Trong đó: - Cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỉ XVIII: + Phân tích tình hình kinh tế và các mâu thuẫn giai cấp xã hội trước cách mạng.. + Trình bày những diễn biến chính qua các giai đoạn
Trang 1Ngày dạy lớp 10A1, tổng số vắng
.lớp 10A2, tổng số vắng
.lớp 10A3, tổng số vắng
.lớp 10A4, tổng số vắng
.lớp 10A5, tổng số vắng
.lớp 10A6, tổng số vắng
.lớp 10A7, tổng số vắng
Tiết 38 BÀI 31: CÁCH MẠNG TƯ SẢN PHÁP CUỐI THẾ KỶ XVIII
I Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức:
- Khái quát về sự chuyển biến kinh tế, xã hội dẫn đến các cuộc cách mạng tư sản đầu tiên. Nguyên nhân sâu xa, duyên cớ trực tiếp của các cuộc cách mạng Trong đó:
- Cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỉ XVIII:
+ Phân tích tình hình kinh tế và các mâu thuẫn giai cấp xã hội trước cách mạng
+ Trình bày những diễn biến chính qua các giai đoạn cách mạng Pháp: Nền quân chủ lập hiến, nền cộng hoà, nền chuyên chính dân chủ cách mạng, chiến tranh cách mạng
2 Kĩ năng:
- Rèn luyện kĩ năng phân tích, khái quát, tổng hợp, đánh giá sự kiện
3 Thái độ:
- Quý trọng những tiến bộ của triết học ánh sáng Thấy được vai trò của quần chúng nhân dân- động lực chủ yếu thúc đẩy sự nghiệp cách mạng Pháp đạt đến đỉnh cao
II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:
1 GV:
- Bài soạn, chuẩn ktkn SGK, SGV, tài liệu tham khảo(Lịch sử thế giới Cận đại)
- Tranh "Tình cảnh nông dân Pháp", "Tấn công phá ngục Ba-xti
2 HS:
- SGK, vở ghi
III Tiến trình bài dạy:
1 Kiểm tra bài cũ:
ý nghĩa của cuộc chiến tranh giành độc lập ở Bắc Mĩ - Vì sao nói cuộc chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ là cuộc cách mạng tư sản?
2 Bài mới:
Trang 2*Hoạt động 1: Biết được những nét chính
về tình hình kinh tế, chính trị, xã hội của
nước Pháp trước cách mạn, hiểu được đây
chính là nguyên nhân sâu xa dẫn tới bùng
nổ cách mạng tư sản Pháp cuối thế ,kỷ
XVIII, cuộc đấu tranh trên lĩnh vực tư
tưởng là bước dọn đường cho cách mạng
bùng nổ
GV:Trước cách mạng, Pháp là quốc gia có
nền kinh tế như thế nào?
HS trả lời GV nhận xét, kết luận phân
tích
GV: Tình hình chính trị-xã hội Pháp trước
cách mạng có gì nổi bật?
HS trả lời GV nhận xét, kết luận phân
tích (sơ đồ hóa)
có đặc quyền, không phải
nộp thuế Đ/ C3
Nông dân Bình dân
thành thị
Tư sản ( đại
TS, TS công thương, TS nhỏ
Hình thành khái niệm đẳng cấp, đẳng cấp
quý tộc, tăng lữ, đẳng cấp thứ ba
- yêu cầu HS quan sát hính 56 – tình cảnh
I N ước Pháp trước cách mạng
1 Tình hình kinh tế xã hộ i
* Về kinh tế :
- Nông nghiệp:
+ Cuối thế kỷ XVIII, Pháp vẫn là nước nông nghiệp lạc hậu, công cụ và phương thức canh tác rất thô sơ ( chủ yếu dùng cày, cuốc), năng suất thấp
+ Nạn mất mùa, đói kém thường xuyên xẩy ra->đời sống nhất dân rất khổ cực
- Công thương nghiệp: kinh tế tư bản chủ nghĩa đã phát triển nhưng bị chế độ phong kiến cản trở, kìm hãm Nước Pháp bấy giờ chưa có sự thống nhất về đơn vị đo lường và tiền tệ
* Về chính trị-xã hội :
- Là nước quân chủ chuyên chế do Vua Lu-i XVI đứng đầu xã hội tồn tại 3 đẳng cấp: Tăng lữ, quỹ tộc và đẳng cấp thứ ba, mâu thuẫn với nhau rất gay gắt
- Đẳng cấp Tăng lữ và quý tộc có trong tay mọi quyưền lợi, không phải đóng thuế, đẳng cấp thứ ba gồm tư sản, nông dân và dân nghèo thành thị không có quyền lợ chính trị, phải đóng nhiều thứ thuế
=>Nông dân chiếm 90% dân số, là giai cấp nghèo khổ nhất Dưới sự lãnh đạo của giai cấp tư sản, nông dân Pháp hăng hái tham gia
Trang 3nông dân Pháp trước cách mạng ( SGK) và
nhận xét về đời sống của người nông dân
Pháp trước cách mạng
GV trình bày sự xuất hiện của trào lưu triết
học ánh sáng
Giới thiệu cho học sinh Mông–te-xki-ơ,
Vôn-te, Ru –xô
GV: Nội dung của trào lưu triết học ánh
sáng?
HS trả lời GV nhận xét, chốt ý
Hoạt động 2: Tìm hiểu tiến trình của cách
mạng tư sản Pháp
GV tường thuật trận tấn công phá ngục
Ba-xti (sử dụng đoạn trích trong bài thơ 14 - 7
của Tố Hữu)
GV: Nêu ý nghĩa ngày 14/7/1789?
HS trả lời GV chốt lại
GV sử dụng Lược đồ phong trào nhân dân
Pháp (SGK)
GV hướng dẫn HS tìm hiểu những tư
tưởng tiến bộ của Bản tuyên ngôn nhân
quyền và dân quyền (Có thể liên hệ với
Tuyên ngôn độc lập của Mĩ, Tuyên ngôn
độc lập của Việt Nam)
HS nhận xét mặt tích cực và hạn chế của
những chính sách mà Quốc hội lập hiến
ban hành
cách mạng để lật đổ chế độ phong kiến
2 Cuộc đấu tranh trên lĩnh vực tư tưởng
- Xuất hiện trào lưu “Triết học ánh sáng”
- Đại biểu: Mông –téc-xki- ơ, Vôn-te, Ru-xô
- Nội dung:
Lên án chế độ phong kiến đặc quyền, định hướng cho một xã hội mới tương lai, dọn đường cho cách mạng bùng nổ
II TIẾN TRÌNH CỦA CÁCH MẠNG
1 Cách mạng bùng nổ Nền quân chủ lập hiến
- Ngày 5 - 5 - 1789 Hội nghị ba đẳng cấp do nhà vua triệu tập bị đẳng cấp thứ 3 phản đối
- Ngày 14 - 7 - 1789, quần chúng phá ngục Ba-xti, mở đầu cho cách mạng Pháp
- Quần chúng nhân dân nổi dậy khắp nơi (cả thành thị và nông thôn), chính quyền của tư sản tài chính được thiết lập (Quốc hội lập hiến)
+ Thông qua Tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền
+ Ban hành chính sách khuyến khích công thương nghiệp phát triển
+ Tháng 9 - 1791 thông qua hiến pháp, xác lập nền chuyên chính tư sản (quân chủ lập hiến)
- Vua Lu-i XVI tìm cách chống phá cách mạng, khôi phục lại chế độ phong kiến (xúi giục phản động trong nước, liên kết với
Trang 4phong kiến bên ngoài).
- Tháng 4 - 1792 Chiến tranh giữa Pháp với liên minh phong kiến Áo - Phổ bùng nổ
- Ngày 11 - 7 - 1792 Quốc hội tuyên bố Tổ quốc lâm nguy, quần chúng đã nhất loạt tự
vũ trang bảo vệ đất nước
3 Củng cố, luyện tập:
GV hướng dẫn HS nhận thức vấn đề chủ yếu sau:
Vì sao cách mạng tư sản Pháp là cuộc cách mạng tiêu biểu, điển hình?
Nhấn mạnh ý nghĩa quan trọng của cuộc cách mạng tư sản đó?
Tổng kết nội dung trên, GV tiếp tục giúp HS củng cố khái niệm cách mạng tư sản (Có thể
so sánh với cuộc chiến tranh giành độc lập ở Bắc Mĩ, cách mạng tư sản Hà Lan, cách mạng
tư sản Anh để nhận thức thêm sự đa dạng về hình thức của cách mạng tư sản trong buổi đầu thời cận đại
4 Hướng dẫn học sinh tự học:
Học bài cũ, trả lời câu hỏi SGK, đọc trước bài 32
1 Nước pháp trước cách mạng :
.
a) Tình hình kinh tế , xã hội ;
- Về kinh tế :
+ Cuối thế kỷ XVIII , Pháp vẫn là nước nông nghiệp , công cụ và phương thức canh tác rất thô sơ ( chủ yếu dùng cày , cuốc ) nên năng suất thấp , nạn mất mùa , đói kém thường xuyên xẩy ra , đời sống nhất dân rất khổ cực
+ Trong lĩnh vực công thương nghiệp , kinh tế tư bản chủ nghĩa tuy đã phát triển nhưng lại bị chế độ phong kiến cản trở , kìm hãm Nước Pháp bấy giờ lại chưa có sự thống nhất về đơn vị đo lường và tiền
tệ
- Về xã hội :
+ Trước cách mạng , Pháp vẫn là nước quân chủ chuyên chế do Vua Lu-i XVI đứng đầu xã hội tồn tại 3 đẳng cấp là Tăng lữ , quỹ tộc và đẳng cấp thứ ba , mâu thuẫn với nhau rất gay gắt
+ Đẳng cấp Tăng lữ và quý tộc có trong tay mọi quyưền lợi , không phải đóng thuế Trong khi đó , đẳng cấp thứ ba gồm tư sản , nông dân và dân nghèo thành thị không có quyền lợ chính trị , phải đóng nhiều thứ thuế Nông dân chiếm 90% dân số , là giai cấp nghèo khổ nhất Hình thành khái niệm đẳng cấp , đẳng cấp quý tọc , tăng lữ , đẳng cấp thư sba
- Dưới sự lãnh đạo của giai cấp tư sản , nông dân Pháp hăng hái tham gia cách mạng để lật đổ chế độ phong kiến
- Quan sát hính 56 – tình cảnh nông dân Pháp trước cách mạng ( SGK) và nhận xét về đời sống của người nông dân Pháp trước cách mạng
b) Đấu tranh trên lĩnh vực tư tưởng :
Trang 5- Cuộc đấu tranh trên lĩnh vực tư tưởng là bước dọn đường cách mạng bùng nổ
- Thời ký này , đại diện cho trào lưu triết học ánh sáng Pháp là Nông-te-xki-ơ , Vôn-te , Rút-xô đã ủng hộ tư tưởng tiến bộ của giai cấp tư sản , kịch liệt tố cáo và lên án chế độ quân chủ chuyên chế của Li-i XVI
- Cuộc đấu tranh trên lĩnh vực tư tưỉơng đã thúc đẩycách mạng sớm bùng nổ
2 Tiến trình của cách mạng :
Trình bày được nguyên nhân trực tiếp của cuọc cách mạng và sự thành lậo nền quân chủ lập hiến ; diễn biến của cách mạng với việc tư sản công thương cầm quyền – nền cộng hoà được thành lập ; sự thành lập nền chuyên chính dân chủ Gia-cô-banh.
a) Cách mạng bùng nổ , nền quân chủ lập hiến :
- Nguyên nhân trực tiếp của cuộc cách mạng :
+ Do ăn chơi xa xỉ , vua Li-i XVI phải vay của tư sản 5 tỷ livơrơ ( Tiền của nước Pháp lúc bấy giờ) ( tính đến năm 1789 số tiền này của nhà Vua không có khả năng trả nợ nên đã tìm cách tiếp tiếp tăng thuế , mâu thuẫn giữa nông dân với chế độ phong kiến vì thế ngày càng trở nên sâu sắc
+ ngày 5/5/51789 LU-i XVI lại triệu tập hội nghị ba đẳng cấp để tăng thuế , nhưng đại diện của đẳng cấp thư ba kịch liệt phản đối và họ đã tự họp hội đồngn dân tộc , tuyên bố quốc hội lập hiến , tự soạn thảo hiến pháp , thông qua đạo luật mới về tài chính Ngay lập tức nhà Vua và quý tộc dùng quân đội để uy hiếp
- Cách mạng bùng nổ , thời kỳ thống trị giải phái đại tư sản chính :
+ Ngày 14/7/1789 , dưới sự lãnh đạo của pháp Lập hiến , tầng lớp đại tư sản tài chính , quần chúng nhân dân kéo đến tấn công và chiếm pháo đài – Nhà ngọc Ba-xti Họ đốt các văn tự , khế ước của phong kiến và làm chủ các cơ quan quan trọng của thành phố
+ Sau khi giành thắng lợi phái Lập hiến lên nắm quyền và họ đã làm được hai việc quan trọng đối với cách mạng :
+ Thông qua tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền , nêu cao khẩu hiệu “ Tự do – Bình đẳng – Bắc ái” (8/1789)
+ Ban hành hiếp pháp (9/1791) xác lập chế độq uân chủ lập hiến Theo đó Vua không được nắm thực quyền mà là quốc hội Vì vậy Lu-i XVI đã liên kết với lực lượng phản cách mạng trong nước , cầu cứu thế lực phong kiến bên ngoài để giành lại chính quyền ( tìm đọc tài liệu lịch sử trên và nêu những điều chính , một vài nhận xét )
+ Tháng 4/1792 , liên minh hai nước áo – Phổ cùng bọn phản động ở Pháp chống phá cách mạng , phái lập hiến đqã không liên kết chống lại , đất nước trở nên lâm nguy
- Quan sát hình 57 – Tấn công ngục Ba-xti ( SGK) nhận xét về sự kiến này
