Xưng ho trong hoi thoai

Kiểm tra bài cũ• Trong lời núi của người bà cú phương chõm hội thoại nào khụng được tuõn thủ?. “ Năm giặc đốt làng chỏy tàn chỏy rụi Hàng xúm bốn bờn trở về lầm lụi Đỡ đần bà dựng lại t

GV: NguyÔn ThÞ Tháa THCS §ång ViÖt

Kiểm tra bài cũ

• Trong lời núi của người bà cú phương chõm hội thoại nào khụng được tuõn thủ? Tại sao?

“ Năm giặc đốt làng chỏy tàn chỏy rụi Hàng xúm bốn bờn trở về lầm lụi

Đỡ đần bà dựng lại tỳp lều tranh Vẫn vững lũng bà dặn chỏu đinh ninh:

“Bố ở chiến khu, bố cũn việc bố, Mày cú viết thư chớ kể này, kể nọ,

Cứ bảo nhà vẫn được bỡnh yờn”

“Bếp lửa” – Bằng Việt)

Đáp án: Ph ơng châm về chất: không cho cháu nói sự thật để bố cháu ở chiến khu yên tâm công tác

Tiết 18

1 Từ ngữ xưng hô và việc vận dụng từ ngữ xưng hô

a Từ ngữ xưng hô

I Bµi häc

NGÔI SỐ ÍT SỐ NHIỀU

Ngôi I

Ngôi II

Ngôi III

Đại từ xưng hô, các danh từ chỉ quan hệ

Tôi, ta tao tớ… Chúng tôi, chúng

ta, bọn tớ…

Mày, cậu, anh, chị…

Chúng mày, tụi bay, các cậu, các anh, các chị…

Anh ấy, chị ấy, bạn

ấy, nó…

họ, các bạn ấy, chúng nó…

Ví d : ụ

Nước mắt ràn rụa, cô bé mếu máo:

-Bác sĩ ơi, liệu ba con có qua khỏi không?

Vị bác sĩ ôn tồn:

- Con yên tâm đi, ba con không sao, bác sĩ hứa sẽ chữa khỏi bệnh cho ba con.

Gạt nước mắt, cô bé ghé sát tai cha:

- Ba ơi! Bác sĩ giỏi lắm ba ạ, ba sẽ khoẻ lại thôi

 Danh từ khi dùng làm từ ngữ xưng hô có thể

ở ba ngôi

Ngôi Số ít Số nhiều

Ngôi I

Ngôi II

Ngôi III

You You

 Hệ thống từ ngữ xưng hô trong tiếng Việt rất phong phú

Bài tập 1/sgk-39

Ngày mai chúng ta làm lễ thành hôn, mời thầy đến dự

Chúng ta: Gồm người nói + người

nghe Ngôi gộp

Chúng tôi: Chỉ có người nói, không có

người nghe Ngôi trừ

 Tinh tế

2 Việc sử dụng từ ngữ xưng hô

• Ví dụ 2/38 -39

Đoạn Choắt Mèn

Đoạn

1

Đoạn

2

Yếu thế, nhún nhường

 Kiêu căng, hách dịch

bạn bạn

bình đẳng

bất bình đẳng

Em - anh Ta – chú mày

BT3/sgk- 40

Đứa bé nghe tiếng rao, bỗng dưng

cất tiếng nói: “Mẹ ra mời sứ giả vào

đây.”.Sứ giả vào, đứa bé bảo: “Ông về tâu với vua sắm cho ta một con ngựa

sắt, một cái roi sắt và một tấm áo giáp sắt, ta sẽ phá tan lũ giặc này”

Với mẹ: Gọi “mẹ”: Cách gọi thông thường

Với Sứ giả: “Ông – ta” : biểu hiện về một cậu bé có dấu hiệu kì lạ, khác thường

 TINH TẾ

Bài tập 4/ sgk - 40

Vị tướng : xưng “con” – gọi (hô) “thầy”

 Kính trọng, biết ơn thầy

Thầy: Gọi vị tướng là “ngài”

 Tôn trọng

( Xưng khiêm, hô tôn) biểu cảm

Bài tập 6/ sgk - 41

Cai lệ

thằng kia,

Ông - mày

Chị Dậu

1/ Cháu, nhà cháu - ông

2/ Tôi - ông

3/ Mày - bà

 Trịch thượng,

hống hách

ngang hàng

phản ứng quyết liệt

 trên hàng

Hạ mình nhẫn nhục

 dưới hàng

-Nín đi con, đừng khóc Cha về, bà đã mất,

lòng cha buồn khổ lắm rồi.

-Ô hay! Thế ra ông cũng là cha tôi ư? Ông lại

biết nói chứ không như cha tôi trước kia chỉ nín thin thít.

Chàng ngạc nhiên gạn hỏi Đứa con nhỏ nói:

- Trước đây thường có một người đàn ông,

đêm nào cũng đến, mẹ Đản đi cũng đi, mẹ

Đản ngồi cũng ngồi, nhưng chẳng bao giờ bế Đản cả

Cách gọi thông thường, trìu mến

 Ngạc nhiên, xa lạ

Bước đầu quen với đối tượng

- Nhận xét về hệ thống từ ngữ xưng hô

trong tiếng Việt?

- Cách sử dụng từ ngữ xưng hô sao cho phù hợp?

-Ghi nhớ/ sgk-39

- Học bài

- Hoàn tất các bài tập

•- Soạn bài: Sự phát triển của từ vựng