Phần riêng: 6 điểm Câu 2 a : Dành cho học sinh lớp 10A6 Cảm nhận của em về quan niệm sống và vẻ đẹp nhõn cỏch Nguyễn Bỉnh Khiờm qua bài thơ Nhàn.. Thang điểm : - Điểm 4 : Đáp ứng đợc
Trang 1Sở GD&ĐT Vĩnh Phúc
Trờng THPT Vĩnh Yên
————
đề thi CHUYÊN Đề lần thứ ba lớp 10
môn Ngữ văn Năm học 2010 - 2011
Thời gian làm bài: 150 phút, (không kể thời gian giao đề)
—————
Đề bài
I Phần chung:(4 điểm)
Câu 1
Về mối quan hệ giữa nội dung và hỡnh thức, nhõn dõn ta nờu rừ quan điểm:
Tốt gỗ hơn tốt nước sơn.
Em hóy trỡnh bày hiểu biết của mỡnh về cõu tục ngữ trờn
II Phần riêng: ( 6 điểm)
Câu 2 a : Dành cho học sinh lớp 10A6
Cảm nhận của em về quan niệm sống và vẻ đẹp nhõn cỏch Nguyễn Bỉnh Khiờm qua
bài thơ Nhàn.
Một mai, một cuốc, một cần cõu, Thơ thẩn dầu ai vui thỳ nào
Ta dại ta tỡm nơi vắng vẻ,
Người khụn người đến chốn lao xao
Thu ăn măng trỳc đụng ăn giỏ,
Xuõn tắm hồ sen, hạ tắm ao
Rượu, đến cội cõy, ta sẽ uống,
Nhỡn xem phỳ quý tựa chiờm bao
( Theo Ngữ văn 10, trang 129,NXB GD-2006)
Câu 2 b: Dành cho học sinh lớp 10A7
Cảm nhận của em về bức tranh thiờn nhiờn và tõm hồn Nguyễn Trói qua bài Cảnh
ngày hố.
Rồi húng mỏt thuở ngày trường, Hũe lục đựn đựn tỏn rợp giương
Thạch lựu hiờn cũn phun thức đỏ, Hồng liờn trỡ đó tiễn mựi hương
Lao xao chợ cỏ làng ngư phủ,
Dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương
Dẽ cú Ngu cầm đàn một tiếng,
Dõn giàu đủ khắp đũi phương
( Theo Ngữ văn 10, trang 118,NXB GD-2006)
—Hết—
Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm
Thớ sinh khụng được sử dụng tài liệu và sỏch giỏo khoa.
Họ tên thí sinh Số báo danh
Trang 2HƯỚNG DẪN CHẤM
CHUYÊN Đề LầN THứ ba LớP 10 - môn Ngữ văn
-I Phần chung (4 điểm)
Câu 1:
a Về kĩ năng : Hiểu đúng yêu cầu của đề bài Biết cách làm bài văn nghị luận xã hội, bố cục
rõ ràng, diễn đạt dễ hiểu; không mắc lỗi ngữ pháp, chính tả và dùng từ Cụ thể cần nêu đợc một số ý nh sau :
b Về nội dung
- Tốt gỗ là chất lợng cây gỗ cứng, chắc, dùng làm đợc nhiều việc Tốt gỗ là cây gỗ có giá trị
sử dụng lâu bền Nớc sơn là dung dịch màu tổng hợp dùng che phủ kín bên ngoài thân gỗ vừa để trang trí cho đẹp lại vừa để bảo quản cây gỗ Ngời xa coi trọng chất lợng cây gỗ hơn
là màu sắc trang trí bên ngoài
- Nhân dân không phủ nhận giá trị làm cho gỗ đẹp và bền lâu của nớc sơn Nớc sơn cũng tốt nhng không tốt bằng chất lợng của gỗ
- ý nghĩa sâu sắc liên tởng: Nhân dân luôn đánh giá giá trị thực của mọi vấn đề, giá trị chất lợng bên trong, giá trị đích thực của sự vật hơn những vẻ đẹp hình thức bên ngoài Con
ng-ời cũng vậy, bản chất nhân cách, đạo đức, cách c xử cũng nh tâm hồn mỗi ngng-ời quan trọng hơn nhan sắc và vẻ đẹp bên ngoài Ngời có phẩm chất tốt lại có vẻ đẹp hấp dẫn luôn là
ng-ời tuyệt vng-ời nhất Ngng-ời chỉ chăm chút cho vẻ đẹp bên ngoài, không tu dỡng đạo đức trở thành ngời đáng chê trách nhất Ngời học sinh cần học tập, t dỡng thờng xuyên để trởng thành, để hoàn thiện cả về nhân cách cả về vẻ đẹp hình thúc Phấn đấu thành ngời toàn diện là mục tiêu của nhân loại
c Thang điểm :
- Điểm 4 : Đáp ứng đợc những yêu cầu nêu trên, văn viết có cảm xúc, dẫn chứng chọn lọc
phong phú, diễn đạt trong sáng Có thể còn có một vài sai sót nhỏ
- Điểm 2 : Đáp ứng đợc khoảng 1/2 yêu cầu nêu trên, dẫn chứng cha đầy đủ nhng làm rõ
đ-ợc yêu cầu, diễn đạt dễ hiểu Có thể còn mắc một vài sai sót
- Điểm 0 : Không hiểu đề, sai lạc cả về nội dung và phơng pháp.
II Phần riêng (6 điểm)
1/ Về kỹ năng:
Hiểu đúng yêu cầu của đề bài Biết cách làm bài nghị luận văn học, bố cục rõ ràng, kết cấu hợp lí, diễn đạt tốt; không mắc các lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp
2/ Về nội dung :
Học sinh có thể sắp xếp trình bày theo nhiều cách khác nhau đôi chỗ có thể có những cảm
nhận riêng miễn là phải bám sát và hiểu đúng tác phẩm Đại ý cần làm nổi bật đợc:
Câu 2 a : Dành cho học sinh lớp 10A6
* Vẻ đẹp cuộc sống :
- Cõu 1,2: Cuộc sống chất phỏc, nguyờn sơ Nguyễn Bỉnh Khiờm về sống giữa thụn quờ với tõm trạng ung dung, thanh thản
- Cõu 5,6: Cuộc sống giản dị đạm bạc mà thanh cao
+ Đạm bạc ở những thức ăn quờ mựa, dõn dó như măng trỳc, giỏ đỗ Đạm bạc ở cỏch sinh hoạt: tắm hồ, tắm ao như bao nhiờu người dõn quờ khỏc
Trang 3+ Thanh cao trong sự trở về với tự nhiờn, mựa nào thức ấy Hai cõu thơ như một bộ tranh tứ bỡnh
về cảnh sống sinh hoạt với 4 mựa: xuõn, hạ, thu, đụng, cú mựi vị, hương sắc, bình dị, không ồn ào, không ảm đạm
* Vẻ đẹp nhõn cỏch:
- Cõu 3,4: Trở về với thiờn nhiờn, hoà hợp với thiờn nhiờn, thoỏt ra ngoài vũng ganh đua với danh lợi T tởng sống nhàn giữa thiên nhiên hoa lá, giữ khí tiết nhà nho nhng không trốn tránh, không buồn chán trở thành quan điểm sống đẹp đợc nhiều nhà nho có nhân cách chọn lựa
- Cõu 7,8: Xem cụng danh, của cải, quyền quý chỉ là giấc chiờm bao Ngời quân tử thoát khỏi giấc mộng tiền bạc, danh vọng sẽ sống thật thanh thản và vui vẻ
* Về nghệ thuật:
- Chỳ ý nhịp ngắt linh hoạt, cõu thơ đối nhau rất chỉnh Tớnh hàm sỳc, chất triết lý
3/ Thang điểm:
Điểm 6 : Đáp ứng đợc những yêu cầu nêu trên, văn viết có cảm xúc, dẫn chứng chọn lọc phong
phú, diễn đạt trong sáng Có thể còn có một vài sai sót nhỏ
Điểm 4 : Cơ bản đáp ứng đợc những yêu cầu nêu trên, dẫn chứng cha thật phong phú nhng
phải làm nổi bật đợc ý, diễn đạt tơng đối tốt Có thể còn mắc một vài sai sót
Điểm 2 : Đáp ứng đợc khoảng 1/2 yêu cầu nêu trên, dẫn chứng cha đầy đủ nhng làm rõ đợc
yêu cầu, diễn đạt dễ hiểu Có thể còn mắc một vài sai sót
Điểm 0 : Không hiểu đề, sai lạc cả về nội dung và phơng pháp.
Câu 2 b : Dành cho học sinh lớp 10A7
1.Về kỹ năng:
- Trờn cơ sở HS nắm vững nội dung và nghệ thuật của bài thơ “Cảnh ngày hố”, nờu được cảm nhận của bản thõn về thiên nhiên và tõm hồn của tỏc giả Nguyễn Trói
- Biết trỡnh bày bài văn cú kết cấu chặt chẽ, diễn đạt lưu loỏt, khụng mắc lỗi chớnh tả, ngữ phỏp
2 Về kiến thức :
- Giới thiệu sơ lược bài “Cảnh ngày hố”, biểu hiện của vẻ đẹp thiên nhiên và tõm hồn Nguyễn Trói
- Bức tranh thiên nhiên mùa hè rực rỡ và tơi tắn, đầy sức sống đợc miêu tả bằng nhiều góc độ , đợc cảm nhận tinh tế Màu sắc cây lá, hoa; hơng thơm của sen hồng; âm thanh rộn rã của cuộc sống, của dàn nhạc ve; không gian thoáng rộng và đầm ấm của ngày hè hạnh phúc ( 6 câu thơ đầu)…
- Tõm hồn yờu thiờn nhiờn, yờu đời, yờu cuộc sống của Nguyễn Trói: Luụn hũa hợp với thiờn nhiờn, tõm hồn nhà thơ rộng mở đún nhận thiờn nhiờn, thiờn nhiờn qua cảm xỳc của thi sĩ trở nờn sinh động, đỏng yờu, đầy sức sống (dẫn chứng từ bài thơ)
- Trong bất cứ hoàn cảnh nào Nguyễn Trói cũng canh cỏnh bờn lũng nỗi niềm ưu ỏi đối với dõn, với nước: Nhà thơ vui trước cảnh vật nhưng trước hết vẫn là tấm lũng tha thiết với con người, với dõn, với nước; từ niềm vui đú, dậy lờn một ước muốn cao đẹp mong cú tiếng đàn của vua Thuấn ngày xưa vang lờn để ca ngợi cảnh “ dõn giàu đủ khắp đũi phương”
- Khẳng định lại vẻ đẹp tõm hồn của Nguyễn Trói biểu hiện qua bài thơ
3. Thang điểm :
Điểm 6 : Đáp ứng đợc những yêu cầu nêu trên, văn viết có cảm xúc, dẫn chứng chọn lọc phong
phú, diễn đạt trong sáng Có thể còn có một vài sai sót nhỏ
Điểm 4 : Cơ bản đáp ứng đợc những yêu cầu nêu trên, dẫn chứng cha thật phong phú nhng
phải làm nổi bật đợc trọng tâm, diễn đạt tơng đối tốt Có thể còn mắc một vài sai sót
Điểm 2 : Đáp ứng đợc khoảng một nửa yêu cầu nêu trên, dẫn chứng cha đầy đủ nhng làm rõ
đợc ý, diễn đạt dễ hiểu Có thể còn mắc một vài sai sót
Điểm 0 : Không hiểu đề, sai lạc cả về nội dung và phơng pháp.
-L
u ý chung : Điểm của bài thi là tổng điểm của các câu cộng lại; cho từ điểm 0 đến điểm
10 Điểm lẻ làm tròn tính đến 0, 5