Bài tiết nước tiểu

Mỗi quả thận chứa khoảng 1 triệu đơn vị chức năng để lọc máu và hình thành nước tiểu Vậy quá trình lọc máu để hình thành nước tiểu ở các đơn vị chức năng của thận đã diễn CẦU THẬN NAN

BÀI 39

BÀI TIẾT NƯỚC TIỂU

EM HÃY NÊU TÊN VÀ CHỈ RÕ

CÁC CƠ QUAN CỦA HỆ BÀI TIẾT NƯỚC TIỂU ?

ỐNG DẪN NƯỚC TIỂU

BÓNG ĐÁI ỐNG ĐÁI

MỖI ĐƠN VỊ CHỨC NĂNG CỦA THẬN GỒM

Mỗi quả thận chứa khoảng 1 triệu đơn vị

chức năng để lọc máu và hình thành nước tiểu

Vậy quá trình lọc máu để hình thành nước tiểu ở

các đơn vị chức năng của thận đã diễn

CẦU THẬN

NANG CẦU

THẬN ỐNG

THẬ

N

TI T Ế 41

I TẠO THÀNH NƯỚC TIỂU

Sự tạo thành nước tiểu diễn ra ở đâu ? Gồm những quá trình nào ?

NƯỚC TIỂU CHÍNH THỨC NƯỚC TIỂU ĐÂÙ

Sơ đồ quá trình tạo thành nước tiểu ở một đơn vị chức

năng của thận

Các thành phần của máu

được ổn định

Có ba quá trình bài tiết diễn ra ở các đơn vị chức năng của thận

+ Lọc máu ở nang cầu thận

+ Hấp thụ lại

+ Bài tiết tiếp Ở ống thận

Điền vào vào sơ đồ tóm tắt sự hình thành nước tiểu dưới đây cho chính xác

( Nước tiểu đầu, trừ tế bào máu và prôtêin, các

chất không cần thiết và chất có hại)

Máu

Lọc máu qua màng lọc

( ……… )

Áp lực máu (cơ chế khuyếch tán)

………

Hấp thụ lại

(chất dinh dưỡng, nước, muối khoáng…)

Bài tiết tiếp

( ……… )

Nước tiểu chính thức

ĐÁP ÁN

Xảy ra ở vách các mao mạch (màng lọc) của cầu thận với các lỗ rất nhỏ: 30-40 Å, các tế bào máu và prôtêin có kích thước lớn hơn lỗ lọc nên ở lại trong máu

Còn nước, muối khoáng (nhiều nhất là NaCl),

đường glucôzơ (0,12%), một ít chất béo, các chất

thải, chất tiết do các tế bào sinh ra như urê, axit uric

… qua các lỗ nhỏ ở nang cầu thận tạo ra nước tiểu đầu

Quá trình này xảy ra được do sự chênh lệch áp

suất tạo ra lực đẩy các chất qua lỗ lọc (giai đoạn này tuân theo định luật khuếch tán)

Bài tiết tiếp

Hấp thụ lại (chất dinh dưỡng, nước, muối

THÀNH PHẦN NƯỚC TIỂU ĐẦU KHÁC VỚI MÁU Ở CHỖ

Không có các tế bào

máu và prôtêin

Có các tế bào máu

và prôtêin

Lọc máu qua màng lọc

Áp lực máu (cơ chế khuyếch tán)

(trừ tế bào máu và prôtein)

Nước tiểu đầu

(các chất không cần thiết

và chất có hại)

Đại bộ phận nước, các chất dinh dưỡng (toàn bộ đường glucôzơ), các ion cần thiết như Na +, Cl - … từ trong ống thận được thấm qua ống thận vào thành mạch máu để vào máu (quá trình này phải sử dụng

năng lượng ATP)

Các chất được bài tiết tiếp là: urê, axit amin, crêatin

…, các chất thuốc, các ion thừa H + , K + … (quá trình này cũng cần năng lượng ATP)

Kết quả: Nước tiểu chính thức được hình thành

ở ống góp , theo các ống góp đổ vào bể thận và theo

ống dẫn nước tiểu đổ vào bóng đái

NƯỚC TIỂU CHÍNH THỨC KHÁC VỚI

NƯỚC TIỂU ĐẦU Ở CHỖ NÀO ?

Đánh dấu x vào ô đúng trong bảng dưới đây

Ở NƯỚC TIỂU ĐẦU ( 170l )

Ở NƯỚC TIỂU CHÍNH THỨC ( 1,5l )

x x

x

EM CÓ BIẾT

? Hiện tượng gì sẽ xảy ra nếu màng lọc bị

tổn thương?

Vi khuẩn thường làm các quản cầu bị thương tổn và trở nên

dễ thấm hơn làm cho prôtêin và các tế bào máu nguyên vẹn cũng vào nước tiểu gây ra hiện tượng đái đường, đái ra

máu

Vậy em có nhận xét gì về vai trò

của bài tiết nước tiểu ?

 Lọc máu giữ lại các chất cần thiết

 Bài tiết các chất độc hại

 Cân bằng, ổn định thành máu đi nuôi cơ thể

Ở người bình thường có khoảng 1440 lít máu qua thận để lọc mỗi ngày, tạo

thành khoảng 170 lít nước tiểu đầu sau thành khoảng 1,5 lít nước tiểu chính

thức

Vậy nước tiểu chính thức được bài tiết

ra ngoài cơ thể như thế nào ?

* Phiếu học tập:

Sắp xếp lại tên các cơ quan của hệ bài tiết và

đánh mũi tên cho chính xác đường bài xuất của nước tiểu chính thức:

ống thận ống dẫn nước tiểu bể thận

ống góp ống đái bóng đái

II BÀI TIẾT NƯỚC TIỂU

TI T Ế 41

Em hãy chọn câu trả lời đúng trong các

đáp án cho dưới đây

CÓ SỰ KHÁC NHAU ĐÓ LÀ DO

+ Máu tuần hoàn liên tục qua thận để lọc tạo thành nước tiểu (không theo ý muốn)

+ Nước tiểu chính thức được tích trữ trong bóng đái khi

lên tới 200ml, đủ áp lực để gây cảm giác muốn đi tiểu

Nếu cơ vòng mở ra (có sự phối hợp co của cơ bóng đái

và cơ bụng)  nước tiểu mới thoát ra ngoài

KHÓ ĐIỀU KHIỂN PHẢN

XẠ ĐI TIỂU

CƠ VÂN

CO KHÔNG TỐT

cơ thể chỉ xảy ra vào những lúc nhất định

Có sự khác nhau đó là do đâu ?

- Nước tiểu được tạo thành ở

………

… , quá trình hấp thụ lại các chất cần thiết, quá trình bài tiết tiếp các chất độc và

chất không cần thiết ở ống thận để tạo nên

………

- Nước tiểu chính thức đổ vào ……….

Qua ống………, xuống tích trữ ở

rồi được thải ra ngoài nhờ hoạt động của cơ vòng

các đơn vị chức năng của thận

bể thận

để tạo thành nước tiểu đầu

nước tiểu chính thức

ĐỂ HOÀN CHỈNH KIẾN THỨC CỦA BÀI HỌCK ẾT LUẬN

MỘT VIÊN SỎI THẬN