đại cương văn học việt nam

Sự giao lưu văn hóa của nước ta bị cắt đứt khi ngoại bang xâm chiếm hầu hết đất nước từ vùng này đến vùng khác làm thuộc địa, nhưng dân tộc ta vẫn còn giữ bao nhiêu vết tích có ý nghĩa n

Nhóm 7:

Bùi Thị Kim Yến

Nguyễn Mộng TuyềnTrần Hồng Bảo YếnNguyễn Thanh Xuân Nguyễn Thị Mỹ

Hạnh

I Dựa trên cơ sở nào mà nói dân tộc ta tiếp nhận các yếu tố nước ngoài theo một phương hướng

nhất định, một quy luật? Nội

dung của quy luật ấy là gì?

Sự giao lưu văn hóa của nước ta bị cắt đứt khi ngoại bang xâm chiếm hầu hết đất nước từ vùng này đến vùng khác làm thuộc địa, nhưng dân tộc ta vẫn còn giữ bao nhiêu vết tích có ý nghĩa như: hội đua thuyền và các lễ hội, hình tượng con cóc gọi mưa, tục ăn trầu, tục ma chay, ca múa, âm nhạc…và nhất là ngôn ngữ.

Giao lưu văn hóa là sự di chuyển giữa các nền văn hóa

 Có sự tiếp xúc và trao đổi lẫn nhau trong quá trình vận động và phát triển văn hóa.

Đua thuyền ở hồ

Hoàn Kiếm ngày xưa

Đua thuyền ngày nay

Tục ăn trầu

Hơn 2000 năm trước -

đặt, cấm ngăn, hủy diệt

nhằm xóa nòi Việt biến

=>Đường lối giao lưu đúng đắn: tiếp nhận của người thời trước rồi chuyển hóa thành của mình trên cơ sở vốn dân tộc mình

Giai đoạn II của chế

độ PK: yếu tố mới từ

phương Tây đến (ý thức,

phương tiện và cả âm

mưu) Giao lưu mở rộng

mưu) Giao lưu mở rộng

nhưng cự tuyệt giao lưu

với phương Tây (cự tuyệt

mọi tiến hóa)

Thời kì nô lệ thực dân

mù quáng, cố chấp, tự cao khi không nhận giao lưu với phương Tây đã đưa nước ta đến mất nước

=>Sức chống áp đặt của

ta ngày càng mạnh lên; những người đi học

không phải ai cũng làm tay sai hết mà làm cách mạng chống lại chúng

Cách mạng tháng 8

trở đi: chiến tranh

làm trở ngại biết bao

về sự giao lưu

Từ 1945, sau hiệp

định Giơ-ne-vơ: chủ

yếu giao lưu với các

nước xã hội chủ nghĩa

Tiếp nhận văn hóa nước ngoài như thế nào, ý

kiến của Phạm Văn Đồng hồi đó rất có ý nghĩa:“Ta là

những người có tinh thần quốc tế vô sản Ta coi trọng tất cả những thành tựu của anh em, những gì tốt đẹp của anh em thì ta học tập, ta dùng nó, nhưng mà anh mang cái đó về anh nói rằng Việt Nam phải làm hoàn toàn như vậy là không đúng Dân tộc Việt Nam ta sau khi làm chủ cái vốn quí báu nhất của thế giới…dám sáng tạo theo đường lối dộc lập, tự chủ, độc đáo của mình thích hợp với sự nghiệp cách mệnh của mình, với phong độ của mình, như vậy mới đúng, mới có cống hiến“(1).

(1) Tổ quốc ta, nhân dân ta, sự nghiệp ta và người

nghệ sĩ, Phạm Văn Đồng, NXB Văn Học 1983

Nền văn hóa Đông Sơn - là cơ

sở cho sự hình thành bản lĩnh dân tộc độc đáo và bền vững.

GIAO LƯU

PHÁ T

Khó

chân chính (không áp đặt, cưỡng

bức)

có sáng tạo chân

chính

Sáng tạo chân chính là trên cơ sở nào khi

muốn sáng tạo tự chủ độc lập, độc đáo?

Cơ sở ấy là vốn dân tộc mình, bản lĩnh dân tộc với nhiều truyền thống lớn làm nên bản lĩnh ấy; tức

về tư tưởng thì tư tưởng yêu nước, nhân đạo, nhân văn; về văn chương thì vốn ngôn ngữ, vốn văn chương dân tộc, vốn thẩm mĩ đã sẵn có cơ sở

ấy sẽ chuyển hóa cái ngoại lai thành cái cuả mình Và cuối cùng là nhằm đáp ứng sự nghiệp của dân tộc mình, tức cuộc sống của đất nước

mình, của nhân dân mình

Tóm lại, nhận là sáng tạo, trên

cơ sở cái vốn dân tộc mà

chuyển hóa nhằm làm lợi cho đời sống của dân tôc, nhân dân.

Tam Giáo là chữ từ Phật Giáo, Khổng Giáo và Lão giáo: Phật Giáo từ Ấn Độ truyền sang (phía Tây Nam đưa lên), Còn Khổng giáo và Lão Giáo từ Trung Hoa truyền sang (phía bắc đi xuống) Dân tộc Việt Nam đã hài hòa 3 đạo nầy lại được thể hiện qua thái độ sống chứ không phải hòa chung

Phật, Khổng và Lão với nhau

Đạo Khổng, Đạo Lão và Đạo Phật đều có khác nhau về quan điểm nhưng cùng ý hướng vào mục đích chung, bởi thế chúng có thể bổ túc cho nhau thành một thế giới quan đầy đủ về 3 phương diện của con người: ý chí, tình cảm và lý trí tức là

Chân Thiện Mỹ

Tịnh độ tâm cũng chú trọng tụng kinh niệm

phật, cầu Phật, cầu tiên giúp đỡ cứu vớt.

 Giáo lí của Phật, tư tưởng của Lão Tử,

Trang Tử được giới trí thức hâm mộ.

Giác ngộ cái tâm là thành Phật, Phật ở ngay

trong tâm.

Đối với việc đời, nhiệm vụ gánh vác thì làm hết mình nhưng không hề gắn mình với công lao,

danh vọng => đó là tinh thần vô ngã của Phật tử

Vd : Ngô Chân Lưu tức Khuông Viêc đại sư (Khuông Việc: Khuông phò giúp lập nước Việt)

Các đạo sĩ như Vạn Hạnh, Từ Đạo Hạnh cũng có tên tuổi

Hệ quả:

phật bao trùm hết thảy chúng sinh đã để lại những lời xúc động từ trái tim mênh mông

ngục lúc trời đang rét to, cũng như trong

Nước cần thì chữ hiếu nhập vào chữ trung - thường là lúc phải cứu nước Lúc chiến tranh, việc đi đánh giặc là thực hiện chữ hiếu lồng trong chữ trung - đấy là trung với nước Chủ tịch Hồ Chí Minh có câu "Bộ đội ta trung với nước, hiếu với dân", ý là mở rộng chữ hiếu không chỉ với nhà mà cả với dân Trung và hiếu của Việt Nam quả có khác với đạo Nho.

Tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh không có nhiều tác phẩm lớn về đạo đức, nhưng qua những bài viết, bài nói và

những việc làm cụ thể của Người đã thể hiện những quan điểm cơ bản, toàn diện, sâu sắc về vai trò, nội dung và

những nguyên tắc xây dựng đạo đức mới - đạo đức cách mạng.

Trong suốt quá trình xây dựng Ðảng, lãnh đạo cách mạng, Bác thường xuyên quan tâm tới việc nâng cao tinh thần trung, hiếu ở mỗi người dân Việt Nam yêu nước nói chung, cán bộ, đảng viên nói riêng, và đòi hỏi họ phải luôn ghi sâu trong lòng những chữ "trung với nước, hiếu với dân"

Chủ nghĩa Mác -

Lênin

mặt trời soi sáng con

đường giải phóng dân tộc

ta

xóa bỏ được cái nghèo nàn lạc hậu mà tiến lên kỉ nguyên dân giàu nước mạnh, xã hội công

bằng, văn minh

kim chỉ nam

Trung hiếu trong tam cương có sự chuển hóa Nho giáo không nói tới nước với nghĩa là một quốc gia Chữ trung trong Nho giáo là trung với vua

cụ thể là một lãnh chúa

Văn Lang - Âu Lạc của ta là một nước hẳn hoi

Có trung với nước trước khi có trung với vua

(thời cộng đồng).

Đến khi có chính quyền phong kiến tự chủ, chữ trung với vua mới được đưa vào nhưng vẫn kèm theo một số điều kiện: người ta trung với vua là khi vua lo nước chăm dân; vua không đáp ứng điều đó, người ta không trung với vua mà quay ra trung với

nước

Các hệ tư tưởng nước ngoài đi vào nước ta đều

biến đổi thích nghi với những tư tưởng: yêu nước, nhân đạo, nhân văn Phật, Đạo , Nho đều vậy Điều đó thể hiện trong thực tiễn đời sống

và trong văn chương => làm phong phú

thêm, tốt đẹp thêm các cơ sở tư tưởng Việt

Nam.

CÁM ƠN CÔ VÀ CÁC BẠN ĐÃ LẮNG NGHE