bai ancol-nc-t2

Phản ứng chung của nhóm Thí nghiệm : Cho Na tác dụng với etanol dư bình A không cần đun nóng , phản ứng xảy ra êm dịu Cho nước vào bình A, chất rắn tan hết.. Phản ứng riêng của gl

Ancol

1 Tính chất hoá học của rượu

1 Phản ứng thế nguyên tử H của nhóm -OH ancol

a Phản ứng chung của nhóm

Thí nghiệm : Cho Na tác dụng với etanol dư (bình A không cần đun nóng ), phản ứng xảy ra êm dịu

Cho nước vào bình A, chất rắn tan hết

Dung dịch thu được làm hồng phenolphtalein

1 2

C 2H 5OH + Na H2 + C2H5ONa

C2H2ONa + H2O C2H5OH + NaOH

I TÍNH CHẤT HÓA HỌC

b Phản ứng riêng của glixerol

Glixerol hoà tan đựơc Cu(OH)2 tạo phức chất tan màu xanh thẫm

Phản ứng này dùng để nhận biết glixerol và các

poliancol có các nhóm -OH liền kề

Nhận xét :

- Các phản ứng este hoá đều là phản ứng thuận nghịch

- Muốn cho phản ứng xảy ra theo chiều thuận ta phải dùng xúc tác H2SO4 đ và hút nước để làm chuyển dịch cân bằng

- Khả năng phản ứng:

Rượu bậc I > Rượu bậc II > Rượu bậc III

b Phản ứng với ancol

H2SO4đ

140 0 C

CH3CH2− OH + H − OCH2CH3 CH3CH2− O − CH2CH3+ H2O

Đun etanol với H2SO4 đặc ở 140 0 C, cứ 2 phân tử

ancol tách 1 phân tử nước tạo thành 1 phân tử đietyl ete.

Đietyl ete

2 Phản ứng thế nhóm OH của ancol

I TÍNH CHẤT HÓA HỌC

Đặc biệt:

Buta-1,3-dien

Đối với ancol bậc 2, bậc 3 phản ứng tách

Chú ý:

Muốn biết đồng phân nào là sản phẩm

tách nước từ một phân tử rượu, nhóm OH bị tách ưu tiên cùng với nguyên tử H ở cacbon β

bậc cao hơn để tạo thành liên kết C=C mang nhiều nhóm ankyl hơn

4 Phản ứng oxi hoá

* Oxi hoá hoàn toàn :

- Các ancol cháy trong không khí tạo ra CO 2 và H 2 O:

* Oxi hoá không hoàn toàn

3n 2

CnH2n+1OH + O2 n CO2 + (n + 1) H2O

OXH

OXH

OXH mạnh

Ancol

Bậc 1 andehit

Bậc 3 Gãy mạch cacbon

Ví dụ :

+ +

t 0

+ +

2 Ứng dụng

II ĐIỀU CHẾ VÀ ỨNG DỤNG

a Ứng dụng của etanol

- Làm nguyên liệu sản xuất các hợp chất khác:

đietyl ete, axit axetic, etyl axetat,

- Làm dung môi pha chế vecni, dược phẩm, nước hoa,

- Làm nhiên liệu: cho đèn cồn, động cơ đốt trong…

- Dùng để điều chế các loại rượu uống hoặc các đồ uống có etanol qua quá trình lên men rượu các sản phẩm nông nghiệp như: gạo, ngô, khoai, sắn, nho, lúa mạch,…

Những sản phẩm có etanol làm dung môi

* Nhờ nhiệt của phản ứng cháy, etanol được dùng làm nguyên liệu cho động cơ nổ và cho các đèn cồn

Etanol cháy với ngọn

lửa sáng khi cung cấp

đủ không khí

Etanol được sử dụng như là một nhiên

liệu cho động cơ ôtô

* Nhờ khả năng hoà tan nhiều chất hữu cơ và vô cơ, etanol là dung môi để pha chế thuốc, nước hoa, sơn…

*Trong đời sống etanol còn được dùng làm thức uống ở nhiều nồng độ khác nhau :

2 Ứng dụng của Metanol

* Metanol được dùng để sản xuất axit fomic, rất cần trong công nghiệp chất dẻo

Phương trình tổng hợp fomandehit:

CH2OH + O2 HCHO + H2O

CrO3, ZnO

to

3.Một số rượu khác

- Các pentanal và butanal được dùng làm dung môi và

để tổng hợp một số chất trong ngành thực phẩm (ví dụ: dầu chuối là iso-amyl axetat (CH 3 ) 2 CHCH 2 COCOCH 3 )

- Trong thành phần một số tinh dầu thảo mộc rất phổ biến ở nước ta như dầu xả tinh dầu hoa hồng … có những rượu không no và rượu thơm góp phần quan trọng tao nên mùi thơm cho các tinh dầu này

Ví dụ: Trong tinh dầu hoa nhài có rượu benzylic

C 6 H 5− CH 2 − OH

Trong tinh dầu hoa hồng có rượu phenyletylic

C 6 H 5 — C 2 H 5− OH

1 điều chế

* Hidrat hoá anken

Ta cũng có thể điều chế các đồng đẳng của etanol bằng phương pháp trên, phản ứng cộng tuân theo quy tắc Macopnhicop

* Thuỷ phân dẫn xuất halogen

Đun dẫn xuất halogen với dung dịch kiềm ta được rươu tương ứng

R—CHO RCH2OH

R1 − CO − R2 R1CH(OH)R2[ H ]

* Khử hợp chất cacbonyl

b Các phương pháp riêng

* Điều chế etanol bằng phương pháp lên men (Trong công nghiệp)

Đây là phương pháp lâu đời nhất và hiện nay vẫn còn

dùng rộng rãi nhất là để sản xuất rượu uống.

*Nguyên liệu : Những sản phẩm nông nghiệp chứa nhiều tinh bột như gạo ngô khoai, sắn…, các sản phẩm chứa đường (như nước mật của nhà máy đường, sản phẩm thuỷ phân của vỏ bào mùn cưa bằng axit …)

Nho Lúa mỡ Khoai tây

Táo Lúa mạch Gạo Bắp

(a) (b)

Amilaza

Tinh bột mantozo

[ ]n

Các giai đoạn sản xuất

* Tất cả các loại enzim ở trên đều có trong men rượu Các phản ứng diễn ra liên tục và nối tiếp nhau trong môi trường phản ứng, nhiệt độ

* Sự lên men của Glucozo trong phòng thí nghiệm

Dung dịch Glucose với men

Ống cao

su ngắn

Nước vôi

Đun hỗn hợp metan và oxi (tỉ lệ 1:1) dưới áp suất 100 atm ở 2000c trong ống đồng ta được metanol :

2CH4 + O2 2CH3OH Ngoài ra người ta còn sản xuất từ khí than :

CO + 2H2 CH3OH

* Điều chế metanol

BÀI TẬP VỀ NHÀ

Làm các bài tập

1 – 8 SGK / trang 228 – 229