MỤC TIÊU CẦN ĐẠT Thông qua các tài liệu ngôn ngữ thực tế, giúp học sinh hệ thống hoá lại các vấn đề đã học trong học kỳ 2 B.. GV: Đọc lại các bài: Khởi ngữ, thành phần biệt lập, liên kết
Trang 1Tiếng Việt
ÔN TẬP TIẾNG VIỆT LỚP 9
A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
Thông qua các tài liệu ngôn ngữ thực tế, giúp học sinh hệ thống hoá lại các vấn
đề đã học trong học kỳ 2
B CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1 GV: Đọc lại các bài: Khởi ngữ, thành phần biệt lập, liên kết câu và liên kết đoạn văn, nghĩa tường minh và hàm ý
Kẻ bảng tổng kết về khởi ngữ và các thành phần biệt lập, các phép liên kết đã học ( theo mẫu ) trên bảng phụ
2 HS: Nắm lại các bài ôn tập theo yêu cầu
Thực hiện các yêu cầu phần ôn tập
C CÁC BƯỚC LÊN LỚP
I Ổn định
II Kiểm tra bài cũ
1 Hãy viết các từ toàn dân tương ứng với các từ địa phương sau :
Nhắm, vô, trái, lui cui
2 Viết các từ toàn dân tương ứng với các từ địa phương sau :
Kêu, đũa bếp, trống hổng trống hảng, nắp III Bài mới :
1 Giới thiệu bài :
2 Tiến trình tổ chức các hoạt động
HOẠT ĐỘNG 1: Ôn tập khởi
ngữ và các thành phần biệt lập
-Yêu cầu học sinh đọc bài tập 1
mục I SGK/109 và thực hiện
trên bảng phụ ( GV có kẻ sẵn
mẫu )
Định hướng
a " Xây cái lăng ấy " : Khởi
ngữ
b " Dường như " Thành phần
tình thái
c " Những người con gái
như vậy " thành phần phụ
Học sinh đọc bài tập thực hiện trên bảng phụ
Lớp nhận xét
I.Khởi ngữ và các thành phần biệt lập: + Nhận xét vai trò của những từ ngữ trong câu
Trang 2d " Thưa ông " Thành phần gọi
- đáp
" Vất vã quá " thành phần cảm
thán
-Yêu cầu học sinh thực hiện bài
tập 2 mục I SGK/110
- GV chấm 2 em và giới thiệu
cho học sinh tham khảo đoạn
văn đã chuẩn bị :
"Bến quê " của Nguyễn Minh
Châu là một câu chuyện về cuộc
đời những nghịch lý không dễ
gì hoá giải? Hình như trong
cuộc sống hiện nay, chúng ta
cũng bắt gặp đâu đó một số
phận giống như nhân vật Nhĩ
trong truyện- Một con người đã
từng đi đây đi đó gần hết cuộc
đời đến khi vì một lý do nào đó
phải nằm một chỗ mới thấy hết
giá trị của tổ ấm gia đình- Cái
chân lý giản dị ấy , tiếc thay,
Nhĩ chỉ kịp nhận ra khi sắp lìa
khỏi cuộc đời Khi cái chết cận
kề anh mới bừng lên những
khát vọng đẹp đẽ: Yêu quí quê
hương " Bến quê " là câu
chuyện bàn về ý nghĩa của cuộc
sống, nhân vật " Nhĩ " là nhân
vật tư tưởng đã được hình tượng
hoá một cách tài hoa và có khả
năng gây xúc động mạnh cho
người đọc
+ Thành phần tình thái : Hình
như
+ Thành phần khởi ngữ : Cái
chân lý giản dị ấy, tiếc thay
HOẠT ĐỘNG 2 : Ôn tập liên
kết câu và liên kết đoạn văn
+ Yêu cầu học sinh đọc bài tập
1 và thực hiện
Học sinh làm trên vở bài tập
Học sinh lắng nghe
Học sinh đọc và thực hiện
+Viết đoạn văn ngắn theo yêu cầu của bài tập
II.Liên kết câu và liên kết đoạn văn
Trang 3Định hướng
a Nhưng, nhưng rồi, và : Phép
nối
b Cô bé - cô bé : Phép lặp
Cô bé nó : Phép thế
c " Bây giờ nửa! " -Thế :
Phép thế
+ Yêu cầu học sinh ghi kết quả
ở bài tập 1 và bảng tổng kết
theo mẫu trên bảng phụ
+ Yêu cầu học sinh đọc bài tập
3, xác định yêu cầu của bài tập
và thực hiện
-GV nhận xét kết luận
HOẠT ĐỘNG 3 : Ôn tập về
nghĩa tường minh và hàm ý
+ Yêu cầu học sinh đọc và làm
bài tập 1 mục II SGK/111
định hướng : Trong câu in đậm
ở cuối truyện, người ăn mày
muốn nói ( hàm ý ) với người
nhà giàu rằng " địa ngục là chỗ
của các ông " ( người nhà giàu )
+ Yêu cầu học sinh đọc bài tập
2 mục III SGK/111 và thực
hiện
Định hướng : Hàm ý các câu in
đậm
a Đội bóng huyện chơi không
hay
Cố ý vi phạm phương châm
quan hệ
b Tớ chưa báo cho Nam và
Tuấn
Cố ý vi phạm phương châm
về lượng
Học sinh theo dõi , nhận xét, bổ sung
Học sinh đọc, nêu yêu cầu của bài tập
Học sinh thực hiện
Lớp nhận xét
Học sinh thực hiện
Lớp nhận xét, bổ sung
Học sinh thực hiện
Lớp nhận xét, bổ sung
III.Nghĩa tường minh
và hàm ý
1 Nghĩa hàm ý câu in đậm ở cuối truyện: " địa ngục là chỗ của các ông " ( người nhà giàu )
2 Hàm ý các câu in đậm
a Đội bóng huyện chơi không hay
Người nói cố ý vi phạm phương châm quan hệ
b Tớ chưa báo cho Nam và Tuấn
người nói cố ý vi phạm phương châm về lượng
IV Dặn dò
- Về nhà xem lại các bài tập đã làm trên lớp để nắm vững lại lý thuyết
- Chuẩn bị bài : Luyện nói, nghị luận về đoạn thơ, bài thơ