Bài 28: Động cơ điện 1 chiều

Biểu diễn lực điện từ tác dụng lên các đoạn dây dẫn AB, CD của khung dây dẫn có dòng điện chạy qua và có tác dụng gì đối với khung dây.. Các bộ phận chính của động cơ điện một chiều:

Tiết 30 B i 28: ài 28:

động cơ điện một chiều

c

D

Câu1 Biểu diễn lực điện từ tác dụng lên các đoạn dây dẫn AB, CD của khung dây dẫn

có dòng điện chạy qua và có tác dụng gì đối với khung dây.

o

o’

Lực từ tác dụng nh hình vẽ

Cặp lực điện từ có tác dụng làm khung quay theo chiều kim đồng hồ

F1

F2

Kiểm tra bài cũ

B

c

D

O

O’

C©u 2 Còng hái t ¬ng tù nh c©u 1: Khi khung d©y vu«ng gãc víi ® êng søc tõ?

F1

F2

Lùc tõ t¸c dông nh h×nh vÏ

CÆp lùc ®iÖn cã kh«ng cã t¸c dông lµm khung quay

c

B C

D

Câu 3: Cặp lực điện từ có tác dụng lên đoạn AB, CD và làm khung quay theo chiều ng ợc với chiều kim đồng hồ nh hình d ới Nếu ta đổi chiều dòng điện thì khung quay thế nào?

o

o’

Lực tác dụng lên đoạn AB, CD đổi chiều và khung quay cũng đổi chiều (tức theo chiều kim đồng hồ

F1

F2

I.Nguyên tắc cấu tạo và hoạt động của động cơ

điện một chiều:

1 Các bộ phận chính của động

cơ điện một chiều:

Động cơ điện một chiều gồm hai

bộ phận chính là:

Nam châm

Ngoài ra, để khung dây có

thể quay liên tục còn phải

có bộ góp điện, trong đó

các thanh quét C1, C2 đ a

dòng điện từ nguồn vào

khung dây.

Góp

điện

I.Nguyên tắc cấu tạo và hoạt động của động cơ

điện một chiều:

1 Các bộ phận

chính của động cơ

điện một chiều:

Nam châm

Khung dây dẫn

Góp

điện

Thanh quét C 1 , C 2

C 1

C 2

Nam châm

Ta quan sát lại

2 Hoạt động của động cơ điện một chiều:

Động cơ điện một chiều hoạt

động dựa trên tác dụng của từ

tr ờng lên khung dây dẫn có

dòng điện chạy qua đặt trong

từ tr ờng.

C1 Biểu diễn lực điện từ tác dụng

lên đoạn AB và CD của khung

dây dẫn nh hình 28.1

F1

F2

Lực điện từ tác dụng lên đoạn AB và

CD đ ợc biểu diễn nh hình vẽ bên

C2 Dự đoán xem có hiện t ợng gì

xảy ra với khung dây khi đó.

Khung dây sẽ quay do tác dụng của hai lực.

S N

A

B

D

C

K

- 9V +

10 AH

C3 H·y lµm TN kiÓm tra dù ®o¸n trªn b»ng c¸ch bËt c«ng t¾c cho dßng ®iÖn ®i vµo khung d©y cña m« h×nh (MH t ¬ng tù)

S N

A

B

C

D

- 9V +

10 AH

Khung dây quay do tác dụng của hai lực (cụ thể trong

tr ờng hợp này là theo chiều kim đồng hồ).

a Động cơ điện một chiều có hai bộ phận

chính là nam châm tạo ra từ tr ờng (bộ phận

đứng yên) và khung dây dẫn cho dòng điện chạy qua (bộ phận quay).

Stato Rôto

b Khi đặt khung dây dẫn ABCD trong từ tr

ờng và cho dòng điện chạy qua khung thì d

ới tác dụng của lực điện từ, khung dây sẽ quay.

3 Kết luận:

Bộ phận đứng yên đ ợc gọi là

Bộ phận quay đ ợc gọi là

Nhận xét sự khác nhau của hai bộ phận chính của nó với mô hình động cơ điện mà em vừa tìm hiểu

Ii động cơ điện một chiều trong kỹ thuật

1 Cấu tạo của động cơ điện một chiều trong kỹ thuật

Quan sát hình bên

Stato Rôto

Động cơ điện trong kỹ thuật khác mô hình vừa tìm hiểu:

a Bộ phận tạo ra từ tr ờng là nam châm điện

b Bộ phận quay gồm nhiều cuộn dây đặt lệch nhau và song song với trục của một khối trụ làm bằng các lá thép kỹ thuật ghép lại

+ C4

2 Kết luận:

a Trong động cơ điện kỹ thuật, bộ phận tạo ra từ

tr ờng là nam châm điện.

b Bộ phận quay của động cơ điện trong kỹ thuật không đơn giản là một khung dây mà gồm nhiều cuộn dây đặt lệch nhau và song song với trục của một khối trụ làm bằng các lá thép kỹ thuật ghép lại.

Ngoài động cơ điện một chiều còn có động cơ

điện xoay chiều

• Khi hoạt động, động cơ điện chuyển hoá năng l ợng từ dạng năng l ợng nào?

III Sự biến đổi năng l ợng trong động cơ

điện

•Khi hoạt động, động cơ điện chuyển hoá năng l ợng từ điện năng chủ yếu thành cơ năng.

Iv Vận dụng

S A

D

C5: Khung dây

hình bên quay

theo chiều nào?

Quay ng ợc

chiều kim

đồng hồ.

• C6 Tại sao khi chế tạo động cơ điện

có công suất lớn, ng ời ta không dùng nam châm vĩnh cửu để tạo ra từ tr ờng?

Tlời: Vì nam châm vĩnh cửu không tạo ra từ tr ờng mạnh nh nam châm

điện.

• C7 Kể một số ứng dụng động

cơ điện mà em biết?

Động cơ điện xoay chiều: quạt điện, máy bơm, động cơ điện trong máy khâu, trong tủ lạnh, trong máy giặt…

Động cơ điện một chiều có mặt trong phần lớn các bộ phận của đồ chơi trẻ em.

Có thể em ch a biết:

Ng ời ta còn dựa vào hiện t ợng lực điện từ tác dụng lên khung dây dẫn có dòng điện chạy qua để chế tạo

điện kế, đó là bộ phận chính của các dụng cụ đo điện nh : Ampe kế, Vônkế

Hình 28.4 mô tả nguyên tắc hoạt động của một điện kế khung quay Khi có dòng điện chạy qua khung dây dẫn K (đặt trong từ tr ờng của nam châm C) d ới tác dụng của lực

điện từ khung dây quay quanh trục

OO’ và làm cho kim Q quay theo

Các em xem một số hình ảnh động cơ

điện một chiều trong thực tế

Ghi nhớ

• Động cơ điện một chiều hoạt động dựa trên tác dụng của từ trường lên khung dây dẫn có dòng điện chạy qua đặt trong từ trường.

• Động cơ điện một chiều có hai bộ phận chính là nam châm tạo ra từ trường và khung dây dẫn có dòng điện chạy qua.

• Khi động cơ điện một chiều hoạt động, điện năng được chuyển hoá thành cơ năng.

Dặn dò

•Học kỹ bài và làm bài tập 28 trang 35