Đàn ghi ta của LORCA

Hình tượng người nghệ sĩ tự do, cách tân Lorca trên nền văn hoá TBN 6 câu đầu: + Cảm nhận rất riêng của Thanh Thảo về tiếng đàn của Lor-ca : đó là những âm thanh tinh tế, mới mẻ, có hình

(Trích “Khối vuông rubic”)

- Tên khai sinh: Hồ Thành Công, sinh năm 1946.

- Quê: Mộ Đức, Quảng Ngãi.

I Tìm hiểu chung:

1 Tác giả:

- Thuộc lớp nhà văn mặc áo lính

- S áng tác: Nhiều thể loại nhưng đặc sắc nhất là thơ:

+ T/phẩm tiêu biểu : SGK 163

Những ngọn sóng mặt trời

Khối vuông

ru bích

Từ một đến một trăm

Viết về chiến tranh và hậu chiến thể hiện suy tư và

trăn trở về các vấn đề xã hội và thời đại

- Tên khai sinh: Hồ Thành Công, sinh năm 1946.

- Quê: Mộ Đức, Quảng Ngãi.

I Tìm hiểu chung:

1 Tác giả:

- Thuộc lớp nhà văn mặc áo lính

- S áng tác: Nhiều thể loại nhưng đặc sắc nhất là thơ:

+ T/phẩm tiêu biểu : SGK 163 + Đặc điểm thơ :

Là tiếng nói của người trí thức nhiều suy tư, trăn trở về cuộc sống.

luôn tìm tòi khám phá, sáng tạo, tìm cách biểu đạt mới qua hình thức câu thơ

tự do

a.Xuất xứ và hoàn cảnh sáng tác:

- Rút trong tập “Khối vuông ru bích” (xban 1985)

2 Tác phẩm:

Cấu trúc thơ

Cấu

trúc

ru-bich

Mô hình mở phá bỏ khuôn mẫu, giải phóng cảm xúc và tưởng tượng

a.Xuất xứ và hoàn cảnh sáng tác:

- Rút trong tập “Khối vuông ru bích” (xban 1985)

-> tên tập thơ là hình dung của t/g về c.trúc 1 b.thơ Đó là c.trúc mở, có

sự hỗn loạn ở bề mặt nhưng nhất quán ở bề sâu

- Nhan đề: Hình ảnh cây đàn ghi ta.

+ Nhạc cụ truyền thống, tiêu biểu cho đất nước và nền âm nhạc Tây Ban Nha + Biểu tượng cho nghệ thuật và tài năng của Lor – ca.

b Nhan đề và câu thơ đề từ:

- Câu thơ đề từ: “Khi tôi chết hãy chôn tôi với cây đàn”

+ Thể hiện sự gắn bó máu thịt giữa Lorca với nền âm nhạc và nghệ thuật Tây Ban Nha.

+ Sự yêu mến, kính trọng, khâm phục của tác giả với bản sắc văn hoá của đất nước và con người Tây Ban Nha

C Bố cục:

- Đoạn 1 (6 dòng đầu): Hình ảnh người nghệ sĩ tự

do, cách tân Lor – ca trên cái nền chính trị và nghệ thuật Tây Ban Nha.

- Đoạn 2 (12 dòng tiếp theo): Lor – ca bị sát hại và nỗi xót xa về khát vọng cách tân còn dang dở

- Đoạn 3 (4 dòng tiếp theo): Niềm xót thương Lor – ca và tiếc nuối những cách tân của Lor – ca không

ai tiếp tục.

- Đoạn 4 (9 dòng cuối): Suy tư về sự giải thoát và giã từ của Lor – ca.

- Lor ca: một nghệ sĩ đa tài, một nhân

cách cao đẹp, một số phận oan khuất.

- Một thiên tài: nhà thơ, nhạc sĩ, nhà viết kịch, nhà hoạt động sân khấu người Tây Ban Nha - đại diện cho tinh thần

tự do và khát vọng cách tân nghệ thuật của thế kỷ XX.

- Lor ca: một nghệ sĩ đa tài, một nhân cách cao đẹp, một số phận oan khuất.

- Một nhân cách cao đẹp : nhà thơ hiện đại yêu nhạc dân gian, dùng tiếng đàn ghi ta để giãi bày nỗi đau buồn

và khát vọng yêu thương của nhân dân, dám dũng cảm đấu tranh với một nền chính trị độc tài, nền nghệ thuật già nua, bảo thủ.

- Lor ca: một nghệ sĩ đa tài, một nhân cách cao đẹp, một số phận oan khuất.

- Một số phận đầy oan khuất: kẻ thù tàn nhẫn lén thủ tiêu ông, nhiều người không hiểu hết sự hy sinh cao cả của ông

- Lor ca: một nghệ sĩ đa tài, một nhân cách cao đẹp, một số phận oan khuất.

Bản đồ nước Tây Ban Nha

QUỐC KỲ VÀ QUỐC HUY TÂY BAN NHA

Thủ đô Tây Ban Nha

Thủ đô Tây Ban Nha về đêm

Thánh đường Sagrada Familia – biểu tượng của đất nước Tây Ban Nha

Thánh đường Sagrada Familia – biểu tượng của đất nước Tây Ban Nha

Đất nước Tây Ban Nha

Bảo tàng Gugenhem

Đấu bò tót

Vũ nữ Di - gan

Hoa li la

Thiên tài âm nhạc Tây Ban Nha: Lor- ca

Lor- ca và nền âm nhạc Tây Ban Nha

Hoa Li la (Tử đinh hương)

1 Hình tượng người nghệ sĩ tự do, cách tân Lorca trên nền

văn hoá TBN (6 câu đầu):

+

Cảm nhận rất riêng của Thanh Thảo về tiếng đàn của Lor-ca : đó là những âm thanh tinh tế, mới mẻ, có hình khối, dường như tròn trịa, lúc hiện lúc tan, nhưng tan rồi lại hiện: mỏng manh nhưng không thể bị tiêu diệt ( thể hiện ước vọng đổi mới âm nhạc của Lorca )

1 Hình tượng người nghệ sĩ tự do, cách tân Lorca trên nền

văn hoá TBN (6 câu đầu):

- Hình ảnh so sánh mới mẻ:

II Đọc hiểu văn bản:

- Hình ảnh biểu tượng: áo choàng đỏ gắt

Hình ảnh biểu tượng: áo choàng đỏ gắt

1 Hình tượng người nghệ sĩ tự do, cách tân Lorca trên nền

văn hoá TBN (6 câu đầu):

- Hình ảnh so sánh mới mẻ:

II Đọc hiểu văn bản:

- Hình ảnh biểu tượng: áo choàng đỏ gắt

áo choàng đỏ gắt Hình ảnh gợi lên những đấu trường bò tót truyền thống của Tây Ban Nha

Gợi hình dung về một đấu trường đặc biệt Khát vọng dân chủ

Khát vọng cách tân nghệ thuật

Nền chính trị độc tài Nền nghệ thuật già nua

“Những tiếng đàn bọt nước

Tây Ban Nha áo choàng đỏ gắt

li-la li-la li-la

đi lang thang về miền đơn độc

vầng trăng chếnh choáng

trên yên ngựa mỏi mòn”

1 Hình tượng người nghệ sĩ tự do, cách tân Lorca trên nền

văn hoá TBN (6 câu đầu):

- Hình ảnh so sánh mới mẻ:

II Đọc hiểu văn bản:

- Hình ảnh biểu tượng: áo choàng đỏ gắt

- Hình ảnh người nghệ sĩ:

Nt: s/d từ láy gợi hình, biểu cảm, câu thơ ngắn- dài đan xen

+ thủ pháp nhân hoá



 người nghệ sĩ tự do, lãng tử nhưng cô độc

“Những tiếng đàn bọt nước

Tây Ban Nha áo choàng đỏ gắt

li-la li-la li-la

đi lang thang về miền đơn độc

với vầng trăng chếnh choáng

trên yên ngựa mỏi mòn”

1 Hình tượng người nghệ sĩ tự do, cách tân Lorca trên nền

văn hoá TBN (6 câu đầu):

- Hình ảnh so sánh mới mẻ:

II Đọc hiểu văn bản:

- Hình ảnh biểu tượng: áo choàng đỏ gắt

- Hình ảnh người nghệ sĩ: => Tóm lại, đoạn thơ là một

rubich thơ với những sắc màu khác nhau → làm nổi bật hình ảnh của Lor-ca, người nghệ sĩ tài hoa luôn ôm ấp khát vọng cách tân sáng tạo nghệ thuật và đấu tranh vì một nền dân chủ, nhưng lại rất cô đơn trên hành trình lý tưởng ấy.

- Tác giả khắc hoạ nhân vật giữa một không gian hoang dã đậm chất Tây Ban Nha

+ Nt đối lập:

hát nghêu ngao >< áo choàng bê bết đỏ

II Đọc hiểu văn bản:

2 (12 câu tiếp):

Tây Ban Nha

hát nghêu ngao

bỗng kinh hoàng

áo choàng bê bết đỏ

Lorca bị điệu về bãi bắn

chàng đi như người mộng du

* Cái chết bi phẫn của Lorca:

 Tiếng hát yêu đời, yêu tự do của người nghệ sĩ với bạo lực tàn ác của bọn phát xít, với hiện thực phũ phàng

- Trên cái nền ấy là hình ảnh Lorca: bị điệu về bãi bắn, đi như người mộng du

+ Nt: Đảo lộn trình tự miêu tả

hoán dụ + từ ngữ tăng cấp: “áo choàng / bê bết / đỏ” + so sánh “chàng đi

- Tác giả khắc hoạ nhân vật giữa một không gian hoang dã đậm chất Tây Ban Nha

II Đọc hiểu văn bản:

đi như người mộng du

* Cái chết bi phẫn của Lorca:

- Trên cái nền ấy là hình ảnh Lorca: bị

điệu về bãi bắn, đi như người mộng du

+ Nt: Đảo lộn trình tự miêu tả hoán dụ

từ ngữ tăng cấp

so sánh “chàng đi

-> Gợi cảnh Lorca bị hành hình đột ngột, bất ngờ nhấn mạnh đây là cái chết đẫm máu, h/a Lorca ngã xuống đã trở thành nỗi ám ảnh lớn, thường trực trong lòng t/g

Số phận bi thảm, bi kịch của người nghệ sĩ cách tân

trong thời đại bạo tàn

tiếng ghi ta nâu

bầu trời cô gái ấy

tiếng ghi ta lá xanh biết mấy

tiếng ghi ta tròn bọt nước vỡ tan tiếng ghi ta ròng ròng

máu chảy

II Đọc hiểu văn bản:

2 (12 câu tiếp):

Tiếng ghi ta

Nâu Màu quen thuộc của vỏ đàn ghi ta,

màu của đất, của quê hương Nỗi niềm hướng tới quê hương

Lá xanh Màu của sự sống tươi đẹp

Niềm tha thiết với cuộc sống

Tròn bọt nước vỡ tan Ròng ròng máu chảy Hình khối, dòng

Đau đớn

II Đọc hiểu văn bản:

2 (12 câu tiếp):

tiếng ghi ta nâu

bầu trời cô gái ấy

tiếng ghi ta lá xanh biết mấy

tiếng ghi ta tròn bọt nước vỡ

khi trầm tĩnh suy tư: tiếng ghi ta nâu,

khi thiết tha hi vọng: tiếng lá xanh

khi bàng hoàng tức tưởi:tiếng vỡ tan

khi đau đớn nghẹn ngào: tiếng ghi ta

ròng ròng máu chảy

 Đó cũng là âm thanh của dòng cảm xúc nơi tác giả: niềm căm phẫn, tiếc thương, chua xót trước cái chết đột ngột của người nghệ sĩ dân gian

II Đọc hiểu văn bản:

3 ( 4 câu tiếp): Niềm xót thương và tiếc nuối trước những cách

tân nghệ thuật của Lorca

không ai chôn cất tiếng đàn

tiếng đàn như cỏ mọc hoang

giọt nước mắt vầng

trăng long lanh trong

đáy giếng

- Lời khẳng định:“Không ai chôn cất tiếng đàn

tiếng đàn như cỏ mọc hoang”

Không ai hiểu được di chúc của Lorca.

+ Nt: Điệp từ, so sánh  Khẳng định sức sống bất diệt của tiếng đàn

“Khi tôi chết hãy chôn tôi với cây

đàn”

Lorca không muốn nhung ng ời đến sau bị

ảnh h ởng bởi ông mà không sáng tạo đ ợc cái riêng, cái mới nên đã dặn lại cần phải biết

II Đọc hiểu văn bản:

3 ( 4 câu tiếp): Niềm xót thương và tiếc nuối trước những cách

tân nghệ thuật của Lorca

không ai chôn cất tiếng đàn

tiếng đàn như cỏ mọc hoang

giọt nước mắt vầng

trăng long lanh trong

đáy giếng

- Lời khẳng định:“Không ai chôn cất tiếng đàn

tiếng đàn như cỏ mọc hoang”

→ Không ai hiểu được di chúc của Lorca.

=> Thanh Thảo thương vì tâm nguyện của Lor-ca không được thực hiện

+ Nt: Điệp từ, so sánh  Khẳng định sức sống bất diệt của tiếng đàn

- 2 câu cuối khổ thơ:

II Đọc hiểu văn bản:

3 ( 4 câu tiếp): Niềm xót thương và tiếc nuối trước những cách

tân nghệ thuật của Lorca

giọt nước mắt vầng trăng

long lanh trong

đáy giếng

- 2 câu cuối khổ thơ:

+ Những hình ảnh tượng trưng, đẹp và buồn, viết theo lối sắp đặt:

“giọt nước mắt vầng trăng

long lanh trong đáy giếng”

(vầng trăng nơi giếng nước như giọt nước mắt khổng lồ,

nước mắt sáng trong như vầng trăng bất tử)

+ Thanh Thảo đã để vầng trăng âm thầm tưởng niệm Lorca mãi mãi ( hay vầng trăng

ấy cũng chính là Lorca? )

Thanh Thảo vừa thương xót , nuối tiếc trước hành trình còn dang

dở vừa đồng cảm với Lorca.

Thanh Thảo đã bất tử hoá Lorca và cả những nỗi đau lòng của Lorca.

II Đọc hiểu văn bản:

3 ( 4 câu tiếp): Niềm xót thương và tiếc nuối trước những cách

tân nghệ thuật của Lorca

giọt nước mắt vầng trăng

long lanh trong

đáy giếng

- 2 câu cuối khổ thơ:

- 4 câu đầu: Là những hình ảnh ẩn dụ

 biểu tượng cho cuộc hành trình về cõi chết, sự nghiệt ngã của định mệnh

II Đọc hiểu văn bản:

4 ( 9 câu cuối ): Sự ra đi của Lorca

đường chỉ tay đã đứt

dòng sông rộng vô cùng

Lorca bơi sang ngang

trên chiếc ghi ta màu bạc

chàng ném lá bùa cô gái Di-gan

vào xoáy nước

 tượng trưng cho sự giải thoát, sự giã

từ trước những ràng buộc, hệ luỵ của trần gian

=> Với những động từ: “bơi, ném” ta có thể hình dung Lorc đã rất chủ độnglựa chọn con đường từ biệt cõi đời để đến thế giới bên kia để giải thoát cho

hậu thế khỏi cái bóng của mình

→Thanh Thảo thực sự hiểu và đồng cảm với lí tưởng của Lorca.

=> Sự tiếc thương hoà lẫn với sự mến mộ, tôn vinh, cảm phục, tri âm của nhà thơ

- Chuỗi âm “ li-la li-la li-la” tạo dư ba cho bài thơ, giống như phần nhạc đọng lại sau cùng ở mỗi bản nhạc khi lời đã dừng

II Đọc hiểu văn bản:

4 ( 9 câu cuối ): Sự ra đi của Lorca

đường chỉ tay đã đứt

dòng sông rộng vô cùng

Lorca bơi sang ngang

trên chiếc ghi ta màu bạc

chàng ném lá bùa cô gái Di-gan

vào xoáy nước

chàng ném trái tim mình

vào lặng yên bất chợt

li – la li – la li – la

Nêu cảm nhận của em

về hình ảnh của LORCA được thể hiện qua bài thơ “Đàn ghi ta của

Lorca” của nhà thơ Thanh Thảo ?