khoi nghĩa tay son

Bảng tóm tắt các cuộc khởi nghĩa nông dân điển hình thế kỉ XVIIIThế kỉ thứ XVIII Tên cuộc khởi nghĩa Tầng lớp lãnh đạo Phạm vi hoạt động Nguyễn Dương Hưng 1737 Lê Duy Mật 1737- 1770 D

Bảng tóm tắt các cuộc khởi nghĩa nông dân điển hình thế kỉ XVIII

Thế kỉ thứ XVIII Tên cuộc khởi nghĩa Tầng lớp

lãnh đạo Phạm vi hoạt động

Nguyễn Dương Hưng

(1737)

Lê Duy Mật

(1737- 1770)

Dòng dõi nhà

Lê.

Thanh Hóa – Hưng Hóa – Sơn Tây – Ninh Bình – Thái Nguyên – Nghệ An – Trấn Ninh (Lào).

Tây Sơn

(Nguyễn Nhạc,

Nguyễn Huệ, Nguyễn

Lữ)

Nông dân Sơn Nam – Hưng Hóa – Thanh Hóa.

Nguyễn Danh Phương

(1740 -1751) Trí thức,nho sĩ Sơn Tây – Thái Nguyên – Tuyên Quang – Vĩnh Phúc – Bắc Giang.

Nguyễn Hữu Cầu

(1741 -1751) Nông dân Kiến An - Hải Phòng – Quảng Yên - Sơn Nam – Nghệ An. Hoàng Công Chất

(1739 – 1769)

BÀI 25: PHONG TRÀO TÂY SƠN

I – KHỞI NGHĨA NÔNG DÂN TÂY SƠN MỤC TIÊU BÀI HỌC:

1 Nắm được tình hình Chính trị - Xã hội của Đàng Trong giai đoạn nửa sau thế kỉ XVIII.

2 Học sinh hiểu được những nguyên nhân dẫn tới các cuộc khởi nghĩa của nông dân bùng nổ ở Đàng Trong giai đoạn nửa sau thế kỉ XVIII – Đầu thế kỉ XIX.

3 Học sinh nắm được những nội dung cơ bản của cuộc khởi nghĩa Tây Sơn ( Thành phần lãnh đạo; Căn cứ; Lực lượng tham gia; Khẩu hiệu…)

I – KHỞI NGHĨA NÔNG DÂN TÂY SƠN

1 Xã hội Đàng Trong nửa sau

Thế kỉ XVIII

A Tình hình xã hội:

- Chính quyền phong kiến Đàng

Trong suy yếu, mục nát

- Đời sống người dân ngày càng

cơ cực, đói khổ…

Mâu thuẫn giai cấp trong xã hội

Đàng Trong ngày càng gay gắt

điều này đã dẫn đến hàng loạt

các cuộc Khởi nghĩa đã nổ ra

 Để nắm được tình hình Đàng Trong ở nửa sau thế kỉ XVIII, một em hãy đọc SGK mục 1 (Trang 119 – 120) Em hãy cho biết tình hình của

chính quyền họ Nguyễn và đời sống của nguời dân ở Đàng Trong vào nửa sau thế kỉ XVIII như thế nào?

I – KHỞI NGHĨA NÔNG DÂN TÂY SƠN

1.Xã hội Đàng Trong nửa sau

Thế kỉ XVIII

A Tình hình xã hội:

B Khởi nghĩa của chàng Lía:

- Xuất thân trong một gia đình

nghèo khó

- Bất bình trước cảnh quan lại

hà hiếp, bóc lột nhân dân

- Căn cứ tại Truông Mây (Bình

Định)

- Chủ trương:”Lấy của nhà giàu

chia cho dân nghèo”, được

nhân dân hết lòng ủng hộ

 Một em hãy đọc SGK mục 1 (Trang 119-120) đoạn trích nói về cuộc khởi nghĩa của Chàng Lía và Trả lời câu hỏi: Xuất thân của người lãnh đạo, Nguyên nhân của cuộc khởi nghĩa, Căn cứ, Chủ trương của cuộc khởi nghĩa, Kết quả?

- Nhà Nguyễn đã huy động một lực lượng lớn đàn áp cuộc khởi nghĩa làm cho cuộc khởi nghĩa thất bại

I – KHỞI NGHĨA NÔNG DÂN TÂY SƠN

1 Xã hội Đàng Trong nửa sau

Thế kỉ XVIII

2 Khởi nghĩa Tây Sơn bùng nổ

* Lãnh đạo: Năm 1771,Ba anh em

họ Nguyễn ở Tây Sơn (Bình

Định) lãnh đạo nhân dân dựng cờ

khởi nghĩa

* Căn cứ: Giai đoạn đầu lấy Tây

Sơn thượng đạo(Vùng đồi núi An

Khê – Gia Lai) làm căn cứ chính

Sau đó khi lực lượng lớn mạnh

mở rộng xuống Tây Sơn hạ đạo

(đồng bằng)

* Lực lượng: Nông dân, người

nghèo và đồng bào các dân tộc

thiểu số

Một em hãy đọc SGK

mục 2 (Trang 121-122) Trả lời câu hỏi: Những người lãnh đạo cuộc khởi nghĩa, Nguyên nhân bùng nổ, Căn

cứ khởi nghĩa, Khẩu hiệu, Lực lượng tham gia cuộc khởi nghĩa nông dân Tây Sơn?

Qua tìm hiểu SGK em biết những gì về những người lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Tây Sơn?

Qua tìm hiểu SGK

và thông qua lược

đồ căn cứ của nghĩa quân Tây Sơn, em hãy cho biết tại sao trong giai đoạn đầu lại chọn vùng đồi núi Tây Sơn thượng đạo làm căn cứ

chính?

* Khẩu hiệu: “Đánh đổ quyền thần Trương Phúc Loan, ủng hộ Hoàng tôn Phúc Dương” và “Lấy của nhà giàu chia cho dân nghèo”…do đó lấy được lòng dân chúng tin theo

I – KHỞI NGHĨA NÔNG DÂN TÂY SƠN

1 Xã hội Đàng Trong nửa sau

Thế kỉ XVIII

A Tình hình xã hội: hiện nào chứng Những biểu

tỏ chính quyền

họ Nguyễn ở Đàng Trong suy yếu, mục nát ?

- Chính quyền phong kiến Đàng

Trong suy yếu, mục nát

+ Việc mua bán chức tước phổ biến

+ Quan lại, hào cường kết thành bè cánh, đàn

áp, bóc lột nhân dân thậm tệ và đua nhau ăn

chơi xa đọa

+ Ở triều đình, Trương Phúc Loan nắm hết

quyền hành, tự xưng “quốc phó”, khét tiếng

tham nhũng

 Từ giữa thế kỷ XVIII các Chúa Nguyễn ở Đàng Trong ăn chơi

xa hoa, trụy lạc Theo Phủ biên tạp lục của Lê Quí Đôn thì: ở Phú Xuân( Huế) “cung điện cao nguy nga rực rỡ” Dinh thự quý tộc “ la liệt hai bên bờ thượng lưu sông Phú Xuân và con sông nhỏ ở Phủ Cam” Trong những lâu đài dinh thự cực kỳ tráng lệ đó, tầng lớp thống trị đua nhau ăn chơi trụy lạc, yến tiệc, ca hát liên miên

Một góc kinh thành Phú Xuân Cảnh Yến Tiệc trên sông Hương

Ảnh minh họa Trương Phúc Loan

Trương Phúc Loan Thời chúa Nguyễn Phúc Thuần, Trương Phúc Loan nắm hết quyền hành tự xưng là " Quốc phó" xây dựng vây cánh và ám hại những người chống đối Một mình Trương Phúc Loan hàng năm thu lợi bốn, năm vạn quan tiền Trong nhà Trương Phúc Loan " vàng bạc, châu báu, gấm vóc chứa đầy, nô bộc, trâu ngựa không biết bao nhiêu

mà kể Mỗi lần bị nước lụt, Loan đem vàng bạc bày lên chiếu mây để phơi nắng" Sáng chói cả một góc sân" Hàng ngày Loan cho người ra chợ mua thực phẩm, vừa mua, vừa cướp " làm huyên náo cả chợ"

 Mặc dù thông tin cụ thể chưa xác định được, song có giả thiết cho rằng chàng Lía vốn tên thật là Võ Văn Doan Căn cứ khởi nghĩa của chàng Lía là Truông Mây, ngày nay thuộc địa phận xóm Ba, thôn Phú Thuận, xã Ân Đức, huyện Hoài Ân, tỉnh Bình Định, cách huyện lỵ khoảng 3km Lía xuất thân từ một gia đình nghèo khổ Vì bất bình cảnh quan lại hà hiếp và bóc lột người dân, Lía đã phất cờ khởi nghĩa

và nhận được sự giúp đỡ ủng hộ nhiệt tình của nhiều nông dân nghèo

I – KHỞI NGHĨA NÔNG DÂN TÂY SƠN

Khái quát tiểu sử của ba anh em họ Nguyễn – Tây Sơn:

I – KHỞI NGHĨA NÔNG DÂN TÂY SƠN

Tranh minh họa ba anh em họ Nguyễn - Tây Sơn

 Giữa TK XVII, Ông tổ 4 đời của 3 anh em Nguyễn Nhạc, Nguyễn Lữ, Nguyễn Huệ vốn người họ Hồ ở làng Thái Lão – Hưng Nguyên – Nghệ An Bị quân Nguyễn bắt vào Đàng Trong khai hoang và lập ra ấp Tây Sơn Vì thế 3 anh em Nguyễn Nhạc, Nguyễn Lữ, Nguyễn Huệ còn được gọi là Tây Sơn Tam Kiệt

 Nguyễn Nhạc còn được gọi là Ông Biện Nhạc hoặc Ông Ba Trầu; Nguyễn Huệ còn gọi là chú Ba Thơm hay chú Bình, Nguyễn Lữ gọi là Thầy Tư Lữ; Cả 3 anh em thuở nhỏ theo học ông giáo Hiến (Một nho sĩ bất mãn với chế độ thối nát đương thời) Do đó Ba ông đã nảy sinh thái độ căm phẫn chính quyền nhà Nguyễn từ rất sớm.

 Lớn lên gặp lúc Quốc Phó Trương Phúc Loan chuyên quyền, nhân dân lầm than cực khổ Do cùng là nạn nhân của chế độ thống trị hà khắc, ba anh em nhà Tây Sơn căm thù sâu sắc chính quyền họ Nguyễn và đồng thời các ông cũng nắm một chức quan nhỏ trong việc thu thuế do đó các ông hiểu rõ đời sống cơ cực, điêu đứng của người dân,và cũng hiểu rõ nguyện vọng của họ nhất là nông dân cùng với các tầng lớp khác trong xã hội là muốn lật đổ chính quyền họ Nguyễn, thống nhất hai Đàng, ổn định đời sống Nên ba ông đã quyết định dựng cờ khởi nghĩa (năm 1771) tại đất Tây Sơn – Bình Định

TỈNH

GIA LAI

Tây Sơn thượng đạo

Đèo An Khê

Tây Sơn hạ đạo

TỈNH BÌNH ĐỊNH

S C

ôn

S Côn

Lược đồ: Căn cứ địa của nghĩa quân Tây Sơn

I – KHỞI NGHĨA NÔNG DÂN TÂY SƠN

I – KHỞI NGHĨA NÔNG DÂN TÂY SƠN

Phục dựng hình ảnh Lực lượng nghĩa binh Tây Sơn

I – KHỞI NGHĨA NÔNG DÂN TÂY SƠN

Qua tìm hiểu SGK

và thông qua lược

đồ căn cứ của nghĩa quân Tây Sơn, em hãy cho biết tại sao trong giai đoạn đầu lại chọn vùng đồi núi Tây Sơn thượng đạo làm căn cứ

chính?

quân của cuộc khởi nghĩa Tây Sơn

chọn vùng đồi núi Tây Sơn thượng

đạo làm căn cứ chính là do lúc

này lực lượng của cuộc khởi nghĩa

còn nhỏ bé chưa đủ sức đối đầu

trực diện với triều đình phong

kiến nhà Nguyễn, cùng với đó

việc xây dựng căn cứ tại đây có

điều kiện phóng ngự tốt, kiên cố,

thêm vào đó là sự giúp đỡ của

đồng bào các dân tộc thiểu số do

Nguyễn Nhạc lấy con gái của một

tù trưởng người BaNa và những

người lãnh đạo cuộc khởi nghĩa có

quan hệ tốt với người Chăm Sau

này khi lực lượng lớn mạnh đủ sức

đối đầu trực diện với nhà Nguyễn

nghĩa quân đã chuyển xuống

vùng Đồng bằng Tây Sơn hạ đạo.

Bảng tóm tắt các cuộc khởi nghĩa Nông Dân điển hình thế kỉ XVIII

Thế kỉ thứ XVIII Tên cuộc khởi nghĩa Tầng lớp

lãnh đạo Phạm vi hoạt động

Nguyễn Dương Hưng

(1737)

Lê Duy Mật

(1737- 1770)

Dòng dõi nhà

Lê.

Thanh Hóa – Hưng Hóa – Sơn Tây – Ninh Bình – Thái Nguyên – Nghệ An – Trấn Ninh (Lào).

Tây Sơn (Nguyễn

Nhạc, Nguyễn Huệ,

Nguyễn Lữ)

(1771 – 1802)

Nông dân Sơn Nam – Hưng Hóa – Thanh Hóa.

Nguyễn Danh Phương

(1740 -1751) Trí thức,nho sĩ Sơn Tây – Thái Nguyên – Tuyên Quang – Vĩnh Phúc – Bắc Giang.

Nguyễn Hữu Cầu

(1741 -1751) Nông dân Kiến An - Hải Phòng – Quảng Yên - Sơn Nam – Nghệ An.

Hoàng Công Chất

(1739 – 1769)

Nông dân – Quan nhỏ

Từ Quy Nhơn (Bình Định) phát triển rộng ra Nam Hà và Bắc Hà, tới Thăng Long, Hà Tiên.

- Học thuộc bài cũ.

- Đọc và tìm hiểu phần II: “Tây Sơn lật đổ chính quyền họ Nguyễn và đánh tan quân xâm lược Xiêm”

- Sưu tầm các tư liệu ca dao, thơ, truyện nói về cuộc khởi nghĩa của nông dân Tây Sơn