- 1543: vua Charles V ra lệnh khảo sát vùng eo hẹp nhất của vùng đất này để xây dựng kênh đào.. - 1/1/1880: bá tước người Pháp Ferdinand De Lesseps - người xây kênh đào Xuy-ê, bắt đầu xâ
Trang 2Giới thiệu về kênh đào Pa-
na-ma
Trang 3Một trong những
kì quan của thế giới hiện đại ???
Trang 4 Vị trí địa lí
Lịch sử
Đặc điểm hoạt động
Vai trò, ý nghĩa
Trang 51 Vị trí địa lí:
- Kênh đào Pa-na-ma bắt đầu từ vịnh Li-môn
(biển Ca-ri-bê).
- Toạ độ: 9°4′48″ Bắc, 79°40′48″ Tây
Trang 6- Kênh đào
Trang 7Con đường ngắn nhất!!!
Tuyến đường
biển “sống còn”
của thế giới!!!
Trang 8Kênh
đào
Pa-na-ma
Trang 92 Lịch sử:
→ Mở đường qua Pa-na-ma để chuyển hàng
hoá từ thuộc địa (Nam Mĩ) về mẫu quốc.
- 1543: vua Charles V ra lệnh khảo sát vùng eo hẹp nhất của vùng đất này để xây dựng kênh đào.
- Nhưng kế hoạch vượt quá khả năng “phá
sản”.
Hơn 3 thế kỉ sau
Trang 10- 1/1/1880: bá tước người Pháp Ferdinand De Lesseps - người xây kênh đào Xuy-ê, bắt đầu xây dựng một kênh đào ngang mực nước biển thông qua tỉnh Pa-na-ma.
cũng như sự thiếu kinh nghiệm kế hoạch lại bị
“phá sản”.
Ước tính có 22.000 công nhân đã chết
trong thời gian xây dựng.
Nhưng vẫn tiếp tục
Trang 11- 1904: thời Theodore Roosevelt (Mĩ), mua lại thiết
bị và phần đã đào của người Pháp tiếp tục công việc
Lực lượng lao động hơn 75.000 người, đầu
tư tài chính hơn 400 triệu đô-la.
Công trình cũng gặp rất nhiều khó khăn
nhưng đã được tháo gỡ.
thành dưới sự quản lí và vận hành của Mĩ
Carter-huỷ bỏ “Khu vực kênh đào đặc quyền của Mĩ”, chuyển nhượng dần cho Pa-na-ma.
Trang 12Bản đồ địa hình của khu vực
mà kênh đào này được xẻ ra
(được vẽ năm 1923).
Trang 13Công việc xây dựng trên đường xẻ Gaillard
(chụp năm 1904).
Trang 14- 12h trưa ngày 31/12/1999: Pa-na-ma đã tiếp
quản hoàn toàn kênh đào.
Theo Điều luật 19 ngày 11 tháng 7 năm 1997, Ban quản
lý Kênh đào Panama (ACP) là cơ quan trực thuộc chính phủ Panama, chỉ đạo bởi một Giám đốc và một Phó Giám đốc dưới sự kiểm soát của Hội đồng quản trị gồm 11 người ACP chịu trách nhiệm quản lý, vận hành, bảo dưỡng, nâng cấp và hiện đại hoá kênh đào, cũng như các hoạt động và dịch vụ kết nối với mục đích bảo đảm hoạt động an toàn, liên tục, có hiệu quả và đem lại lãi suất
- 7/9/1977: Pa-na-ma và Mĩ kí hiệp định Torrijos Carter-huỷ bỏ “Khu vực kênh đào đặc quyền của Mĩ”, chuyển nhượng dần cho Pa-na-ma.
Trang 163 Đặc điểm hoạt động:
- Kênh đào Pa-na-ma rộng 50 km , tổng chiều dài
khoảng 60 km(40 dặm) về sau đã được mở rộng
ra 80 km (50 dặm).
Trang 17- Kênh được cấu thành bởi:
hồ Gatun , đoạn cắt Culebra và
bộ ba âu tàu : Miraflores và Pedro Miguel ở phía Thái Bình dương, Gatun ở phía Đại Tây dương
Hồ
Ga-tun
Âu tàu Miaflores
Âu tàu Ga-tun
Đoạn cắt Culebra
Âu tàu Miguel
Trang 18tới mức chính của kênh đào.
Trang 19- Cửa ngăn
Ga-tun cao nhất trong ba cửa ngăn chính của kênh đào Cửa Gatun gồm ba bậc ,
mỗi bậc lại là
- Tàu lai dắt đẩy tàu vào cửa ngăn, sau đó đóng cửa và mở nước từ hồ Gatun xuống khi nước bằng với mực nước cửa ngăn kế tiếp thì lại mở cửa cho tàu đi tiếp
một cửa ngăn rộng 33,53m, dài 304m
Trang 20- Năm 1934: người ta ước tính rằng khả năng chuyên chở tối đa của nó là khoảng 80 triệu tấn một năm lưu thông của kênh đào này năm 2005
là khoảng 278,8 triệu tấn hàng hải
- Năm 2005: lưu thông của kênh đào này là khoảng 278,8 triệu tấn hàng hải
- Một con tàu trung bình sẽ mất khoảng 8 đến 10 giờ để đi qua kênh
- Hiện nay, kích thước lớn nhất của các tàu có thể qua kênh đào là: chiều rộng 32.3m, chiều dài 294.1m
Trang 22Dựa vào thuận lợi của vị trí địa lí
+ nhu cầu cấp thiết
Vai trò rất quan trọng
Trang 234.Lợi ích của kênh Pa-na-ma :
• Là con đ ờng ngắn nhất nối Thái Bình D ơng và Đại Tây D ơng
• Giảm c ớc phí vận chuyển, tăng khả năng cạnh tranh của hàng hoá
• Đẩy mạnh giao l u giữa các vùng thuộc châu á - Thái Bình D ơng với Hoa Kỳ, thúc đẩy kinh tế phát triển
Những tổn thất kinh tế khi kênh đào bị đóng cửa :
- Đố ớ i v i Panama:
•Mất nguồn thu nhập từ thuế hải quan
•Giao lưu trao đổi buụn bỏn với cỏc nước khỏc trờn thế giới khú khăn.
•Ảnh h ởng đến lợi ích to lớn của nền kinh tế Pa-na-ma
- Đố ớ i v i Hoa kỡ, cỏc n c ướ :
• Tổn thất lớn nhất đối với Hoa Kỳ vì kênh đào đã thực sự là một căn cứ th ơng mại và quân sự quan trọng của Hoa Kỳ ở Trung Mỹ
•Tăng chi phớ vận chuyển hàng húa.
•Kộm an toàn hơn cho người và hàng húa
Trang 24Nếu không đi qua kênh đào mà đi bằng đường
biển thì đường gần nhất là 10.585 hải lý
(19.603,5 km) Như vậy đường đi sẽ dài gấp 245 lần và thời gian trên biển sẽ hơn một tháng (gấp
khoảng 90 lần thời gian qua kênh)
Trang 25Kho¶ng c¸ch (h¶i lý ) Qu·ng ® ¬ng ® îc rót ng¾n
§ êng kh¸c kh«ng qua kªnh
Qua na-ma H¶i lý %
Pa-New York – San
Trang 26- Kênh đào là một bộ phận quan trọng của nền kinh tế thiên về dịch vụ của Panama (phí qua kênh).
- Các dịch vụ của Kênh đào tạo việc làm cho 9.000 lao động
570 triệu USD vào ngân sách quốc gia.
các
Trang 27Một vài hình ảnh về kênh đào
Pa-na-ma
Trang 32Một số cõu chuyện về kờnh đào
Pa-na-ma
Vì sao ng ời ta ví kênh đào PA-NA-MA là chiếc cầu của thế giơí???
Trên bản đồ châu Mĩ có một dải đất hẹp ở Miền trùng,nó giống nh cái l ng ong của cả lục địa tây bán cầu,đó chính là eo biển Pa-na-ma với một bên là thái bình d ơng và một bên là
đại tây d ơng.
Trên đó có con kênh đào Pa-na-ma thông 2 đại d ơng trên và nó trở thành ranh giới giữa Bắc Mĩ và Nam Mĩ ,Pa-na-ma rất hẹp ,mạch núi chập trùng ,ở giữa l ng ong có một cái hồ thiên nhiên gọi là Hồ Gatun,hồ này cách mặt n ớc biển 26 m,ng ời ta lợi dụng hồ này đào hệ thống kênh đào 2 đầu để thông giữa 2 đại d ơng.Do mặt n ớc hồ cao và mực n ớc giữa 2 đại d
ơng chênh lệch nhau rát lớn,nên ng ời ta phải xây dựng hệ thống van và hệ thống xe điện kéo trên bờ để trèo lên tr ợt xuống,giống nh xe hơi đi trên lục địa phải qua chiếc cầu vòm cho nên mọi ng ời hình t ợng hoá đó là " Chiếc cầu n ớc“.
Cầu n ớc bao gồm 3 nhóm van n ớc ,mỗi van n ớc có 2 đ ờng tàu đi ,có thể đi đồng thời 2 chiếc tàu xuôi ng ợc mà không ảnh h ởng lẫn nhau.Tàu thuyền qua đây mất 16 tiếng vơi độ dài 81,3km.
Kênh đào khai thông năm 1914 đến năm 1989 (65 năm) có trên 50.000 chiếc tàu viễn d
ơng qua đây ,trong thời gian đại chiến chỉ riêng quân qua kênh này tới 5300 chiếc ,các tàu thuyền cung ứng quân sự là 8500 chiếc không chỉ là con đ ờng hàng hải mà còn là con đ ờng chiến l ợc quân sự.
Trang 33Tại sao kênh đào Pa-na-ma lại có những cửa cống?
,đây là con đ ờng giao thông quan trọng trên thế giới,nó cho phép nhiều hải cảng hai bên bờ đại tây
d ơng và thái bình d ơng rút ngắn khoảng cách có đến 8000 hải lý và từ n ớc anh cũng giảm đ ợc 1500 hải lý
ngang bằng với mặt biển,sâu khoảng 9m và rộng khoảng 22,5m ,Nh ng vì nhiêù lí do mà kế hoạch này không thực hiện đ ợc,đến năm 1904,Hoa Kỳ bắt tay vào xây dựng con kênh này,kế hoạch của Pháp là đào con kênh này d ới mực n ớc biển đê thông từ đại tây d ong sang thái bình d ơng, nh ng làm thế thì rất nguy hiểm ,đồng thời công đào sẽ rất lớn Do đó Hoa Kỳ thực hiện làm theo ph ơng
án cửa cống Điều này có nghĩa là làm thế nào để điều chỉnh mực n ớc ở từng đoạn sao cho có độ cao ngang bằng nhau
tây d ơng vào đến hồ Gatun ( đoạn này mực n ớc cao ) thì ng ng lại.trong khi ấy mực n ớc ở giữa đoạn
đ ờng hồ Gatun và Gailard Cut (thấp hơn) lại đ ợc nâng cao lên cho ngang với mức n ớc ở hồ
Gatun,tau đi ngang qua đoạn này đến Gailard Cut thì ng ng lại để nâng mựcn ớc ở đoạn phía sau cho bằng mực n ớc đang đậu và tàu đi qua cửa cống ,cứ nh vậy mực n ớcl lúc nào cũng đ ợc điều chỉnh để lúc nào cũng đ ợc điều chỉnh để tàu bên kia trong khi di chuyển trên kênh,tàu không mở máy chạy mà nhờ máy móc ở 2 bên bờ làm cho di chuyển
thời mực n ớc giữa hai đại d ơng không trở thành những cản trở không thể v ợt qua đối với các con tàu
Một số cõu chuyện về kờnh đào
Pa-na-ma
Trang 34Lịch sử về kênh đào (đ c thêm) ọ
Lịch sử về kênh đào (đ c thêm) ọ
N m 1501, nh thám hi m ng N m 1501, nh thám hi m ng ă ă à à ể ể ườ ườ i Tây ban nha Rodrigo de Bastidas l ng i Tây ban nha Rodrigo de Bastidas l ng à à ườ ườ i châu i châu
Âu đầ u tiên đế n Panama N m 1502 Christĩbal Colĩn ghé th m v l u l i ă ă à ư ạ
Âu đầ u tiên đế n Panama N m 1502 Christĩbal Colĩn ghé th m v l u l i ă ă à ư ạ
Panama m t th i gian ng n N m 1513, Thuy n tr ộ ờ ắ ă ề ưở ng Tây ban nha Vasco Nunez
Panama m t th i gian ng n N m 1513, Thuy n tr ộ ờ ắ ă ề ưở ng Tây ban nha Vasco Nunez
de Balboa i xuyên qua đ đấ t Panama v phát hi n ra con à ệ đườ ng n i ố Đạ i Tây
de Balboa i xuyên qua đ đấ t Panama v phát hi n ra con à ệ đườ ng n i ố Đạ i Tây
d ươ ng v Thái Bình d à ươ ng Panama nhanh chĩng tr th nh i m trung chuy n ở à đ ể ể
d ươ ng v Thái Bình d à ươ ng Panama nhanh chĩng tr th nh i m trung chuy n ở à đ ể ể
c a c i c ủ ả ướ p bĩc đượ c t Nam M ừ ỹ đư a v Tây Ban nha Trong g n 300 n m l ề ầ ă à
c a c i c ủ ả ướ p bĩc đượ c t Nam M ừ ỹ đư a v Tây Ban nha Trong g n 300 n m l ề ầ ă à
thu c a c a Tây ban nha (1538-1821), s th nh v ộ đị ủ ự ị ượ ng kinh t c a Panama lên ế ủ
thu c a c a Tây ban nha (1538-1821), s th nh v ộ đị ủ ự ị ượ ng kinh t c a Panama lên ế ủ
xu ng tùy theo vai trị a chính tr c a m nh ố đị ị ủ ả đấ à đố ớ t n y i v i Tây Ban nha
xu ng tùy theo vai trị a chính tr c a m nh ố đị ị ủ ả đấ à đố ớ t n y i v i Tây Ban nha
Cu i th k 18, Cu i th k 18, ố ố ế ỷ ế ỷ đầ đầ u th k 19, phong tr o u th k 19, phong tr o ế ỷ ế ỷ à độ ậ à độ ậ c l p c a các n c l p c a các n ủ ủ ướ ướ c Nam M dâng c Nam M dâng ỹ ỹ cao, l m suy y u h th ng thu c a Tây Ban Nha t i ây Nhân c h i To n à ế ệ ố ộ đị ạ đ ơ ộ à
cao, l m suy y u h th ng thu c a Tây Ban Nha t i ây Nhân c h i To n à ế ệ ố ộ đị ạ đ ơ ộ à
quy n t m th i Edwin Fábrega l ng ề ạ ờ à ườ i b n a, ng y 28/11/1821 Panama tuyên ả đị à
quy n t m th i Edwin Fábrega l ng ề ạ ờ à ườ i b n a, ng y 28/11/1821 Panama tuyên ả đị à
b ố độ ậ c l p kh i Tây Ban Nha v sáp nh p v o Colombia (bao g m lãnh th ỏ à ậ à ồ ổ
b ố độ ậ c l p kh i Tây Ban Nha v sáp nh p v o Colombia (bao g m lãnh th ỏ à ậ à ồ ổ
Colombia v Venezuela ng y nay) Trong th i gian thu c Colombia, Panama à à ờ ộ
Colombia v Venezuela ng y nay) Trong th i gian thu c Colombia, Panama à à ờ ộ
c qu n lý theo Hi n pháp Cucuta 1821 v c chia th nh 2 t nh l Panama đượ c qu n lý theo Hi n pháp Cucuta 1821 v ả ế à đượ c chia th nh 2 t nh l Panama à ỉ à
v Veraguas N m 1826, Panama à ă đượ c Simon Bolívar ch n l m a i m t ọ à đị đ ể ổ
v Veraguas N m 1826, Panama à ă đượ c Simon Bolívar ch n l m a i m t ọ à đị đ ể ổ
ch c ứ Đạ i h i các n ộ ướ c châu M m i gi nh ỹ ớ à đượ độ ậ c c l p T n m 1830 ừ ă đế n
ch c ứ Đạ i h i các n ộ ướ c châu M m i gi nh ỹ ớ à đượ độ ậ c c l p T n m 1830 ừ ă đế n
1840 ã 3 l n cĩ ý đ ầ đồ tách Panama kh i Colombia nh ng khơng th nh cơng ỏ ư à
1840 ã 3 l n cĩ ý đ ầ đồ tách Panama kh i Colombia nh ng khơng th nh cơng ỏ ư à
Trang 35 T 1847-1855, m t nhóm u t t i chính M xây d ng tuy n T 1847-1855, m t nhóm u t t i chính M xây d ng tuy n ừừ ộộ đầ ư àđầ ư à ỹỹ ựự ế đườế đường s t xuyên Panama ng s t xuyên Panama ắắ
áp ng nhu c u v n chuy n t mi n ông sang mi n Tây n c M Vai trò v n chuy n
1869
N m 1880, m t công ty c a Pháp d i s lãnh o c a k s Ferdinand de Lesseps kh i N m 1880, m t công ty c a Pháp d i s lãnh o c a k s Ferdinand de Lesseps kh i ăă ộộ ủủ ướ ựướ ự đạ ủ ỹ ưđạ ủ ỹ ư ởở
Ng y 3/11/2003 Ng y 3/11/2003 àà đượ ựđượ ực s khuy n khích c a M , Panama tuyên b c l p kh i Colombia c s khuy n khích c a M , Panama tuyên b c l p kh i Colombia ếế ủủ ỹỹ ốđộ ậốđộ ậ ỏỏ
T 1903 n cu i nh ng n m 1960, Panama duy trì th ch dân ch l p hi n d i s T 1903 n cu i nh ng n m 1960, Panama duy trì th ch dân ch l p hi n d i s ừừ đếđế ốố ữữ ăă ể ếể ế ủ ậủ ậ ế ướ ựế ướ ự
Torrijos v i n i th c hi n nhi u ch ng trình dân tuý, v i ngo i c l p t ch ề đố ộ ự ệ ề ươ ề đố ạ độ ậ ự ủ
Torrijos v i n i th c hi n nhi u ch ng trình dân tuý, v i ngo i c l p t ch ề đố ộ ự ệ ề ươ ề đố ạ độ ậ ự ủ
h n v i M ơ ớ ỹ
h n v i M ơ ớ ỹ
Trong nh ng n m 60, phong tr o dân t c ch ngh a v u tranh gi nh ch quy n Kênh Trong nh ng n m 60, phong tr o dân t c ch ngh a v u tranh gi nh ch quy n Kênh ữữ ăă àà ộộ ủủ ĩ à đấĩ à đấ àà ủủ ềề
Trang 36Đường đi qua kênh đào Pa-na-ma
Trang 37Cảm ơn thầy giáo bộ môn và các bạn đã chú ý lắng nghe!!!