CHƯƠNG 9 MÁY ĐIỆN DC

NGUYÊN LÝ HOẠT ĐỘNG: CHẾ ĐỘ MÁY PHÁT – SỨC ĐIỆN ĐỘNG PHẦN ỨNG.. NGUYÊN LÝ HO ẠT ĐỘNG TRƯỜNG HỢP MÁY PHÁT ĐIỆN DC Giả sử máy điện có 2p = 2 cực và dây quấn trên rotor xem tương đương vớ

9.1 CẤU TẠO MÁY ĐIỆN MỘT CHIỀU (DC)

ĐẶC ĐIỂM ROTOR

9.2 NGUYÊN LÝ HOẠT ĐỘNG:

CHẾ ĐỘ MÁY PHÁT – SỨC ĐIỆN ĐỘNG PHẦN ỨNG CHẾ ĐỘ ĐỘNG CƠ – SỨC PHẢN ĐIỆN PHẦN ỨNG

9.3 PHÂN LOẠI VÀ MẠCH TƯƠNG ĐƯƠNG MÁY ĐIỆN DC:

TRƯỜNG HỢP MÁY PHÁT ĐIỆN DC

TRƯỜNG HỢP ĐỘNG CƠ DC.

9.4 HIỆU SUẤT VÀ GIẢN ĐỒ NĂNG LƯỢNG:

TRƯỜNG HỢP MÁY PHÁT ĐIỆN DC.

TRƯỜNG HỢP ĐỘNG CƠ DC.

9.5 CÁC ĐẶC TÍNH ĐỘNG CƠ DC:

ĐẶC TÍNH TỐC ĐỘ.

ĐẶC TÍNH CƠ

Tạo thành áp DC khi được quay bởi động

cơ sơ cấp (lúc hoạt động theo chế độ máy phát ).

Tạo ra cơ năng khi được cấp dòng DC qua dây quấn (lúc hoạt động theo chế độ động cơ).

Thành phần phụ tạo liên lạc giữa phần ứng với

STATOR (PHẦN CẢM)

ROTOR

(PHẦN ỨNG)

STATOR (PHẦN CẢM)

CỰC TỪ NAM CHÂM

VĨNH CỬU

STATOR (PHẦN CẢM)

CỰC TỪ QUẤN DÂY

8

ROTOR (PHẦN ỨNG)

ĐANG THI CÔNG QUẤN DÂY

ROTOR (PHẦN ỨNG)

ĐÃ QUẤN DÂY HOÀN TẤT

Ổ CHỔI THAN

Ổ CHỔI THAN

CỔ GÓP VÀ CHỔI THAN

KẾT CẤU CỦA MÁY ĐIỆN DC

ĐẶC ĐIỂM CỦA ROTOR

PHƯƠNG PHÁP QUẤN DÂY ROTOR MÁY ĐIỆN DC

Dây quấn rotor luôn tạo thành hệ kín .

Số nhánh song song của dây quấn rotor là 2 hay bội số của 2

   

9.2 NGUYÊN LÝ HO ẠT ĐỘNG

TRƯỜNG HỢP MÁY PHÁT ĐIỆN DC

Giả sử máy điện có 2p = 2 cực và dây quấn trên rotor xem tương đương với một khung dây

VÀ SINH RA TỪ THÔNG KT

CÁC THANH DẪN TRÊN PHẦN ỨNG CHUYỂN ĐỘNG VÀ CẮT ĐƯỜNG SỨC TỪ TRƯỜNG KÍCH THÍCH

HÌNH THÀNH SỨC ĐIỆN ĐỘNG TRÊN PHẦN ỨNG

SỨC ĐIỆN ĐỘNG PHẦN ỨNG CỦA MÁY PHÁT ĐIỆN DC

Sức điện động sinh ra trên một thanh dẫn phần ứng.

Quan hệ giữa sức điện động e với từ thông kích thích qua một cực từ.

  D   :Diện tích xung quanh của hình trụ rotor Với máy điện có 2p cực , diện tích xung quanh là diện tích của 2p cực từ

Gọi A là diện tích 1 cực từ ta có kết quả sau:

Sức điện động sinh ra trên một nhánh cũng chính

là sức điện động sinh ra giữa hai đầu phần ứng.

VÀ SINH RA TỪ THÔNG KT

CÁC THANH DẪN TRÊN PHẦN ỨNG MANG DÒNG I Ư VÀ ĐẶT TRONG TỪ

HÌNH THÀNH LỰC ĐIỆN TỪ LÀM QUAY ROTOR

26

ROTOR QUAY MANG THEO CÁC THANH DẪN VỚI VẬN TỐC DÀI LÀ v

THANH DẪN DI CHUYỂN CẮT ĐƯỜNG SỨC TỪ TRƯỜNG PHẦN CẢM

CÁC THANH DẪN TRÊN PHẦN ỨNG HÌNH THÀNH SỨC PHẢN ĐIỆN E

9.3 PHÂN LOẠI MÁY ĐIỆN DC - MẠCH TƯƠNG ĐƯƠNG :

Máy điện DC được phân loại tùy thuộc vào :

Phương thức kết nối phần cảm với phần ứng Phương thức cấp nguồn cho phần cảm

KÍCH THÍCH ĐỘC LẬP KÍCH THÍCH SONG SONG KÍCH THÍCH NỐI TIẾP KÍCH THÍCH HỔN HỢP

MÁY

ĐIỆN

DC

MÁY PHÁT ĐIỆN DC KÍCH THÍCH SONG SONG:

Các phương trình cân bằng áp :

U  R  R I

m E

ĐỘNG CƠ DC KÍCH THÍCH ĐỘC LẬP:

Các phương trình cân bằng áp :

U  R  R I

m E

ĐỘNG CƠ DC KÍCH THÍCH SONG SONG (ĐỘNG CƠ SHUNT):

Các phương trình cân bằng áp :

 kt f  kt

U  R  R I

m E

9.4 HIỆU SUẤT VÀ GIẢN ĐỒ PHÂN BỐ NĂNG LƯỢNG:

Muốn xác định giản đồ năng lượng của máy điện DC chỉ cần nhân 2 vế của phương trình cân bằng áp phần ứng cho dòng ứng I ư

Đây là phương pháp để chuyển đổi phương trình cân bằng áp sang phương trình cân bằng công suất Từ đó suy ra giản đồ năng lượng.

Trong đề mục này chỉ khảo sát tiêu biểu cho trường hợp máy phát DC kích từ song song và động cơ DC kích từ song song.

9.5 ĐẶC TÍNH ĐỘNG CƠ DC KÍCH TỪ SONG SONG:

Muốn xác định Đặc tính Tốc Độ của động cơ

DC ta áp dụng phương pháp khử sức phản điện E

trong phương trình cân bằng áp phần ứng.

Đặc tính tốc độ là đường biểu diễn hay đồ thị

mô tả quan hệ giữa tốc độ quay theo dòng qua phần ứng n = f (I ư )

Các đặc tính của động cơ DC gồm:

Đặc tính tốc độ.

Đặc tính Momen điện từ theo dòng ứng.

Đặc tính cơ.



ĐIỂM

MỞ MÁY ĐIỂM ĐỊNH MỨC

ĐIỂM KHÔNG TẢI

LÝ TƯƠNG

ĐẶC TÍNH TỐC ĐỘ

dt 2 mq Thep

P  P  P 

MOMEN ĐIỆN TỪ – MOMEN CƠ RA

Từ giản đồ phân bố năng lượng, ta có:

9,55

P n

m E

m E

Đặc Tính Cơ là đồ thị hay đường biểu diễn mô tả

quan hệ giữa tốc độ quay theo momen điện từ

ĐIỂM KHÔNG TẢI

LÝ TƯƠNG

ĐẶC TÍNH CƠ