Tuần 27THUỐC Lỗ Tấn I.MỤC TIÊU : 1 Kiến thức: Hiểu được thái độ của Lỗ Tấn trước thực trạng mê muội người Trung Hoa trước cách mạng Tân Hợi 1911 cũng như mong mỏi của tác giả về sự thức
Trang 1Tuần 27
THUỐC
Lỗ Tấn I.MỤC TIÊU :
1 Kiến thức: Hiểu được thái độ của Lỗ Tấn trước thực trạng mê muội người Trung Hoa trước cách mạng Tân Hợi
(1911) cũng như mong mỏi của tác giả về sự thức tỉnh của họ
- Nắm được đặc sắc cơ bản của truyện ngắn Lỗ Tấn : cô đọng, súc tích, giàu tính biểu tượng
2 Kĩ năng: Đọc hiểu văn bản theo đặc trưng thể loại
-Rèn kĩ năng tự nhận thức, tư duy sáng tạo
3 Thái độ: Bồi dưỡng tình cảm yêu nước.
II TRỌNG TÂM:
1 Kiến thức:
- Ý nghĩa của hình tượng chiếc bánh bao tẩm máu người
- Ý nghĩa của hình tượng vòng hoa trên mộ người chiến sĩ cách mạng Hạ Du
2 Kĩ năng: Đọc hiểu văn bản theo đặc trưng thể loại ( Văn bản tự sự, truyện dịch)
III CHUẨN BỊ :
1 GV: Giáo án, SGK,SGV, hướng dẫn chuẩn kiến thức kĩ năng
2 HS: Đọc sgk và nắm nội dung cơ bản, định hướng tìm hiểu các câu hỏi theo các câu hỏi của giáo viên
IV TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:
1 Ổn định lớp:
kiểm tra sĩ số:
2 Kiểm tra bài cũ :* Vài nét về nghệ thuật, ý nghĩa văn bản Mùa lá rụng trong vườn, Một người Hà Nội?
- Một người Hà Nội:
+Ngôi kể theo kiểu nhân vật hóa, quan sát tinh tế, triết luận sâu sắc; cái nhìn đằm thắm, nhân hậu
+Ý nghĩa văn bản:Cuộc sống mỗi ngày một nâng cao về vật chất càng đòi hỏi con người phải có lòng tự trọng, biết giữ gìn nếp sống văn hóa tốt đẹp của ông cha Mỗi người hãy góp phần phát huy, giữ gìn truyền thống, vẻ đẹp của văn hóa dân tộc
- Mùa lá rụng trong vườn: +Cách kể chuyện tự nhiên, miêu tả nội tâm nhân vật tinh tế, sâu sắc
+ Ý nghĩa văn bản :Qua đoạn trích người đọc cảm nhận được những nét đẹp của truyền thống văn hóa dân tộc , để không đánh mất chính mình trước sự tác động của nền kinh tế thị trường
3 Bài mới:
Vào bài: Trong chương trình lớp 12, chúng ta tìm hiểu một số tác giả, tác phẩm văn học nước ngoài Hôm nay, chúng ta cùng tìm hiểu về Lỗ Tấn và truyện ngắn Thuốc
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ
HS
NỘI DUNG CẦN ĐẠT
Trang 2Hoaùt ủoọng 1: Hửụựng daón Hs tỡm
hieồu chung
- HS đọc mục Tiểu dẫn, kết hợp với
những hiểu biết cá nhân để giới thiệu
những nét chính về Lỗ Tấn.?
- GV gợi ý:
- Tiểu sử, con ngời?
- Vị trí của Lỗ Tấn trong văn học
Trung Quốc?
- Con đờng gian nan để chọn ngành
nghề của Lỗ Tấn?
- Quan điểm sáng tác văn nghệ của Lỗ
Tấn?
- GV : Tác phẩm Thuốc đợc sáng tác
trong hoàn cảnh nào?
- HS đọc Tiểu dẫn, kết hợp những
hiểu biết cá nhân để trình bày
- GV gợi ý cho học sinh tìm hiểu bố
cục tác phẩm (hãy đặt tiêu đề cho 4
phần của truyện ngắn)
HS đọc và tóm tắt tác phẩm, trình bày
trớc lớp
- GV: goùi HS toựm taột truyeọn
Hoạt động 2: Tổ chức đọc- hiểu văn
bản
2.YÙ nghĩa nhan đề truyện và hình tợng
chiếc bánh bao tẩm máu ngời?
GV gợi dẫn: Nghĩa đen, nghĩa hàm ẩn
của nhan đề? Liên tởng giữa nhan đề
(Thuốc) với chiếc bánh bao tẩm máu?
I Tỡm hieồu chung:
1 Tác giả
Lỗ Tấn (1881-1936) tên thật là Chu Thụ Nhân Ông là nhà văn cách mạng lỗi lạc của Trung Quốc thế kỉ XX
- Buựt danh Loó Taỏn
- Naờm 13 tuoồi,cha oõng laõm beọnh khoõng thuoỏc maứ cheỏt Oõng oõm aỏp nguyeọn voùng hoùc thuoỏc tửứ ủaỏy Trửụực khi hoùc thuoỏc, Loó Taỏn hoùc 2 ngheà: Khai moỷ vaứ haứng haỷi Vỡ hoùc gioỷi oõng ủửụùc sang Nhaọt hoùc ngaứnh Y.Oõng nhaọn ra raống chửừa beọnh theồ xaực khoõng quan troùng baống chửừa beọnh tinh thaàn cho quoỏc daõn Oõng quyeỏt ủũnh boỷ ngheà thuoỏc chuyeồn sang laứm vaờn ngheọ
- Quan điểm sáng tác văn nghệ của Lỗ Tấn đợc thể hiện nhất quán trong toàn bộ sáng tác của ông: phê phán những căn bệnh tinh thần khiến cho quốc dân mê muội, tự thoả mãn “ngủ say trong một cái nhà hộp bằng sắt không có cửa sổ”
- Tác phẩm chính: AQ chính truyện (Kiệt tác của văn học hiện đại Trung Quốc và thế giới), các tập Gào thét, Bàng hoàng, Truyện cũ viết theo lối mới, hơn chục tập tạp văn có giá trị phê phán, tính chiến đấu cao
2 Truyeọn ngaộn Thuoỏc
a Hoàn cảnh sáng tác: Thuốc đợc viết năm 1919, đã ra đời trong
bối cảnh cuộc vận động Ngũ tứ bùng nổ , nhaõn daõn Trung Hoa chỡm ủaộm trong meõ muoọi, laùc haọu, nhửừng ngửụứi caựch maùng thỡ hoaứn toaứn xa laù vụựi nhaõn daõn Nhaứ vaờn vaờn daừ nhaộn gụỷi ủeỏn moùi ngửụứi một thông
điệp: cần suy nghĩ nghiêm khắc về một phơng thuốc để cứu dân tộc
b Bố cục
+ Phần I: Thuyên mắc bệnh lao Mẹ Thuyên đa tiền cho chồng ra
chỗ hành hình ngời cộng sản mua bánh bao tẩm máu về chữa bệnh cho con (Mua thuốc)
+ Phần II: Thuyên ăn cái bánh bao đẫm máu nhng vẫn ho Thuyên
nghe tim mình đập mạnh không sao cầm nổi, đa tay vuốt ngực, lại một cơn ho (Uống thuốc)
+ Phần III: Cuộc bàn luận trong quán trà về thuốc chữa bệnh lao, về
tên “giặc” Hạ Du (Bàn về thuốc) + Phần IV: Nghĩa địa vào dịp tiết Thanh minh Hai ngời mẹ trớc hai
nấm mồ: một của ngời chết bệnh, một chết vì nghĩa ở hai khu vực, ngăn cách bởi một con đờng mòn (Hậu quả của thuốc)
c Toựm taột truyeọn: HS tửù toựm taột
II Đọc- hiểu VĂN BẢN
1 ý nghĩa nhan đề truyện và hình tợng chiếc bánh bao tẩm máu
Nhan đề "Thuốc"
+ Thuốc, nguyên văn là "Dợc" (trong từ ghép Dợc phẩm), phản ánh
Trang 3của ngời dân Trung Quốc thời bấy giờ
“ngu muội và hèn nhát”, nhà văn
không có ý định và cũng không đặt ra
vấn đề bốc thuốc cho xã hội mà chỉ
muốn “lôi hết bệnh tật của quốc dân,
làm cho mọi ngời chú ý và tìm cách
chạy chữa” Tên truyện chỉ có thể dịch
là Thuốc (Trơng Chính) Vị thuốc
(Nguyễn Tuân) chứ không thể dịch là
Đơn thuốc (Phan Khải) Nhan đề
truyện có nhiều nghĩa
Câu hỏi gợi ý: Tại sao không phải là
chiếc bánh bao tẩm máu ngời khác
mà lại phải tẩm máu ngời cách mạng
Hạ Du?
HS làm việc cá nhân, phát biểu ý kiến
của Lỗ Tấn)
Tầng nghĩa thứ nhất - nghĩa đen của tên truyện là: thuốc chữa bệnh lao Thứ mà ông bà Hoa Thuyên xem là “tiên dợc” để cứu mạng thằng con “mời đời độc đinh” đã không cứu đợc nó mà ngợc lại đã giết chết
nó - đó là thứ thuốc mê tín
+ Trong truyện, bố mẹ thằng Thuyên đã áp đặt cho nó một phơng thuốc quái gở Và cả đám ngời trong quán trà cũng cho rằng đó là thứ thuốc tiên Nh vậy, tên truyện còn hàm nghĩa sâu xa hơn, mang tính khai sáng: đây là thứ thuốc độc, mọi ngời cần phải giác ngộ ra rằng cái gọi là thuốc chữa bệnh lao đợc sùng bái là một thứ thuốc độc
Ngời Trung Quốc cần phải tỉnh giấc, không đợc ngủ mê trong cái nhà hộp bằng sắt không có sửa sổ
+ Chiếc bánh bao - liều thuốc độc lại đợc pha chế bằng máu của ngời cách mạng - một ngời xả thân vì nghĩa, đổ máu cho sự nghiệp giải phóng nông dân Những ngời dân ấy (bố mẹ thằng Thuyên, ông Ba, cả Khang ) lại dửng dng, mua máu ngời cách mạng để chữa bệnh Với hiện tợng chiếc bánh bao tẩm máu Hạ Du, Lỗ Tấn đã đặt ra một vấn đề hết sức hệ trọng là ý nghĩa của hi sinh Tên truyện vì thế mang tầng
nghĩa: Phải tìm một phơng thuốc làm cho quần chúng giác ngộ cách mạng và làm cho cách mạng gắn bó với quần chúng.
+ Hình tợng chiếc bánh bao tẩm máu: Sửù u meõ, taờm toỏi vỡ meõ tớn, dũ
ủoan cuỷa nhửừng ngửụứi daõn Trung Quoỏc xửa
4 Cuỷng coỏ, luyeọn taọp:
- ý nghĩa nhan đề truyện và hình tợng chiếc bánh bao tẩm máu?
Nhan đề "Thuốc"
+ Thuốc, nguyên văn là "Dợc" (trong từ ghép Dợc phẩm), phản ánh một quá trình suy t nặng nề của Lỗ Tấn (động cơ và mục đích đổi nghề của Lỗ Tấn)
+ Tầng nghĩa ngoài cùng là phơng thuốc truyền thống chữa bệnh lao
Tên truyện mang tầng nghĩa: Phải tìm một phơng thuốc làm cho quần chúng giác ngộ cách mạng và làm cho cách mạng gắn bó với quần chúng
+ Hình tợng chiếc bánh bao tẩm máu:: Sửù u meõ, taờm toỏi vỡ meõ tớn, dũ ủoan cuỷa nhửừng ngửụứi daõn Trung Quoỏc
xửa
5 Hửụựng daón tửù hoùc:
- ẹoỏi vụựi baứi hoùc ụỷ tieỏt naứy: - Vaứi neựt veà taực giaỷ , hoaứn caỷnh saựng taực? - ý nghĩa nhan đề truyện và hình tợng
chiếc bánh bao tẩm máu?
- ẹoỏi vụựi baứi hoùc ụỷ tieỏt hoùc tieỏp theo:
Chuaồn bũ baứi: Thuoỏc (tt)
- YÙ nghúa cuoọc baứn luaọn trong quaựn traứ veà Haù Du? YÙ nghúa chi tieỏt voứng hoa treõn moọ Haù Du? Vaứi neựt veà ngheọ thuaọt, yự nghúa vaờn baỷn?
Oõn kieỏn thửực:ẹaỏt Nửụực của Nguyeón Khoa ẹieàm; Daứn yự phaõn tớch baứi thụ
V Ruựt kinh nghieọm:
Trang 4Tuần 27
THUOÁC
Loó Taỏn I.MUẽC TIEÂU :
1 Kieỏn thửực: Hieồu ủửụùc thaựi ủoọ cuỷa Loó Taỏn trửụực thửùc traùng meõ muoọi ngửụứi Trung Hoa trửụực caựch maùng Taõn Hụùi
(1911) cuừng nhử mong moỷi cuỷa taực giaỷ veà sửù thửực tổnh cuỷa hoù
- Naộm ủửụùc ủaởc saộc cụ baỷn cuỷa truyeọn ngaộn Loó Taỏn : coõ ủoùng, suực tớch, giaứu tớnh bieồu tửụùng
2 Kú naờng: ẹoùc hieồu vaờn baỷn theo ủaởc trửng theồ loaùi
-Reứn kú naờng tửù nhaọn thửực, tử duy saựng taùo
3 Thaựi ủoọ: Boài dửụừng tỡnh caỷm yeõu nửụực.
II TROẽNG TAÂM:
1 Kieỏn thửực:
- YÙ nghúa cuỷa hỡnh tửụùng chieỏc baựnh bao taồm maựu ngửụứi
- YÙ nghúa cuỷa hỡnh tửụùng voứng hoa treõn moọ ngửụứi chieỏn sú caựch maùng Haù Du
2 Kú naờng: ẹoùc hieồu vaờn baỷn theo ủaởc trửng theồ loaùi ( Vaờn baỷn tửù sửù, truyeọn dũch)
III CHUAÅN Bề :
1 GV: Giaựo aựn, SGK,SGV, hửụựng daón chuaồn kieỏn thửực kú naờng
2 HS: Đọc sgk vaứ naộm noọi dung cụ baỷn, ủũnh hửụựng tỡm hieồu caực caõu hoỷi theo caực caõu hoỷi cuỷa giaựo vieõn
IV TIẾN TRèNH DAẽY HOẽC:
1 Ổn ủịnh lớp:
kiểm tra sĩ số:
2 Kiểm tra baứi cũ :* Vaứi neựt veà taực giaỷ, hoaứn caỷnh saựng taực, toựm taột truyeọn?
* ý nghĩa nhan đề truyện và hình tợng chiếc bánh bao tẩm máu?
Nhan đề "Thuốc"
+ Thuốc, nguyên văn là "Dợc" (trong từ ghép Dợc phẩm), phản ánh một quá trình suy t nặng nề của Lỗ Tấn (động cơ và mục đích đổi nghề của Lỗ Tấn)
+ Tầng nghĩa ngoài cùng là phơng thuốc truyền thống chữa bệnh lao
Tên truyện mang tầng nghĩa: Phải tìm một phơng thuốc làm cho quần chúng giác ngộ cách mạng và làm cho cách mạng gắn bó với quần chúng
+ Hình tợng chiếc bánh bao tẩm máu:: Sửù u meõ, taờm toỏi vỡ meõ tớn, dũ ủoan cuỷa nhửừng ngửụứi daõn Trung Quoỏc
xửa
3 Baứi mụựi:
Vaứo baứi:Chuựng ta tỡm hieồu veà Loó Taỏn vaứ truyeọn ngaộn Thuoỏc Hoõm nay, chuựng ta cuứng tỡm hieồu baứi tieỏp theo
Trang 5HOAẽT ẹOÄNG CUÛA GV VAỉ
HS
NOÄI DUNG CAÀN ẹAẽT
Hoạt động 1: Tổ chức đọc- hiểu văn
bản
- Gv dẫn dắt vào câu chuyện bàn luận
trong quán trà về Hạ Du và yêu cầu
HS phân tích ý nghĩa cuộc bàn luận
đó
- GV dẫn dắt: Không gian nghệ thuật
của truyện là tù hãm, ẩm mốc, bế tắc,
nhng thời gian thì có tiến triển Từ mùa
thu “trảm quyết” đến mùa xuân thanh
minh đã thể hiện mạch suy t lạc quan
của tác giả
HS tìm hiểu ý nghĩa của hình ảnh
vòng hoa trên mộ Hạ Du?
HS làm việc cá nhân, phát biểu ý kiến
Hoaùt ủoọng 2: Hửụựng daón HS tỡm
hieồu veà ngheọ thuaọt, yự nghúa vaờn baỷn?
- GV: neõu vaứi neựt veà ngheọ thuaọt, yự
nghúa vaờn baỷn?
2 ý nghĩa cuộc bàn luận trong quán trà về Hạ Du
+ Chủ đề bàn luận trớc hết là công hiệu của “thứ thuốc đặc biệt” -
chiếc bánh bao tẩm máu ngời
+ Từ việc bàn về công hiệu của chiếc bánh bao tẩm máu Hạ Du chuyển sang bàn về bản thân nhân vật Hạ Du là diễn biến tự nhiên, hợp lí
+ Ngời tham gia bàn luận tán thởng rất đông song phát ngôn chủ yếu vẫn là tên đao phủ Cả Khang
+ Những lời bàn luận ấy, Lỗ Tấn đã cho ta thấy:
- Bộ mặt tàn bạo, thô lỗ của Cả Khang
- Bộ mặt lạc hậu cuỷa dân chúng Trung Quốc đơng thời
- Lòng yêu nớc của ngời chiến sĩ cách mạng Hạ Du
*Qua ủoự, T/g vửứa nhaộc nhụỷ nghieõm khaộc vửứa pheõ phaựn nhửừng ngửụứi laứm caựch maùng thụứi kỡ aỏy ủaừ maộc beọnh xa rụứi quaàn chuựng, khoõng laứm ủửụùc coõng taực daõn vaọn, giaực ngoọ tử tửụỷng cho qaàn chuựng nhaõn daõn
3 Không gian, thời gian nghệ thuật và ý nghĩa của chi tiết vòng hoa trên mộ Hạ Du
+ Câu chuyện xảy ra trong 2 buổi sớm vào hai mùa thu, mua xuân có
ý nghĩa không tợng trng Buổi sáng đầu tiên có 3 cảnh: cảnh sáng tinh mơ đi mua bánh bao chấm máu ngời, cảnh pháp trờng và cảnh cho con
ăn bánh, cảnh quán trà Ba cảnh gần nh liên tục, diễn ra trong mùa thu lạnh lẽo Bối cảnh quán trà và đờng phố là nơi tụ tập của nhiều loại ngời
do đó hình dung đợc d luận và ý thức xã hội Buổi sáng cuối cùng là vào dịp tết Thanh minh- mùa xuân tảo mộ Mùa thu lá rụng, mùa xuân đâm chồi nảy lộc, gieo mầm
+ Vòng hoa trên mộ Hạ Du: Có thể xem vòng hoa là cực đối lập của
“chiếc bánh bao tẩm máu” Phủ định vị thuốc là bằng chiếc bánh bao
tẩm máu, tác giả mơ ớc tìm kiếm một vị thuốc mới- chữa đợc cả những bệnh tật về tinh thần cho toàn xã hội với điều kiện tiên quyết là mọi ngời phải giác ngộ cách mạng, phải hiểu rõ “ý nghĩa của sự hi sinh” của những ngời cách mạng
Chi tiết vòng hoa trên mộ Hạ Du laứm chủ đề t tởng tác phẩm mới
đ-ợc thể hiện trọn vẹn, nhờ đó mà không khí của truyện vốn rất u buồn tăm tối song điều mà tác giả đa đến cho ngời đọc không phải là t tởng
bi quan
4 Ngheọ thuaọt:
- Hỡnh aỷnh, ngoõn tửứ giaứu tớnh bieồu tửụùng
- Loỏi daón chuyeọn nheù nhaứng, tửù nhieõn maứ saõu saộc, loõi cuoỏn
5 YÙ nghúa vaờn baỷn:
- Ngửụứi Trung Quoỏc caàn coự moọt thửự thuoỏc ủeó chửừa trũ taọn goỏc caờn beọnh meõ muoọi veà tinh thaàn
Trang 6- Nhaõn daõn khoõng neõn “ nguỷ say trong caựi nhaứ hoọp baống saột” vaứ ngửụứi caựch maùng thỡ khoõng neõn “ boõn ba trong choỏn quaùnh hiu”, maứ phaỷi baựm saựt quaàn chuựng ủeồ vaọn ủoọng, giaực ngoọ hoù
4 Cuỷng coỏ, luyeọn taọp:* Neõu vaứi neựt veà ngheọ thuaọt, yự nghúa vaờn baỷn?
Ngheọ thuaọt:
- Hỡnh aỷnh, ngoõn tửứ giaứu tớnh bieồu tửụùng
- Loỏi daón chuyeọn nheù nhaứng, tửù nhieõn maứ saõu saộc, loõi cuoỏn
YÙ nghúa vaờn baỷn:
- Ngửụứi Trung Quoỏc caàn coự moọt thửự thuoỏc ủeó chửừa trũ taọn goỏc caờn beọnh meõ muoọi veà tinh thaàn
- Nhaõn daõn khoõng neõn “ nguỷ say trong caựi nhaứ hoọp baống saột” vaứ ngửụứi caựch maùng thỡ khoõng neõn “ boõn ba trong choỏn quaùnh hiu”, maứ phaỷi baựm saựt quaàn chuựng ủeồ vaọn ủoọng, giaực ngoọ hoù.- Giá trị của tác phẩm ?
Với cốt truyện đơn giản, cách viết cô đọng, giàu hình ảnh mang tính biểu tợng, Thuốc của Lỗ Tấn thể hiện một
nội dung sâu sắc: một dân tộc cha ý thức đợc “bệnh tật” của chính mình và cha có đợc ánh sáng t tởng cách mạng, dân tộc đó vẫn chìm đắm trong mê muội
5 Hửụựng daón tửù hoùc:
- ẹoỏi vụựi baứi hoùc ụỷ tieỏt naứy: - YÙ nghúa cuoọc baứn luaọn trong quaựn traứ veà Haù Du? YÙ nghúa chi tieỏt voứng hoa treõn moọ
Haù Du? Neõu vaứi neựt veà ngheọ thuaọt, yự nghúa vaờn baỷn?
- ẹoỏi vụựi baứi hoùc ụỷ tieỏt hoùc tieỏp theo:
Chuaồn bũ baứi: Reứn luyeọn kú naờng mụỷ baứi, keỏt baứi trong baứi vaờn nghũ luaọn
ẹoùc vaứ traỷ lụứi caõu hoỷi SGK
Thửùc haứnh MB, KB cho ủeà baứi sau:Phaõn tớch nhaõn vaọt ngửụứi ủaứn baứ haứng chaứi trong truyeọn ngaộn Chieỏc thuyeàn ngoaứi xa
Oõn kieỏn thửực:ẹaỏt Nửụực của Nguyeón Khoa ẹieàm; Daứn yự phaõn tớch baứi thụ
V Ruựt kinh nghieọm: