Về kiến thức: - Nắm được đặc điểm nổi bật của địa hình Việt Nam: đồi núi chiếm phần lơn diện tích lãnh thổ nhưng chủ yếu là đồi núi thấp.. - Hiểu được sự phân hoá của địa hình đồi núi ở
Trang 1Người soạn : Giàng A Tạng
Ngày soạn: / / / Ngày dạy:
ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA TỰ NHIÊN BÀI 6: ĐẤT NƯỚC NHIỀU ĐỒI NÚI
I: MỤC TIÊU CỦA BÀI HỌC
Sau bài học, học sinh cần:
1 Về kiến thức:
- Nắm được đặc điểm nổi bật của địa hình Việt Nam: đồi núi chiếm phần lơn diện tích lãnh thổ nhưng chủ yếu là đồi núi thấp
- Hiểu được sự phân hoá của địa hình đồi núi ở Việt Nam, đặc điểm của mỗi khu vực địa hình và sự khác nhau giữa các khu vực đồi núi
- Phân tích được ảnh hưởng của đăc điểm địa hình đến cảnh quan tự nhiên và sự phát triển kinh tế - xã hội
2 Kỹ năng:
- Đọc và khai thác được kiến thức trong bản đồ
3 Thái độ:
- Hăng hái phát biểu xây dựng bài
II THIẾT BỊ DẠY HỌC:
- Bản đồ Địa lí tự nhiên Việt Nam treo tường
- Atlat Địa lí tự nhiên
- Tranh, ảnh về cảnh quan các vùng địa hình đồi núi của đất nước
III HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
1 Ổn định tổ chức:
2 Kiểm tra bài cũ:
Câu hỏi:
Câu 1: Nêu đặc điểm của giai đoạn Cổ kiến tạo trong lịch sử hình thành và phát triển lãnh thổ nước ta?
Câu 2: Tim các dẫn chứng để khẳng định giai đoạn Tân kiến tạo vẫn còn đang tiếp diễn ở nước ta cho đến tận ngày nay?
3 Nội dung bài mới:
Mở bài: Ở những bài học trước, chúng ta đã tìm hiểu xong về đặc điểm vị trí địa lí và lịch sử phát triển của lãnh thổ nước ta Phần tiếp theo, thầy trò chúng ta sẽ đi tìm hiểu
về các đặc điểm chung của tự nhiên Việt Nam, đó là: đất nước nhiều đồi núi, thiên nhiên chịu ảnh hưởng sâu sắc của biển, thiên nhiên nhiệt đới ẩm gió mùa và thiên nhiên có sự phân hoá đa dạng Trong bài học ngày hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau đi tìm hiểu đặc điểm đầu tiên của tự nhiên Việt Nam, đó là: đất nước nhiều đồi núi
Trang 2Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung bài học
CH
HS
CH
HS
GV
CH
HS
CH
Hoạt động 1: Cá nhân/cả lớp
Dựa vào kiến thức đã học và hình 6(SGK-trang
31), hãy nhận xét về đặc điểm địa hình Việt
Nam?
Có 4 đặc điểm chính:
- địa hình đồi núi chiếm phần lớn diện
tích nhưng chủ yếu là đồi núi thấp
- Cấu trúc địa hình nước ta khá đa dạng
- Địa hình của nhiệt đới ẩm gió mùa
- Địa chiu nhiều tác động của con người
Dựa vào nội dung trong SGK kết hợp với
hình 6, em hãy chứng minh: địa hình đồi núi
chiếm phần lớn lãnh thổ nước ta nhưng chủ
yếu là đòi núi thấp?
Trả lời: =>
Nguyên nhân làm cho phần lớn diện tích
nước ta chủ yếu là đồi núi là do địa hình
nước ta chiu tác động mạnh mẽ bởi hai giai
đoạn tạo núi là: Cổ kiến tạo và Tân kiến tạo
Hãy cho biết ảnh hưởng của địa hình nhiều
đồi núi mang đến cho nước ta?
+; Phong phú nguồn tài nguyên khoáng sản,
tài nguyên rừng, phát trển chăn nuôi gia súc,
thuỷ điện, du lịch…
+; Thường xuyên xảy ra sạt lở, hiện tượng
xói mòn đất … gây trở ngại cho giao thông
và phát truển kinh tế
Dựa vào kiến thức đã học, em hãy phân tích
tác động của Tân kiến tạo đối với địa hình
1.Đặc điểm chung của địa hình
a) Địa hình đồi núi chiếm phần lớn diện tích nhưng chủ yếu là đồi núi thấp
- Đồi núi chiếm 3/4 diện tích, dồng bằng chỉ 1/4
- Đồng bằng và đồi núi thấp < 1000m chiếm 85%, núi cao > 2000m chỉ chiếm 1%
b) Cấu trúc địa hình nước
ta khá đa dạng
Trang 3CH
HS
CH
HS
CH
HS
CH
HS
CH
HS
Việt Nam?
Trả lời:
Quan sát hình 6 SGK, em hãy phân tích sự
phân hoá của địa hình nước ta theo chiều
tây bắc – đông nam?
+; Phía tây bắc là các núi cao đồ sộ
+; Phần trung tâm là vùng trung du và đồi
núi thấp
+; Phía đông là các dải đồng bằng ven biển
Căn cứ vào hình 6 SGK, em hãy nhận xét
hướng nghiêng của địa hình nước ta?
Trả lời:
(Yêu cầu HS lên bảng) Em hãy chỉ trên bản
đồ một số dãy núi chạy theo hướng tây bắc
– đông nam và hướng vòng cung?
- Theo hướng tây bắc – đông nam có các
dãy: Hoàng Liên Sơn, Trường Sơn Bắc, Trường Sơn Nam …
- Theo hướng vòng cung có các dãy: song
Gâm, Ngân Sơn, Bắc Sơn, Đông Triều
Hãy nêu những biển hiện của địa hình nhiệt đới
ẩm gió mùa?
- Ở vùng đồi núi: +; Quá trình phong hoá
diễn ra mạnh
+;Hiện tượng nước mưa
hoà tan đá vôi tạo nên các dạng địa hình
cacxtơ
- Ở đồng bằng quá trình bồi lắng phù sa
diễn ra mạnh
Em hãy lấy ví dụ chứng minh tác động của
con người tới địa hình nước ta?
- Con người qua quá trình hoạt đông kinh
tế như: làm đường giao thông, khai thác
- Địa hình nước ta được vận động Tân kiến tạo làm trẻ hoá lại và có tính chất phân bậc rõ rệt
- Địa hình thấp dần từ tây bắc xuống đông nam
- Cấu trúc địa hình nước
ta gồm 2 hướng chính: +; Hướng tây băc – đông nam
+; Hướng vòng cung
c) Địa hình của vùng nhiệt đới ẩm gió mùa
d) Địa hình chịu tác động mạnh mẽ của con người
Trang 4HS
GV
đá … đã góp phần phá huỷ địa hình
- Con người tạo ra nhiều dạng địa hình
nhân tạo như: đê, đập, hồ chứa nước, hầm mỏ, các công trình kiến trúc…
Hoạt động 2: Nhóm/cả lớp
Dựa vào nội dung trong SGK, em hãy cho biết:
địa hình đồi núi nước ta chia thành những vùng
nào?
- 4 vùng:
+; Đông Bắc
+; Tây Bắc
+; Trường Sơn Bắc
+; Trường Sơn Nam
Bước 1: Chia lớp thành 5 nhóm và giao
nhiệm vụ cho mỗi nhóm, các nhóm làm việc
trong vòng 5 phút:
Nhóm 1: Tìm hiểu vùng Đông Bắc (theo
phiếu học tập số 1)
Nhóm 2: Tìm hiểu vùng Tây Bắc (theo
phiếu học tập số 2)
Nhóm 3: Tìm hiểu vùng Bắc Trường Sơn
(theo phiếu học tập số 3)
Nhóm 4: Tìm hiểu vùng Nam Trường Sơn
(theo phiếu học tập số 4)
Bướn 2: Sau thời gian làm việc, mời đại
diện các nhóm lên trình bày
2 Các khu vực địa hình a) Khu vực đồi núi
4 Củng cố và dặn dò:
- Củng cố:
Câu1: Đặc điểm chung của địa hình nước ta là:
a Địa hình đồi núi chiếm phần lớn diện tích nhưng chủ yếu là đồi núi thấp
b Cấu trúc địa hình nước ta khá đa dạng
c Địa hình của vùng nhiệt đơi ẩm gió mua và chịu tác động manh mẽ của con người
d Tất các đáp án trên
Câu 2: Khu vực địa hình đồi núi nước ta chia thành mấy vùng?
a 2 vùng b 3 vùng
c 4 vùng d 5 vùng
Trang 5Câu 3: Khu vực có địa hình cao nhất nước ta là:
a Tây Bắc b Đông Bắc
c Bắc Trường Sơn d Tây Nguyên
Câu 4:Hãy ghép đôi các vùng địa hình ở cột bên trái phù hợp với đặc điểm ở cột bên phải:
A Địa hình cao nhất nước ta, các dãy núi chạy
theo hướng tây bắc – đông nam
B Gồm các khối núi và cao nguyên xếp tầng
C Gồm các cánh cung mở về phía bắc và phía
đông
D Gồm các dãy núi chạy song song và sole
theo hướng tây bắc – đông nam
- Dặn dò:
+; Về nhà học bài cũ
+; Trả lời câu hỏi cuối bài
+; nghiên cứu trước bài 7: Đất nước nhiều đòi núi (tiếp theo)
VI PHỤ LỤC PHIẾU HỌC TẬP:
+; Nhóm 1:
Đông Bắc
+; Nhóm 2:
1.Vùng núi Đông Bắc
2.Vùng núi Tây Bắc
3 Vùng núi Trường Sơn Bắc
4 Vùng núi Trường Sơn Nam
Trang 6Đặc điểm Giới hạn Hướng núi Cấu trúc Ảnh hưởng
Tây Bắc
+; Nhóm 3:
Trường Sơn
Bắc
+; Nhóm 4:
Trường Sơn
Nam