BÀI 31: Cách mạng tư sản pháp cuối thế kỉ xviiiI, NƯỚC PHÁP TRƯỚC CÁCH MẠNG II, TIẾN TRÌNH CỦA CÁCH MẠNG 1.. BÀI 31: Cách mạng tư sản pháp cuối thế kỉ xviiiI, NƯỚC PHÁP TRƯỚC CÁCH MẠNG I
Trang 1HỌ TÊN: TRẦN THỊ THU HƯỜNG
Môn: Lịch sử
Tổ: Xã hội
Năm học 2010-2011
Chương II – Các nước Âu – Mĩ (từ đầu thế kỉ XIX đến đầu thế kỉ XX) Bài 32: Cách mạng công nghiệp ở châu Âu
Trang 22 Cách mạng công nghiệp ở Pháp, Đức
3 Hệ quả của cách mạng công nghiệp: - kinh tế; xã hội
1 Cách mạng công nghiệp ở Anh:
- Tiền đề của CMCN
- Thành tựu và kết quả của CMCN
NỘI DUNG BÀI HỌC BÀI 32: CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP Ở CHÂU ÂU
Trang 3BÀI 32: CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP Ở CHÂU ÂU
Đọc đoạn giới thiệu và cho biết: “Cách mạng
công nghiệp” là gì?
I, Cách mạng công nghiệp ở Anh
*** Cách mạng công nghiệp là công cuộc cơ khí hóa
nền sản xuất thay cho lao động thủ công.
- Sau khi lật đổ chính quyền phong kiến, giai cấp tư sản
lên nắm quyền đã tăng cường sự thống trị của mình
bằng việc phát triển kinh tế Cuộc CMCN đã đáp ứng
yêu cầu đó, tạo ra khối lượng sản phẩm cao hơn nhiều
lần so với phương thức sản xuất phong kiến lạc hậu.
Tại sao CMCN diễn ra đầu tiên ở Anh?
- Thời gian:
CMCN ở Anh bắt đầu từ những năm
60 của thế kỉ XVIII và kết thúc vào
những năm 40/ thế kỉ XIX.
- Điều kiện:
Anh là nước đầu tiên tiến hành
CMCN vì có điều kiện:
+ CMTS Anh nổ ra sớm (thế kỉ
XVII).
+ Tích lũy tư bản giàu có.
+ Tập trung sản xuất, và nhân công
cao độ.
*** Anh tích lũy tư bản nhờ:
- Buôn bán với các châu lục, cướp đoạt ở thuộc địa
- Bóc lột nhân dân lao động trong nước
- Cách mạng trong nông nghiệp
- Cướp biển
Trang 42 Thành tựu:
a, Phát minh máy móc
BÀI 32: CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP Ở CHÂU ÂU
I, Cách mạng công nghiệp ở Anh
Hãy cho biết mốc thời gian và những thành tựu chủ yếu của CMCN Anh?
Thời
1764 Giem Ha – gri – vơ sáng chế máy
kéo sợi Gienni
1769 Ac – crai – tơ chế tạo máy kéo sợi
bằng hơi nước
1779 Crom – tơn cải tiến máy kéo sợi
Gienni
1785 Cac – rai chế tạo máy dệt chạy bằng
sức nước, tăng năng suất 40 lần
1784 Giem – Oat phát minh ra máy hơi
nước
Máy kéo sợi Gienni (1764)
1769 Ac – crai – tơ chế tạo máy
kéo sợi bằng hơi nước
Mô hình máy hơi nước 1784: Giem – Oat phát minh ra máy hơi nước.
Trang 51, Tiền đề
*** Em có nhận xét gì về các phát minh máy móc trên?
- Bắt đầu từ ngành công nghiệp nào?
- Theo em, phát minh nào là quan trọng nhất? Tại sao?
BÀI 32: CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP Ở CHÂU ÂU
I, Cách mạng công nghiệp ở Anh
2, Thành tựu
a, Phát minh máy móc
* Nhận xét:
- Bắt đầu từ ngành công nghiệp nhẹ
- Phát minh ra máy hơi nước
=> Tăng năng suất và tốc độ sản xuất;
giảm lao động chân tay
=> Khởi đầu quá trình công nghiệp hóa
- Bắt đầu từ ngành công nghiệp nhẹ Vì:
+ Những ngành công nghiệp nhẹ như dệt, len dạ là những ngành truyền thống và phát triển mạnh ở Anh.
+ Đầu tư ít và thu hồi vốn nhanh.
+ Sản phẩm có thị trường tiêu thụ rộng.
- Phát minh máy hơi nước là phát minh quan trọng nhất.
b, Ngành luyện kim:
- 1735: Phát minh ra phương pháp nấu
than cốc luyện gang thép.
- 1784: xây dựng lò luyện gang đầu tiên.
c, Giao thông vận tải:
- 1814, chế tạo đầu máy xe lửa.
1814, chế tạo đầu máy xe lửa Đầu máy xe lửa
Trang 6BÀI 32: CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP Ở CHÂU ÂU
I, Cách mạng công nghiệp ở Anh
1, Tiền đề
2, Thành tựu
3 Kết quả:
CMCN đã biến Anh thành “công
xưởng của thế giới”.
II, Cách mạng công nghiệp ở Pháp
và Đức
1 Pháp
CMCN ở Pháp bắt đầu từ các ngành công nghiệp nhẹ, vào những năm 30 của thế kỉ XIX và phát triển mạnh vào những năm 1850 – 1870 trong khoảng 20 năm, số máy hơi nước ở Pháp đã tăng hơn 5 lần,từ 5000 chiếc lên 27.000 chiếc; tàu chạy bằng hơi nước tăng gần 4 lần…
? CMCN tác động đến nước Pháp như thế nào?
- Thời gian: bắt đầu từ 1830, tốc độ
diễn ra nhanh
- Tác động:
+ Kinh tế Pháp đứng thứ 2 thế giới (sau
Anh)
+ Bộ mặt thành thị thay đổi rõ nét
Trang 7BÀI 32: CÁCH MẠNG CÔNG NGHIỆP Ở CHÂU ÂU
I, Cách mạng công nghiệp ở Anh
II, Cách mạng công nghiệp ở Pháp
và Đức
1, Pháp
2 Đức CMCN ở Đức bắt đầu từ những năm 40 của thế kỉ
XIX, khi đất nước còn đang chia thành nhiều tiểu quốc và lúc đó, giai cấp tư sản cũng chưa lên nắm quyền Đến giữa thế kỉ XIX, tốc độ phát triển của Đức nhanh kỉ lục so với các nước khác
? Đọc đoạn chữ nhỏ trong SGK: CMCN đã tác động đến kinh tế nông nghiệp như thế nào?
- Thời gian:
Bắt đầu từ những năm 40 của thế kỉ
XIX với tốc độ rất nhanh
- Tác động:
Sau năm 1870, Đức đứng đầu châu Âu,
thứ 2 thế giới (sau Mĩ)
Trang 8BÀI 31: Cách mạng tư sản pháp cuối thế kỉ xviii
I, NƯỚC PHÁP TRƯỚC CÁCH MẠNG
II, TIẾN TRÌNH CỦA CÁCH MẠNG
1 Cách mạng bùng nổ Nền quân chủ lập hiến
a, Nguyên nhân trực tiếp
Nguyên nhân trực tiếp dẫn tới cách mạng tư sản Pháp là gì?
- Ngày
- Ngày 5/5/17895/5/1789 vua Lui – i XVI
triệu tập Hội nghị 3 đẳng cấp, để
vay tiền và ban hành thuế mới
nhưng bị đẳng cấp thứ 3 phản đối
- Vua, quý tộc ráo riết chuẩn bị tấn
công đẳng cấp thứ 3 bằng bạo lực
=> 14/7/1789: Quần chúng
Paris tấn công ngục Ba – xti
=> CMTS Pháp bùng nổ;
*Ý nghĩa: Thể hiện tinh thần
chiến đấu, đoàn kết của quần
chúng nhân dân
5/5/1789: Vua Lui – I XVI triệu tập Hội nghị 3 đẳng cấp
=> 14/7/1789: Quần chúng Paris tấn công ngục
Ba-xti
Trang 9BÀI 31: Cách mạng tư sản pháp cuối thế kỉ xviii
I, NƯỚC PHÁP TRƯỚC CÁCH MẠNG
II, TIẾN TRÌNH CỦA CÁCH MẠNG
1 Cách mạng bùng nổ Nền quân chủ lập hiến
2 Tư sản công thương cầm quyền Nền cộng hòa được thành lập
3 Nền chuyên chính Giacobanh – đỉnh cao của cách mạng
4 Thời kì thoái trào
HOẠT ĐỘNG NHÓM
Nhóm 1: Tìm hiểu những sự kiện
chính trong giai đoạn 1789 – 1792
Nhóm 2: Tìm hiểu những sự kiện
chính trong giai đoạn 1792 – 1793
Nhóm 3: Tìm hiểu những sự kiện
chính trong giai đoạn 1793 – 1794
Nhóm 4: Tìm hiểu những sự kiện
chính trong giai đoạn 1794 - 1799
-Chính quyền nằm trong tay bộ phận nào?
- Ban hành những chính sách gì?
Trang 10BÀI 31: Cách mạng tư sản pháp cuối thế kỉ xviii
II, TIẾN TRÌNH CỦA CÁCH MẠNG
1 Cách mạng bùng nổ Nền quân chủ lập hiến
a, Nguyên nhân trực tiếp
b, Thiết lập nền quân chủ lập hiến:
- Quần chúng nông dân nổi dậy khắp
nơi (cả thành thị và nông thôn), thiết
lập chính quyền tư sản tài chính -
Quốc hội Lập hiến.
- Chính sách của Quốc hội lập hiến*
+ 8/1789 thông qua “
+ 8/1789 thông qua “Tuyên ngôn Tuyên ngôn
Nhân quyền và Dân quyền”; nêu cao
khẩu hiệu “Tự do – bình đẳng – bác
ái”
+ Ban hành chính sách khuyến khích
công thương nghiệp.
+ 9/1791, thông qua
+ 9/1791, thông qua Hiến pháp Hiến pháp, xác
lập quyền thống trị của giai cấp tư sản
dưới hình thức
dưới hình thức quân chủ lập hiến quân chủ lập hiến.
Vùng nông dân nổi dậy Trung tâm chống PK
ở thành thị LƯỢC ĐỒ PHONG TRÀO NHÂN DÂN PHÁP NĂM 1789
Bình đẳng Bác ái
Tự do Quốc kì nước Cộng hòa Pháp
Trang 11BÀI 31: Cách mạng tư sản pháp cuối thế kỉ xviii
II, TIẾN TRÌNH CỦA CÁCH MẠNG
1 Cách mạng bùng nổ Nền quân chủ lập hiến
a, Nguyên nhân trực tiếp
b, Thiết lập nền quân chủ lập hiến
- Chính sách của Quốc hội lập hiến
- Vua Lui – i XVI chống phá cách
mạng.
- 4/ 1792, chiến tranh Pháp với liên
minh Áo – Phổ bùng nổ.
- 11/7/1792: Quốc hội tuyên bố “Tổ
quốc lâm nguy”; quần chúng tự vũ
trang bảo vệ đất nước.
*** Chế độ “Quân chủ lập hiến” vẫn giữ Vua, nhưng quyền lực thực sự nằm trong tay Quốc hội Vì vậy, Vua Lui – i XVI đã liên kết với lực lượng phản cách mạng trong nước, cầu cứu thế lực phong kiến bên ngoài, chống phá cách mạng, khôi phục chế độ phong kiến Tháng 4/
1792, liên minh Áo – Phổ chiến tranh với nước Pháp
Bài ca “LA MARSEILLAISE” -
Quốc ca Pháp
Hãy đứng lên những người con tổ quốc, Ngày vinh quang đã đến rồi!
Chống lại chúng ta, bọn bạo tàn…
- Vua Lui – i XVI chống phá cách
mạng.
- 4/ 1792, chiến tranh Pháp với liên
minh Áo – Phổ bùng nổ.
- 11/7/1792: Quốc hội tuyên bố “Tổ
quốc lâm nguy”; quần chúng tự vũ
trang bảo vệ đất nước.
Cách mạng Pháp bước sang một giai đoạn mới: giai đoạn chống thù trong, giặc ngoài, để bảo vệ thành quả của cuộc cách mạng và đất nước Pháp.
Vậy, giai cấp tư sản Pháp đã có những biện pháp, chính sách gì để giải quyết nhiệm vụ cách mạng?
Trang 12BÀI 31: Cách mạng tư sản pháp cuối thế kỉ xviii
II, TIẾN TRÌNH CỦA CÁCH MẠNG
1 Cách mạng bùng nổ Nền quân chủ lập hiến
2 Tư sản công thương cầm quyền Nền cộng hòa được thành lập
- Nền cộng hòa được thành lập trong hoàn cảnh nào?
- Chính quyền nằm trong tay bộ phận nào?
- Sau khi thành lập, chính quyền đã thực hiện những chính sách gì?
a, Sự thành lập
- 10/8/1792: nhân dân nổi dậy bắt
vua và hoàng hậu, lập chính quyền
cách mạng do tư sản công thương
– phái Girôngđanh cầm quyền
b, Chính sách:
- + Bầu quốc hội mới theo chế độ
phổ thông đầu phiếu
+ Ngày 21/9/1792 thiết lập nền
Cộng hòa thứ nhất
+ Ngày 21/1/1793, xử tử Vua Lui
– i XVI
Xử tử Vua Lui – i XVI ngày 21/1/ 1792
Trong cuộc CMTS Anh, khi xử tử nhà vua Sac – lơ, thiết lập nền Cộng hòa thì cách mạng đã đạt tới đỉnh cao Cách mạng Pháp lúc này đã làm một việc tương tự (xử tử Vua Lui – I XVI, lập nền Cộng hòa thứ I), vậy cách mạng Pháp đã đạt đến đỉnh cao chưa?
Trang 13BÀI 31: Cách mạng tư sản pháp cuối thế kỉ xviii
II, TIẾN TRÌNH CỦA CÁCH MẠNG
1 Cách mạng bùng nổ Nền quân chủ lập hiến
2 Tư sản công thương cầm quyền Nền cộng hòa được thành lập
3 Nền chuyên chính Giacobanh – đỉnh cao của cách mạng
a, Sự thành lập
Đầu 1793 nước Pháp đứng trước
hiểm nguy:
+ Trong nước: Bọn phản động nổi
dậy; Đời sống nhân dân khó khăn
+ Bên ngoài: Liên minh phong
kiến châu Âu đe dọa cách mạng
- Ngày 31 - 5 - 1793 quần chúng
Pa-ri nổi dậy, lật đổ phái
Gia-rông-đanh, giành chính quyền về
tay tư sản vừa và nhỏ: phái
Gia-cô-banh (Ngày 2 - 6)
Phái Giacobanh (Jacobins): phái của giai cấp tư sản vừa và nhỏ, đứng đầu là Robexpie.
- Ông sinh ra trong một gia đình luật sư gốc Anh Bản thân ông cũng là một Luật sư chuyên bào chữa cho người nghèo.
- Ông nổi tiếng là “con người không thể mua chuộc” bởi tính
cách kiên định, cứng rắn
- Ông khẳng định: “Chỉ có 2 giai cấp người: những người bạn
của tự do và bình đẳng, những người bảo vệ cho những ai bị
áp bức nghĩa là bạn của người nghèo chống lại bọn giàu sang bất lương và giai cấp quý tộc tàn bạo”
- Ông là nhà lãnh đạo chủ chốt trong cuộc CMTS, đưa CMTS Pháp đến đỉnh cao.
Robespierre
Trang 14BÀI 31: Cách mạng tư sản pháp cuối thế kỉ xviii
II, TIẾN TRÌNH CỦA CÁCH MẠNG
1 Cách mạng bùng nổ Nền quân chủ lập hiến
2 Tư sản công thương cầm quyền Nền cộng hòa được thành lập
3 Nền chuyên chính Giacobanh – đỉnh cao của cách mạng
a, Sự thành lập
b, Chính sách
- Kinh tế: Giải quyết những yêu cầu của
nhân dân
+ 3/6/ 1793: ban hành “Sắc lệnh ruộng
đất”, chia nhỏ ruộng đất bán cho nông
dân.
+ Ban hành luật giá tối đa, mức lương tối
đa…
- Chính trị:
6/ 1793: thông qua Hiến Pháp mới, mở
rộng quyền dân chủ.
- Quân đội:
23/8/1793: Lệnh “Tổng động viên”, xây
dựng quân đội hùng mạnh
Những biện pháp của chính quyền Giacobanh đem lại kết quả như thế nào?
c, Kết quả: Giải quyết được thù trong, giặc ngoài, bảo vệ đất nước và cách mạng; đưa CMTS Pháp đến đỉnh cao
Thời kì chuyên chính Giacobanh là đỉnh cao của cuộc CMTS Pháp
Trong khi CM đang phát triển, đạt tới đỉnh cao thì phái Giacobanh lại suy yếu Nguyên nhân dẫn tới sự suy yếu là gì?
Đất nước vừa kết thúc cuộc chiến tranh gian khổ để bảo vệ đât nước và cách mạng, hậu quả chưa được khắc phục Trong lúc
đó, mỗi bộ phận (nông dân, tư sản, công nhân) lại có những đòi hỏi khác nhau Bản thân những người lãnh đạo phái Giacobanh không đưa ra được những quyết sách đúng đắn => mâu thuẫn ngay chính trong nội bộ của phái => phái Giacobanh suy yếu
Trang 15BÀI 31: Cách mạng tư sản pháp cuối thế kỉ xviii
II, TIẾN TRÌNH CỦA CÁCH MẠNG
1 Cách mạng bùng nổ Nền quân chủ lập hiến
2 Tư sản công thương cầm quyền Nền cộng hòa được thành lập
3 Nền chuyên chính Giacobanh – đỉnh cao của cách mạng
4 Thời kì thoái trào
a, Nguyên nhân:
Mâu thuẫn nội bộ làm phái Giacobanh suy
yếu => 27/7/1794: đảo chính, đưa chính
quyền vào tay bọn phản động.
=> CM đi vào thời kì thoái trào.
b, Biểu hiện:
- 27/7/ 1794: thiết lập nền Đốc chính, thủ
tiêu thành quả cách mạng.
- 11/ 1799: đảo chính lật đổ nền Đốc
chính, Napoleong thiết lập nền Độc tài.
- 11/ 1815: Chế độ quân chủ phục hồi.
Na-pô-lê-ông Bô-na-pac
(1769- 1821)
Nhà quân sự nổi tiếng của
nước Pháp
- Năm 1785,tốt nghiệp trường
pháo binh úy, nhanh chóng
nắm quyền chỉ huy tối cao
quân đội.
- Năm 1799, ông tiến hành
cuộc chính biến,
- Năm 1804, tự xưng Hoàng đế
Na-pô-nê-ông I, lập nên đế chế
thứ nhất (1804-1805).
- Sau thất bại ở trận Oa- téc-lô
(6-1815), Na-pô-nê-ông bị đày
ra đảo Xanh Hê-len (Đại Tây
Dương) và mất tại đây.
Những thành quả mà CMTS Pháp đạt được là do:
- Sự lãnh đạo của giai cấp tư sản đã trưởng thành (giàu có, thấm nhuần tư tưởng triết học Ánh sáng)/
- Sức mạnh to lớn của quần chúng nhân dân đã thúc đẩy CMTS Pháp phát triển theo chiều hướng đi lên (từ 1789 - 1794)
=> Đây là cuộc CMTS điển hình nhất, tiêu biểu nhất thời cận đại => “đại cách mạng”
Trang 16BÀI 31: Cách mạng tư sản pháp cuối thế kỉ xviii
I, NƯỚC PHÁP TRƯỚC CÁCH MẠNG
II, TIẾN TRÌNH CỦA CÁCH MẠNG
III, Ý NGHĨA LỊCH SỬ CỦA CÁCH MẠNG TƯ SẢN PHÁP CUỐI THỂ
KỈ XVIII
Cách mạng tư sản Pháp có ý nghĩa lịch sử như thế nào?
1, Đối với Pháp:
+ Lật đổ chế độ phong kiến, mở đường
cho CNTB phát triển
+ Giải quyết vấn đề dân chủ
+ Giai cấp tư sản lãnh đạo cách mạng
song quần chúng nhân dân đóng vai trò
quyết định
1, Đối với thế giới:
Mở ra thời đại thắng lợi và củng cố
quyền thống trị của giai cấp tư sản trên
phạm vi thế giới
CMTS Pháp là cuộc CMTS điển hình nhất thời cận đại, vì nó đã giải quyết đầy đủ nhiệm vụ dân tộc, dân chủ của một cuộc CMTS:
- Bảo vệ đất nước, hình thành thị trường dân tộc thống nhất
- Giành chính quyền vào tay giai cấp tư sản;
bước đầu giải quyết quyền lợi cho nông dân, công nhân
Trang 17CỦNG CỐ
Những nội dung chính của bài
1 Nước Pháp trước cách mạng
2 Tiến trình cách mạng
3 Ý nghĩa của cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỷ XVIII
Bài tập
1 Vẽ sơ đồ tiến trình cách mạng tư sản Pháp?
2 So sánh CMTS Pháp với CMTS Anh và chiến tranh giành độc lập ở 13 bang thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ (mục tiêu, lãnh đạo, lực lượng tham gia, hình thức, kết quả - ý nghĩa.)