đề thi thử thpt quốc gia môn văn

Câu 2: [4,0 điể m] Phân tích nhân vật bà cụ Tứ [Vợ nhặt – Kim Lân] và nhân vật người đàn bà hàng chài [Chiếc thuyền ngoài xa – Nguyễn Minh Châu] để thấy được tình mẫu tử là cội nguồn t

Trang 7

1

Truy cập trang http://tuyensinh247.com/ để học Toán, Lý, Hóa, Sinh, Văn, Anh tốt hơn!

SỞ GD & ĐT TP HỒ CHÍ MINH ĐỀ THI THỬ THPT QUỐC GIA 2015

ĐỀ CHÍNH THỨC MÔN NGỮ VĂN

Thời gian làm bài: 180 phút

Phần I: Đọc hiểu [3,0 điểm]

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:

“Cuộc sống riêng không biết đến điều gì xảy ra ngoài ngưỡng cửa nhà mình là một cuộc

sống nghèo nàn, dù nó có đầy đủ tiện nghi đến đâu đi nữa nó giống như một mảnh vườn được chăm sóc cẩn thận, đầy hoa thơm sạch sẽ và gọn gàng Mảnh vườn này có thể làm chủ nhân của nó êm ấm một thời gian dài, nhất là khi lớp rào bao quanh không còn làm họ vướng mắt nữa Nhưng hễ có một cơn dông tố nổi lên là cây cối sẽ bị bật khỏi đất, hoa sẽ nát và mảnh vườn sẽ xấu xí hơn bất kì một nơi hoang dại nào Con người không thể hạnh phúc với một hạnh phúc mong manh như thế Con người cần một đại dương mênh mông bị bão táp làm nổi sóng nhưng rồi lại phẳng lì và trong sáng như trước Số phận cảu những cái tuyệt đối cá nhân không bộc lộ ra khỏi bản thân, chẳng có gì đáng thèm muốn.”

[Theo A.L.Ghec- xen, 3555 câu danh ngôn, NXB Văn hóa – Thông tin, Hà Nội, 1997]

Câu 1: Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản trên [0,25 điểm]

Câu 2: Nêu nội dung chính của văn bản trên [0,5 điểm]

Câu 3: Chỉ ra tác dụng của việc dùng phép so sánh trong văn bản trên [0,5 điểm]

Câu 4: Theo quan điểm riêng của anh/ chị, cuộc sống riêng không biết đến điều gì xảy ra ở bên ngoài ngưỡng cửa nhà mình gây ra những tác hại gì? [Trả lời ít nhất 2 tác hại trong khoảng 5-7 dòng] [0,25 điểm]

Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:

NƠI DỰA

Người đàn bà nào dắt đứa nhỏ đi trên đường kia ?

Khuôn mặt trẻ đẹp chim vào những miền xa nào

Đứa bé đang lẫm chẫm muôn chạy lên, hai chân nó cứ ném về phía trước, bàn tay hoa hoa một điệu múa kì lạ

Và cái miệng líu lo không thành lời, hát một bài hát chưa từng có

Ai biết đâu, đứa bé bước còn chưa vững lại chính là nơi dựa cho người đàn bà kia sống Người chiến sĩ nào đỡ bà cụ trên đường kia?

Đôi mắt anh có cái ánh riêng của đôi mắt đã nhiều lần nhìn vào cái chết

Bà cụ lưng còng tựa trên cánh tay anh bước tìmg bước run rẩy

Trang 8

2

Trên khuôn mặt già nua, không biết bao nhiêu nếp nhăn đan vào nhau, mỗi nếp nhăn chứa đựng bao nỗi cực nhọc gắng gỏi một đời

Ai biết đâu, bà cụ bước không còn vững lại chính là nơii dựa cho người chiến sĩ kia đi qua những thử thách

(Nguyễn Đình Thi, Tia nắng, NXB Văn học, Hà Nội, 1983) Câu 5: Xác định phong cách ngôn ngữ của văn bản trên [0,25 điểm]

Câu 6: Hãy chỉ ra nghịch lí trong hai câu in đậm của văn bản trên [0,25 điểm]

Câu 7: Qua văn bản trên, anh/ chị hiểu thế nào là nơi dựa của mỗi con người trong cuộc đời? [0,5 điểm]

Câu 8: Xác định các dạng của phép điệp trong văn bản trên và nêu hiệu quả nghệ thuật của chúng [0,5 điểm]

Phần II Làm văn [7,0 điểm]

Câu 1 [3,0 điể m]

Bạn không được chọn nơi mình sinh ra nhưng bạn được chọn cách mình sẽ sống

Viết một bài văn [khoảng 600 chữ] trình bày suy nghĩ của anh/ chị về ý kiến trên

Câu 2: [4,0 điể m]

Phân tích nhân vật bà cụ Tứ [Vợ nhặt – Kim Lân] và nhân vật người đàn bà hàng chài [Chiếc thuyền ngoài xa – Nguyễn Minh Châu] để thấy được tình mẫu tử là cội nguồn tạo nên sức sống mãnh liệt trong tâm hồn của hai người mẹ này

- HẾT -

Trang 9

3

HƯỚNG DẪN LÀM BÀI VÀ THANG ĐIỂM

I Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới: 3,0

1 Phương thức biểu đạt chính của văn bản: phương thức nghị luận/ nghị

luận

0,25

2 Nội dung chính của văn bản trên: khẳng định cuộc sống riêng không

biết đến điều gì xảy ra ở bên ngoài ngưỡng cửa nhà mình là một cuộc

sống sai lầm/bác bỏ một quan niệm sống sai lầm: sống bó hẹp trong

ngưỡng cửa nhà mình

0,5

3 Tác giả đã so sánh cuộc sống của mỗi người (cuộc sống đầy đủ tiện

nghi; cuộc sống biệt lập;cuộc sống lúc sóng gió; …) với một mảnh

vườn (mảnh vườn được chăm sóc cẩn thận, đầy hoa thơm, sạch sẽ và

gọn gàng; mảnh vườn có lớp rào bao quanh; mảnh vườn lúc dông tố

nổi lên;…)

Tác dụng: việc sử dụng pháp so sánh khiến đoạn văn trở nên sinh động,

truyền cảm, dễ hiểu, có sức thuyết phục cao chứ không khô khan như

khi chỉ sử dụng lí lẽ thuần túy

0,5

4 Nêu ít nhất 02 tác hại của cuộc sống riêng không biết đến điều gì xảy ra

ở bên ngoài ngưỡng cửa nhà mình theo quan điểm riêng của bản thân,

không nhắc lại quan điểm của tác giả trong đoạn trích đã cho Câu trả

lời phải chặt chẽ, có sức thuyết phục

0,25

5 Văn bản thuộc phong cách ngôn ngữ nghệ thuật/ văn chương 0,25

6 Nghịch lí trong hai câu in đậm của văn bản: Thông thường người yếu

đuối tìm nơi dựa ở người vững mạnh Ở đây ngược lại Người mẹ trẻ

khỏe dựa vào đứa con mới biết đi chập chững Anh bộ đội dạn dày

chiến trận dựa vào cụ già bước từng bước run rẩy trên đường

0,25

7 Nơi dựa của mỗi người trong cuộc đời mà bài thơ đề cập đến là nơi dựa

tinh thần, nơi con người tìm thấy niềm vui, ý nghĩa sống, …

0,5

8 Các dạng của phép điệp trong văn bản: điệp từ (đứa bé, bà cụ, …), điệp

ngữ (ai biết đâu, lại chính là nơi dựa, …), điệp cấu trúc (câu mở đầu

của 2 đoạn có cấu trúc giống nhau, câu kết của 2 đoạn cũng vậy), điệp

0,5

Trang 10

4

kết cấu giữa hai đoạn

Hiệu quả nghệ thuật: tạo sự cân xứng, nhịp nhàng, hài hòa giữa hai

đoạn thơ, góp phần khẳng định nơi dựa của mỗi người trong cuộc sống

chính là nơi ta tìm thấy niềm vui và hạnh phúc

1/II Bạn không được chọn nơi mình sinh ra nhưng bạn được chọn

cách mình sẽ sống

3,0

Yêu cầu chung: Thí sinh biết kết hợp kiến thức và kĩ năng về dạng bài

nghị luận xã hội để tạo lập văn bản Bài viết phải có bố cục đầy đủ, rõ

ràng; văn viết có cảm xúc; diễn đạt trôi chảy, bảo đảm tính liên kết;

không mắc lỗi chính tả, từ ngữ, ngữ pháp

Những ý chính cần đạt:

- Nơi mình sinh ra (quê quán, gia đình, điều kiện, hoàn cảnh, ) là điều

không thể chọn lựa

- Cách mình sẽ sống (cách học tập, cách đối nhân xử thế, cách vươn lên

trong cuộc sống, cách thực hiện ước mơ,…) là điều có thể chọn lựa

=> Ý nghĩa của câu nói trên: Trong cuộc sống có những điều có thể

chọn lựa và những điều không thể chọn lựa Hãy sống sao cho tốt đẹp

để không phải hối tiếc

* Bạn không được chọn nơi mình sinh ra: Mỗi người ngay từ khi sinh ra

đã thuộc về một ngôi nhà, một quê hương, xứ sở Gia đình ấy, quê

hương ấy, sướng khổ, giàu nghèo, sang hèn, là cái có sẵn, ta không

lựa chọn được

* Nhưng bạn được chọn cách mình sẽ sống:

Người khác có thể định hướng cách sống cho bạn nhưng không thể thay

bạn nhận những điều mà cách sống đó mang lại

- Cách thứ nhất:

+ Tự tin, không mặc cảm, tự hào về gia đình, quê hương dù ở trong

hoàn cảnh nào

+ Vượt khó, vươn lên, khắc phục những khó khăn trong cuộc sống, biến

ước mơ thành hiện thực

+ Đối xử chân thành, cởi mở, biết sẻ chia, giúp đỡ mọi người xung

quanh

Trang 11

5

+ Biết cống hiến và hưởng thụ cuộc sống

-> Cách sống tích cực, lạc quan, có ích cho xã hội, sẽ gặt hái được thành

công, hạnh phúc và được mọi người yêu quý, trân trọng

- Cách thứ hai:

+ Luôn tự ti, mặc cảm, thậm chí phủ nhận, rũ bỏ nguồn cội của mình

+ Đổ lỗi cho hoàn cảnh, không chịu vươn lên

+ Cư xử với mọi người: hẹp hòi, ích kỉ, bon chen, đố kị,

-> Cách sống tiêu cực, không những không đạt được thành công, hạnh

phúc mà còn có thể làm ảnh hưởng đến người khác

* Nêu lựa chọn cách sống của bản thân: Cách thứ nhất

- Mỗi người nên tự làm chủ cuộc đời mình, đừng để người khác quyết

định thay việc mình sẽ sống như thế nào

- Cần lựa chọn lối sống đẹp

2/II Phân tích nhân vật bà cụ Tứ [Vợ nhặt – Kim Lân] và nhân vật

người đàn bà hàng chài [Chiếc thuyền ngoài xa – Nguyễn Minh

Châu] để thấy được tình mẫu tử là cội nguồn tạo nên sức sống

mãnh liệt trong tâm hồn của hai người mẹ này

4,0

Yêu cầu chung: Thí sinh biết kết hợp kiến thức và kĩ năng về dạng bài

nghị luận văn học để tạo lập văn bản Bài viết phải có bố cục đầy đủ, rõ

ràng; văn viết có cảm xúc; thể hiện khả năng cảm thụ văn học tốt; diễn

đạt trôi chảy, bảo đảm tính liên kết; không mắc lỗi chính tả, từ ngữ, ngữ

pháp

Yêu cầu cụ thể:

- Kim Lân là một cây bút có sở trường truyện ngắn, có nhiều trang viết

cảm động về đề tài nông thôn và người nông dân Văn phong của ông

giản dị mà thấm thía

"Vợ nhặt" là một trong những truyện ngắn xuất sắc nhất của Kim

Lân, viết về người nông dân Việt Nam trước bờ vực của sự sống, cái

chết Truyện khắc họa thành công nhân vật bà cụ Tứ - một người mẹ

nghèo khổ nhưng giàu lòng yêu thương và tin tưởng vào cuộc sống

- Nguyễn Minh Châu là một cây bút tiêu biểu trong nên văn học hiện

đại Việt Nam, được đánh giá là "người mở đường tinh anh và tài năng

Trang 12

6

nhất" cho công cuộc đổi mới văn học từ sau 1975

Truyện ngắn Chiếc thuyền ngoài xa tiêu biểu cho phong cách văn

xuôi và những đổi mới trong sáng tác của ông Tác giả đã khắc

họa nhân vật người đàn bà hàng chài - một người phụ nữ nghèo, lam lũ,

vất vả nhưng vẫn ánh lên những phẩm chất tốt đẹp, quý báu

* Tình mẫu tử là cội nguồn tạo nên sức sống mãnh liệt trong tâm hồn

bà cụ Tứ:

- Trước cảnh “nhặt vợ” của Tràng, bà cụ Tứ "vừa ai oán vừa xót

thương cho số kiếp đứa con mình" Bà hờn tủi cho thân mình đã không

làm tròn bổn phận với con

- Nén vào lòng tất cả, bà dang tay đón người đàn bà xa lạ làm con dâu:

"ừ, thôi thì các con phải duyên, phải số với nhau, u cũng mừng lòng "

Bà thật sự mong muốn các con sẽ hạnh phúc Bà giấu nỗi đau buồn, lo

lắng để nhen nhóm cho các con niềm tin, niềm hi vọng vào tương lai

- Người mẹ nghèo ấy trong mọi hoàn cảnh dù khắc nghiệt nhất, đáng

buồn tủi nhất vẫn cố gắng xua tan những buồn lo để vui sống, khơi lên

ngọn lửa niềm tin và hi vọng cho con cái, trở thành chỗ dựa tinh thần

vững chãi cho các con:

+ Trong ý nghĩ: bà vui với triết lí dân gian giản dị mà sâu sắc: "Ai giàu

ba họ, ai khó ba đời" Trong lời nói: Bà nói toàn chuyện vui, chuyện

sung sướng sau này: " Tràng ạ, khi nào đàn gà cho mà xem" Trong

bữa cơm ngày đói, Kim Lân đã để cho bà cụ gần đất xa trời lại trải qua

bao khốn khổ cuộc đời là người nói nhiều nhất về tương lai hạnh phúc

Thì ra chính tình thương yêu con đã khiến cho sức sống, sự lạc quan ở

người mẹ ấy bùng lên mạnh mẽ

+ Trong hành động: Bà cùng con dâu thu dọn nhà cửa, quét dọn sân

vườn cho sạch sẽ; nấu một nồi cháo cám bổ sung vào bữa ăn ngày đói

như để ăn mừng nhân ngày con trai lấy được vợ

1,5

* Tình mẫu tử là cội nguồn tạo nên sức sống mãnh liệt trong tâm hồn

người đàn bà hàng chài:

- Rất mực yêu thương con: tận tâm bảo bọc, che chở, cố tránh cho con

khỏi bị tổn thương…

- Chấp nhận chung sống vời người đàn ông vũ phu chứ quyết không

1,5

Trang 13

7

chịu bỏ cũng vì muốn những đứa trẻ luôn có bố "đàn bà ở thuyền chúng

tôi phải sống cho con chứ không thể sống cho mình như ở trên đất

được"

- Hạnh phúc bình dị là khi nhìn những đưa con được ăn no

=> Chính tình thương con là sức mạnh để chị tìm thấy niềm vui và ý

nghĩa cuộc sống

- Khẳng định tài năng của Kim Lân và Nguyễn Minh Châu trong việc

miêu tả hai nhân vật bà cụ Tứ và người đàn bà hàng chài Cả hai nhân

vật đều được đặt vào những tình huống éo le, đặc biệt và đều được các

tác giả đi sâu khai thác thế giới bên trong nội tâm nhân vật

- Tuy hoàn cảnh khác nhau nhưng hai người mẹ này đều có nét chung là

trải qua nhiều nỗi khổ cực trong đời mà vẫn luôn giữ được sự lạc q uan,

niềm tin vào tương lai và cội nguồn sâu xa của những điều đó chính là

nhờ tình yêu thương con vô bờ Hai nhân vật này đã góp phần hoàn

thiện chân dung người phụ nữ Việt Nam

Định dạng
Số trang	13
Dung lượng	2,09 MB