- Nêu được yếu tố ảnh hưởng đến sinh trưởng của thực vật.. + Tìm kiếm và xử lí thông tin về khái niệm sinh trưởng ở thực vật, sự sinh trưởng sơ cấp và sinh trưởng thứ cấp cũng như các nh
Trang 1Tuần: 17 Ngày soạn: 6/ 12/ 2010
CHƯƠNG III SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN A- SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở THỰC VẬT
I Mục tiêu : Sau khi dạy xong bài này, HS phải :
1 Kiến thức:
- Nêu được khái niệm về sinh trưởng của thực vật
- Nêu được những mô phân sinh chung và riêng ở thực vật một lá mầm và hai lá mầm
- Phân biệt sinh trưởng sơ cấp và sinh trưởng thứ cấp
- Giải thích được sự hình thành vòng năm
- Nêu được yếu tố ảnh hưởng đến sinh trưởng của thực vật
2 Kĩ năng: Phát triển kĩ năng quan sát, phân tích , so sánh thông qua tranh vẽ.
- Kĩ năng sống:
+ Thể hiện sự tự tin khi trình bày ý kiến trước nhóm, tổ, lớp
+ Lắng nghe tích cực, trình bày suy nghĩ/ý tưởng
+ Hợp tác trong hoạt động nhóm
+ Tìm kiếm và xử lí thông tin về khái niệm sinh trưởng ở thực vật, sự sinh trưởng sơ cấp và sinh trưởng thứ cấp cũng như các nhân tố ảnh hưởng đến sinh trưởng ở thực vật
3 Thái độ: Biết ảnh hưởng của các nhân tố sinh thái để trồng cây cho đúng mật độ, khoảng cách, xen
canh hợp lí; có ý thức bón phân, tưới tiêu hợp lý, giữ môi trường ổn định
II Trọng tâm: Phân biệt sinh trưởng sơ cấp và sinh trưởng thứ cấp.
III Chuẩn bị của GV và HS:
1 Giáo viên: + Tranh vẽ hình 34.1 và 34.2 SGK phóng to
+ Phiếu học tập số 1, số 2
2 Học sinh : Đọc trước bài mới.
IV Tiến trình lên lớp:
1 Ổn định lớp(1-2') : Kiểm tra sĩ số HS
2 Kiểm tra bài cũ (5-7'): Phát bài thu hoạch và nhận xét bài làm
3 Bài mới :
ĐVĐ: Sinh trưởng và phát triển là một trong các đặc trưng cơ bản của cơ thể sống Vậy sinh trưởng
và phát triển là gì? Giữa chúng có mối quan hệ gì với nhau? Và chịu sự chi phối bởi các yếu tố nào? Nội dung ở chương III sẽ làm rõ vấn đề này
* Hoạt động I: Khái niệm sinh trưởng ở thực vật(5-7')
GV: Cho HS quan sát hình ảnh
về chu trình sống của cây lúa và
hỏi:
(?) Kích thước của cây non có
gì khác so với cây trưởng
thành?
(?) Vì sao lại có sự khác nhau
đó?
Qua các dữ kiện vừa nêu, hãy
phát biểu thế nào là sinh trưởng
ở thực vật?
Kích thước của cây non nhỏ hơn so với cây trưởng thành
Do quá trình phân bào nguyên nhiễm làm tăng số lượng và kích thước của tế bào
quá trình tăng lên về số lượng
và kích thước của tế bào làm cho cây lớn lên trong từng giai đoạn, tạo cơ quan sinh dưỡng
I Khái niệm sinh trưởng ở
thực vật:
Trang 2
Chuyển ý: Ở thực vật có 2 hình thức sinh trưởng đó là sinh trưởng sơ cấp và sinh trưởng thứ cấp Sự
khác nhau giữa 2 hình thức sinh trưởng được thể hiện ntn các em sang phần II ->
* Hoạt động II: Tìm hiểu sinh trưởng sơ cấp và sinh trưởng thứ cấp( 10-20')
(?) Dựa vào SGK hãy cho biết
mô phân sinh là gì.?
Tranh H 34.1 SGK
(?) Dựa vào vị trí và chức năng,
người ta chia mô phân sinh làm
mấy loại? Đó là những loại
nào?
Để thấy được sự khác nhau giữa
3 loại mô phân sinh GV yêu cầu
HS hoàn thành nội dung có
trong phiếu học tập số 1
Quan sát hình 34.2, 34.3 và đọc
SGK hoàn thành nội dung còn
trống ở PHT số 2
Cho HS hoạt động nhóm sau 5
phút gọi HS trả lời
GV hoàn chỉnh kiến thức ở PHT
số 2
(?) Ở cây 2 lá mầm, cấu trúc
nào của thân là kết quả của sinh
trưởng sơ cấp?
(?) Quá trình sinh trưởng của
cây chịu ảnh hưởng bởi các yếu
tố nào?
(?) Phân tích sự ảnh hưởng của
các yếu tố đó đối với quá trình
sinh trưởng của cây?
nhóm các tế bào chưa phân hoá, duy trì được khả năng phân bào nguyên nhiễm
Trả lời nhanh
Hoàn thành nội dung PHT số 1
Liệt kê các yếu tố
Phân tích dựa trên các kiến thức
đã học
II Sinh trưởng sơ cấp và sinh trưởng thứ cấp:
1 Các mô phân sinh:
- Khái niệm:
- Phân loại:
+ mps đỉnh + mps bên + mps lóng
( Nội dung đáp án PHT số 1)
2 Các hình thức sinh trưởng ở thực vật:
- Sinh trưởng sơ cấp
- Sinh trưởng thứ cấp
( Nội dung đáp án PHT số 2)
4 Các yếu tố ảnh hưởng đến sinh trưởng ở TV:
a Yếu tố bên trong:
- Đặc điểm di truyền của loài
- Hoocmôn sinh trưởng
b Yếu tố bên ngoài:
- Nhiệt độ
- Nước
- Ánh sáng
- Ôxy
- Dinh dưỡng khoáng
4 Củng cố và dặn dò(5-7'):
a Củng cố: Nêu điểm khác nhau giữa sinh trưởng sơ cấp và sinh trưởng thứ cấp?
b Dặn dò : - Đọc phần tóm tắt
- Trả lời các câu hỏi và bài tập SGK
- Đọc trước bài mới
5 Rút kinh nghiệm
Trang 3PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Mô phân sinh đỉnh
Mô phân sinh bên
Mô phân sinh lóng
PHIẾU HỌC TẬP số 2: Nêu điểm khác nhau giữa sinh trưởng sơ cấp và sinh trưởng thứ cấp Điểm phân biệt Sinh trưởng sơ cấp Sinh trưởng thứ cấp Khái niệm
Nguyên nhân - Cơ chế
Đối tượng
Trang 4
ĐÁP ÁN PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
phần thân non của cây 2 lá mầm
chồi đỉnh, chồi nách, đỉnh rễ
Tăng chiều dài của thân
và rễ
thân và rễ
lóng, thân
ĐÁP ÁN PHIẾU HỌC TẬP số 2
chiều dài do hoạt động của mô phân
sinh đỉnh.
Sinh trưởng của thân và rễ cây theo
chiều ngang do hoạt động của mô
phân sinh bên.
đỉnh do hoạt động của mô phân sinh bên.
thân non của cây 2 lá mầm chỉ xảy ra ở cây hai lá mầm.
Trang 5Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung ghi bảng
(?) Dựa vào SGK hãy cho biết
mô phân sinh là gì.?
Tranh H 34.1 SGK
(?) Mô phân sinh được chia
làm mấy loại? Đó là những loại
nào?
(?) Căn cứ vào tiêu chí nào để
phân loại mô phân sinh?
Để thấy được sự khác nhau giữa
3 loại mô phân sinh GV yêu cầu
HS hoàn thành nội dung có
trong phiếu học tập số 1
Dựa vào kiến thức đã học SGK
và trả lời
Trả lời nhanh
Vị trí phân bố và chức năng
Hoàn thành nội dung PHT số 1
II Sinh trưởng sơ cấp và sinh trưởng thứ cấp:
1 Các mô phân sinh:
- Khái niệm: nhóm các tế bào chưa phân hoá, duy trì được khả năng phân bào nguyên nhiễm
- Phân loại:
( Nội dung như đáp án PHT số 1)
(?) Sinh trưởng sơ cấp xảy ra ở
các loại cây nào? Cho ví dụ?
Gv thông báo: Ở phần thân non
của cây 2 lá mầm cũng xảy ra
sinh trưởng sơ cấp
(?) Nhận xét gì về kích thước
của các loại cây (lúa, cỏ , ngô)
có hình thức sinh trưởng sơ
cấp?
(?) Sự tăng chiều dài của cây là
nhờ chức năng của loại mô phân
sinh nào?
(?) Qua các dữ kiện vừa phân
tích, hãy cho biết sinh trưởng sơ
cấp là gì?
xảy ra ở cây 1 lá mầm Ví dụ:
lúa, cỏ, ngô,
Chiều dài rất dài nhưng chiều ngang rất nhỏ
mô phân sinh đỉnh
Trả lời nhanh
2 Sinh trưởng sơ cấp:
- Xảy ra chủ yếu ở cây 1 lá mầm
và phần thân non của cây 2 lá mầm
- là quá trình sinh trưởng làm tăng chiều dài của thân và rễ do hoạt động nguyên phân của mô phân sinh đỉnh
(?) Sinh trưởng thứ cấp xảy ra ở
loại cây nào? Cho ví dụ?
(?) Kích thước của các loài cây
lim, bạch đàn có gì khác cây
lúa, ngô?
(?) Kết quả của quá trình sinh
trưởng thứ cấp là gì? Do mô
phân sinh nào thực hiện?
(?) Sinh trưởng thứ cấp là gì?
2 lá mầm VD: xà cừ, lim, bạch đàn,
Thân cây lim, bạch đàn cứng, chắc và to hơn cây lúa, ngô
Trả lời nhanh
Trả lời theo SGK
3 Sinh trưởng thứ cấp:
- xảy ra ở cây 2 lá mầm
- là quá trình sinh trưởng làm tăng bề ngang( đường kính) của
Trang 6Tranh H 34.4 SGK
(?) Đi từ ngoài vào trong, quá
trình sinh trưởng thứ cấp hình
thành nên các thành phần nào
của cây thân gỗ?
GV nêu: Những vòng đồng tâm
của đa số thân cây gỗ gọi là
vòng năm Vậy vòng năm là gì?
(?) Dựa trên sự hiểu biết về
vòng năm con người đã có
những ứng dụng gì vào thực
tiễn?
Vỏ -> gỗ dác -> gỗ lõi (ròng)
Vòng năm là những vòng tròn, hình thành hàng năm trong cây thân gỗ bao gồm vòng sáng và tối
Tính tuổi của cây và làm đồ trang trí
phân của mô phân sinh bên
(?) Quá trình sinh trưởng của
cây chịu ảnh hưởng bởi các yếu
tố nào?
(?) Phân tích sự ảnh hưởng của
các yếu tố đó đối với quá trình
sinh trưởng của cây?
Liệt kê các yếu tố
Phân tích dựa trên các kiến thức
đã học
4 Các yếu tố ảnh hưởng đến sinh trưởng ở TV:
a Yếu tố bên trong:
- Tính di truyền
- Hoocmôn thực vật
b Yếu tố bên ngoài:
- Nhiệt độ
- Nước:
- Ánh sáng
- Ôxy
- Dinh dưỡng khoáng
Nguồn gốc
Kết quả
Có ở loại thực vật
Kích thước thân
Thời gian sống
Trang 7Đáp án phiếu học tập số 2: Phân biệt sinh trưởng sơ cấp và sinh trưởng thứ cấp
rễ
Làm tăng chiều ngang của thân ( tạo gỗ lõi, gỗ dác, vỏ)
của cây hai lá mầm
Có ở cây Hai lá mầm