CHUYÊN ĐỀ AXIT VÀ ESTE

CHUYÊN ĐỀ AXIT VÀ ESTECông thức phân tử tổng quát của axit và este đa chức no, mạch hở... - Nếu một trong hai gốc rượu hoặc axit là đơn chức thì este mạch hở.. Nếu rượu và axit đều đa ch

CHUYÊN ĐỀ AXIT VÀ ESTE

Công thức phân tử tổng quát của axit và este đa chức no, mạch hở.

CnH2n + 2 – 2kO2k với k: nhóm chức – COOH

O

Hỗn hợp: C.n H2n + 2 - 2kO2k với n, k > 1

k = 1: -> este và axit đều đơn chức no có công thức phân tử là:

CnH2nO2 với axit thì n ≥ 1 và este thì n ≥ 2

Hỗn hợp: C.n H2nO2 với axit thì n > 1 và este thì n > 2

- Nếu một trong hai gốc rượu hoặc axit là đơn chức thì este mạch hở Nếu rượu và axit đều đa chức thì este mạch vòng

- Axit và este đều tác dụng với dung dịch kiềm gọi chung là phản ứng xà phòng hoá, đều tạo ra muối kiềm của axit hữu cơ

RCOOH

R – C – O – R/ + MOH >

O

- Este có phản ứng thuỷ phân trong môi

- Phản ứng cháy của axit và este đơn chức

nhau

- Tổng quát, một chất có công thức phân tử

là CnH2nOx và mạch hở thì CnH2nOx có

nhau

Bài toán áp dụng:

Bài 1: Đốt cháy 3(g) một hợp chất hữu A cơ

H2O

a Xác định CTPT của hợp chất hữu cơ A

CTCT có thể có của A

b Nếu đem toàn bộ lượng khí CO2 ở trên tác dụng với 100 ml dd NaOH 1,5M thì thu được muối gì? Tính khối lượng của mỗi muối

Hướng dẫn;

a.Vì đốt cháy hợp chất hữu cơ A thu được

CO2 và H2O nên chắc chắn trong A phải chứa hai nguyên tố là C và H có thể có O

Số mol sản phẩm

mol

n CO 0 , 1

44

4

,

4

=> n C n CO 0 , 1mol

2 =

=

=> m C = 0 , 1 12 = 1 , 2g

g m

mol n

n mol

n H O 0 , 1 H 2 H O 0 , 2 H 0 , 2 1 0 , 2

18

8

,

1

2

Ta có: m C +m H = 2 , 4 + 0 , 2 = 2 , 6 (g) <m A = 6g

Do đó trong A phải chứa nguyên tố O

) ( 6 , 1 ) 2 , 0 2 , 1 ( 3 )

m

m O = A − C + H = − + =

) ( 1

,

0

16

6

,

1

mol

n O = =

Tỉ lệ :n C :n H :n O = 0 , 1 : 0 , 2 : 0 , 1 = 1 : 2 : 1

Công thức đơn giản nhất của A là CH2O

60 => n = 2

b n NaOH = 0 , 1 1 , 5 = 0 , 15mol

Trước phản ứng: 0,1 0,15

Phản ứng: 0,1 0,1

Sau phản ứng : 0 0,05 0,1

Na2CO3 + H2O

Trước phản ứng: 0,1 0,05

0,05 0,05

Sau phản ứng 0,05 0 0,05

khối lượng là:

m m Na NaHCO CO g g

3 , 5 106 05 , 0

2 , 4 84 05 , 0

3 2

3

=

=

=

=

Bài 2: Đốt cháy hoàn toàn 4,4g hợp chất hữu

cơ Y chứa C, H, O cần vừa đủ 5,6 lít khí Ôxi

thể tích bằng nhau

a) Xác định công thức phân tử của Y, biết rằng khối lượng phân tử của Y là 88 đvc

b) Cho 4,4gam Y tác dụng hoàn toàn với một lượng vừa đủ dung dịch NaOH sau đó

một A xit hữu cơ đơn chức Số nguyên tử

các bon ở trong rượu và A xít thu được bằng nhau Hãy xác định công thức cấu tạo và tên

Hướng dẫn:

a/ Gọi công thức phân tử của chất Y là CxHyOz Phản ứng đốt cháy Y:

CxHyOz + (x+ 4y -2z)O2  →t0 xCO2+

2

y

H2O (1)

0.052y

Tính nY= 0 5mol

88

4 4

= ; nO2= 0 25 ( )

4 22

6 5

mol

=

nCO2=0.05x ; nH2O=0.052y

ta có:

nO2=(x+4y - 2z )0.05=0.25 (3)

Thay (2) vào (3) ta có: 3x -z=10 (4)

Khối lượng phân tử của Y=12x+y+16z =88 (5)

Từ các phương trình (2,3,4,5) ta có: x = 4 ; y

= 8; z = 2

b/ Phản ứng với NaOH

nguyên tử cacbon trong rượu =số nguyên tử

Bài 3: Đốt cháy hoàn toàn 3 gam chất A, thu

khối hơi của A so với Mêtan là 3,75 Tìm công thức cấu tạo của A biết A tác dụng được với NaOH

Hướng dẫn: Ta có

mol 1 , 0 4 , 22

24 , 2 n

2

g 2 , 0 m mol 1 , 0 18

8 , 1

có:

Ta có: 121,2y = 0y,2 =1621,6 = 603

Giải ra ta được: x = 2, y = 4, z = 2

Vì A phản ứng được với NaOH nên A có thể

H2O