TÀI LIỆU về THỐNG kê mô tả

Theo b ng 2, chúng ta có th s d ng: Case summaries và Box plot... Hình v sau khi hoàn thành các thao tác này không có ng fit line, v ng này, double click vào hình v , màn hình hi n lên n

Th ng kê mô t

1 Tìm hi u s li u

c vào máy tính c a b n.

li u này l y t nghiên c u v tình tr ng và các y u t nguy c c a t ng huy t áp

ng i cao tu i

Sinh viên th c hi n quá trình làm s ch s li u tìm hi u và chu n b s li u cho phân

tích

2 Th ng kê mô t

Th ng kê mô t nh m m c ích mô t i t ng nghiên c u và nh ng y u t nguy c

a i t ng nghiên c u giúp cho nh ng ng i c báo cáo k t qu nghiên c u hi u rõ

n c m c a nghiên c u và dân s nghiên c u Các thông tin c ch n a ra trong th ng kê mô t liên quan ch t ch n nh ng thông tin trong th ng kê suy lu n Vì

y tr c khi b n ti n hành phân tích th ng kê mô t thì b n ph i xác nh rõ các bi n mà

n c n ph i miêu t hay nói m t cách khác b n ph i có m t k ho ch phân tích rõ ràng

ph n 3.2 và 3.3 trong Cu n giáo trình Th ng kê y t Công c ng: ph n 2 Phân tích s

3.4.1 trong tài li u trên

2.1 K ho ch phân tích

t cách tóm t t, k ho ch phân tích bao g m các b c sau:

1 Xác nh câu h i phân tích Câu h i này d a trên các n i dung mà m c tiêu nghiên

u yêu c u ây là ph n r t quan tr ng nh h ng phân tích theo úng m c tiêu c a nghiên c u

Ví d :

c tiêu nghiên c u là: Xác nh y u t nguy c c a l i s ng liên quan n b nh t ng huy t áp

Câu h i phân tích có th là:

- i s ng ít v n ng có ph i là y u t nguy c c a b nh t ng huy t áp hay không?

- l t ng huy t áp ng i ít v n ng có cao h n ng i v n ng nhi u hay không?

- Có s khác nhau v t l m c b nh t ng huy t áp ng i có và ít v n ng không?

2 Xác nh các gi thuy t trong phân tích ( i v i các câu h i phân tích suy lu n)

u này giúp cho vi c xem xét k t qu phân tích và phiên gi i sau này

Ví d :

Câu h i phân tích là:

- Có s khác bi t huy t áp tâm thu trung bình gi a nam và n hay không?

Gi thuy t:

Ho: HATT trung bình c a nam và n không khác nhau Ha: HATT trung bình c a nam và n khác nhau

Câu h i:

Mô t HATT trung bình theo hai gi i?

Câu h i này không c n và không có gi thuy t vì ây là câu h i yêu c u th c hi n

th ng kê mô t n thu n

3 Li t kê các bi n s và tính ch t c a bi n s , m i liên qua gi a các bi n s

Ví d :

a Trong câu h i “Có s khác bi t huy t áp tâm thu trung bình gi a nam và n hay không?” có:

Bi n s ph thu c: HATT, là bi n nh l ng

Bi n s c l p: gi i tính, là bi n nh giá

b Trong câu h i “Mô t HATT trung bình theo hai gi i?” có 2 bi n s

Bi n s HATT: bi n nh l ng

4 a ch n ph ng pháp trình bày s li u và th ng kê thích h p

Ví d :

i v i câu 3a: ây là so sánh trung bình gi a hai nhóm i t ng c l p à ch n

ki m nh th ng kê t-không ghép c p

i v i câu h i 3b: ây là mô t m i liên quan gi a hai bi n s , 1 bi n nh l ng, 1

bi n nh tính à l a ch n cách trình bày nh sau:

- Dùng s th ng kê mô t : trung bình và l ch chu n c a HATT theo 2 gi i (n u HATT có phân ph i chu n)

- Dùng th (bi u ): Box-and-Whisker

5 Phiên gi i các k t qu : d a trên các k t qu tr l i m c tiêu nghiên c u Ngoài ra, c n l u ý là m i lo i nghiên c u có nh ng quy nh riêng r v cách trình bày

và mô t s li u Nói chung, nghiên c u c t ngang (nghiên c u mô t ) thì c mô t mà

không có so sánh (ki m nh th ng kê) còn nghiên c u phân tích (thu n t p, b nh ch ng)

luôn có so sánh các y u t liên quan t ng ng t ng nhóm Ví d nghiên c u thu n t p

thì ph i so sánh các c tính, y u t nguy c khác gi a nhóm ph i nhi m và nhóm không

ph i nhi m v i y u t mà nhà nghiên c u mu n ánh giá; còn nghiên c u b nh ch ng thì

ph i ti n hành so sánh các c tính, y u t nguy c khác c a nh ng ng i b b nh và

không b b nh

Nh trong các ví d trên, vi c ch n i l ng mô t cho bi n liên t c ph thu c vào phân

c a bi n ó N u bi n có phân b chu n, giá tr trung bình và l ch chu n c dùng mô t i l ng c th hi n b i bi n ó Nh ng n u bi n ó không có phân b

chu n thì giá tr trung v , kho ng (giá tr nh nh t; giá tr l n nh t) c dùng mô t

cho bi n ó

ng 1: L a ch n i l ng mô t 1 bi n s

Trình bày s li u - Phân nhóm s

li u

- ng phân ph i

n su t

- Có th dùng % tích lu

- ng phân ph i

n su t (s p x p theo th t )

- Có th dùng % tích lu

- ng phân ph i

n su t (s p x p theo t n su t)

- Không dùng % tích lu

th , bi u Histograms

Box-and-Whisker

Bi u c t r i

Bi u bánh

Bi u c t r i

Bi u bánh

Th ng kê tóm t t (phân

ph i bình th ng)

Trung bình

l ch chu n Phân ph i không bình

th ng

Trung v

Ph m vi (min, max, phân v )

Không c n thi t

ng 2: L a ch n i l ng mô t m i liên quan gi a hai bi n s

ch m m)

- s t ng quan

- Boxplot

- Case summaries

- Case summaries

ng chéo (Crosstabs)

Bi n nh l ng có phân ph i chu n

3 Mô t bi n s nh l ng

3.1 Mô t 1 bi n s :

Bài t p 1: Mô t các c tính c a dân s nghiên c u nh HATT, HATTr, chi u cao, cân

ng, vòng ng c, vòng b ng, BMI

Ví d HATT

c 1: Ki m tra tính chu n c a bi n s : histogram có k t qu nh sau:

Huyet ap tam thu

220.0 200.0

180.0 160.0

140.0 120.0

100.0

70 60 50 40 30 20 10 0

Std Dev = 24.93 Mean = 137.3

N = 190.00

t cách khác ki m tra phân ph i chu n là s d ng s P-P plot (Normal P-P plot)

i menu Graphs – P-P sau ó ch n bi n c n ki m nh vào ô Variable và có k t qu nh sau:

Normal P-P Plot of Huyet ap tam thu

Observed Cum Prob

1.00 75

.50 25

0.00

1.00

.75

.50

.25

0.00

chu n.

c 2: Mô t bi n s

Huy t áp tâm thu có phân ph i chu n nên các giá tr trung bình và l ch chu n c s

ng mô t tóm t t bi n s này

Descriptive Statistics

190

Huyet ap tam thu Valid N (listwise)

Nghiên c u này có 190 i t ng, huy t áp tâm thu trung bình c a các i t ng này là

kho ng 137 mmHg ( l ch chu n là 24.9 mmHg) Huy t áp tâm thu th p nh t là 90

mmHg, cao nh t là 220 mmHg Các giá tr c a HATT c mô t nh trong hình 1

100 150 200

Huyet ap tam thu

A

A A A A

(Cách v : Graphs – Interrative – Boxplot)

Ngoài ra, chúng ta có th mô t theo cách phân nhóm giá tr c a bi n s có thông tin

tình tr ng cao huy t áp vì th c t , k t qu trên ch a th hi n c m c ích chúng ta mong mu n là th hi n tình tr ng THA c a các i t ng Sau khi phân nhóm (xem l i

BT1) chúng ta có k t qu sau:

khong tha tthu

co tha tthu Total Valid

System Missing

Total

Cumulative Percent

Có 154 i t ng có t ng huy t áp tâm thu (chi m t l 81.1%)

Ho c chúng ta có th thành nhi u m c nh :

Ta có k t qu :

THA

khong tha tien tha tha1 tha2 Total

Valid

Cumulative Percent

(Sinh viên t suy ngh th c hi n c thao tác t o bi n tính toán nh b ng

trên)

Bài t p 2: Ti p t c th c hi n v i các bi n s nh l ng còn l i trong b s li u

3.2 Mô t m i liên quan gi a 2 bi n s

a M i liên quan gi a 1 bi n nh l ng và 1 bi n phân lo i:

Bài t p 3: Mô t cân n ng theo gi i.

Theo b ng 2, chúng ta có th s d ng: Case summaries và Box plot Tuy nhiên tr c tiên

ph i ki m tra phân ph i c a bi n cân n ng hai nhóm

30.0 40.0 50.0 60.0 70.0

Can nang

10 20 30 40

Nam Nu

30.0 40.0 50.0 60.0 70.0

Can nang

(Thao tác: Graphs – Interrative – Histogram: l u ý ch n mô hình v theo count, a hai

Theo bi u trên, s l ng nam gi i trong nghiên c u này ít h n n gi i ( u này

chúng ta có th ki m tra khi mô t gi i tính trong nghiên c u) u này m t ph n làm

cho phân ph i c a bi n s cân n ng c a nam gi i không có phân ph i chu n m t cách rõ

ràng nh n gi i Chúng ta có th s d ng c trung bình, trung v , l ch chu n xem

xét thêm

Mô t hai bi n s có k t qu nh sau:

(Thao tác: Analyze – Reports – Case summaries: trong ó l u ý ch n Statistics l a

ch n các con s th ng kê c n báo cáo)

Case Summaries

Can nang

Gioi Nam Nu

137 50

N =

Gioi

Nu Nam

80

70

60

50

40

30

20

102

(Thao tác: Graphs – Boxplot – Simple - Define)

Rõ ràng k t qu cho th y ch có 50 nam gi i trong nghiên c u này, cân n ng trung bình

a nam cao h n n (46.5 kg so v i 43.5 kg) Hình v box plot minh ho tr c quan s khác bi t này

Bài t p 4: Mô t theo tu i các bi n s sau: HATT, HATTr, Chi u cao, vòng b ng.

b M i liên quan gi a hai bi n nh l ng:

Bài t p 5: Mô t s thay i c a HA tâm thu theo vòng b ng (ho c: HA tâm thu thay i

nh th nào khi vòng b ng thay i)

Theo b ng 2, chúng ta có th s d ng phân tán và h s t ng quan Nh ng tr c h t

ph i ki m tra phân ph i c a hai bi n này

Huyet ap tam thu

220.0 200.0 180.0 160.0 140.0 120.0 100.0

70 60 50 40 30 20 10 0

Std Dev = 24.93 Mean = 137.3

N = 190.00

Vong bung

105.0 100.0 95.0 90.0 85.0 80.0 75.0 70.0 65.0

60 50 40 30 20 10 0

Std Dev = 7.43 Mean = 87.8

N = 186.00

Hai bi n này u có phân ph i chu n Ti p t c th c hi n thao tác v phân tán (scatter)

và tính h s t ng quan

Huyet ap tam thu

240 220 200 180 160 140 120 100 80

110

100

90

80

70

60

Hình trên là scatter graph v i ng fit line c l ng m i liên h gi a HATT và cân

ng Theo hình trên thì d ng nh không có s nh h ng lên HATT c a s thay i vòng b ng

Thao tác: Graphs – Scatter – Simple – Define - ch n bi n vào tr c X và Y Hình v sau

khi hoàn thành các thao tác này không có ng fit line, v ng này, double click

vào hình v , màn hình hi n lên nh sau:

Khi ó ch n Chart, sau ó ch n Options, ch n Total trong ô Fit line Nh v y hoàn t t

vi c v phân tán

Thao tác tính h s t ng quan nh sau: Analyze – Correlate – Bivariate: ch n 2 bi n s

n phân tích vào ô Variables K t qu nh sau:

Correlations

Pearson Correlation Sig (2-tailed) N

Pearson Correlation Sig (2-tailed) N

Huyet ap tam thu

Vong bung

Huyet ap

Theo k t qu trên, h s t ng quan gi a HATT và vòng b ng là 0.046, nh v y không

có m i t ng quan gi a HATT và vòng b ng

Nh c l i lý thuy t:

- s t ng quan r d ng ch ng t hai bi n s là ng bi n (ngh a là khi bi n s này t ng lên thì giá tr c a bi n s liên quan c ng t ng lên); h s t ng quan r âm

ch ng t hai bi n s là ngh ch bi n (khi giá tr 1 bi n t ng thì bi n kia gi m)

- Tr s tuy t i c a h s t ng quan r nói lên m c liên quan gi a hai bi n s

- u r=0 (hay r < 0,1) , không có m i liên h tuy n tính gi a hai bi n s N u r t 0,1 n 0,3 là quan h y u, t 0,3 n 0,5 quan h trung bình và trên 0,5 là quan h nh

- R2 nói lên t l s bi n thiên c a bi n s ph thu c c gi i thích b i bi n s c p

Bài t p 6:

Mô t s liên quan gi a HATTr và cân n ng

Mô t s liên quan gi a cân n ng và vòng b ng

4 Mô t bi n s phân lo i ( nh tính)

a Mô t 1 bi n s phân lo i:

Vi c mô t 1 bi n s phân lo i r t gi ng v i thao tác trong qu n lý s li u và làm s ch s

li u Chúng ta dùng b ng phân ph i t n s và các bi u minh ho

Bài t p 7: Mô t dân s nghiên c u theo các c tính v tu i, gi i…

Tuoi

60-69 tuoi 70-79 tuoi 80-89 tuoi

>= 90tuoi Total

Valid

Cumulative Percent

Tuoi

>= 90tuoi 80-89 tuoi

70-79 tuoi 60-69 tuoi

120 100 80 60 40 20 0

Nh v y, trong nghiên c u này, l a tu i 70-79 tu i có s l ng nhi u nh t v i 99 ng i

(chi m 53.2%), l a tu i trên 90 ít nh t

b Mô t m i liên quan gi a hai bi n s phân lo i

Bài t p 8: Mô t t l có ti n c n b THA nam và n

Theo b ng 2, chúng ta s d ng b ng chéo mô t các t l này Thao tác nh sau:

Analyze – Descriptive Statistics – Crosstabs: ch n bi n gi i tính vào hàng (row), ch n

bi n ã t ng b THA vào c t (column), ch n Cells l y ph n tr m theo gi i tính (theo

hàng) K t qu nh sau:

Gioi * Ban than da bi THA Crosstabulation

Count

% within Gioi Count

% within Gioi Count

% within Gioi

Nam Nu Gioi

Total

Khong biet/

khong tra loi

Ban than da bi THA

Total

Nh v y, t l có ti n c n THA nam là 25.5%, th p h n t l có ti n c n THA n

(29.1%) Tuy nhiên s chênh l ch này là không nhi u

u ý: u quan tr ng là ph i ch n t l cho úng Vì ây chúng ta mu n so sánh t l

có THA nam và n , do ó m u s là t ng s nam và t ng s n V y ph i l y ph n

tr m theo bi n gi i tính

Bài t p 9: Mô t t l b tai bi n m ch vành nam và n

5 Trình bày k t qu

Vi c trình bày k t qu không ch n thu n là trình bày các thao tác th c hi n m c n

trình bày là chúng ta ph i phiên gi i k t qu theo yêu c u m c tiêu c a nghiên c u Trong

khi báo trình bày nghiên c u, có hai ph n chính:

- Báo cáo ph ng pháp phân tích s li u: Thông th ng c ghi ng n g n làm hai

ph n

o Phân tích mô t

o Phân tích suy lu n

- Báo cáo k t qu phân tích: báo cáo theo t ng m c nh :

o Mô t dân s nghiên c u và các y u t liên quan, bênh…

o t qu theo t ng m c tiêu

Ví d :

Ph ng pháp phân tích s li u:

Phân tích mô t : các giá tr t l ph n tr m c s d ng mô t các bi n s nh tính,

giá tr trung bình, l ch chu n c s d ng mô t bi n nh l ng Khi bi n nh

ng không có phân ph i chu n, giá tr trung v và các giá tr l n nh t nh nh t c s ng

Phân tích suy lu n: Ki m nh t c s d ng so sánh trung bình cân n ng gi a hai

gi i…

t qu : ng 1: Mô t các c tính c a i t ng nghiên c u

HA tâm thu

HA tâm tr ng

Cân n ng