Bài 23: Khời nghĩa Tây Sơn

I-Phong trào Tây Sơn và sự nghiệp thống nhất đất nước, bảo vệ Tổ quốc cuối thế kỉ XVIII Các bạn hãy cho biết xã hội Đàng Trong và Đàng Ngòai xảy ra những biến động như thế nào?. _ Đằng T

BÀI 23 PHONG TRÀO TÂY SƠN

VÀ SỰ NGHIỆP THỐNG NHẤT ĐẤT NƯỚC, BẢO VỆ TỔ QUỐC

CUỐI THẾ KỈ XVIII

Mà nay áo vải cờ đào Giúp dân dựng nước, xiết bao công trình.

@ Câu thơ trên nhắc cho các bạn nhớ đến vị anh hùng nào trong lịch sử nước ta và với chiến công gì?

Đây là tượng đài … Quang Trung

I-Phong trào Tây Sơn và sự nghiệp thống nhất đất

nước, bảo vệ Tổ quốc cuối thế kỉ XVIII

Các bạn hãy cho biết xã hội Đàng Trong và Đàng Ngòai xảy ra những biến động như thế nào? Tại sao lại có những biến động này?

_ §»ng Ngoµi: từ giữa TK XVIII, chế độ phong kiến khủng hoảng sâu sắc > Phong trµo n«ng d©n bïng lªn m¹nh mÏ, kÐo dµi h¬n 10 n¨m và bị đàn áp khốc liệt

_ Đằng Trong: Chúa Nguyễn xưng Vương, thành lập chính quyền riêng, đất nước bị chia cắt.Nhưng rồi chính quyền mới lại suy thoái, nhân dân lầm than

_Theo một giáo sĩ phương Tây thì bấy giờ “gạo đắt như

vàng, tình trạng chết đói khổ bày ra lắm cảnh thương tâm khó tả, xác chết chồng chất lên nhau”.

Quan lại coi mạng người

như cỏ rác

_Ở Đàng Ngồi, Kiêu binh làm

loạn, giết hại các quan trong

triều

_Ở Đàng Trong, Trương Phúc

Loan chuyên quyền, hà hiếp,

bĩc lột dân chúng.

Cuộc sống người nông dân Đàng Trong

_ Phong trào nông dân bùng lên rầm rộ, kéo dài trong hơn

10 năm và bị đàn áp khốc liệt, dã man Các cuộc khởi

nghĩa tiêu biểu:

-khởi nghĩa của chàng Lía

Nổi dậy đấu tranh

@I Phong trào Tây Sơn nổ ra vào năm

nào và có tính chất gì?

• @II Tại sao nhân dân lại hăng hái tham gia khởi nghĩa Tây Sơn ngay từ đầu?

_@I:Phong trào nổ ra vào năm 1771-do bất mãn với chế độ thối nát đương thời và muốn giải phĩng người dân khỏi ách chuyên chế của vua quan bấy giờ.

_@II: +Người dân lúc ấy đã quá chén ghét Nhà nước đương thời.

+Do nghĩa quân đã tạo được niềm tin trong dân.

+Hành hiệp trượng nghĩa: lấy của nhà giàu chia cho nhà nghèo, xĩa nợ cho dân & bỏ nhiều thứ thuế.

-Các bạn hãy cho biết ai là người trực tiếp lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Tây Sơn (1771)?

A.Nguyễn Huệ B.Nguyễn Nhạc C.Nguyễn Lữ

Dễ quá!!!

_Sau nhiều năm chiến đấu kiên cường t ừ 1771 1777 thì cuộc khởi nghĩa của 3 anh em nhà Tây Sơn đã

lần lượt đánh đổ 2 tập đoàn phong kiến Trịnh-Lê, chính

quyền chúa Nguyễn ở Đàng Trong

===>Sứ mệnh thống nhất đất nước bước đầu được hoàn

thành.

Câu hỏi:

 Các bạn hãy cho biết hoàn cảnh xảy ra cuộc

kháng chiến chống quân Xiêm xâm lược năm 1785?

 Được tin đó vua Tây Sơn Đã có những động thái như thế nào?

1 Kháng chiến chống Xiêm (1785)

*NGUYÊN NHÂN:

_Đầu những năm 80 của thế kỉ XVIII, sau khi chính quyền chúa Nguyễn bị lật đổ, một người cháu họ xa là Nguyễn Aùnh đã cùng tàn quân trốn chạy sang Xiêm, cầu cứu.

 Hành động ngu muội, “cõng rắn về cắn gà nhà”

*HÀNH ĐỘNG CỦA ĐỊCH

_Vua Xiêm sai tướng mang 5 vạn quân thủy bộ sang đánh nước ta theo sự dẫn đường của Nguyễn Aùnh và ngay sau đó chiếm được Gia Định.Chúng ra sức cướp phá, hoành hành và chuẩn bị tấn công quân Tây Sơn ở vùng đất còn lại.

**ĐỘNG THÁI CỦA TA:

– Vua Tây Sơn là Thái Đức (tức Nguyễn Nhạc) sai

em là Nguyễn Huệ đem binh thuyền vào Nam

chống giặc.

– Năm 1785, Nguyễn Huệ Đã tổ chức trận Rạch Gầm –Xoài Mút.

Đây là mô hình chiến thuyền của nghĩa quân Tây Sơn

Vũ khí của nghĩa quân Tây SơnVũ khí của quân Xiêm

Tướng nhà Xiêm (Chiêu Tăng và Chiêu Sương)

@ Tại sao Nguyễn Huệ lại chọn khúc sông Tiền từ Rạch Gầm đến Xoài Mút làm trận địa quyết chiến?

_Bởi vì đoạn sông từ Rạch Gầm đến Xoài Mút cây cối rậm rạp, giữa có cù lao Thới Sơn.

->Thuận tiện cho việc đặt phục binh.

• Lược đồ chiến thắng Rạch Gầm- Xoài Mút(1785)

@ Các bạn hãy cho biết kết quả của kháng chiến chống

quân Xiêm như thế nào?

_Và trận đánh kết thúc rất nhanh chĩng trong ngày hơm

đĩ, ngày 19 tháng 1 năm 1785 Nhà Tây Sơn đã thắng lợi hồn tồn- chỉ trong khoảng một ngày, khoảng 2 vạn

quân Tây Sơn đã giao chiến và đánh tan tành hơn 5 vạn quân Xiêm - Nguyễn, tiêu diệt gần 4 vạn quân Xiêm và hàng nghìn quân Nguyễn.

_ Nguyễn Aùnh Phải chạy theo cánh tàn quân Xiêm thoát thân.

 Miền Nam trở lại thanh bình

@ Theo các bạn, chiến thắng Rạch Gầm- Xoài

Mút có ý nghĩa như thế nào?

_Đây là một trận đánh lớn, cĩ tác dụng đẩy lui ý chí chiến đấu của Xiêm La, buộc họ phải chấm dứt can thiệp quân

sự vào Đại Việt

_Chiến thắng Rạch Gầm - Xồi Mút cịn giáng một địn

đích đáng, vạch trần chân tướng phản bội của Nguyễn Ánh, đập tan lực lượng quân sự và ảnh hưởng chính trị của bè lũ phong kiến phản động này

_ Với chiến thắng này, quân & dân miền Nam đã thu hồi những vùng đất bị chiếm đĩng, nêu cao truyền thống anh hùng của dân tộc và xứng đáng là bức thành kiên cố phía Nam của Tổ quốc

Theo Sử triều Nguyễn có viết: “Người Xiêm sau trận thua năm Giáp Thìn (1785), ngoài miệng tuy nói khoác, nhưng trong bụng sợ quân Tây Sơn như cọp”

(Đại Nam thực lục)

• Vua Xiêm Cha-kri I cũng phải thừa nhận: quân

Xiêm “đại bại”, bọn Chiêu Tăng, Chiêu Sương

“ngu hèn, kiêu căng, hung hãn đến nỗi bại trận” làm “bại binh, nhục quốc”

(Vũ Thế Dinh, Mạc Thị gia phả, sách đã dẫn)

@ Nêu nguyên nhân nhà Thanh tiến đánh

_Vua tơi Lê Chiêu Th ng sau khi l u vong sang Trung ố ư

Hoa thì ã bán r c gi c vịa nhà( H n cịn ch đ ướ ặ ắ ỉ đườ ng

i n c b c vào i Vi

t)-đ ướ ướ Đạ ệ Hành độ ng ngu xu n ẩ

Nguyên bản Càn Long chinh vũ An

Nam

2 Quang Trung đại phá quân Thanh

$ Động thái của địch:

_Cu i n m 1788, Tơn S Ngh theo ch d Càn Long kéo ố ă ĩ ị ỉ ụ

29 v n quân vào n c ta ạ ướ

_V i th m nh v quân s , chúng ã nhanh chĩng chi m ớ ế ạ ề ố đ ế

c Th ng Long.T i ây chúng iên lo n c p bĩc,

Trả lời: _khẳng định một lần nữa chủ quyền dân tộc nước ta đã có chủ bọn giặc Xiêm

không có quyền bén mảng đến.

_Và để quy tụ lực lương vào sự nghiệp

chống xâm lăng(với danh nghĩa Hoàng đế)

• @ Việc vua Quang Trung lên ngôi hòang đế trước khi tiến đánh quân Thanh có ý nghĩa như thế nào?

_Năm 1788, được nhân

dân và các tướng sĩ ủng hộ

Nguyễn Huệ lên ngôi

hoàng đế, lấy niên hiệu là

Quang Trung, lập tức tiến

quân ra Bắc

Trả lời: Nhằm tạo sự bất ngờ để giặc không đề phòngđây cũng chính yếu tố quan trọng và quyết định đến sự

thắng lợi của cuộc chiến

• @ Vì sao vua Quang Trung quyết định tiêu diệt quân Thanh vào dịp Tết Kỉ Dậu (1789)?

Lược đồ diễn biến trận đánh đồn Ngọc Hồi- Đống Đa

Đêm mùng 3 Tết quân Tàu ở đồn Hà Hồi bị đánh

quá rát phải ra đầu hàng.

_Trận Ngọc Hồi: Mùng 5 Tết quân ta đánh đồn Ngọc Hồi,

súng bắn ra như mưa Vua Quang Trung cho quân khỏe mạnh khiêng ván đi trước, bộ binh theo sau Quân ta tràn vào đồn rút dao chém giặc chết ngổn ngang, máu chảy thành sơng

Hứa Thế Hanh tử trận, Sầm Nghi Đống phải treo cổ chết.

_Tơn Sĩ Nghị đang ngủ say, nửa đêm nghe báo tin khơng

kịp thắng yên ngựa, khơng mặc áo giáp

bỏ đồn chạy Quân Thanh thấy chủ

tướng bỏ chạy, tranh nhau qua cầu Nhị

Hà Cầu đổ, quân Tàu té xuống sơng chết đuối, thây nổi như rạ.

Mây tạnh mù tan trời lại sáng

Đầy thành già trẻ mặt như hoa

Chung nhau sát cánh cùng nhau nói

Cố đô vẫn thuộc núi sông ta.

Ngô Ngọc Du

@ Các bạn hãy nêu ý nghĩa của việc đánh bại quân Thanh của

Vua Quang Trung-Nguyễn Huệ

_ Đậ p tan m u xâm l c n c ta c a nhà Thanh ư đồ ươ ướ ủ

_V ch tr n, ánh tan âm m u ph n b i, ạ ầ đ ư ả ộ “Bán n c c u ướ ầ vinh” c a vua tơi Lê Chiêu Th ng ủ ố

_Là m t chi n cơng l ng l y ộ ế ừ ẫ

_Làm v ng thêm ữ ni m tin ề c a nhân dân i v i tri u Tây ủ đố ớ ề

S n Quang Trung ơ

_ Trong tư tưởng chỉ đạo, Nguyễn Huệ luơn luơn quán triệt

và đặt lên hàng đầu quyết tâm đánh tiêu diệt, đánh nhanh, triệt để, luơn biết động viên binh lính dù trong những hồn cảnh khĩ khăn nhất.

_Vua Quang Trung là một ơng vua anh dũng, cĩ nhiều mưu lược và cũng là một ơng vua cĩ lịng độ lượng, am hiểu việc trị nước, biết trọng nhân tài Ơng cho sứ đi cầu phong với nhà Thanh để giữ hịa khí Mặt khác ơng cho huấn luyện

quân sĩ, chuẩn bị đánh nước Tàu

@ Nguyễn Huệ (Quang Trung) có vai trò như thế nào trong hai cuộc kháng chiến công quân xâm lược Xiêm và Thanh?

III-Vương triều Tây Sơn

_N m 1778, Nguy n Nh c t x ng ă ễ ạ ự ư Trung ng Hoàng ươ

đế nh ng r i không làm gì ư ồ đượ c thêm.

_Cu i n m 1788, tr c khi i phá quân Thanh, Nguy n ố ă ướ đạ ễ

Hu lên ngôi Hoàng - niên hi u ệ đế ệ Quang Trung & sau ngày chi n th ng chính th c xây d ng v ng tri u m i ế ắ ứ ự ươ ề ớ theo ch quân ch chuyên ch Th ng tr m t vùng ế độ ủ ế ố ị ộ

r ng l n t Thu n Hóa tr ra B c.Chính quy n các ộ ớ ừ ậ ở ắ ề

tr n ấ đượ c thành l p óng ô Phú Xuân(Hu ngày nay) ậ Đ đ ở ế

• @Tại sao vua Quang Trung lại đóng đô ở Phú

Xuân??????

• _Do nơi đây trước kia Quang Trung đã từng trấn giữ

• > Ông rất am hiểu về nơi đây

• _Và Phú Xuân: +giờ đây ở vùng trung tâm đất nước sơn thủy hữu tình, địa hình hiểm trở, sau lưng là dãy Trương Sơn, bên phải là dãy Bạch Mã

• +dễ dàng kiểm soát chặt chẽ cả miền Bắc lẫn miền Nam

• +Thuận tiện cho việc giao lưu kinh tế,

hàng hải, buôn bán hồi phục kinh tế

@Vua Quang Trung ủaừ coự nhửừng chớnh saựch gỡ ủeồ phuùc hoài, phaựt trieồn kinh teỏ, oồn ủũnh xaừ hoọi vaứ phaựt

trieồn vaờn hoựa daõn toọc ?

• _Ban “Chieỏu khuyeỏn noõng” keõu goùi nhaõn daõn khoõi phuùc saỷn xuaỏt

• _ Laọp laùi soồ hoọ khaồu.

• _Toồ chửực laùi giaựo duùc thi cửỷ (dịch từ chữ Hán, chữ Nôm để làm tài liệu dạy học).

• _Quaõn ủoọi ủửụùc toồ chửực quy cuỷ + ủửụùc vuừ trang ủaày ủuỷ.

@ẹửụứng loỏi ngoaùi giao cuỷa vua Quang Trung

coự yự nghúa nhử theỏ naứo?

• _ẹaởt quan heọ hoứa haỷo vụựi nhaứ Thanh.

• _Quan heọ giửừa Laứo &Chaõn Laùp dieón ra toỏt ủeùp.

@ Tại sao Quang Trung lại cho dịch các văn

bản chữ Hán sang chữ Nôm????

Aán tín dưới Vương triều

Tây Sơn

Tiền xu thời Tây Sơn

Đồ gốm thời Tây Sơn

Trống đồng thời Tây Sơn

Đồ mỹ nghệ

• @Vương triều Tây Sơn sụp đổ vào năm nào? Bạn hãy cho biết nguyên nhân nào khiến cho vương triều Tây Sơn kết thúc sớm như vậy?

• _Do năm 1792, vua Quang Trung mất,

• _Con của vua là Nguyễn Quang Toản không đủ năng lực điều hành đất nước.

• >

• === >Năm 1802, trước sự tấn công của

Nguyễn Aùnh -> Triều Tây Sơn sụp đổ

- Lật đổ các tập đoàn phong kiến

Nguyễn – Trịnh – Lê.

- Xoá bỏ sự chia cắt đất n ớc, lập lại thống nhất.

- Đánh tan quân xâm l ợc Xiêm - Thanh bảo vệ

Tổ Quốc.

• $$ Nhửừng coỏng hieỏn to lụựn cuỷa phong traứo Taõy Sụn ủoỏi vụựi lũch sửỷ daõn toọc trong nhửừng naờm 1771-1789.