Giáo trình điều hòa hô hấp

́p ng theo n ng đ CO2 t ng thì kích thích gián ti p lên receptor này thông qua H+ : lu ng xung đ ng kích thích vùng hít vào làm t ng thông khí... • N ngăđ ăO2 ch ăt́căd ngăđi uăhòaăhôă

I U HọA HỌ H P

• Phân bi t các c ch đi u hòa hô h p

• Mô t các d ng c th h c phù h p và khí trong máu trong đi u hòa hô h p

• Gi i thi u “r i lo n th ng b ng toan-ki m”

M C TIÊU

TRUNG TÂM HỌ H P HÀNH NÃO

& vagus

Cord facillatory impulses

Cortical & midbrain stimuli

• Truy n xung đi n vùng hít vào

• Kéo dài th i gian hít vào

• B c ch b i vùng kích thích hô h p

H HỌ H P C U NÃO

• V ăNÃO

i u ch nh c đ ng hô h p T ý /không t ý

• VÙNG D I I (Hypothalamus)

C m xúc , s hãi s gây nh ng lu ng th n kinh

đi t v não, vùng d i đ i làm thay đ i hô h p

I U HọA HỌ H P

CÁC TÁC NHÂN I U HọA TT HỌ H P

Thay đ i sinh hóa máu

• Hóa th quan trung ng – b ng hành não

́p ng theo n ng đ CO2 t ng thì kích thích gián ti p lên receptor này thông qua H+ : lu ng xung đ ng kích thích

vùng hít vào làm t ng thông khí

• Hóa th quan ngo i biên – ăcác m ch máu l n trong c ćă

nh́nh h ng tâm theo dây th n kinh IX vaăX lên h̀nh nưo ă

c ch kích thích TT hô h p duy nh t c a oxy

́p ng v i s t ng pCO2, gi m pO2, gi m pH

- Th MC

- Th Măc nh

Thông khí ph nang thay đ i theo pH nên hô h p s giúp đi u ch nh tình tr ng toan ki m c a c th

pH bình th ng c a máu 7.35 – 7.45

́ là đo n ng đ H+ trong máu

CÂN B NG N I MỌI (Homeostasis) pH

Khi H+ t ng s kích thích t ng hô h p theo 2 c ch

• Tr c ti p lên hóa th quan ngo i biên

• Tr c ti p lên hóa th quan trung ng ăhành não

Tác d ng c a H+ giúp b máy hô h p có ch c n ng đi u hòa th ng b ng toan ki m trong c th

H HỌ H P DO N NG H+

R i lo n pH do hô h p x y ra khi h th ng hô h p không

ho t đ ng t t

D a trên phân tích khí /máu

pCO 2 là quan tr ng nh t khi đánh giá n ng l c c a ch c

n ng hô h p

R I LO N TOAN KI M

N ng đ CO2 máu t ng s kích thích hô h p theo 2 c ch

• Tr c ti p lên hóa th quan ngo i biên kích thích vùng hít vào làm t ng hô h p

• Gián ti p lên hóa th quan trung ng hành não thông qua

H+ kích thích vùng hít vào làm t ng thông khí (quan tr ng)

H HỌ H P DO N NG CO2

• Là nguyên nhân th ng g p gây r i lo n toan ki m

• Th ng do b nh viêm ph i ho c ph th ng

• Th c n - gi m thông khí (Hypoventilation )

TOAN HỌ H P

• X y ra khi c th lo i CO2 nhanh h n là s n xu t

• Th ng là do t ng thông khí Hyperventilation

KI M HỌ H P

N u Pco2 < 35 mm Hg* và h hô h p không ph i là

nguyên nhân

Tùy thu c trên n ng đô bicarbonate : HCO3-

T m t m u máu

 Ki m tra pH

 Ki m tra pCO2

• N u cao : toan hô h p

• N u r t th p : có r i lo n ch c n ng hô h p, đo pH đ xem

có ki m không? N u ki m ăki m chuy n hóa

• N u g n tr s bình th ng ăki m tra bicarbonate

CÁC B C C N LÀM

• N ngăđ ăO2 ch ăt́căd ngăđi uăhòaăhôăh păkhiăphânắpătrongăḿuăgi măr tăth pă(<ă60mmăHg)

• Ḱchăth́chăv̀oăh́aăth ăquanăngo iăbiênăl̀măt ngă

thông khí

H HỌ H P DO N NG O2 MÁU

• PO2 th păs ăl̀m t ng thông khiăphêănang thông

qua t ng hi u l c c a CO2

• pH gi m c ng l̀m t ng hi uăqu ăc a CO2

T NG TÁC C A 3 Y U T

• Lu ng th n kinh t trung tâm cao : v não / HH theoăỦămu n

• Lu ng th n kinh t các th th ngoa biên: th th b n th ă

kh p , gân c , c kích thích TT hô h p ăt ng thông khí

• Lu ng th n kinh t ph i : ph n x Hering – Breueră ăgiúp

Hăhô h p t đ ng ( dây th n kinh X)

• T trung tâm v n m ch: gây t ng huy t áp ăHHăt ng

• T áp th quan: xoang c nh, cung MC,ătâm nh

• T các ph n x n i t ng : ho, nu t , nôn , r n ăđ́ng thanh

qu n c ch

• T ng h p và dùng t i ch : surfactant

• T ng h p các hormon: prostaglandin F2,histamin,kallikrein

• L y ra kh i máu ch t: bradykinin,serotonin, Norepine

• Ho t hóa trong ph i :ăangiotensinăIă ăăIIăgây co m ch

• H th ng ly gi i Fibrin làm tan c c máu đông

• i u hòa toan ki m

CH CăN NGăKHÔNGăHÔăH PăC AăPH I