I. Mục tiêu: 1. Kiến thức: HS biết được: Đơn chất Cacbon có 3 dạng thù hình chính, dạng hoạt động hóa học nhất là cacbon vô định hình. Sơ lược tính chất vật lí của 3 dạng thù hình. Tính chất hoá học của cacbon: Cacbon có một số tính chất hoá học của phi kim. Tính chất hoá học đặc biệt của cacbon là tính khử ở nhiệt độ cao. Một số ứng dụng tương ứng với tính chất vật lí và tính chất hoá học của cacbon. 2. Kỹ năng: Biết suy luận từ tính chất của phi kim nói chung, dự đoán tính chất hoá học của cacbon. Biết nghiên cứu thí nghiệm để rút ra tính hấp phụ của than gỗ. Biết nghiên cứu thí nghiệm để rút ra tính chất hoá học đặc biệt của cacbon là tính khử. 3. Tư duy Rèn khả năng quan sát, diễn đạt chính xác, rõ ràng ý tưởng của bản thân và hiểu được ý tưởng của người khác. Rèn khả năng tư duy linh hoạt, độc lập và sáng tạo. Rèn khả năng khái quát hóa, trừu tượng. 4.Thái độ: Củng cố lòng yêu thích bộ môn. II. Chuẩn bị: 1. GV: ống hình trụ, nút có ống vuốt, giá sắt, kẹp sắt, cốc thuỷ tinh (như hình 3.7) Nước có màu xanh (mực xanh), than gỗ tán nhỏ, bông thấm nước. ống nghiệm, nút có ống dẫn thuỷ tinh xuyên qua, 1 cốc hoặc ống nghiệm, đèn cồn, diêm. Bột CuO khô, than gỗ khô, nước vôi trong. 2. HS: Đọc trước bài ở nhà III. Phương pháp: Phương pháp chủ đạo trong bài là thảo luận nhóm, quan sát thí nghiệm trực quan do GV biểu diễn.
Trang 1Ngày soạn: 15/12/2014
Ngày giảng:
Tiết 35 CACBON
I Mục tiêu:
1 Kiến thức: HS biết được:
- Đơn chất Cacbon có 3 dạng thù hình chính, dạng hoạt động hóa học nhất là cacbon vô định hình
- Sơ lược tính chất vật lí của 3 dạng thù hình
- Tính chất hoá học của cacbon: Cacbon có một số tính chất hoá học của phi kim Tính chất hoá học đặc biệt của cacbon là tính khử ở nhiệt độ cao
- Một số ứng dụng tương ứng với tính chất vật lí và tính chất hoá học của cacbon
2 Kỹ năng:
- Biết suy luận từ tính chất của phi kim nói chung, dự đoán tính chất hoá học của cacbon
- Biết nghiên cứu thí nghiệm để rút ra tính hấp phụ của than gỗ
- Biết nghiên cứu thí nghiệm để rút ra tính chất hoá học đặc biệt của cacbon
là tính khử
3 Tư duy
- Rèn khả năng quan sát, diễn đạt chính xác, rõ ràng ý tưởng của bản thân và hiểu được ý tưởng của người khác
- Rèn khả năng tư duy linh hoạt, độc lập và sáng tạo
- Rèn khả năng khái quát hóa, trừu tượng
4.Thái độ:
- Củng cố lòng yêu thích bộ môn
II Chuẩn bị:
1 GV:- ống hình trụ, nút có ống vuốt, giá sắt, kẹp sắt, cốc thuỷ tinh (như hình 3.7)
- Nước có màu xanh (mực xanh), than gỗ tán nhỏ, Ybông thấm nước
- ống nghiệm, nút có ống dẫn thuỷ tinh xuyên qua, 1 cốc hoặc ống nghiệm, đèn cồn, diêm
- Bột CuO khô, than gỗ khô, nước vôi trong
2 HS: Đọc trước bài ở nhà
III Phương pháp:
Phương pháp chủ đạo trong bài là thảo luận nhóm, quan sát thí nghiệm trực quan do GV biểu diễn
IV Tiến trình bài giảng:
1 ổn định tổ chức:1’
2 Kiểm tra bài cũ: 5’
Trang 2HS 1: Bài tập 4
HS 2: Bài tập 5
HS 3: Bài tập 10 (HS khá)
Bài tập 10:
Số mol khí Clo: nCl2 = = 0,05 mol
PTPƯ: Cl2 + 2NaOH NaCl + NaClO + H2O
Theo PTPƯ, nNaOH = 2nCl2 = 2 x 0,05 = 0,1 mol
V. Thể tích dung dịch NaOH 1M = = 0,1 lít
Dung dịch sau PƯ có các chất tan là: NaCl ; NaClO, nồng độ:
CM dd NaCl = CM dd NaCl = 0,05 : 0,1 = 0,05 M
3 Nội dung bài mới:
* Mở bài: ở bài trước chúng ta đã nghiên cứu tính chất của phi kim cụ thể có nhiều ứng dụng là Clo Trong bài này tiếp tục nghiên cứu xem cacbon có những tính chất
gì đặc biệt? Có ứng dụng gì trong đời sống và sản xuất?
Hoạt động 1: Các dạng thù hình của Cacbon :
10’
GV:
+Các dạng thù hình là gì?
+nêu các dạng thù hình của cacbon?
-nêu khái niệm
HS+ Kim cương: cứng, trong suốt
+ Than chì: mềm, đen, dẫn điện tốt
+than gỗ, than đá, than xương, mồ hóng ) xốp,
không dẫn điện
Hoạt động 2 : Tính chất của cacbon:20’
- Đặt vấn đề: ngoài những tính chất vật lí đã nêu ở
mục 2, cacbon còn có tính chất vật lí nào đặc biệt?
- Y/c HS nghiên cứu thí nghiệm: tính chất hấp phụ
của cacbon –
-GV thực hiện TN biểu diễn: Lắp dụng cụ như
I/Các dạng thù hình của Cacbon
-khái niệm: SGK
- cacbon có 3 dạng thù hình: + Kim cương: cứng, trong suốt + Than chì: mềm, đen, dẫn điện tốt
+ Cacbon vô định hình ( than gỗ, than đá, than xương, mồ hóng…) xốp, không dẫn điện
II/ Tính chất của cacbon
1 Tính chất hấp phụ của than gỗ:
* Than gỗ, than xương… mới điều chế có tính hấp phụ cao được gọi là than hoạt tính
4 , 22
12 , 1
→
1
1 , 0
Trang 3hình vẽ 3.7 SGK, đổ mực xanh và y/c HS quan sát
hiện tượng
+ giải thích và rút ra nhận xét?
HS quan sát: màu sắc của dung dịch mực trên lớp
than và màu của dd thu được ở cốc phía dưới
- Nêu hiện tượng: mực bị mất màu
- Giải thích: do than gỗ xốp nên có khả năng giữ
lại chất màu trên bề mặt của nó
- Rút ra nhận xét: than gỗ có tính hấp phụ
* Chú ý: than gỗ mới điều chế, nghiền nhỏ, lèn
chặt và có chiều dày nhất định thì mới bảo đảm
TN thành công
* GV cho biết thêm một số hiện tượng hoặc y/c
HS kể một số hiện tượng chứng tỏ tính hấp phụ
màu, mùi của than gỗ và ứng dụng của tính chất
này trong đời sống như: lọc nước, khử mùi khê
của cơm
GV đặt vấn đề: Liệu cacbon có tính chất hoá học
của phi kim nói chung không?
- GV thông báo cho HS một số thông tin như: tác
dụng của cacbon với oxi (đã biết) và cacbon tác
dụng với một số KL, với hiđro ở điều kiện rất khó
khăn ( ở 1000oC để tạo thành CH4, tác dụng với
Ca trong lò điện để tạo thành CaC2 .) để thấy
được cacbon có tính chất của phi kim, nhưng là
phi kim yếu
- HS nhớ lại phản ứng của cacbon cháy trong oxi
ở lớp 8, nêu hiện tượng, viết
PTHH và nêu nhận xét: Cacbon tác dụng với oxi
tạo thành oxit axit
-GV: Sản phẩm của quá trình đốt than gây ảnh
hưởng như thế nào đến môi trường?
HS: Gây ô nhiễm môi trường
GV: giới thiệu thêm: trong than có thành phần
chính là C ngoài ra còn có một lượng nhỏ S Sản
phẩm của quá trình đốt than là CO,CO2, SO2 là
các chất gây ô nhiễm môi trường, hiệu ứng nhà
kính
? Để bảo vệ môi trường chúng ta cần có biện pháp
như thế nào
* Than hoạt tính được Yung để làm trắng đường, chế tạo mặt nạ phòng độc…
2 Tính chất hoá học:
* Cacbon có tính chất hoá học của một phi kim nhưng là một phi kim yếu:
C+ 2H2 CH4
(Phản ứng xảy ra ở 1000oC ) 2C + Ca CaC2
( Phản ứng phải xảy ra trong lò điện)
C+ O2 CO2 + Q
→
t0
→
→
t0
Trang 4HS: suy nghĩ trả lời
* GV biểu diễn thí nghiệm CuO tác dụng với C
Để TN thành công, cần chú ý:
- Than vừa điều chế, giã thành bột mịn, cho vào
túi nilon khô, dán kín
- CuO phải khô, sạch và được cho vào túi nilon
dán kín
- Trộn hỗn hợp: 1 thìa nhỏ CuO + 2 thìa nhỏ C,
trộn đều Chỉ lấy một ít hỗn hợp cho vào ống
nghiệm khô để làm TN
- Dùng đèn cồn tập trung ngọn lửa vào đáy ống
nghiệm đựng hỗn hợp
* HS quan sát hiện tượng, giải thích và rút ra nhận
xét:
- HS quan sát trạng thái, màu sắc của hỗn hợp rắn
và nước vôi trong trước phản ứng
- HS quan sát sự biến đổi màu sắc, trạng thái của
hỗn hợp ban đầu, đặc biệt phần tiếp xúc mạnh với
nhiệt và sự thay đổi ở ống nghiệm đựng nước vôi
trong khi đốt nóng hỗn hợp và khi phản ứng đã
xảy ra ( so sánh với nước vôi trong ở ống nghiệm
khác)
- HS nêu hiện tượng: có chất rắn màu đỏ tạo
thành, nước vôi trong vẩn đục
- Dự đoán sản phẩm: Cu kim loại màu đỏ(so sánh
với màu của dây đồng), khí CO2
- HS viết PTHH và rút ra nhận xét
- HS nhận xét: Phản ứng của Cacbon với oxit KL,
với oxi là PƯ oxi hoá- khử, cacbon là chất khử,
oxi và oxit KL là chất oxi hoá
-GV nêu thêm một số PƯ C khử Oxit KL khác,
y/c HS viết PTHH
+ Y/c HS rút ra KL?
+ Y/c HS hệ thống lại tính chất hoá học của
cacbon?
* Chú ý: cacbon chỉ tác dụng với một số oxit KL
hoạt động trung bình, không tác dụng với các oxit
-Cacbon tác dụng với oxit kim loại:
C + CuO Cu + CO2
→
t0
Trang 5KL mạnh như: Al2O3 , MgO , Na2O
* GV y/c HS n/x phản ứng của C với oxi và oxit
KL thuộc loại PƯ nào và vai trò của C trong đó?
Hoạt động 3 : ứng dụng của cacbon:
Hãy nêu một số ứng dụng của cacbon tương ứng
với những tính chất vật lí hoặc hoá học mà em
biết?
+ Kim cương: làm đồ trang sức, làm mũi khoan,
dao cắt kính
+ Than chì: làm điện cực, chất bôi trơn, ruột bút
chì
+ Cacbon vô định hình: chế tạo mặt nạ phòng hơi
độc, làm chất khử màu, mùi Than hoạt tính làm
nguyên liệu khử các oxit KL trong công nghiệp
luyện kim
-GV lưu ý HS khi sử dụng than để sưởi ấm không
được để trong phòng kín
III/ ứng dụng của cacbon
+ Kim cương: làm đồ trang sức, làm mũi khoan, dao cắt kính + Than chì: làm điện cực, chất bôi trơn, ruột bút chì
+ Cacbon vô định hình: chế tạo mặt nạ phòng hơi độc, làm chất khử màu, mùi….Than hoạt tính làm nguyên liệu khử các oxit KL trong công nghiệp luyện kim
V Củng cố :8’
Hãy tóm tắt lại những kiến thức cơ bản đã học trong tiết này?
Trang 6Bài tập 2 (phản ứng oxi hoá khử, trong đó C đóng vai trò là chất khử Các phản ứng được ứng dụng trong công nghiệp luyện kim, điều chế các KL: Cu, Pb,
Fe Đặc biệt, PƯ giữa C và CO2 tạo ra CO là một giai đoạn trong QT sản xuất gang, khử FeO thành Fe )
5 Hướng dẫn về nhà:1’
Y/c HS làm các BT: 3, 4, 5
V Rút kinh nghiệm giờ dạy:
