thiệu : Khí thế hừng hực mà

chúng ta vừa cảm nhận được trong tranh

chính là khí thế của phong trào Xô viết

Nghệ Tĩnh phong trào cách mạng lớn

nhất trong những năm 1930- 1931 ở

nước ta do Đảng lãnh đạo Chúng ta

cùng tìm hiểu về phong trào này trong

2 HS lần lượt lên bảng trả lời câu hỏi

- 1 HS nêu trước lớp : Tranh vẽ hàng vạnngười, tay cầm búa, liềm, giáo, mác, cuốc,xẻng…tiến về phía trước Đi đầu là nhữngngười cầm cờ

Trang 27

bài học hôm nay

CUỘC BIỂU TÌNH NGÀY 12 – 9 - 1930 VÀ TINH THẦN CÁCH MẠNG CỦANHÂN DÂN NGHỆ- TĨNH TRONG NHỮNG NĂM 1930 - 1931

- GV treo bản đồ hành chính VN, yêu

cầu HS tìm và chỉ vị trí hai tỉnh Nghệ

An –Hà Tĩnh

- GV nêu yêu cầu : Dựa vào tranh minh

họa và nội dung SGK em hãy thuật lại

cuộc biểu tình ngày 12- 9 - 1930 ở Nghệ

An

- GV gọi HS trình bày trước lớp

- GV bổ sung những ý HS chưa nêu, sau

đó gọi HS khác trình bày lại

- 1 HS lên bảng chỉ cho cả lớp theo dõi

- HS làm việc theo cặp, 2 HS ngồi cạnhnhau cùng đọc SGK và thuật lại chonhau nghe

- 1 HS trình bày trước lớp, HS cả lớptheo dõi, nhận xét

- 1 HS khác rút kinh nghiệm từ bài củabạn để trình bày lại trước lớp

HS cả lớp cùng thống nhất về các nội dung cần trình bày về cuộc biểu tình 12 – 9 - 1930như sau :

+ Xô viết Nghệ Tĩnh

Ngày 12 - 9 - 1930, hàng vạn nông dân các huyện Hưng Nguyên, Nam Đàn (Nghệ An) với cờ đỏ, búa liềm dẫn đầu kéo về thị xã Vinh Đoàn người càng ngày đông thêm, vừa đi vừa hô khẩu hiệu “ Đả đảo đế quốc”; “Đả đảo Nam triều!” ; “Nhà máy về tay thợ thuyền”, “Ruộng đất về tay dân cày”… Thực dân Pháp cho binh lính đàn áp nhưng không ngăn được bước tiến của đoàn biểu tình Chúng cho máy bay ném bom vào đoàn người, làm hơn 200 người chết, hàng trăm người bị thương Tức nước vỡ bờ, làn sóng đấu tranh càng lên mạnh Suốt tháng 9 và tháng 10-

1930, nông dân tiếp tục nổi dậy đánh phá các huyện lỵ, đồn điền, nhà ga, công sở… Những kẻ đứng đầu chính quyền thôn xã sợ hãi bỏ trốn hoặc đầu hàng

- GV hỏi : Cuộc biểu tình ngày12 - 9 -1930

đã cho thấy tinh thần đấu tranh của nhân

dân Nghệ An- Hà Tĩnh như thế nào ?

- GV kết luận

- HS nêu ý : Nhân dân có tinh thần đấutranh cao, quyết tâm đánh duổi thực dânPháp và bè lũ tay sai Cho dù chúng đànáp dã man, dùng máy bay ném bom,nhiều người chết, người bị thương nhưngkhông thể làm lung lạc ý chí chiến đấucủa nhân dân

Trang 28

họa 2 trang 18, SGK và hỏi : Hãy nêu

nội dung của hình minh họa 2

- GV hỏi : khi sống dưói ách đô hộ của

thực dân Pháp người nông dân có ruộng

đất không ? Họ phải cày ruộng cho ai ?

- GV nêu yêu cầu : Hãy đọc SGK và ghi

lại những điểm mới ở những nơi nhân

dân Nghệ Tĩnh giành được chính quyền

cách mạng những năm 1930- 1931

- GV gọi HS nhận xét, bổ sung ý kiến

cho bạn làm bài trên bảng lớp

GV hỏi : Khi được sống dưới chính quyền

Xô viết, người dân có cảm nghĩ gì ?

người nông dân Hà Tĩnh được cày trênthửa ruộng do chính quyền Xô viết chiatrong những năm 1930- 1931

- HS : Sống dưới ách đô hộ của thực dânPháp, người nông dân không có ruộng,họ phải cày thuê, cuốc mướn cho địachủ, thực dân hay bỏ làng đi làm việckhác

- HS làm việc cá nhân, tự đọc sách vàthực hiện yêu cầu.1 HS lên ghi cácđiểm mới mình tìm được lên bảng lớp

- Cả lớp cùng bổ sung ý kiến và đi đếnthống nhất

- Người dân ai cũng cảm thấy phấn khởi,thoát khỏi ách nô lệ và trở thành người chủthôn xóm

Hoạt động 3 : Ý NGHĨA CỦA PHONG TRÀO XÔ VIẾT NGHỆ TĨNH

- GV yêu cầu HS cả lớp cùng trao đổi

và nêu ý nghĩa của phong trào Xô viết

Nghệ Tĩnh (Câu hỏi gợi ý : Phong trào

Xô viết Nghệ Tĩnh nói lên điều gì về tinh

thần chiến đấu và khả năng làm cách mạng

của nhân dân ta ? Phong trào có tác động

gì đối với phong trào cả nước ?)

- GV kết luận về ý nghĩa của phong

trào Xô viết Nghệ Tĩnh như trên

- 2 HS ngồi cạnh trao đổi với nhau vànêu ý kiến

- 1 HS nêu ý kiến trước lớp, cả lớp theodõi và bổ sung ý kiến rồi đi đến thốngnhất :

+ Phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh cho thấytinh thần dũng cảm của nhân dân ta, sựthành công bước đầu cho thấy nhân dân tahoàn toàn có thể làm cách mạng thànhcông

+ Phong trào Xô viết Nghệ Tĩnh đã khíchlệ, cổ vũ tinh thần yêu nườc của nhân dân

ta

- GV nhận xét tiết học, dặn dò HS về nhà chuẩn bị bài “Cách mạng mùa thu”

V RÚT KINH NGHIỆM

Trang 29

09 : CÁCH MẠNG MÙA THU

I MỤC TIÊU

+ Mùa thu năm 1945, nhân dân cả nước vùng lên phá tan xiềng xích nô lệ, cuộccách mạng này được gọi là Cách mạng tháng Tám

+ Tiêu biểu cho Cách mạng tháng Tám là cuộc khởi nghĩa giành chính quyền ởHà Nội vào ngày 19-8-1945 Ngày 19-8 trở thành ngày kỉ niệm của Cách mạngtháng Tám

+ Bản đồ hành chính VN

+ Ảnh tư liệu về Cách mạng tháng 8

+ Đài, băng nhạc có ghi bài hát Mười chín tháng Tám của nhạc sĩ Xuân Oanh

+ Phiếu học của HS

+ HS sưu tầm thông tin về khởi nghĩa giành chính quyền ở quê hương mình năm 1945

trả lơì các câu hỏi về nội dung bài cũ,

+Thuật lại cuộc khởi nghĩa 12-9-1930 ở

Nghệ An.

+Trong những năm 1930-1931,ở nhiều

vùng nông thôn Nghệ–Tĩnh diễn ra điều

gì mới?

- GV cho HS nghe bài hát “Mười chín

tháng Tám” của nhạc sĩ Xuân Oanh

- HS nêu theo hiểu biết của mình

Hoạt động 1 : THỜI CƠ CÁCH MẠNG

- GV yêu cầu HS đọc phần chữ nhỏ đầu - 1 HS đọc thành tiếng phần “… cuối

Trang 30

tiên trong bài Cách mạng mùa thu

- GV nêu vấn đề : Tháng 3- 1945, phát xít

Nhật hất cẳng Pháp, giành quyền đô hộ

nước ta Giữa tháng 8- 1945, quân phiệt

Nhật ở Châu Á đầu hàng quân Đồng minh.

Đảng ta xác định đây chính là thời cơ để

chúng ta tiến hành tổng khởi nghĩa giành

chính quyền trên cả nước Theo em, vì sao

Đảng ta lại xác định đây là thời cơ ngàn

năm có một cho Cách mạng VN

-GV gợi ý thêm : Tình hình kẻ thù của

dân tộc ta lúc này như thế nào ?

năm 1940…đã giành được thắng lợi quyết định với cuộc khởi nghĩa ở các thành phố lớn Huế, Sài Gòn, nhất là ở Hà Nội”

- HS thảo luận để tìm câu trả lời

- HS dựa vào gợi ý của GV để giải thíchthời cơ Cách mạng :

Đảng ta xác định đây là thời cơ cách mạngngàn năm có một vì : Từ năm 1940, Nhậtvà Pháp cùng đô hộ nước ta nhưng tháng3- 1945 Nhật đảo chính Pháp để độcchiếm nước ta Tháng 8- 1945, quân Nhật

ở Châu Á thua trận và đầu hàng quânđồng minh thế lực của chúng đang suygiảm đi rất nhiều, nên ta phải chớp thời cơnày làm cách mạng

KHỞI NGHĨA GIÀNH CHÍNH QUYỀN Ở HÀ NỘI NGÀY 19- 8- 1945

cùng đọc SGK và thuật lại cho nhau

nghe về cuộc khởi nghĩa giành chính

quyền ở Hà Nội ngày 19 - 8 - 1945

- GV yêu cầu 1 HS trình bày trước lớp

- HS làm việc theo nhóm, mỗi nhóm 4

HS, lần lượt từng HS thuật lại trước nhómcuộc khởi nghĩa 19 - 8 - 1945 ở Hà Nội,các HS cùng nhóm theo dõi, bổ sung ýkiến cho nhau

- 1 HS trình bày trước lớp, HS cả lớptheo dõi và bổ sung ý kiến thống nhất

LIÊN HỆ CUỘC KHỞI NGHĨA GIÀNH CHÍNH QUYỀN Ở HÀ NỘI VỚI CUỘCKHỞI NGHĨA GIÀNH CHÍNH QUYỀN Ở CÁC ĐỊA PHƯƠNG

- GV yêu cầu HS nhắc lại kết quả cuộc

khởi nghĩa giành chính quyền ở Hà Nội

GV nêu : Nếu cuộc khởi nghĩa giành chính

- Chiều 19 - 8 - 1945, cuộc khởi nghĩagiành chính quyền ở Hà Nội toàn thắng

- HS trao đổi và nêu : Hà Nội là nơi cơ quan đầu

Trang 31

quyền ở Hà Nội không toàn thắng thì việc

giành chính quyền ở các địa phương khác

sẽ ra sao ?

- Cuộc khởi nghĩa của nhân dân Hà Nội có

tác động như thế nào đến tinh thần cách

mạng của nhân dân cả nước ?

- GV tóm tắt ý kiến của HS

- GV hỏi : Tiếp sau Hà Nội, những nơi nào

đã giành được chính quyền ?

-GV yêu cầu HS liên hệ : Em biết gì về cuộc

khởi nghĩa giành chính quyền ở quê hương

ta năm 1945 ?

não của giặc, nếu Hà Nội không giành đượcchính quyền thì việc giành chính quyền ở cácđịa phương khác sẽ gặp rất nhiều khó khăn -Cuộc khởi nghĩa của nhân dân Hà Nội đãcổ vũ tinh thần nhân dân cả nước đứng lênđấu tranh giành chính quyền

NGUYÊN NHÂN VÀ Ý NGHĨA THẮNG LỢI CỦA CÁCH MẠNG THÁNG TÁM

- GV nêu yêu cầu làm việc theo cặp để

tìm hiểu nguyên nhân thắng lợi và ý

nghĩa của cuộc Cách mạng tháng Tám

+ Vì sao nhân dân ta giành được thắng lợi

trong Cách mạng tháng Tám?

(Gợi ý : Nhân dân ta có truyền thống gì?

Ai là người lãnh đạo nhân dân làm Cách

mạng thắng lợi )

+ Thắng lợi của Cách mạng tháng Tám có

ý nghĩa như thế nào ?

- GV kết luận về nguyên nhân và ý nghĩa

thắng lợi của Cách mạng tháng Tám

- HS thảo luận theo cặp, trả lời các câu hỏigợi ý để rút ra nguyên nhân thắng lợi và ýnghĩa của Cách mạng tháng Tám

+ Nhân dân ta giành được thắng lợitrong Cách mạng tháng Tám là vì nhândân ta có một lòng yêu nước sâu sắcđồng thời lại có Đảng lãnh đạo, Đảngđã chuẩn bị sẵn sàng cho Cách mạng vàchớp được thời cơ ngàn năm có một + Thắng lợi của Cách mạng tháng Tám chothấy lòng yêu nước và tinh thần cách mạngcủa nhân dân ta Chúng ta giành được độclập dân tộc, dân ta thoát khỏi kiếp nô lệ, áchthống trị của thực dân phong kiến

3- CỦNG CỐ, DẶN DÒ

- GV yêu cầu HS trả lời các câu hỏi :

+ Vì sao mùa thu 1945 được gọi là mùa thu

Cách mạng ?

+ Vì sao ngày 19- 8- được lấy làm ngày kỉ

niệm Cách mạng tháng Tám năm 1945 ở

nước ta ?

- GV nhận xét tiết học, dặn dò HS về nhà học

thuộc bài và tìm hiểu về ngày Bác Hồ đọc

Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh ra nước Việt

- HS suy nghĩ và nêu ý kiến

Trang 32

Nam Dân Chủ Cộng Hoà 2- 9- 1945

Trang 33

10 : BÁC HỒ ĐỌC TUYÊN NGÔN ĐỘC LẬP

I MỤC TIÊU

+ Ngày 2-9- 1945 tại quảng trường Ba Đình (Hà Nội), Chủ tịch Hồ Chí Minh đãđọc bản Tuyên ngôn Độc lập

+ Đây là sự kiện lịch sử trọng đại, khai sinh ra nước Việt Nam Dân Chủ CộngHoà

+ Ngày 2- 9 trở thành ngày Quốc khánh của dân tộc ta

+ Các hình ảnh minh họa trong SGK

+ Phiếu học tập của HS

+Em hãy tường thuật lại cuộc tổng khởi

nghĩa giành lại chính quyền ở Hà Nội

ngày 19-8-1945.

+ Thắng lợi của Cách mạng tháng Tám có

ý nghĩa như thế nào đối với dân tộc ta?

- GV cho HS quan sát các hình minh

họa về ngày 2- 9- 1945 và yêu cầu HS

nêu tên sự kiện được minh họa

Hoạt động 1 : QUANG CẢNH HÀ NỘI NGÀY 2- 9- 1945

- GV yêu cầu HS đọc SGK và dùng

tranh ảnh của SGK hoặc của các em sưu

tầm được để miêu tả quang cảnh Hà

Nội vào ngày 2- 9- 1945

- GV tổ chức cho HS thi tả quang cảnh

ngày 2- 9- 1945

- HS làm việc theo cặp Lần lượt từng

em miêu tả cho bạn bên cạnh nghe vàsửa chữa cho nhau

- 3 HS lên bảng thi tả, có thể dùng tranhảnh minh họa, dùng lời của mình, hoặcđọc các bài thơ có tả quang cảnh ngày

Trang 34

- GV tổ chức cho HS bình chọn bạn tả

hay và hấp dẫn nhất

-GV tuyên dương HS cả lớp bình chọn

- GV kết luận ý chính về quang cảnh

ngày 2- 9- 1945

2- 9- 1945 mà mình biết

- Cả lớp bình chọn bạn tả hay, hấp dẫnnhất

Hoạt động 2 : DIỄN BIẾN BUỔI LỄ TUYÊN BỐ ĐỘC LẬP

cùng đọc SGK và trả lời câu hỏi : Buổi

lễ tuyên bố độc lập của dân tộc ta đã diễn

ra như thế nào ? Câu hỏi gợi ý :

+ Buổi lễ bắt đầu khi nào ?

+ Trong buổi lễ, diễn ra các sự việc chính

nào ?

+ Buổi lễ kết thúc ra sao ?

- GV tổ chức cho HS trình bày diễn

biến của buổi lễ tuyên bố độc lập trước

lớp

- GV hỏi : Khi đang đọc Bản Tuyên ngôn

Độc lập, Bác Hồ kính yêu của chúng ta đã

dừng lại để làm gì ?

- GV hỏi tiếp : Theo em, việc Bác dừng

lại và hỏi nhân dân “Tôi nói, đồng bào

nghe rõ không ?“cho thấy tình cảm của

Người đối với nhân dân như thế nào ?

- GV kết luận những nét chính về diễn

biến của lễ tuyên bố độc lập

- HS làm việc theo nhóm, mỗi nhómgồm 4 HS cùng đọc SGK và thảo luậnđể xây dựng diễn biến của buổi lễ

- 3 nhóm cử 3 đại diện lần lượt trình bàydiễn biến trước lớp, sau mỗi lần có bạntrình bày, HS cả lớp cùng nhận xét vàbổ sung ý kiến

- HS : Bác dừng lại để hỏi : “ Tôi nói,đồng bào nghe rõ không ?”

- HS : Điều đó cho thấy Bác rất gần gũi,giản dị và cũng vô cùng kính trọng nhândân Vì lo lắng nhân dân không nghe rõđược Bản Tuyên Ngôn Độc Lập, mộtvăn bản có ý nghĩa trọng đại đối vớilịch sử đất nước nên Bác trìu mến hỏi :

”Tôi nói, đồng bào nghe rõ không ?

Hoạt động 3 : MỘT SỐ NỘI DUNG CỦA BẢN TUYÊN NGÔN ĐỘC LẬP

- GV gọi 2 HS đọc 2 đoạn trích của

Tuyên Ngôn Độc Lập trong SGK

- GV nêu yêu cầu : Hãy trao đổi với bạn

bên cạnh và cho biết nội dung chính của

hai đoạn trích bản Tuyên Ngôn Độc Lập

- GV cho HS phát biểu ý kiến trước lớp

GV kết luận

- 2 HS lần lượt đọc trước lớp

- HS trao đổi với nhau để tìm hiểu nộidung chính bản Tuyên Ngôn Độc Lập

- Một vài HS nêu ý kiến trước lớp, cả

Trang 35

lớp cùng theo dõi và bổ sung ý kiến

Hoạt động 4 : Ý NGHĨA CỦA SỰ KIỆN LỊCH SỬ NGÀY 2- 9- 1945

- GV hướng dẫn HS thảo luận để tìm

hiểu ý nghĩa lịch sử của sự kiện

2-9-1945 thông qua câu hỏi :

Sự kiện lịch sử 2- 9- 1945 đã khẳng định

điều gì về nền độc lập của dân tộc VN, đã

chấm dứt sự tồn tại nào ở VN?Tuyên bố

khai sinh ra chế độ nào ?Những việc đó

tác động như thế nàođến lịch sử dân tộc

ta? Thể hiện điều gì về truyền thống của

người VN?

- GV tổ chức cho HS trình bày kết quả

- GV nhận xét kết quả thảo luận của HS

và kết luận

- HS thảo luận để trả lời các câu hỏi,sau đó rút ra ý nghĩa của sự kiện lịch sửngày 2- 9- 1945

- 2 nhóm HS cử đại diện trình bày ýnghĩa của sự kiện 2- 9- 1945 trước lớp

HS cả lớp theo dõi và bổ sung ý kiến

3- CỦNG CỐ, DẶN DÒ

GV hỏi : Ngày 2 - 9 - 1945 là ngày kỉ niệm gì của dân tộc ta ?

- GV cho một vài HS phát biểu cảm nghĩ về hình ảnh Bác Hồ trong ngày 2- 9- 1945

- GV nhận xét tiết học, dặn dò HS về nhà học thuộc bài, làm các bài tập tự đánhgiá kết quả học

- GV dặn HS chuẩn bị bài ôn tập

Trang 36

Bài

11 : ÔN TẬP

HƠN TÁM MƯƠI NĂM CHỐNG THỰC DÂN PHÁP XÂM LƯỢC VÀ ĐÔ HỘ (1858 – 1945)

I MỤC TIÊU

Giúp HS :

Lập bảng thống kê các sự kiện lịch sử tiêu biểu từ năm 1858 đến năm 1945 và

ý nghĩa lịch sử của các sự kiện đó

II ĐỒ DÙNG DẠY – HỌC

+ Bảng kẻ sẵn thống kê các sự kiện lịch sử tiêu biểu từ năm 1858 đến năm 1945và ý nghĩa lịch sử của các sự kiện đó

+ Giấy khổ to kẻ sẵn các ô chữ của trò chơi : Ô chữ kì diệu

+ Cờ, hoặc chuông đủ dùng cho các nhóm

III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU :

- GV gọi 3 học sinh lên bảng hỏi và yêu

cầu trả lời các câu hỏi về nội dung bài

cũ, sau đó nhận xét và cho điểm HS

+Em hãy tả lại không khí tưng bừng của

buổi lễ tuyên bố độc lập 2-9-1945.

+Cuối bản Tuyên ngôn Độc Lập,Bác

Hồ đã thay mặt nhân dân Việt Nam

khẳng định điều gì?

+Nêu cảm nghĩ của em về hình ảnh Bác

Hồ trong ngày 2-9-1945.

-GV hỏi : Từ khi thực dân Pháp xâm

lược nước ta đến Cách mạng tháng Tám

năm 1945, nhân dân ta tập trung thực

hiện những nhiệm vụ gì ?

- GV giới thiệu : Để thực hiện nhiệm vụ

chống lại ách đô hộ của thực dân Pháp,

giành độc lập dân tộc, nhân dân ta đã

trải qua những cuộc đấu tranh nào,

chúng ta cùng ôn lại những sự kiện lịch

sử tiêu biểu trong giai đoạn này

3HS lần lượt lên bảng trả lời các câuhỏi

- 1 HS nêu trước lớp, HS khác bổ sungđể hoàn chỉnh ý kiến : Trong thời kì nàynhiệm vụ chủ yếu của nhân dân ta làchống lại ách xâm lược và đô hộ củathực dân Pháp để giành độc lập dân tộc

Trang 37

THỐNG KÊ CÁC SỰ KIỆN LỊCH SỬ TIÊU BIỂU TỪ NĂM 1858- 1945

- GV treo bảng thống kê đã hoàn chỉnh

nhưng che kín các nội dung

- GV chọn 1 HS giỏi điều khiển các bạn

trong lớp đàm thoại để cùng xây dựng

bảng thống kê, sau đó hướng dẫn cho

HS này cách đặt câu hỏi cho các bạn về

từng sự kiện

- HS đọc lại bảng thống kê mình đã làm ởnhà theo yêu cầu chuẩn bị của tiết trước

HS cả lớp cùng xây dựng để hoàn thành bảng thống kê như sau :

Thời gian tiêu biểu Sự kiện (hoặc ý nghĩa lịch sử) Nội dung cơ bản

của sự kiện

Các nhân vật lịch sử tiêu biểu

nước ta

Mở đầu quá trìnhthực dân Pháp xâmlược nước ta

của Trương Định

Phong trào nổ ra từnhững ngày đầukhi Pháp vào đánhchiếm Gia Định

Bình Tây đại nguyên soái Trương Định

của Trương Định Phong trào nổ ra từnhững ngày đầu

khi Pháp vào đánhchiếm Gia Định

Bình Tây đại nguyên soái Trương Định

thành Huế

Để giành thế chủđộng Tôn ThấtThuyết đã quyếtđịnh nổ súng trướcnhưng do địch cònmạnh nên kinhthành nhanh chóngthất thủ

Tôn Thất Thuyết Vua Hàm Nghi

cổ động và tổ chứcđã đưa nhiềuthanh niên VN ranước ngoài học tậpđể đào tạo nhântài cứu nước

Phan Bội Châu lànhà yêu nước tiêubiểu của VN đầuthế kỉ XX

Trang 38

05/06/1911 Nguyễn Tất Thành ra

đi tìm đường cứu nước

Năm 1911, vớilòng yêu nước,

Nguyễn Tất Thànhđã từ cảng NhàRồng quyết chí ra

đi tìm đường cứunước

Nguyễn Tất Thành

mạng VN có Đảnglãnh đạo

Nghệ- Tĩnh Nhân dân Nghệ-Tĩnh đã đấu tranh

quyết liệt, giànhquyền làm chủ,xây dựng cuộcsống mới vănminh, tiến bộ ởnhiều vùng nôngthôn rộng lớn

nhân dân cả nướcvùng lên phá tanxiềng xích nô lệ

ngôn Độc lập tại quảngtrường Ba Đình

Tuyên bố với toànquốc dân đồng bàovà thế giới biết ;Nước VN đã thựcsự độc lập, tự do…

Hoạt động 2: TRÒ CHƠI : Ô CHỮ KÌ DIỆU

- GV giới thiệu trò chơi

- GV hướng dẫn cách chơi

- GV tổ chức cho HS chơi ,tổng kết,tuyên dương nhóm thắng cuộc

CỦNG CỐ, DẶN DÒ

- GV tổng kết giờ học, tuyên dương các HS đã chuẩn bị bài tốt

- Dặn dò HS về nhà chuẩn bị bài “Vượt qua tình thế hiêûm nghèo”

Trang 39

Bài

12 : VƯỢT QUA TÌNH THẾ HIỂM NGHÈO

I MỤC TIÊU :

+ Hoàn cảnh vô cùng khó khăn của đất nước ta sau Cách mạng tháng Tám 1945,như “nghìn cân treo sợi tóc “

+ Nhân dân ta dưới sự lãnh đạo của Đảng và Bác Hồ đã vượt qua tình thế “nghìncân treo sợi tóc” như thế nào

+ Phiếu thảo luận cho các nhóm

+ HS sưu tầm các câu chuyện về Bác Hồ trong những ngày toàn dân quyết tâmdiệt “giặc đói, giặc dốt, giặc ngoại xâm “

GV giới thiệu bài mới

Hoạt động 1: Hoàn cảnh Việt Nam sau

Cách mạng tháng Tám

- GV yêu cầu HS thảo luận nhóm, cùng

đọc SGK đoạn “Từ cuối năm 1945… ở

trong tình thế nghìn cân treo sợi tóc “

và trả lời câu hỏi :

- Vì sao nói : Ngay sau Cách mạng

tháng Tám, nước ta ở trong tình thế

“nghìn cân treo sợi tóc”

- GV nêu thêm các câu hỏi gợi ý :

+ Em hiểu thế nào là’” nghìn cân treo

sợi tóc “?

+Hoàn cảnh nước ta lúc đó có những

khó khăn, nguy hiểm gì ?

-GV cho HS phát biểu ý kiến

-GV theo dõi, nhận xét ý kiến của HS

- HS chia thành nhóm nhỏ, cùng đọcsách, thảo luận dựa trên các câu hỏi gợi

ý của GV và rút ra kết luận :

Nói nước ta ở trong tình thế “ nghìn cântreo sợi tóc “ – tức tình thế vô cùng bấpbênh, nguy hiểm vì :

+ Cách mạng vừa thành công nhưng đấtnước vô cùng khó khăn, tưởng nhưkhông vượt qua nổi

+ Nạn đói năm 1945 làm hơn 2 triệungười chết, nông nghiệp đình đốn, hơn90% người mù chữ, ngoại xâm và nộiphản đe doạ nền độc lập…

- Đại diện HS 1 nhóm nêu ý kiến, các nhómbổ sung ý kiến để có câu trả lời hoàn chỉnh

Trang 40

- GV tổ chức cho HS đàm thoại cả lớp

để trả lời câu hỏi sau :

+ Nếu không đẩy lùi được nạn đói và

nạn dốt thì điều gì có thể xảy ra với đất

ta chết đói, nhân dân không đủ hiểubiết để tham gia cách mạng, xây dựngđất nước… Nguy hiểm hơn, nếukhôngđẩy lùi được nạn đói và nạn dốtthì không đủ sức chống lại giặc ngoạixâm, nước ta có thể trở lại cảnh mấtnước

+ Vì chúng cũng nguy hiểm như giặcngoại xâm vậy, chúng có thể làm dântộc suy yếu, mất nước…

Hoạt động 2 : ĐẨY LÙI GIẶC ĐÓI, GIẶC DỐT

- GV yêu cầu HS quan sát hình minh

họa 2, 3, trang 25, SGK và hỏi : Hình

chụp cảnh gì ?

- GV hỏi : Em hiểu thế nào là bình dân

học vụ ?

- GV nêu : Đó là 2 trong các việc mà

Đảng và Chính phủ ta đã lãnh đạo nhân

dân làm để đẩy lùi giặc đói và giặc dốt,

em hãy đọc SGK và tìm thêm các việc

khác

- GV yêu cầu HS nêu ý kiến, sau đó bổ

sung thêm các ý kiến HS chưa nêu

được

- 2 HS lần lượt nêu trước lớp

+ Hình 2 : Chụp cảnh nhân dân đangquyên góp gạo, thùng quyên góp códòng chữ “Một nắm khi đói bằng mộtgói khi no “

+ Hình 3 : Chụp một lớp bình dân họcvụ là lớp dành cho những người lớn tuổihọc ngoài giờ lao động

- HS làm việc cá nhân, đọc SGK và ghilại các việc mà Đảng và Chính phủ đãlãnh đạo nhân dân làm để đẩy lùi giặcđói, giặc dốt

- HS nối tiếp nhau nêu ý kiến trước lớp,mỗi HS chỉ cần nêu 1 ý kiến Cả lớpthống nhất ý kiến :

+ Đẩy lùi giặc đói – Chống giặc dốt –Chống giặc ngoại xâm

Định dạng
Số trang	104
Dung lượng	786 KB