MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Giúp HS: - Thấy được nghệ thuật miêu tả diễn biến tâm trạng của các nhân vật trong văn bản, rút ra được bài học về lịng yêu thương con người.. CHUẨN BỊ: - GV: SGK, SGV
Trang 1* NS : 8/04/11 * ND : 13/04/11 * TIẾT: 161 *
(Trích)
Guy-đơ Mô-pa-xăng
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Giúp HS:
- Thấy được nghệ thuật miêu tả diễn biến tâm trạng của các nhân vật trong văn bản, rút ra được bài học về lịng yêu thương con người.
- Trọng tâm:
1/ Kiến thức: Nỗi khổ của một đứa trẻ khơng cĩ bố và những ước mơ, những khao khát
của em.
2/ Kĩ năng:
- Đọc - hiểu một văn bản dịch thuộc thể loại tự sự.
- Phân tích diễn biến tâm lí của nhân vật.
- Nhận diện được những chi tiết miêu tả tâm trạng nhân vật trong một văn bản tự sự.
II CHUẨN BỊ:
- GV: SGK, SGV, STK, TLTK, ĐDDH,…
- HS: học bài cũ, nhớ lại những tác giả thuộc nhà văn Pháp và những văn bản truyện đã học; soạn bài theo hệ thống câu hỏi SGK,…
III.TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC H.Đ :
*Hđ1:-KTBC- GTBM:
1/ Em cĩ nhận xét gì về hồn cảnh sống và bức chân dung tự hoạ của Rơ-bin-xơn trong đoạn trích “Rơ-bin-xơn ngồi đảo hoang” ? Tinh thần của Rơ-bin-xơn thể hiện như thế nào qua hồn cảnh sống và bức chân dung tự hoạ đĩ đĩ?
2/ Nêu ý nghĩa của đoạn trích trên và liên hệ bản thân?
-GV g/t bài mới.
Cho Hs nhắc lại các văn bản đã học của cá nhà văn Pháp (lớp 6, 8) và chuyển vào bài mới (hoặc cho Hs xem các hình ảnh về sự dìu dắt, thương yêu của cha đối với con nêu ý nghĩa của tình phụ tử vào bài học)
*Hđ2: H/d t/h mục I.
-Hãy nêu sơ luợc về tác giả
Mơ-pa-xăng ?
- Chốt ý chính về tác giả như
trong sách chuẩn kiến thức, kĩ
năng (tr 194)
- Nêu xuất xứ của đoạn trích
được học?
- Tĩm tắt theo chú thích * (sgk/tr.142)
- Guy đơ Mơ-pa-xăng (1850- 1893)
Là nhà văn hiện thực nổi tiếng của nước Pháp Thành cơng trong lĩnh vực truyện ngắn Tác phẩm của ơng thường phản ánh sâu sắc nhiều phương diện của xã hội Pháp nửa cuối thế kỉ XIX (phê phán xã hội đương thời,
bênh vực những nạn nhân của xã hội).
- In trong “Tuyển tập truyện ngắn
I ĐỌC- HIỂU CHÚ THÍCH :
1/Tác giả:sgk
2/Tác phẩm: sgk
a Xuất xứ:
- In trong “Tuyển tập
truyện ngắn Pháp thế
kỉ XIX”.
TUẦN 33– BÀI 30– KẾT QUẢ CẦN ĐẠT (SGK/TRANG139)
Trang 2- Cho HS đọc phân vai các
nhân vật trong đoạn trích (chú
ý giọng điệu của Xi-mơng,
những dấu chấm lửng, )
- Cho Hs lưu ý 1 vài từ khĩ
trong chú thích SGK (3, 4, 5,
6, 10, 11)
- Tĩm tắt s/việc chính của
đ/trích?
- Ngơi kể của đ/trích?
*Hđ3:H/d t/h mục II.
- đĐ/trích cĩ mấy n/vật, ai là n/
v chính?
-Hãy nêu diễn biến của sự việc
(Nếu chia vb làm 4 phần theo
d/b thì em sẽ chia ntn và đặt
tiêu đề cho từng phần?)
- Đoạn trích cĩ những n/v nào?
Ai là n/v chính?
- Từ những sự việc đã tĩm tắt
trên, em cĩ nhận xét gì về hồn
cảnh của bé Xi-mơng (về cha
mẹ? Khi đi học? Cĩ ý định gì?
- Cho Hs đọc lại phần1
- Xi-mơng ra bờ sơng định tự
tử nhưng cĩ thực hiện ý định
ấy khơng ?Tại sao?
Pháp thế kỉ XIX” Đoạn trích nằm ở
phần giữa của truyện
- HS đọc theo phân vai (1 em dẫn chuyện, 1 em đọc vai Xi-mơng, 1 em đọc vai bác Phi-líp, 1 em đọc vai chị Blăng-sốt)
- HS đọc chú thích từ khĩ sgk
- Cậu bé Xi-mơng khoảng 7 - 8 tuổi,
lần đầu tiên đến trường Em bị lũ bạn chế giễu vì khơng cĩ bố Xi-mơng đã đánh nhau với những kẻ đã chế nhạo mình Nhưng em vơ cùng đau khổ vì
sự thật em khơng cĩ bố Xi-mơng ra
bờ sơng định tự tử Cảnh vật ở bờ sơng làm em nguơi ngoai đơi chút.
Nhưng nghĩ đến nhà, đến mẹ, em lại khĩc Một bác thợ rèn (Phi-líp) gặp,
an ủi và đưa em về nhà Phi-líp đã nhận làm bố của em Hơm sau, Xi-mơng đến trường, lũ bạn xấu giễu cợt nhưng Xi-mơng dám chống lại vì em
tự tin rằng mình cĩ bố là Phi-líp.
- Kể ở ngơi thứ 3
-HS nêu d/b theo bố cục 4 phần:
a Từ đầu đến “mà chỉ khóc hoài”:
Nỗi tuyệt vọng của Xi-mông
b “Bỗng 1 bàn tay”… một ông bố”:Xi –mông gặp bác Phi –líp
c “Hai bác cháu… bỏ đi rất nhanh”:
Bác Phi-líp đưa Xi-mông về nhà
d.Còn lại: Ngày hôm sau ở trường
-Các nhv có tên :Xi-mông, chị Blăng-sốt, bác Phi-líp Ngoài ra còn có những nhv mà t/g k0 đặt tên:các bạn của Xi-mông, các bác thợ rèn và
thầy giáo. > Xi-mơng là n/v chính
- Khơng cĩ bố
- Bị bạn bè trêu chọc, đánh
=> Đau khổ, muốn nhảy xuống sơng
cho chết đuối.
- Cảnh bờ sơng đẹp khiến Xi-mơng cảm thấy dễ chịu,khoan khối, quên đi chuyện đau buồn : Đuổi bắt nhái
- Đoạn trích nằm ở phần giữa của truyện
b Tĩm tắt đoạn trích:
3/ Từ khĩ: (3), (4), (5), (6), (10), (11)/ sgk.tr 143
4/ Ngơi kể : Kể ở ngơi thứ 3
II ĐỌC-HIỂU VĂN BẢN:
1/Diễn biến sự việc : được sắp xếp
theo bố cục 4 phần
2/Nhân vật Xi-mông:
a) Hồn cảnh:
- Khơng cĩ bố
- Bị bạn bè trêu chọc, đánh
=> Đau khổ, muốn
nhảy xuống sơng cho chết đuối.
Trang 3- Khi trò chơi kết thúc,
Xi-mông lại nghĩ đến điều gì?
- Nhận xét về mức độ tiếng
khóc của Xi-mông
- Qua đó em hiểu tâm trạng
của Xi-mông lúc này như thế
nào?
- Liên hệ giáo dục HS phải
cảm thông , yêu thương những
bạn có hoàn cảnh như
Xi-mông, không được trêu chọc
- Cho Hs lại phần2
- Khi gặp bác Phi-líp Xi-mông
trả lời bác Phi-líp trong trạng
thái như thế nào?
- Câu nói nào của Xi-mông
được nhắc lại nhiều lần?
- Từ đó em thấy Xi-mông có
tâm trạng như thế nào?
- Cho Hs lại phần 3
- Khi về nhà gặp mẹ, Xi-mông
có hành động gì?
- Xi-mông nói gì với bác
Phi-líp? Câu hỏi của em thể hiện
tâm trạng như thế nào?
- Khi bác Phi-líp nhận lời
làm bố, tâm trạng cậu bé ra
sao?
- Cho Hs lại phần 4
- Ngày hôm sau ở trường,
trước sự trêu chọc như thường
lệ của lũ bạn, thái độ của
Xi-mông có gì thay đổi so với
trước đây ? Tại sao có sự thay
đổi đó?
… mỉm cười
- Chợt nhớ đến nhà, đến mẹ, nỗi khổ tâm lại trở về… em lại khóc
+ Người rung lên + Cơn nức nở kéo đến dồn dập,
xốn xang, choáng ngợp…
( Mức độ tiếng khóc tăng dần)
=>Tâm trạng Xi-mông vô cùng đau
khổ, tuyệt vọng
- Tự do nêu ý kiến về sự cảm thông những hoàn cảnh như Xi-mông
- Mắt đẫm lệ, giọng nghẹn ngào, lời nói đứt quãng:
- Chúng nó đánh cháu… vì… cháu…
cháu… không có bố… không có bố
- Nói tiếp một cách khó khăn, giữa những tiếng nấc buồn tủi:
- Cháu… cháu không có bố.
Chúng nó đánh cháu… vì…
cháu… cháu… không có bố… không
có bố Cháu… cháu không có bố.
Tâm trạng buồn tủi, xấu hổ, bất lực
- Nhảy lên ôm cổ mẹ, oà khóc
- Nhắc lại ý định tự tử của mình vì không chịu được nỗi nhục không có bố
- Hỏi Phi-líp: Bác có muốn làm bố của
cháu không?
- Nói tiếp: Nếu bác không muốn, cháu
sẽ quay trở ra sông và lại nhảy xuống
=> Sự khát khao có bố nhất định phải được thực hiện
- Được bác Phi-líp nhận lời cậu bé hết buồn, tâm trạng hoàn toàn khuây khoả, vui sướng
- Khi lũ bạn trêu chọc: Xi-mông quát vào mặt nó những lời như ném một hòn đá…
- Khi chúng chế giễu Không trả lời Đưa con mắt thách thức => Xi-mông kiêu hãnh, tự tin khi
được bác Phi-líp nhận làm bố Người
bố đã cho em sức mạnh…
- Là một trong những cô gái đẹp nhất
b) Tâm trạng:
* Khi em ở ngoài bờ
sông:
đau khổ, tuyệt vọng
* Khi gặp Phi-líp:
buồn tủi, xấu hổ, bất lực
* Khi về nhà:
khát khao có bố
càng mãnh liệt, được
bác Phi-líp nhận lời :
vui sướng, hạnh phúc
* Ngày hôm sau ở trường:
kiêu hãnh, tự tin
Trang 4- Chị Blăng-sốt cĩ nhan sắc
như thế nào? Hồn cảnh của
chị?
- Qua hình ảnh ngơi nhà của
chị và thái độ của chị đối với
khách, em cĩ nhận xét gì về
phẩm chất của chị?
- Tìm những chi tiết miêu tả
thái độ, tâm trạng của
Blăng-sốt khi con ồ khĩc kể về việc
định chết đuối vì nỗi đau
khơng cĩ bố và khi con hỏi bác
Phi-líp:
Phi-líp:
“ Bác cĩ muốn làm bố cháu
khơng ?”
- Chân dung của bác Phi-líp
như thế nào?
Cho HS hoạt động nhĩm nhỏ
(3p)
* Nhĩm 1,2: Khi gặp Xi-mơng
- Cử chỉ, hành động, lời nĩi
của bác Phi-líp?
- Cử chỉ, hành động, lời nĩi
ấy cho thấy bác Phi-líp dành
cho Xi-mơng tình cảm như thế
nào?
* Nhĩm 3,4: Khi đưa
Xi-mơng về nhà
- Bác Phi-líp cĩ cử chỉ, hành
động như thế nào với em?
- Trên đường đi bác Phi-líp
đã cĩ suy nghĩ gì về
Blăng-sốt?
* Nhĩm 5,6: Khi gặp
Blăng-sốt: Đứng trước Blăng-sốt,
bác Phi-líp cĩ thái độ, cử chỉ
như thế nào? Tại sao?
trong vùng
- Từng lầm lỡ, khiến Xi-mơng trở thành đứa con khơng cĩ bố
- Sống gọn gàng, ngăn nắp, sạch sẽ
- Đứng đắn, nghiêm túc
* Khi con khĩc vì khơng cĩ bố:
- Đơi má đỏ bừng ngượng ngùng
- Cảm giác tê tái đau đớn
- Ơm con hơn lấy hơn để, nước mắt tuơn rơi thương con
* Khi con hỏi bác Phi-líp:
- Im lặng Khơng thể trả lời
- Hổ thẹn , lặng ngắt, quằn quại
Đau đớn, nhục nhã, khơng thể chịu
nổi
- Dựa tường, tay ơm ngực
=> Blăng-sốt là người phụ nữ đức hạnh, trĩt lỡ lầm do bị lừa dối
đáng thương, đáng được cảm thơng, chia sẻ
- Cao lớn, bàn tay chắc nịch
- Râu tĩc đen và quăn
=> Người đàn ơng khoẻ mạnh Người đàn ơng khoẻ mạnh
*Khi gặp Xi-mơng:
- Đặt bàn tay lên vai âu yếm
- Mỉm cười nhìn đầy nhân hậu thân thiện, trìu mến
- Động viên, an ủi: Người ta sẽ cho
cháu một ơng bố Cảm thơng,
thương Xi-mơng
* Khi đưa Xi-mơng về nhà:
- Mỉm cười dắt tay em Gần gũi như bố con , mở đường giải thốt cho Xi-mơng
- Nghĩ về Blăng-sốt: Đã lầm lỡ rất cĩ
thể lỡ lầm lần nữa Lúc đầu cĩ ý xem thường
* Khi gặp Blăng-sốt:
- Thái độ , cử chỉ: E dè, bỏ mũ, ấp úng, xúc động… Thay đổi ý nghĩ
về BLS : tơn trọng, khơng bỡn cợt
- Khi Xi-mơng đề nghị làm bố:
3/ Nhân vật Blăng-sốt:
- Hồn cảnh:
bị lừa dối cần được
cảm thơng…
- Phẩm chất:
đức hạnh, thương con hết mực.
4/Nhân vật Phi-líp:
Trang 5*Nhĩm 7,8: Trước lời đề nghị
của Xi-mơng, bác Phi-líp đã
làm gì? Đánh giá lời hứa của
bác Phi-líp? Căn cứ vào đâu
mà em cho là như vậy?
- Việc Phi-líp nhận làm bố của
Xi-mơng theo phán đốn của
em liệu cĩ trở thành hiện thực
khơng?
của bác Phi-líp
- Cho Hs khái quát lại những
thành cơng về nghệ thuật diễn
đạt của đ/trích (xây dựng tâm
lí các nhân vật, tình huống
truyện)
- Đặt trong bối cảnh xã hội cịn
nhiều người cĩ định kiến nằng
nề với những người phụ nữ cĩ
con ngồi giá thú, câu chuyện
cĩ ý nghĩa như thế nào?
*Hđ3: -Cho HS đọc ghi/ nhớ
-GV nhấn mạnh ghi/nhớ
+ Im lặng Xúc động vì qđịnh đột ngột
+ Cười, nhận lời Nửa đùa, nửa thật nhận lời
+Nhấc bổng em lên, Hơn vào hai má
Thương Xi-mơng, cảm mến BLS +Bỏ đi rất nhanh Muốn dành thời gian để BlS suy nghĩ
- Trong tác phẩm Mơ-pa-xăng đã để nhân vật Phi-líp ngỏ lời cầu hơn Blăng-sốt và trở thành người bố thực
sự của Xi-mơng…
Là người nhân hậu, giàu tình yêu thương con người Là người dũng cảm vượt qua những định kiến của xã hội.
* Diễn biến tâm lí các n/vật:
- Xi-mơng: buồn tủi, tuyệt vọng – ngạc
nhiên, vui mừng – tự tin, tràn ngập hạnh phúc.
- Chị Blăng-sốt: ngượng ngùng – đau
khổ – quằn quại hổ thẹn.
- Bác Phi-líp: ngạc nhiên – cảm thơng
– đùa cợt – nghiêm túc.
Truyện ca ngợi tình yêu thương, lịng nhân hậu của con người.
- Đọc và ghi nhớ nội dung Ghi nhớ
SGK
- Là người nhân hậu, giàu tình yêu thương con người.
- Là người dũng cảm vượt qua những định kiến của xã hội.
5 Nghệ thuật:
- Tác giả thành cơng trong nghệ thuật miêu
tả diễn biến tâm lí nhân vật thơng qua ngơn ngữ, hành động,
…
- Tình tiết truyện bất ngờ, hợp lí.
6 Ý nghĩa văn bản:
Truyện ca ngợi tình yêu thương, lịng nhân hậu của con người.
III.GHI NHỚ : (SGK/ trang 144)
IV/ CỦNG CỐ - HƯỚNG DẪN HS TỰ HỌC Ở NHÀ (4-5’)
1/ Củng cố:
CÂU 1: Hãy sắp xếp những n/dung sau đây theo đúng diễn biến của đoạn trích Bố của Xi-mơng ? A/ Phi-líp gặp Xi-mơng và nĩi sẽ cho em một ơng bố
B/ Xi-mơng đến trường và nĩi với các bạn cĩ bố là Phi-líp
C/ Phi-líp đưa Xi-mơng về nhà trả cho chị Blăng-sốt và nhận làm bố
D/ Xi-mơng buồn chán, tuyệt vọng và lang thang ra bờ sơng
Đáp án: D - A - C - B
CÂU 2: Nội dung tư tưởng nổi bật của đoạn trích Bố của Xi-mơng là gì ?
A/ Cảm thương cho những đứa trẻ sống lang thang, cơ nhỡ
B/ Đồng cảm với nỗi khổ của những người phụ nữ lầm lỡ
C/ Ca ngợi tình yêu thương giữa con người với con người Đáp án: C
D/ Tố cáo thĩi vơ tâm trong xã hội
2/ Hướng dẫn HS học ở nhà:
- Kể tĩm tắt lại câu chuyện
- Phân tích diễn biến tâm lí của các nhân vật trong đoạn trích Bố của Xi-mơng
Trang 6- - Soạn bàiSoạn bài : Ôn tập về truyện (Lập bảng thống kê; trả lời các câu hỏi trong SGK)./.