Bài giảng ngữ văn 9 bài bến quê

BẾN QUÊ TRÍCH NGUYỄN MINH CHÂUTiết 136+137 Đọc - Hiểu văn bản I-Đọc - Chú thích: II-Đọc -Tìm hiểu văn bản: 1-Tìm hiểu khái quát văn bản : 2-Tìm hiểu chi tiết văn bản : NHÂN VẬT NHĨ a

Trang 1

Nguyễn Minh Châu

Trang 2

BÀI 27 VĂN BẢN

BẾN QUÊ

(TRÍCH ) NGUYỄN MINH CHÂU

Đọc - Hiểu văn bản

I-Đọc - Chú thích:

1-Đọc- tóm tắt:

-?- Hãy nêu cách đọc văn bản

a/Chú thích ()

*Tác giả:

b/Các chú thích khác: đặc biệt chú ý các chú thích 3; 5; 7

-?-Đọc các chú thích còn

lại và nhận xét ?

-Là một cây bút văn xuôi tiêu biểu của nền văn học thời kì kháng chiến chống Mĩ.

-N ă m 2000, đ ư ợ c Nh à n ư ớ c truy t ặ ng gi ải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật

Trang 3

BẾN QUÊ

(TRÍCH )

NGUYỄN MINH CHÂU

Tiết 136+137

1-Đọc:

-?- Hãy xác định thể loại ,

phương thức biểu đạt và bố

*Tác giả:

-?- Hãy xác định nhân vật

chính của truyện?

*Tác phẩm:

II-Đọc -Tìm hiểu văn bản:

1-Tìm hiểu khái quát văn bản:

-Thể loại:

-Phương thức biểu đạt:

-Bố cục:

2-Tìm hiểu chi tiết văn bản:

NHÂN VẬT NHĨ

Trang 4

BẾN QUÊ

(TRÍCH ) NGUYỄN MINH CHÂU

Tiết 136+137

NHÂN VẬT NHĨ

a/ Hoàn cảnh đặc biệt của Nhĩ đã tạo nên một chuỗi nghịch lí:

-?-Quan sát tranh và cho biết tranh minh hoạ

cho chi tiết nào trong văn bản ?

Trang 5

BẾN QUÊ

(TRÍCH )

NGUYỄN MINH CHÂUTiết 136+137

1-Tìm hiểu khái quát văn bản : 2-Tìm hiểu chi tiết văn bản : NHÂN VẬT NHĨ a/ Hoàn cảnh đặc biệt của Nhĩ đã tạo nên một chuỗi nghịch lí :

-?-Đọc [I] và cho biết chuỗi

nghịch lí mà nhân vật Nhĩ

gặp phải là những gì ?

+Căn bệnh hiểm nghèo khiến Nhĩ gần như tê liệt toàn thân; mọi hoạt động

sinh hoạt của anh đều phải dựa vào người khác mà chủ yếu là vợ anh -Liên +Nhĩ làm công việc đã cho anh có điều kiện đi hầu khắp mọi nơi trên thế giới nhưng cuối đời lại bị cột chặt trên giường bệnh hàng năm trời nay.

+Nhờ vào bọn trẻ hàng xóm và qua khung cửa sổ Nhĩ đã phát hiện ra vẻ đẹp lạ lùng của cái bãi bồi bên kia sông, nhưng anh lại không bao giờ có thể đặt chân đến đó được, dù nó ở rất gần anh

+Nhĩ nhờ cậu con trai thực hiện giúp mình cái niềm khao khát đó nhưng cậu con trai anh lại để lỡ chuyến đò duy nhất trong ngày.

Trang 6

BẾN QUÊ

(TRÍCH )

Tiết 136+137

NHÂN VẬT NHĨ a/ Hoàn cảnh đặc biệt của Nhĩ đã tạo nên một chuỗi nghịch lí:

-?-H ã y đ ọ c th ầ m đ o ạ n ti ếp

theo, kết hợp với đoạn I, trao

đổi và thảo luận câu hỏi số 2

trong SGK/107 (trong thời gian

10’)

b/ Những cảm xúc, suy nghĩ và khát khao của Nhĩ.

Cảnh vật có từ lâu mà như mới thấy lần đầu

-?-Ta đánh giá được điều gì

qua c ả m nh ậ n c ủ a Nh ĩ v ề

c ả nh s ắ c thi ê n nhi ê n trong

buổi sáng đầu thu?

-?-Nh ĩ đ ã c ả m nh ậ n đ ư ợc

những gì ở Liên ? -Cảm nhận được ở Liên tất cả tình yêu

th ư ơ ng, s ự t ầ n t ả o, đ ứ c hi sinh c ủ a v ợ

<=>nơi nương tựa của con người ta lúc cuối đời là gia đình.

Trang 7

BẾN QUÊ

(TRÍCH )

NGUYỄN MINH CHÂUTiết 136+137

1-Tìm hiểu khái quát văn bản : 2-Tìm hiểu chi tiết văn bản : Nhân vật Nhĩ

a/ Hoàn cảnh đặc biệt của Nhĩ đã tạo nên một chuỗi nghịch lí :

b/ Những cảm xúc , suy nghĩ và khát khao của Nhĩ

- Cảm nhận của Nhĩ về cảnh sắc thiên nhiên trong buổi sáng đầu thu :

-?-Vì sao Nh ĩ lại khao kh át

được đặt chân lên bãi bồi bên

kia s ô ng ?(th ả o lu ậ n theo

nhóm 2 bàn trong 3’)

-?-Nhĩ đã nhờ con trai sang

s ô ng đ ặ t ch â n l ê n b ã i b ồi

giúp anh , nhưng anh con trai

lại sa vào đám chơi phá cờ

thế đã nói lên điều gì?

-Cảm nhận được tất cả tình yêu thương, sự tần tảo, đức hi sinh của vợ <=>nơi nương tựa của con người ta lúc cuối đời là gia đình.

-?-Niềm khao khát của Nhĩ

là gì?

-Khao khát được đặt chân lên bãi bồi bên kia sông.

=> Đó chính là sự thức tỉnh về những giá trị bền vững, bình thường và sâu xa của cuộc sống

Trang 8

BẾN QUÊ

(TRÍCH )

Tiết 136+137

2-Tìm hiểu chi tiết văn bản: Nhân vật Nhĩ

b/ Những cảm xúc, suy nghĩ và khát khao của Nhĩ

- Cảm nhận của Nhĩ về cảnh sắc thiên nhiên trong buổi sáng đầu thu:

-?-Nh ĩ đ ã nh ờ con trai sang

sông đặt chân lên bãi bồi giúp

anh, nhưng anh con trai l ạ i sa

vào đám chơi phá cờ thế đã nói

lên điều gì?

-Cảm nhận được tất cả tình yêu thương, sự tần tảo, đức hi sinh của vợ <=>nơi nương tựa của con người ta lúc cuối đời là gia đình.

-Khao khát được đặt chân lên bãi bồi bên kia sông -Ước muốn thế hệ sau mình thực hiện niềm khao khát nhưng lại không tránh khỏi nghịch lí của cuộc đơì.

Trang 9

BẾN QUÊ

(TRÍCH )

Tiết 136+137 NGUYỄN MINH CHÂU

Nhân vật Nhĩ

b/ Những cảm xúc, suy nghĩ và khát khao của Nhĩ:

-?-Em hiểu gì về nhan đề

của văn bản “ Bến quê”?

-?- Hãy đọc đoạn kết bài

v à cho bi ế t t á c gi ả đ ã

miêu tả hành cuối cùng

của Nhĩ là gì? Đó là hành

đ ộ ng nh ư th ế n à o? ý

nghĩa khái quát của hành

động đó? (thảo luận theo

nhóm 2 bàn trong 5). c/Hành động cuối cùng của Nhĩ:

“Anh đang cố thu nhặt hết mọi sức lực cho

một người nào đó.”

=>Muốn thức tỉnh mọi người về những cái “vòng vèo, chùng chình”mà chúng ta đang sa vào

Trang 10

BẾN QUÊ

(TRÍCH )

b/ Những cảm xúc, suy nghĩ và khát khao của Nhĩ:

-?-Xây dựng nhân vật Nhĩ và

đ ặ t anh ta v à o nh ữ ng ho àn

c ả nh ng ị ch l í ấ y l à t á c gi ả

muốn gửi gắm điều gì đến với

bạn đọc?

c/Hành động cuối cùng của Nhĩ:

=>Tác giả muốn gửi gắm đến bạn đọc một nhận thức về cuộc đời: cuộc sống và số phận con người chứa đầy những điều bất thường; khái quát những qui luật, triết lí cuộc đời: “con người ta trên đường đời thật khó tránh khỏi những cái điều vòng vèo hoặc chùng chình” và mọi sự giàu

có lẫn mọi vẻ đẹp rất gần gũi như cái bãi bồi bên kia sông và người vợ tần tảo đảm đang, giàu đức hi sinh thì phải đến lúc này, khi sắp giã biệt cuộc đời mới nhận ra.

Trang 11

BẾN QUÊ

(TRÍCH )

Tiết 136+137

-?-Xây dựng nhân vật Nhĩ và

đ ặ t anh ta v à o nh ữ ng ho àn

c ả nh ng ị ch l í ấ y l à t á c gi ả

muốn lưu ý điều gì đến với

bạn đọc?

=>Tác giả muốn lưu ý đến một nhận thức về cuộc đời; khái quát những qui luật, triết lí cuộc đời.

-?-Qua việc tìm hiểu những suy

nghĩ, cảm xúc và khao khát của

nhân vật Nhĩ, hãy nhận xét cách

miêu tả tâm lí nh â n v ậ t c ủa

Nguy ễ n Minh Ch â u ở thi ên

truyện này?

*Ngòi bút miêu tả tâm lí của Nguyễn Minh Châu ở thiên truyện này rất tinh tế và thấm đượm tinh thần nhân đạo

Trang 12

BẾN QUÊ

(TRÍCH )

-?-Hãy nêu những đặc sắc

về nghệ thuật của văn bản

“Bến quê”?

*Những đặc điểm nghệ thuật của văn bản:

-Mọi hình ảnh đều mang hai lớp nghĩa.

-Đặt nhân vật vào tình huống có những nghịch lí của cuộc đời.

-Miêu tả tâm lí nhân vật hết sức tinh tế.

Trang 13

BẾN QUÊ

(TRÍCH )

Tiết 136+137

b/ Những cảm xúc, suy nghĩ và khát khao của Nhĩ c/Hành động cuối cùng của Nhĩ:

-?-Qua t ì m hi ể u v ă n b ả n em

thấy bài học cần ghi nhớ điều

gì?

*Những đặc điểm nghệ thuật của văn bản:

*Ghi nhớ :

-Truyện ngắn “Bến quê”của Nguyễn Minh Châu chứa đựng nhiều suy ngẫm, trải

nghiệm sâu sắc của nhà văn về con người và cuộc đời, thức tỉnh ở mọi người sự trân trọng những vẻ đẹp và giá trị bình dị, gần gũi của gia đình, của quê hương

-Nghệ thuật truyện nổi bật ở sự miêu tả tâm lí tinh tế, nhiều hình ảnh giàu tính biểu tượng, cách xây dựng tình huống, trần thuật theo dòng tâm trạng của nhân vật.

Trang 14

BẾN QUÊ

(TRÍCH )

b/ Những cảm xúc, suy nghĩ và khát khao của Nhĩ c/Hành động cuối cùng của Nhĩ :

*Ghi nhớ: SGK/108 III-Luyện tập:

1-Bài tập 1:

Bài tập 1: Đọc đoạn đầu của

truyện và nhận xét nghệ thuật

miêu tả thiên nhiên của tác

giả trong đoạn văn ấy.

Trang 15

BẾN QUÊ

(TRÍCH )

b/ Những cảm xúc, suy nghĩ và khát khao của Nhĩ c/Hành động cuối cùng của Nhĩ:

*Ghi nhớ: SGK/

III-Luyện tập:

1-Bài tập 1:

2-Bài tập 2:

2-Bài tập 2: Nêu cảm nghĩ của em về đoạn

văn sau:

“Không khéo rồi thằng con trai anh lại trễ

mất chuyến đò trong ngày Nhĩ nghĩ một

cách buồn bã, con người ta trên đường đời

thật khó tránh khỏi được những cái điều

vòng vèo hoặc chùng chình, vả lại nó đã

thấy được cái gì đáng hấp dẫn ở bên kia

sông đâu? Hoạ chăng chỉ có anh đã từng

trải, đã từng in gót chân khắp mọi chân trời

xa lạ mới nhìn thấy hết sự giàu có lẫn mọi

vẻ đẹp của một cái bãi bồi sông Hồng ngay

bờ bên kia , cả trong những nét tiêu sơ, và

cái điều riêng anh khám phá thấy giống

như một niềm mê say pha lẫn với nỗi ân

hận đau đớn, lời lẽ không bao giờ giải

thích hết.”

Trang 16

BẾN QUÊ

(TRÍCH )

Tiết 136+137

1-Tìm hiểu khái quát văn bản :

2-Tìm hiểu chi tiết văn bản : Nhân vật Nhĩ

III-Luyện tập:

*Hướng dẫn học bài ở nhà và chuẩn bị bài sau

:.+Hoàn thành bài tập 2.

+Học thuộc phần ghi nhớ

+Soạn bài: “Ôn tập phần tiếng Việt” với những nội dung sau:

-Lập bảng tổng kết về khởi ngữ và các thành phần biệt lập -Lập bảng tổng kết về các phép liên kết đã học.

-Nghĩa tường minh và hàm ý

Định dạng
Số trang	16
Dung lượng	472,2 KB