CÁN CÂN THANH TOÁNCán cân thanh toán ghi chép toàn bộ giao dịch của cư dân một nước với cư dân các nước khác trên thế giới trong một thời kỳ Đối tượng giao dịch : hàng hóa, dịch vụ,
Trang 1NỀN KINH TẾ MỞ Trương Quang Hùng Bộ môn Kinh tế học
Trương Đại học Kinh tế TP
Hồ Chí Minh
Trang 2CÁN CÂN THANH TOÁN
G
M S
Trang 3CÁN CÂN THANH TOÁN
Cán cân thanh toán
ghi chép toàn bộ giao dịch của cư dân một nước với cư dân các nước khác trên thế giới trong một thời kỳ
Đối tượng giao dịch : hàng hóa, dịch vụ, tài sản thực, tài sản tài chính và các khoản chuyển giao
Giao dịch tạo ra các khoản thanh toán của cư dân một nước đến cư dân của các nước khác (luồng tiền ra hay khoản thực chi) và khoản thu nhập của cư dân một nước từ cư dân của các nước khác (luồng tiền vào hay khoản thực thu) của một nước.
Trang 4CÁN CÂN THANH TOÁN
Cán cân vãng lai
Ghi chép những giao dịch về hàng hóa, dịch vụ và các khoảnchuyển giao giữa một nước vớiø các nước khác trong một thời kỳ
Nó bao gồm
Cán cân thương mại hàng hóa và dịch vụ phi nhân tố
Xuất, nhập khẩu hàng hóa và dịch vụ (NX)
Thu nhập ròng (NIA)
Xuất, nhập khẩu dịch vụ nhân tố (thu nhập ròng từ việc cung ứng dịch vụ lao động và dịch vụ vốn)
Chuyển giao ròng (NTR)
Giao dịch một chiều hay chuyển tiền đơn phương ròng
Cán cân vãng lai bị ảnh hưởng bởi
Sự canh tranh (tỷ giá hối đoái thực)
Thu nhập trong nước và thu nhập nước ngoài
Trang 5CÁN CÂN THANH TOÁNMột số đồng nhất thức
Trang 6CÁN CÂN THANH TOÁN
Cán cân tài khoản vốn
Ghi chép những giao dịch tài sản thực và tài sản tài chính giữa
cư dân một nước với cư dân các nước khác trong một thời kỳ Các giao dịch này cũng làm phát sinh các luồng tiền vào ( thu nhập) và luồng tiền ra (thanh toán)
luồng vốn vào hay thu nhập khi cư dân trong nước bán tài sản cho cư dân của các nước khác ( FL)
luồng vốn ra hay thanh toán khi cư dân trong nước mua tài sản của các cư dân ở nước ngoài ( FA)
Sự linh động vốn hoàn hảo
Không có bất kỳ rào cản nào đối với luồng vốn quốc tế
Nhà đầu tư sẽ san bằng tỷ suất sinh lợi kỳ vọng đối với những tài sản ở những quốc gia khác nhau.
Trang 7CÁN CÂN THANH TOÁN
Cán cân vốn
Đầu tư trực tiếp
Cư dân trong nước mua/ bán tài sản thực (bất động sản) quốc tế
Đầu tư gián tiếp
Cư dân trong nước mua/ bán tài sản tài chính quốc tế như trái phiếu, cổ phiếu, các công cụ phái sinh
Tín dụng ngắn hạn
Vay/cho vay trong ngắn hạn của cư dân hay chính phủ trong nước
Sai số thống kê
Chênh lệch giữa phần ghi chép và thực tế
KA = FDI +FII + Dg+Dp +EO
Tài khoản vốn bị ảnh hưởng bởi
Lãi suất tương đối
Trang 8CÁN CÂN THANH TOÁN
Cán cân tổng thể
Cán cân vãng lai +Cán cân vốn
Cán cân tài trợ (bù đắp) chính thức
Thay đổi dự trữ ngoại hối
Vay của IMF/ngân hàng trung ương của các nước khác
BOP = (X-M)+NIA+NTR+ FDI +FII + Dg+Dp +EO+ OFR =0
Trang 9CÁN CÂN THANH TOÁN VIỆT NAM (TRIỆU USD)
Trang 10CÁN CÂN THANH TOÁN
Luồng ngoại tệ vào (thu nhập)
xuất khẩu hàng hóa và dịch vu
thu nhập từ đầu tư
chuyển giao từ nước ngoài
bán tài sản thực và tài sản tài chính
Luồng ngoại tệ ra (thanh toán)
nhập khẩu hàng hóa và dịch vụ
thanh toán cho đầu tư nước ngoài
chuyển giao ra nước ngòai
mua tài sản thực và tài sản tài chính
Luồng ngoại tệ ra = Luồng ngoại tệ vào
(X-M) + NIA + NTR + FDI +FII + Dg+Dp =0
Trang 11CÁN CÂN THANH TOÁN
Dưới chế độ tỷ giá cố định
Nghĩa vụ bảo đảm giá trị đồng tiền trong nước và duy trì khối
lượng dự trữ chính thức
Giảm khối lượng dự trữ chính thức được xem là thâm hụt trong cán cân thanh toán
(X-M) + NIA + NTR + FDI +FII + Dg+Dp +EO= FR
Dưới chế độ tỷ giá thả nổi
Thâm hụt trong cán cân thanh toán thường gán cho thâm hụt trong tài khoản vãng lai
Trang 12THỊ TRƯỜNG NGOẠI HỐI
Thị trường ngoại hối là thị trường quốc tế mà ở đó các đồng tiền được mua và bán
Đối tượng tham gia chủ yếu trên thị trường ngoại hối là các ngân hàng thương mại, các nhà xuất nhập khẩu, các nhà kinh doanh tiền tệ, các nhà đầu cơ…
Thị trường ngọai hối là thị trường liên ngân hàng quốc tế
Những giao dịch được tiến hàng ở các trung tâm giao dịch chính trên thế giới : London, NewYork, Tokyo, Frankfurt, và Singapore
Trang 13THỊ TRƯỜNG NGOẠI HỐI
Trang 14Các dạng thị trường ngoại hối
Thị trường giao ngay : các đồng tiền được mua và bán ngay tức thời
Thị trường kỳ hạn: các đồng tiền được mua, bán ở vào một thời điểm trong tương lai với tỷ giá được thỏa thuận trước
Thị trường quyền chọn: mua và bán quyềán được mua và bán ngọai tệ trong một khỏang thời gian vớiø tỷ giá được thỏa thuận trước
Trang 15THỊ TRƯỜNG NGOẠI HỐI
hối
Tự bảo hiểm
Kinh doanh chênh lệch giá
Đầu cơ
Trang 16TỶ GIÁ HỐI ĐỐI
Tỷ giá hối đoái danh nghĩa là giá tương đối của hai đồng tiền Trong bài giảng này, tỷ giá là giá ngoại tệ
Tỷ giá hối đoái thực phản ánh giá tương đối của rỗ hàng hoá giống nhau ở hai nước
=eP*/P
là tỷ giá thực, e là tỷ giá danh nghĩa, P, P* lần lượt là chỉ số giá trong nước và nước ngoài
Cạnh tranh quốc tế
Khả năng cạnh tranh quốc tế của hàng hóa của một nước phụ thuộc vào
Tỷ giá hối đoái danh nghĩa
Tỷ lệ lạm phát tương đối của hai quốc gia
Trang 17XÁC ĐỊNH TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI
Cung ngoại tệ
Lượng ngoại tệ được bán ra ứng với mức tỷ giá khác nhau.
Lượng cung ngoại tệ xuất phát từ hai nguồn:
Giá trị xuất khẩu
Bán tài sản và tài sản tài chính cho nước ngoài
Khi tỷ giá danh nghĩa tăng, lượng xuất khẩu tăng sự gia tăng lượng cung ngoại tệ
Trang 18XÁC ĐỊNH TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI
Cầu ngoại tệ
Lượng ngoại tệ cư dân một nước muốn mua cho hoạt động nhập khẩu hàng hóa và mua tài sản nước ngoài.
Lượng cầu ngoại tệ xuất phát từ hai nguồn :
Giá trị nhập khẩu.
Mua tài sản và tài sản tài chính của nước ngoài
Khi tỷ giá danh nghĩa tăng, lượng nhập khẩu giảm lượng cầu ngoại tệ giảm (các yếu tố khác không đổi)
Trang 19XÁC ĐỊNH TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI
Trang 20MÔ PHỎNG
Đầu tư trực tiếp nước ngoài tăng
Lượng nhập khẩu tăng
Lượng xuất khẩu
Lượng kiều hối giảm
Vay mượn nước ngoài tăng
Trang 21CHẾ ĐỘ TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI
Chế độ tỷ giá
Chế độ tỷ giá là cách mà chính phủ một nước quản lý đồng tiền của họ
Chế độ tỷ giá có liên quan chặt chẻ đến chính sách tiền tệ
Các loại chế độ tỷ giá
Chế độ tỷ giá hối đóai cố định truyền thống (Conventinal peg)
Cột đồng tiền vào một đồng tiền khác hay một rỗ các đồng tiền khác với một biên độ dao động cho phép rất nhỏ (1%)
Trang 22CHẾ ĐỘ TỶ GIÁ HỐI
ĐOÁI
Chế độ tỷ giá hối đoái cố định có thể điều chỉnh
Tỷ giá có thể được điều chỉnh một lượng nhỏ từng thời kỳ: Costa Rica, Bolivia (Crawling Peg)
Tỷ giá cho phép dao động xoay quanh giá trị trung tâm mà nó được điều chỉnh (Crawling bands)
Chế độ tỷ giá thả nổi có quản lý (Managed Float)
Chính phủ can thiệp nhằm đạt được mục tiêu kinh tế vĩ mô mà không thông báo trước lô trình điều chỉnh tỷ giá: India, Czech
Chế độ tỷ giá thả nổi (Dirty Float)
Can thiệp có giới hạn nhằm làm ôn hòa sự dao động của tỷ giá trên thị trường: Mỹ, Nhật Bản, Canada, Anh
Trang 23CHẾ ĐỘ TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI
Tỷ giá hối đoái cố định vận hành như thế nào?
Ngân hàng trung ương đưa ra tỷ giá cố định và cam kết thường
xuyên mua bán tiền theo một tỷ giá cố định
Đồng tiền ngân hàng trung ương sẵn sàng mua và bán được gọi là đồng tiền chuyển đổi
Can thiệp vào thị trường ngoại hối và mức cung tiền
Khi cán cân thanh toán thặng dư thừa ngoại tệ ngân hàng trung ương mua ngoại tệ để duy trì tỷ giá ổn định lượng dự trữ ngoại tệ và lượng cung tiền tăng
Khi cán cân thanh toán thâm hụt thiếu ngoại tệ ngân hàng
trung ương bán ngoại tệ để duy trì tỷ giá ổn định lượng dự trữ
ngoại tệ và lượng cung tiền giảm
Trang 24CHẾ ĐỘ TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI
Dự trữ ngoại tệ là số lượng ngoại tệ mà ngân hàng trung ương một nước nắm giữ
Trang 25CÂN BẰNG BÊN TRONG VÀ CÂN BẰNG BÊN NGOÀI
Cân bằng bên trong
Tình trạng khi tổng cầu bằng với mức sản lượng toàn dụng
Cân bằng bên ngoài
Tình trạng khi tài khoản vãng lai cân bằng
Trang 26CÂN BẰNG BÊN TRONG
VÀ BÊN NGOÀI
Tiết kiệm giảm, chính sách tài khóa và tiền tệ mở rộng
Suy thoái ở nước
ngoài, tỷ giá thực
tăng
Tiết kiệm tăng, chính
sách tài khóa và tiền
tệ thu hẹp
Trang 27MÔ HÌNH TRONG
NỀN KINH TẾ MỞ
Giả thiết
Giá cố định.
Nền kinh tế mở và nhỏ.
Luồng vốn tự do lưu chuyển hoàn toàn.
Lãi suất trong nước được quyết định bởi lãi suất thế giới
Trang 29EDM ESM
Trang 30CAÂN BAÈNG
r
Y IS
Trang 31MÔ PHỎNG
Dưới chế độ tỷ giá cố định
Chi tiêu tiêu dùng và đầu tư giảm
Cung tiền giảm
Lãi suất thế giới tăng
Phá giá
Dưới chế độ tỷ giá thả nổi
Chi tiêu tiêu dùng và đầu tư giảm
Cung tiền giảm
Lãi suất thế giới tăng
Trang 32CHÍNH SÁCH TÀI KHÓA
DƯỚI CHẾ ĐỘ TỶ GIÁ THẢ
Trang 33CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ
DƯỚI CHẾ ĐỘ TỶ GIÁ THẢ
Trang 34CHÍNH SÁCH TÀI KHÓA
DƯỚI CHẾ ĐỘ TỶ GIÁ CỐ
Trang 35CHÍNH SÁCH TIỀN TỆ
DƯỚI CHẾ ĐỘ TỶ GIÁ CỐ