tài liệu sinh hóa đại cương

ĐỖ HIẾU LIÊMCHƯƠNG I GLUCID – CARBOHYDRATE CHẤT BỘT ĐƯỜNG... • Vai trò sinh học - Nguồn cung cấp năng lượng chính cho cơ thể động vật - Thành phần cấu tạo của các hợp chất sinh học màng

TS ĐỖ HIẾU LIÊM

CHƯƠNG I

GLUCID – CARBOHYDRATE

(CHẤT BỘT ĐƯỜNG)

1 ĐẠI CƯƠNG

2.PHÂN LOẠI

- Số lượng carbon

- Số lượng cấu tử monosaccharide

- Nhóm chức hoá học

3 GLUCOSE

3.1 Đồng phân

3.2 Các dẫn xuất của glucose

4.DISACCHARIDE

- Maltose - Lactose - Saccharose

5.POLYSACCHARIDE

- Amidon - Cellulose - Glycogen

2

1 ĐẠI CƯƠNG

• Glucid (carbohydrate)-bột đường [C n (H 2 O) n ]

• Phổ biến trong thiên nhiên (thực vật, động vật và vi sinh

vật): maltose, lactose, saccharose, amidon, cellulose

• Vai trò sinh học

- Nguồn cung cấp năng lượng chính cho cơ thể động vật

- Thành phần cấu tạo của các hợp chất sinh học (màng sinh học, nucleic acid )

2.PHÂN LOẠI

•Theo số lượng carbon (đơn đường-monosaccharide)

+ OSE

TRI TETRA

Số carbon Nhóm Ví dụ

4 Tetrose Erythrose, Threose

5 Pentose Arabinose, Xylulose, Lyxose Ribose , Ribulose, Xylose,

6 Hexose Allose, Glucose, Gulose, Idose, Altrose, Fructose, Mannose Galactose, , Sorbose,

Talose, Tagatose

7 Heptose Sedoheptulose

Ribose Glucose Mannose Galactose Fructose 4

• Số lượng cấu tử monosaccharide

- Monosaccharide: glucose, galactose, fructose

- Disaccharide: maltose, lactose, saccharose

- Oligosaccharide: dextrose

- Polysaccharide:glycogen, amidon, cellulose

• Nhóm chức hoá học (đơn đường-monosaccharide)

- Aldose (CHO): glucose, galactose, mannose, ribose

- Ketose (CO): fructose

3 GLUCOSE

3.1 Đồng phân

(1) Đồng phân quang học

D.Glyceraldehyde

CHO

H- C - OH

CH 2 OH

CHO H-C-OH HO-C-H H-C-OH

H -C - OH

CH 2 OH

CH 2 OH C=O HO-C-H H-C-OH H- C - OH

CH 2 OH

D.Glucose D.Fructose

(2) Đồng phân vị trí

Nhóm OH ở C 2 , C 3 , C 4 như glucose, mannose, galactose

(3) Đồng phân dạng vòng

Dạng vòng 5 cạnh furanose

Dạng vòng 6 cạnh pyranose

6

Glucose (C 6 H 12 O 6 )

OH

1 2

3 4

5

6 CH 2 -OH

OH

H

H

O

C 2 -C 5

(4) Đồng phân aldose và ketose

Dựa vào chức hoá học aldehyde (CHO) và keton (CO)

(5) Đồng phân α và β

-Aldose căn cứ vào nhóm OH ở C 1

-Ketose căn cứ vào nhóm OH ở C 2

OH

1 2

3 4

5

HO-H 2 C

O

-Nhóm OH ở C 1 (aldose) hoặc

C 2 (ketose) tự do tính khử

CH 2 -OH 1

2

3 4

5

HO-H 2 C

H H HO

O

3.2 Các dẫn xuất của glucose

4 DISACCHARIDE

10

5 POLYSACCHARIDE

Amylose 15-25%

Amylopectin 75-85%

(1) Amidon

(2) Cellulose

12

(3) Glycogen

6.CÁC DẪN XUẤT CỦA POLYSACCHARIDE