Đàn ghita của lorca

Lorca nhà thơ Tây Ban Nha nhà du ca cùng tiếng đàn để giãi bày nỗi đau và khát vọng yêu thương bị phát xít giết hại • Thể thơ: tự do • Phương thức biểu đạt: sự kết hợp, giao hòa giữa tự

Thanh Thảo

Bố cục bài giảng

I – Khái quát chung

1 Vài nét về Lorca

2 Tác giả Thanh Thảo

3 Tác phẩm “Đàn ghi ta của Lorca”

I – Khái quát chung Em hiểu gì về tác giả

Lorca?

1.Vài nét về Garxia Lorca

- Phê-đê-ri-cô Gar-xi-a Lorca (1898

– 1936)

được mệnh danh là nhà thơ lớn nhất

Tây Ban Nha thế kỉ XX.

- Nổi tiếng với thơ và kịch, là thành

viên của chủ nghĩa tượng trưng

Vài hình ảnh về đất nước

Tây ban Nha

Tây ban cầm

Thánh đường Sagrada Familia – biểu tượng của đất nước

Tây Ban Nha

những trận đấu bò tót

Hoa li la (tử đinh hương)

Vũ nữ Di gan

2 Tác giả Thanh Thảo

• Tên thật: Hồ Thành Công, quê

Quảng Ngãi

• Tác phẩm tiêu biểu:

Những người đi tới biển (trường ca – 1977)

Dấu chân qua trảng cỏ (thơ – 1978)

Những ngọn sóng mặt trời (thơ)

Khối vuông ru-bích (thơ – 1985)

Hãy nêu những hiểu biết của em

về nhà thơ Thanh Thảo?

• Đặc điểm thơ

- Giản dị, chân thành,

luôn suy tư, trăn trở

về cái Đẹp, con người

- Cấu trúc thơ theo

kiểu ru-bích

- Hòa trộn thời gian

-không gian, thực -

ảo, giản lược tối đa,

gợi mở tối đa

- Giàu tính nhạc

Cấu trúc

ru - bích

Cấu trúc thơ

Mô hình

mở, phá

bỏ khuôn mẫu, cảm xúc và tưởng tượng

3 Vài nét về bài thơ

Dựa vào bài “Luật thơ” và bài “Thơ tự do” ở lớp 11, hãy xác định?

Đặc điểm bài học

• Đề tài:

G Lorca nhà thơ Tây Ban Nha

nhà du ca cùng tiếng đàn để giãi bày nỗi đau và khát vọng yêu thương

bị phát xít giết hại

• Thể thơ: tự do

• Phương thức biểu đạt: sự kết hợp, giao hòa giữa tự sự và trữ tình, thơ và nhạc, thi ảnh của Lorca và thi ảnh của tác giả, thơ tưởng mộ phương Đông và chất nhạc giao hưởng bi tráng phương Tây.

• Cấu trúc bài thơ: cấu trúc mới kết hợp tính liên tục trong cốt tự sự với tính gián đoạn của thơ tượng trưng.

Phong cách thơ tượng trưng siêu thực

II – Đọc hiểu văn bản

1 Đọc

2 Bố cục: (4 đoạn)

- Đoạn 1 (6 dòng đầu): hình ảnh Lorca – con người tự

do, nghệ sĩ cách tân trong bối cảnh Tây Ban Nha.

- Đoạn 2 (12 dòng tiếp): cái chết của Lorca và nỗi xót

xa về sự dang dở của khát vọng cách tân

- Đoạn 3 (4 dòng tiếp): niềm xót thương Lorca và nỗi

xót tiếc những cách tân nghệ thuật không ai tiếp tục

- Đoạn 4 (9 dòng cuối): suy tư về sự giải thoát của

Lorca.

3 Phân tích tác phẩm

3.1 Đề từ

GHI NHỚ (Người dịch : Hàm Đan) Bao giờ tôi tôi chết,

hãy chôn tôi với cây đàn ghi ta

trong cát.

Bao giờ tôi chết,

giữa những hàng cam

và đám bạc hà.

Bao giờ tôi chết,

xin hãy chôn tôi

trong chiếc chong chóng gió

Bao giờ tôi chết!

Khơi gợi cảm hứng cho nhà thơ viết lên bài thơ

“Đàn ghi

ta của Lorca”

Ý nghĩa lời đề từ

Những tiếng đàn Bọt nước

Âm thanh Hình ảnh

Bằng nghệ thuât chuyển đổi cảm giác, Thanh Thảo đã cho thấy một cách nhìn nhận mới về tiếng đàn của Lorca – những

âm thanh có hình khối, trẻ trung, mỏng manh nhưng không thể bị tiêu di ệt

Hình ảnh “áo choàng đỏ gắt” gợi lên ý nghĩa gì?

“áo choàng đỏ gắt”

Những đấu trường đấu bò tót Tây Ban Nha

Đấu trường đặc biệt

Khát vọng dân chủ >< nền chính trị độc tài

Khát vọng cách tân nghệ thuật >< nền nghệ thuật già nua

Hình ảnh Lorca đơn độc

một loài hoa nổi tiếng TBN

“li la li la li la” âm thanh tiếng đàn

tạo tính nhạc cho bài thơ

Em có nhận xét gì về hình ảnh âm thanh “li

la li la li la”?

Người nghệ sĩ không ngừng tranh đấu cho tự do, khát khao cách tân nghệ thuật nhưng lại đơn độc trên hành trình ấy.

Hình ảnh Lorca hiện lên giữa khung cảnh chính trị

- văn hóa Tây Ban Nha như thế nào?

3.2.2 Lorca với cái chết bất ngờ

“Hát nghêu ngao”

“Đi như người mộng du”

Cái chết đến bất ngờ và hình ảnh Lorca vẫn hiên ngang.

Hoán dụ: “áo choàng bê bết đỏ”

Cái chết thảm khốc, đầy thương tâm nhưng Lorca vẫn trong tư thế tranh đấu => ngời sáng nhân cách.

Hãy tìm những hình ảnh thực miêu tả tâm thế và cái chết của Lorca?

-Ẩn dụ

Ghi ta nâuGhi ta lá xanhGhi ta tròn

Tượng trưng

bầu trời, cô gáibọt nước vỡ tan

Nhân hoá ròng ròng máu chảy

Ẩn dụ chuyển

tượng trưng siêu thực

-Tiếng đàn rạo rực tình yêu, cháy bỏng khát vọng tự do, trong trẻo và

mãnh liệt một sức sống căng đầy / đau đớn sóng gió

-Tiếng đàn nên hình thành sắc, vỡ ra thành thân phận con người

3.2.3 Lorca và niềm xót tiếc của tác giả cho

những cách tân nghệ thuật dang dở

• Phủ định tuyệt đối: “Không ai chôn cất tiếng đàn”

=> người đời sau đã không thực hiện mong muốn của ông, đã không “chôn cất tiếng đàn để bước tiếp.

• So sánh: “Tiếng đàn như cỏ mọc hoang” => sức lan

tỏa của tiếng đàn, ảnh hưởng rộng lớn của Lorca/

sự dang dở trong hành trình cách tân nghệ thuật

• “Giọt nước mắt”- “vầng trăng”

cấu trúc gián đoạn

Và, với, của, là

Nỗi xót tiếc của nhà thơ thể hiện qua những hình ảnh như thế nào?

Tiếc thương cái chết của một thiên tài

Xót xa trước sự nghiệp cách tân dang

dở

3.2.4 Suy tư của tác giả về cái chết của Lorca

“Đường chỉ tay đã đứt” ( đường chỉ tay = định mệnh)

“Lorca bơi sang ngang”

“Ném lá bùa cô gái Digan”

“Ném trái tim mình”

Sự giã từ, giải thoát, chia tay thực sự với những ràng buộc và hệ lụy trần gian, sự ra đi vừa là định mệnh (không gặp vật cản nào, để mở đường) lại

vừa là nỗi đau xót (thành án ngữ cho thế hệ sau)

Những hình ảnh nào gợi liên tưởng đến cái chết của Lorca trong 9 dòng thơ cuối?

Chuỗi âm thanh “li la li la li la” cuối bài thơ

Chuỗi âm thanh “li la li

la li la” được lặp lại cuối bài thơ có ý nghĩa gì?

Sức ám ảnh của tiếng đàn, của hình tượng Lorca

Tạo dư

ba, sức

ám ảnh cho bài thơ

« Lorca là nhà thơ của những giấc mơ, của những linh cảm nhoi nhói, một nhà thơ có thể biến những giấc mơ thành nhịp điệu, có thể biến những linh cảm thành ngôn từ Lorca siêu thực một cách tự nhiên, và hiện thực một cách tự nhiên »

(Thanh Thảo - Lorca trong tôi – Mãi mãi là bí mật, NXB Lao động, 2004).

Hình tượng Lorca hiện lên trong bài thơ như thế nào?

- Cấu trúc kết hợp, giao hòa giữa tính liên tục trong

cốt tự sự với tính gián đoạn trong suy cảm và ngôn ngữ thơ.

- Hình ảnh đẹp, độc đáo, giàu màu sắc tượng trưng,

đặc biệt ám ảnh là hình ảnh tiếng đàn ghi ta.

- Giàu nhạc tính.

Hãy chỉ ra những nét đáng chú ý về nội dung và nghệ thuật của bài thơ?

Mời các em nghe bài hát “Nếu tôi chết hãy chôn tôi với cây đàn ghi ta”