Bệnh ở tôm nuôi trong thuỷ sản

Bệnh ở tôm nuôi trong thuỷ sảnBệnh ở tôm nuôi trong thuỷ sảnBệnh ở tôm nuôi trong thuỷ sảnBệnh ở tôm nuôi trong thuỷ sảnBệnh ở tôm nuôi trong thuỷ sảnBệnh ở tôm nuôi trong thuỷ sảnBệnh ở tôm nuôi trong thuỷ sảnBệnh ở tôm nuôi trong thuỷ sảnBệnh ở tôm nuôi trong thuỷ sảnBệnh ở tôm nuôi trong thuỷ sảnBệnh ở tôm nuôi trong thuỷ sản

WHITE SPOT SYNDROME VIRUS

Nguồn Lightner (2009)

Nguồn Lightner (2009)

Nguồn Lightner (2009)

Nguồn Lightner (2009)

Nguồn Lightner (2009)

WSSV sao chép trong nhân tế bào chủ

– hình dạng giống như địa y

– có răng cưa ở giữa và những chấm hắc tố

– Mô học/tiêu bản tươi không có thể vùi WSSV

Wang et al 2000, DAO 41: 9-18 &<www.aapqis.org>

1 Đốm có viền trắng ở giữa và bện ngoài; 2 cấu tạo giống địa y với nhiều chấm

2 đen ở giữa 2c mũi tên chỉ khuẩn lạc vi khuẩn và các tế bào

3 bạch cầu ở trong đốm

Các con đường lây truyền bệnh

• Tôm giống nhiễm mầm bệnh

• Vật chủ trung gian mang mầm bệnh từ những vùng có bệnh bộc phát

• Nguồn nước bị nhiễm

• Các nhân tố kích thích như thay đổi pH, nhiệt

độ, oxy và độ mặn

Hạn chế rủi ro do bệnh

1 Không nên thả tôm vào lúc giao mùa để tránh trường

hợp độ mặn giảm đột ngột

2 Chọn giống tốt

3 Nên áp dụng kỹ thuật PCR để xét nghiệm virus

4 Sử dụng ao lắng và ít thay nước trong suốt vụ nuôi

5 Cho ăn vừa phải, sử dụng thức ăn có chất lượng cao

và tăng sức đề kháng cho tôm

YELLOW HEAD COMPLEX

(Phức hợp vi-rút gây bệnh đầu vàng)

YH-complex viruses from Australia, Taiwan, Thailand, Vietnam, Malaysia (Phan Thuy, 2002)

Đặc điểm của vi-rút đầu vàng

 Phổ loài nhiễm bệnh hạn chế (chủ yếu là tôm he)

 Thường nhiễm ở cơ quan lymphoid, các mô liên kết, tuyến sinh dục, buồng trứng

 Lây theo chiều ngang và dọc

 Bệnh thường xuất hiện sau khi tôm bị sốc do biến đổi bất lợi về môi trường

TAURA SYNDROME VIRUS

(Vi-rút gây hội chứng Taura)

NECROTIZING HEPATOPANCREATITIS (NHP)

Quản lý

• Thiết kế ao sâu hơn để ổn định nhiệt độ

• Giảm độ mặn bằng cách thay nước

• Sử dụng OTC liều từ 1.5-4 kg/t trong

BỆNH HOẠI TỬ GAN TỤY CẤP TÍNH

TRÊN TÔM NƯỚC LỢ

Loài nhiễm bệnh

Penaeus monodon Penaeus vanamei

Dấu hiệu bệnh lý

P vanamei

TCP/VIE/3304, 2013

P monodon

TCP/VIE/3304, 2013

Dấu hiệu bệnh lý

Gan tụy teo, nhạt màu

Ruột rỗng

Dấu hiệu bệnh lý

TCP/VIE/3304, 2013

Mô học: gan tụy tôm khỏe

Lightner et al (2013)

Gan tụy tôm bệnh có sự biến đổi cấu trúc của mô gan tụy (A) (10X) Các tế bào gan thoái hóa và rơi vào lòng ống, các tế bào máu tập trung quanh các cụm vi khuẩn trong vùng bị hoại tử (B) (40X).

Mô bệnh học

Gan tụy là cơ quan mục tiêu của bệnh hoại tử gan tụy cấp tính

Kính phết gan tụy

Mô bệnh học ruột

Mô bệnh học (5)

Ký sinh trùng

Bệnh do vi bào tử trùng (EHP)

Gan tụy hoại tử Trong gan tụy có chứa bào tử của vi bào tử trùng Bệnh xuất hiện ở nhiều giai đoạn khác nhau (<30 ngày nuôi, >90 ngày nuôi)

1 Bệnh xảy ra quanh năm, nhiều nhất từ tháng tư đến tháng bảy.

2 Xảy ra chủ yếu là trong các hệ thống nuôi tôm thâm canh

và bán thâm canh.

3 Xuất hiện nhiều ở các trại có độ mặn cao; trong mùa khô với nhiệt độ cao.

4 Chất lượng nước xấu

Bệnh hoại tử gan tụy ở Việt Nam

Nguồn: TCTS (2012)

Tác nhân gây bệnh

Chủng Vibrio parahaemolyticus phân lập từ dạ dày tôm AHPND nơi mà vi khuẩn sinh ra độc tố hòa

tan có khả năng gây bong tróc tế bào ở khối gan tụy tôm Tác nhân gây bệnh không thể hiện khả năng gây bệnh khi được nuôi trong môi trường thạch, nhưng có thể gây bệnh khi nuôi

trong môi trường lỏng (Lightner, 2013).

Xét nghiệm EMS/AHPNS bằng PCR

Kít thương mại: IQ2000TM AHPND/EMS

(GeneReach Biotechnology Corp.)

Qui trình PCR với mồi AP1; AP2;

AP3 (Flegel, 2013 và 2014)

KIT IQ PLUS TM

AHPND lây qua nước và do tiếp xúc trong ao nhiễm bệnh

TCP/VIE/3304 (E) 1 – 6 A: vèo 1; 2; 3 thả tôm khỏe ) B: vèo 4; 5; 6 thả chung

tôm khỏe và tôm bệnh

Ao nhiễm bệnh

B A

Kháng sinh đồ

Tác dụng phòng và trị EMS của thuốc kháng sinh không ổn định do sự lạm dụng thuốc và sự kháng thuốc của vi khuẩn

Gọi là bệnh “Phân trắng, teo gan” theo dấu hiệu bệnh lý là: hiện tượng phân tôm có màu trắng nổi trên mặt nước và gan tôm bị teo hoặc nhũn rửa

Gan tôm bị teo nhỏ so với bình thường Khối gan tụy tôm bị bệnh

BỆNH PHÂN TRẮNG

TRIỆU CHỨNG

Dấu hiệu dễ thấy nhất của bệnh là có những đoạn phân có màu

trắng đục nổi trên mặt nước ở gốc cuối gió từng đoạn từ 0.3 - 1cm,

có khi còn dính ở hậu môn tôm ( WF )

Đoạn phân tôm bị bệnh, có màu trắng thu ở góc ao về hướng gió

Sau giai đoạn phân trắng, gan tụy tôm mềm

nhũn, có màu trắng nhạt

Tôm bệnh phân trắng, có dấu hiệu gan mềm nhũn, có màu

trắng sữa

Trùng hai tế bào (Gregarines)

Ruột giữ hoại tử do nhiễm trùng hai

tế bào, mũi tên chỉ nhóm trùng

gregarine Nhuộm (H&E)

Trùng hai tế bào trong dịch ruột giữa, mũi tênchỉ các giai đoạn của nhóm trùng Gregarine.Tiêu bản tươi

Nhóm trùng hai tế bào (Gregarine) chiếm 60 %

Nhóm protozoan trên mang tôm Mũi tên chỉ

KST thuộc loài Zoomthamnium sp

Nhóm nguyên sinh động vật gây tổn thương trên vỏ

và mang (95.8 %)

Sử dụng chế phẩm vi sinh

Tùng et al (2013)

 Chia thành 2 giai đoạn nuôi

 Chăm sóc, quản lý đặc biệt

trong thàng đầu sau đó chuyển sang ao nuôi

Tùng et al (2013)

Hạn chế rủi ro do bệnh

1 Không nên thả tôm vào lúc giao mùa để tránh trường

hợp độ mặn giảm đột ngột

2 Chọn giống tốt

3 Nên áp dụng kỹ thuật PCR để xét nghiệm virus

4 Sử dụng ao lắng và ít thay nước trong suốt vụ nuôi

5 Cho ăn vừa phải, sử dụng thức ăn có chất lượng cao

HẾT