đồ án kỹ thuật máy xây dựng Tình hình dạy học và sử dụng tư liệu dạy học trong dạy học ở trường TH KT - KT Tô Hiệu

Xuất phát từ những lý do trên, chúng tôi đã lựa chọn đề tài: “Sưu tầm và sử dụng tư liệu để dạy học chương 2: Phân loại thức ăn và Đặc điểm một số loại thức ăn thường dùng trong chăn nuô

Em xin cảm ơn thầy Nguyễn Văn Luyện giáo viên dạy môn Dinh dưỡng và Thức ăn vật nuôi Đồng thời, xin cảm ơn Ban giám hiệu Trường Trung học Kinh tế - Kỹ thuật Tô Hiệu, Hưng Yên, các thầy cô thuộc Khoa Kỹ thuật Nông nghiệp đã tận tình giúp đỡ và tạo điều kiện thuận lợi cho em trong quá trình thực nghiệm sư phạm tại trường.

Qua đây, tôi cũng xin gửi lời cảm ơn đến gia đình, người thân, bạn bè đã hết lòng động viên, giúp đỡ để tôi có thể hoàn thành đề tài của mình.

Do vốn kiến thức còn hạn chế và quá trình thực hiện đề tài có hạn nên sẽ không tránh khỏi những thiếu sót, em rất mong nhận được ý kiến đóng góp quý báu của quý thầy

cô giáo và các bạn đồng nghiệp để đề tài nghiên cứu của em được hoàn thiện.

Em xin chân thành cảm ơn!

Hà Nội, tháng 5 năm 2012

Sinh viên

Đỗ Thị Vân

MỤC LỤC

Trang

LỜI CẢM ƠN i

MỤC LỤC ii

DANH MỤC CÁC BẢNG v

DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ, HÌNH VÀ BIỂU ĐỒ vi

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT vii

PHẦN I: MỞ ĐẦU 1

1.1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI 1

1.1.1 Xuất phát từ yêu cầu đổi mới phương pháp và phương tiện dạy học 1

1.1.2 Xuất phát từ thực tiễn dạy học môn Dinh dưỡng và Thức ăn vật nuôi ở trường trung học kinh tế kĩ thuật Tô Hiệu 1

1.2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU 2

1.3 GIẢ THUYẾT KHOA HỌC 2

PHẦN II: TỔNG QUAN TÀI LIỆU 3

2.1 LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU 3

2.1.1 Trên thế giới 3

2.1.2 Trong nước 4

2.2 CƠ SỞ LÝ LUẬN 7

2.2.1 Cơ sở lý luận về phương tiện dạy học 7

2.2.2 Cơ sở lý luận về tư liệu dạy học 9

2.2.3 Cơ sở lý luận về tích cực hóa 11

2.2.4 Quy trình sưu tầm tư liệu dạy học 12

2.2.5 Biện pháp sử dụng tư liệu trong dạy học 14

2.3 MỤC TIÊU, CẤU TRÚC NỘI DUNG DẠY HỌC 16

2.3.1 Xác định mục tiêu dạy học chương 2, môn Dinh dưỡng và Thức

ăn vật nuôi 16

2.3.2 Phân tích cấu trúc nội dung dạy học 16

2.3.3 Danh mục các tư liệu cần có trong dạy học chương 2, môn Dinh dưỡng và Thức ăn vật nuôi 18

PHẦN III: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 24 3.1 ĐỐI TƯỢNG VÀ KHÁCH THỂ NGHIÊN CỨU 24

3.1.1 Đối tượng nghiên cứu 24

3.1.2 Khách thể nghiên cứu 24

3.2 NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 24

3.3 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 25

3.3.1 Nghiên cứu lý thuyết 25

3.3.2 Phương pháp quan sát 25

3.3.3 Phương pháp phỏng vấn 25

3.3.4 Phương pháp điều tra 25

3.3.5 Phương pháp thực nghiệm sư phạm 25

3.3.6 Phương pháp xử lý số liệu 26

3.4 PHẠM VI NGHIÊN CỨU 27

PHẦN IV: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN 28

4.1 KHẢO SÁT THỰC TIỄN 28

4.1.1 Về cơ sở vật chất phục vụ dạy học ở trường TH KT-KT Tô Hiệu 28

4.1.2 Tình hình dạy học và sử dụng tư liệu dạy học trong dạy học ở trường TH KT - KT Tô Hiệu 28

4.2 SẢN PHẨM NGHIÊN CỨU 29

4.2.1 Mục tiêu bài dạy 29

4.2.2 Kết quả sưu tầm và quản lý tư liệu dạy học chương 2, môn Dinh dưỡng và Thức ăn vật nuôi 31

4.2.3 Sử dụng tư liệu dạy học chương 2, môn Dinh dưỡng và Thức ăn

vật nuôi 33

4.2.4 Thiết kế giáo án và bài giảng 58

4.3 KẾT QUẢ THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM 58

4.3.1 Phân tích định lượng 58

4.3.2 Phân tích định tính 63

PHẦN V: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ 67

5.1 KẾT LUẬN 67

5.2 KIẾN NGHỊ 67

TÀI LIỆU THAM KHẢO 68

PHỤ LỤC 70

DANH MỤC CÁC BẢNG

Trang

Bảng 2.1 Cấu trúc nội dung chương 2, môn Dinh dưỡng và Thức ăn vật

nuôi 17

Bảng 2.2 Danh mục các tư liệu cần có trong chương 2, môn Dinh dưỡng và Thức ăn vật nuôi 18

Bảng 4.2 Mục tiêu bài dạy 29

Bảng 4.3 Thống kê số lượng TL sưu tầm được cho chương 2, Môn Dinh dưỡng và Thức ăn vật nuôi 31

Bảng 4.4 Thống kê cách sử dụng tranh, ảnh theo từng khâu trong QTDH 33

Bảng 4.5 Thống kê cách sử dụng bảng biểu theo từng khâu trong QTDH 39

Bảng 4.7 Thống kê những TLDH sử dụng để xây dựng bài tập 52

Bảng 4.7 Điểm trung bình các lần kiểm tra trước và trong thực nghiệm 59

Bảng 4.8 Kết quả bài kiểm tra sau thực nghiệm 60

Bảng 4.9 Quan sát tính tích cực của HS trước thực nghiệm 61

Bảng 4.10 Quan sát tính tích cực của HS trong thực nghiệm 62

DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ, HÌNH VÀ BIỂU ĐỒ

Trang

Sơ đồ 2.1 Quy trình sưu tầm TLDH 12

Sơ đồ 2.2 Quy trình sử dụng TLDH 14

Hình 4.1 Giao diện trang mở đầu 32

Biểu đồ 4.1: So sánh điểm kiểm tra trước, trong và sau thực nghiệm 60

Biểu đồ 4.2 So sánh tỷ lệ HS tích cực xây dựng bài trước và trong thực nghiệm 63

THCN Trung học chuyên nghiệp

TH KT - KT Trung học Kinh tế - Kỹ thuật

THPT Trung học phổ thông

TLDH Tư liệu dạy học

SGT Sách giáo trình

PHẦN I: MỞ ĐẦU

1.1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

1.1.1 Xuất phát từ yêu cầu đổi mới phương pháp và phương tiện dạy học

Sự phát triển kinh tế xã hội trong bối cảnh toàn cầu hóa đặt ra những yêucầu mới đối với người lao động, do đó những yêu cầu đặt ra cho GD làxây dựngcon người Việt Nam phát triển toàn diện, có lý tưởng, đạo đức, có tính tổ chức

và kỷ luật, có ý thức cộng đồng và tính tích cực cá nhân, làm chủ tri thức hiệnđại, có tư duy sáng tạo, kỹ năng thực hành, tác phong công nghiệp và có sứckhoẻ, đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ Tổ quốc theo Nghị quyết Đại hộiĐảng lần thứ XI đã đề ra Đội ngũ nhân lực này có khả năng đáp ứng đượcnhững đòi hỏi mới của xã hội, thị trường lao động, đặc biệt là năng lực hànhđộng, tính năng động, sáng tạo…Để thực hiện được cần đổi mới căn bản, toàndiện GD và đào tạo

Đổi mới PPDH cũng là thay đổi vai trò của người GV Nếu như trước đây,

GV có vai trò truyền thụ kiến thức một cách máy móc không cần phải tư duy thìtheo phương pháp hiện nay HS sẽ giữ vai trò trọng tâm, chủ động phát hiện kiếnthức trên cơ sở hướng dẫn của GV

1.1.2 Xuất phát từ thực tiễn dạy học môn Dinh dưỡng và Thức ăn vật nuôi

ở trường trung học kinh tế kĩ thuật Tô Hiệu

Dinh dưỡng là những hoạt động hóa học và sinh lý để chuyển những chất

dinh dưỡng của thức ăn thành những chất dinh dưỡng của cơ thể Đây là yếu tốduy trì hoạt động sống của sinh vật…Dinh dưỡng và Thức ăn vật nuôi là mônhọc cơ sở cung cấp những kiến thức cơ sở, kĩ thuật về vai trò của các chất dinhdưỡng, phân loại thức ăn vật nuôi, phương pháp chế biến và dự trữ thức ăn vậtnuôi…từ đó có những kiến thức nền tảng để học tốt các môn học chăn nuôi giasúc, gia cầm…

Qua nghiên cứu và tìm hiểu nội dung chương 2, Dinh dưỡng và Thức ăn vậtnuôi, chúng tôi nhận thấy chương 2 khối lượng kiến thức khá nhiều với nhữngkiến thức trừu tượng khó hiểu với HS Số lượng tư liệu trong giáo trình chương

2 là 15 bảng biểu và 1 hình ảnh, tuy nhiên chưa đáp ứng được nội dung SGT vànhu cầu tìm hiểu của HS Chúng tôi nhân thấy, trong QTDH người GV cần phảibiết sưu tầm thêm nguồn TL bổ sung cho bài giảng như hình ảnh, sơ đồ, bảngbiểu, video… từ đó giúp QTDH trở nên sinh động, hấp dẫn và hiệu quả nhằmkích thích sự hứng thú tìm tòi, khám phá của HS Xuất phát từ những lý do trên,

chúng tôi đã lựa chọn đề tài: “Sưu tầm và sử dụng tư liệu để dạy học chương

2: Phân loại thức ăn và Đặc điểm một số loại thức ăn thường dùng trong chăn nuôi môn Dinh dưỡng và Thức ăn vật nuôi – THCN”

1.2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

Sưu tầm và sử dụng TL để dạy học chương 2: Phân loại thức ăn và Đặcđiểm một số loại thức ăn thường dùng trong chăn nuôi môn Dinh dưỡng vàThức ăn vật nuôi – THCN, nhằm nâng cao kết quả học tập và tính tích cựctrong hoạt động học tập của HS

1.3 GIẢ THUYẾT KHOA HỌC

Sưu tầm và sử dụng TL để DH chương 2: Phân loại thức ăn và Đặc điểmmột số loại thức ăn thường dùng trong chăn nuôi môn Dinh dưỡng và Thức ănvật nuôi sẽ giúp HS phát huy tính tích cực và nâng cao kết quả học tập

PHẦN II: TỔNG QUAN TÀI LIỆU

2.1 LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU

2.1.1 Trên thế giới

Việc sưu tầm TL phục vụ giảng dạy rất được các nhà giáo dục chú trọng

và nó được xuất hiện từ rất sớm trên thế giới J.A.Comenxki (1592 – 1670) nhà giáo dục Tiệp Khắc là người đầu tiên coi trọng việc sử dụng TL trong DH ( Trích theo Nguyễn Tất thắng, 2006)

-Đã có những công trình nghiên cứu về việc thu thập và sử dụng TL đểgiảng dạy, trên thế giới đã có một số công trình nghiên cứu như:

Viện sĩ I.D.Zverep đã biên soạn cuốn: “Các mẫu trích đọc về giải phẫu,

sinh lý, vệ sinh người” nhằm cung cấp cho GV và HS những mẩu truyện, những

hiện tượng, con số về hoạt động sinh lý của con người ( Trích theo Nguyễn TấtThắng, 2006)

Năm 1905, trung tâm Media đầu tiên ở Mỹ sưu tầm đồ dùng dạy học baogồm các đồ vật, mô hình, bản đồ Ðầu thế kỷ XX, ở Hoa kỳ bắt đầu có dạy họcbằng hình ảnh (visual), rồi vào thập niên 1920 và 1930 có âm thanh (audio) Vềsau, nhiều phim ảnh được đưa vào lớp học (phim kịch, phim khoa học và lịchsử) Ðến đầu những năm 40 của thế kỷ XX ở Mỹ đã có trung tâm giáo dục theochương trình dạy học nghe nhìn (năm 1943) Trong thế chiến thứ 2, có nhiều

phim huấn luyện được dùng trong giáo dục quân sự (Trích theo Trần Thị Thanh

Hiện nay cũng đã có nhiều trang web, blog được lập dưới dạng kho tưliệu là công cụ đắc lực hỗ trợ cho QTDH của GV Ví dụ như năm 2001 webside

Lưu trữ Marchand có chứa hai bộ sưu tập: Bộ sưu tập hình ảnh và Vấn đềSource Bộ sưu tập tài liệu hữu ích Trong bộ sưu tập hình ảnh gồm 8.600 hìnhảnh, nhiều trong số đó đã được số hóa từ side và do đó không có sẵn ở các nơikhác Các thành viên Khoa Lịch Sử Bộ UC Davis đã sử dụng những hình ảnhnày trong QTDH (2001).

Tháng 6 năm 2005, James Billington – Giám đốc Thư viện Quốc hội Mỹ

đã đề xuất thành lập Thư viện số thế giới – World Digital Library (WDL), đếntháng 4 năm 2009 WDL mới chính thức giới thiệu trên toàn thế giới Đây là mộtthư viện số cung cấp cho độc giả sự khám phá, học hỏi và thừa hưởng nhữngkho báu văn hóa từ khắp nơi trên thế giới Tài sản văn hóa ở đây không giới hạnbao gồm các bài viết tay, bản đồ, tài liệu quý hiếm, nhạc trong phim, các bài ghi

âm, phim ảnh, tài liệu in, ảnh chụp và các bản vẽ kiến trúc WDL mang lại khảnăng học tập và khám phá kho tàng văn hóa từ nhiều quốc gia trên thế giới baogồm: các bản thảo, bản đồ, sách hiếm, hình ảnh, bản ghi ân, tài liệu in ấn, bản vẽkiến trúc

Năm 2009 viện nghiên cứu của thế giới cổ đại cũng đã lập nên ngân hànghình ảnh thế giới cổ đại Đây là 1 tài liệu phục vụ tốt cho việc học và tìm hiểulịch sử thế giới ở các trường trung học, đại học hay cho những người đam mê vềlịch sử thế giới cổ đại

2.1.2 Trong nước

Trong DH, công việc sưu tầm, sử dụng TL được xuất hiện từ rất sớm ởViệt Nam Trước đây những TL được sưu tầm chủ yếu là những mẫu vật thật,tuy nhiên những TL này rất khó khăn trong việc bảo quản và sử dụng Hiện nayvới sự bùng nổ của Công nghệ thông tin thì công việc sưu tầm và sử dụng, bảoquản TL không phải là một điều khó khăn nữa, các TLDH trở nên phong phúhơn như tranh ảnh, sơ đồ , bảng biểu, video

Nhiều môn học như Hóa học, Sinh học, Vật lý, Công nghệ…ở các trườngtrung học kho tư liệu phong phú được nhiều tác giả sưu tầm và tuyển chọn, GV

và HS có thể khai thác các TL đó một cách dễ dàng từ các phần mềm lưư trữTLDH được in ra các đĩa CD, hay vào các bolg, trang web về TLDH.

Có thể kể tên như luận văn thạc sĩ của Nguyễn Tất Thắng (2006) với đề

tài là “Sưu tầm và sử dụng TL hỗ trợ DH chương 2: Chăn nuôi thủy sản đại

cương-môn Công nghệ 10 – THPT” Trong đó tác giả đã sưu tầm được rất nhiều

những tranh, ảnh, sơ đồ, bảng biểu, video… và đề xuất nhiều biện pháp sử dụngtheo hướng tích cực như dùng phiếu học tập, câu hỏi, bài tập

Với môn Hóa học nhóm tác giả Nguyễn Đức Dũng và Nguyễn Thị Diệp ởkhoa Hóa học của trường Đại học sư phạm Hà Nội đã nghiên cứu và thiết kế bàidạy Hóa học lớp 10 trên phần mềm Microsoft PowerPoint đã sưu tầm đượcnhiều hình ảnh, video…(Trích theo Nguyễn Tất Thắng, 2006)

Phạm Đình Văn (2006) với đề tài: “Rèn luyện cho sinh viên kĩ năng sưu

tầm TL để giảng dạy môn Sinh học ở trường THPT”, Luận văn Thạc sĩ, Đại học

Sư phạm Huế Đề tài đã giúp sinh viên biết cách tìm kiếm, lựa chọn sưu tầmđược những kho TL phong phú phục vụ được công tác giảng dạy sau này

Huỳnh Thị Ánh Ngọc (2006) với đề tài: “Sưu tầm và sử dụng TL để

giảng dạy phần Sinh thái học ở trường THPT”, Luận văn thạc sĩ, Đại học sư

phạm Huế cũng là một đề tài nghiên cứu được đánh giá rất cao Trong đề tàinày, tác giả đã sưu tầm được rất nhiều TLDH trực quan và quản lý trên phầnmềm MS Front page in ra đĩa CD nên thuận tiện cho việc bảo quản và vậnchuyển TL

Lê Hoàng Ân, Trần Thị Ngọc Hân, Đào Thị Mộng Ngờ (2010) với đề tài:

“Sưu tầm và xây dựng kho TL để dạy học môn Sinh học lớp 7 ở trường THCS

theo hướng phát huy tính tích cực của HS”, Khóa luận tốt nghiệp, Trường Đại

học Đồng Tháp Đề tài mang ý nghĩa khoa học và thực tiễn, các tác giả đã sưutầm được nhiều hình ảnh, sơ đồ, video hình thái và hoạt động sống của các loàiđộng, thực vật phục vụ cho việc dạy học môn Sinh học 7, các tác giả đã đưa ra

được những cách sử dụng những cách sử dụng như xây dựng câu hỏi, phiếu họctập nhằm phát huy tính tích cực của HS.

Nguyễn Thị Trúc Phương (2008) với đề tài: “Sưu tầm và xây dựng kho

TL để dạy học Công nghệ 7 theo hướng phát huy tính tích cực của HS, Khóa

luận tốt nghiệp, Trường Đại học Đồng Tháp Tác giả đã sưu tầm được TLDHdưới dạng tranh, ảnh, đoạn trích, sơ đồ, video Tác giả cũng đã đề xuất một sốbiện pháp sử dụng theo hướng phát huy tính tích cực của HS, đề tài đã đượcthực nghiệm và cho kết quả khá cao

Ngoài ra với sự hỗ trợ của Internet thì các GV và HS cũng có thể tìm thấyđược những kho tư liệu phục vụ đắc lực cho quá trình dạy và học Ví dụ nhưblog “Sưu tầm tư liệu dạy và học Địa lý”

Khoa Hóa học của trường Đại học Quy Nhơn có riêng một trang Web vớinhững tư liệu, thư viện video phục vụ cho việc giảng dạy của giáo viên và tự họccủa sinh viên

Và gần đây đề tài này cũng đã được thực hiện ở khoa Sư phạm và Ngoạingữ, Trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội và bước đầu cho kết quả rất khảquan

Năm 2007, Khóa luận tốt nghiệp đại học của Phan Thị Thanh Cảnh với đề

tài: “Sưu tầm và sử dụng tư liệu để dạy học phần chương 2: Chăn nuôi thủy sản

đại cương, Công nghệ 10– THPT” Đề tài được đánh giá cao và có giá trị về

thực tiễn Tác giả đã góp phần làm phong phú thêm nguồn TL cho môn Côngnghệ 10, góp phần nâng cao chất lượng dạy và học môn Công nghệ 10

Năm 2008, Khóa luận tốt nghiệp đại học của Đỗ Thu Thủy: “Sưu tầm và

sử dụng tư liệu hỗ trợ DH chương 4,– THPT” Tác giả đã sưu tầm được nhiều

TL hỗ trợ DH như tranh ảnh, sơ đồ, bảng biểu, video…đã được biên tập và lưutrữ trên phần mềm Microsoft Front Page Đây là tài liệu có ý nghĩa thực tiễngiúp phong phú nội dung môn học và HS THPT hứng thú hơn trong học tập

Năm 2009, Khóa luận tốt nghiệp đại học của Nguyễn Thị Vy với đề tài:

“Sưu tầm và sử dụng TL để DH chương 1: Trồng trọt lâm nghiệp đại cương, Công nghệ 10- THPT”.Trong đề tài này tác giả đã sưu tầm được rất nhiều TL

như video, tranh ảnh, bảng biểu, sơ đồ…và đã được quản lý trên phần mềmDreamweaver

Năm 2011, Khóa luận tốt nghiệp với đề tài: “Sưu tầm và sử dụng TLDH chương 9: Bộ máy sinh dục, môn Giải phẫu - Sinh lý gia súc ở trường Trung cấp Kinh tế - Kỹ thuật Tô Hiệu” của tác giả Trần Thị Thanh Thanh (2011).

Trong đề tài này, tác giả đã sưu tầm được khá nhiều TL trực quan để dạy họcmôn Giải phẫu - Sinh lý gia súc, hệ thống hóa các TL sưu tầm được và đề xuấtđược các cách sử dụng bộ TL nhằm tích cực hóa hoạt động HS

Kết luận:

Qua những công trình nghiên cứu, chúng tôi nhận thấy chưa có tác giả

nào nghiên cứu đề tài : “Sưu tầm và sử dụng TL để DH chương 2, môn Dinh

dưỡng và Thức ăn vật nuôi”, vì vậy đề tài của chúng tôi có ý nghĩa về khoa học

và thực tiễn

2.2 CƠ SỞ LÝ LUẬN

2.2.1 Cơ sở lý luận về phương tiện dạy học

* Khái niệm phương tiện dạy học

QTDH bao gồm 5 yếu tố: MTDH, nội dung DH, PPDH, PTDH, kiểm trađánh giá Phương tiện là yếu tố quan trọng giúp nâng cao hiệu quả dạy và học

Theo Phan Trọng Ngọ (2000): “PTDH là toàn bộ sự vật, hiện tượng trongthế giới tham gia vào QTDH, đóng vai trò là công cụ hay điều kiện để GV vàhọc viên sử dụng làm khâu trung gian tác động vào đối tượng DH PTDH cóchức năng khơi dậy, dẫn truyền và làm tăng sức mạnh tác động vào người dạy

và người học đến đối tượng DH”

* Vai trò của phương tiện dạy học

Theo tác giả Bùi Thị Hải Yến (2011) PTDH có vai trò:

- Giúp cho HS dễ hiểu bài và nhớ bài lâu hơn.

- Giúp làm sinh động nội dung học tập, nâng cao hứng thú học tập bộmôn, nâng cao lòng tin của HS vào khoa học

- Giúp cho HS phát triển năng lực nhận thức đặc biệt là khả năng quansát, tư duy

- Giúp GV tiết kiệm được thời gian trên lớp trong mỗi tiết học Giúp GVđiều khiển được hoạt động nhận thức của HS, kiểm tra, đánh giá kết quả học tậpcủa các em được thuận lợi và có hiệu suất cao

* Nguyên tắc sử dụng phương tiện dạy học

Theo tác giả Bùi Thị Hải Yến (2011) sử dụng phương tiện trực quantrong dạy học không những minh họa bài giảng mà còn khơi dậy và thúc đẩyquá trình nhận thức, phát triển năng lực tư duy sáng tạo và rèn luyện các kỹnăng cho HS Muốn vậy, sử dụng PTDH phải đảm bảo những nguyên tắc sau:

- Nguyên tắc xác định vị trí đặt PTDH hợp lý:

Khi sử dụng PTDH cần tìm vị trí để giới thiệu hợp lý nhất, giúp HS ngồi

ở mọi vị trí trong lớp học có thể quán sát dễ dàng, đặc biệt là hai hàng HS ngồisát hai bên tường và hàng ghế cuối lớp

Vị trí đặt PTDH phải đảm bảo yêu cầu về độ chiếu sáng và cần bố trí chỗcất dấu PTDH tại lớp sau khi dùng

- Nguyên tắc sử dụng PTDH đúng cường độ, mức độ

Nguyên tắc này chủ yếu đề cập đến nội dung và phương pháp giảng dạysao cho phù hợp với trình độ và lứa tuổi của HS

- Nguyên tắc kết hợp nhiều PTDH trong quá trình dạy học

Mỗi loại PTDH có một số ưu, nhược điểm riêng, do đó khi sử dụng cầnphải phối hợp nhiều phương tiện với nhau để kích thích hứng thú học tập của

HS, hạn chế sự chán nản của HS khi làm việc nhiều với một PTDH

2.2.2 Cơ sở lý luận về tư liệu dạy học

* Khái niệm về tư liệu, tư liệu dạy học

Theo tác giả Nguyễn Tất Thắng (2006): “TLDH là những tài liệu chứađựng những nội dung học tập được thể hiện dưới dạng PT trực quan (tranh ảnh,mẫu vật, phim video…) hoặc dưới dạng ngôn ngữ viết” GV có thể sử dụngnhững TL đó để tố chức QTDH và HS có thể sử dụng TL đó để tự tìm tòi pháthiện tri thức mới

* Phân loại tư liệu dạy học

Theo tác giả Trương Thị Hồng Loan (Trích dẫn từ Đỗ Thị Thu Thủy,2008) TLDH gồm các loại sau:

- Dựa vào nội dung dạy học:

+ Tranh, ảnh: mô tả các sự vật, hiện tượng, cấu trúc, quá trình ở trạng tháitĩnh, có thể chụp trực tiếp hoặc mô phỏng lại sơ đồ, hình vẽ

+ Đoạn phim: miêu tả sự vật, hiện tượng ở trạng thái động, diễn tả sự vật,hiện tượng một cách chính xác và sống động

+ Bảng biểu: minh họa và cụ thể hóa nội dung kiến thức

- Dựa vào hình thức thể hiện hệ thống tư liệu:

+ TL bằng ngôn ngữ

+ TL là các bảng số liệu, các sơ đồ

+ TL là các hình ảnh

+ Tl là các đoạn phim video

- Dựa vào mục đích dạy học

+ TL để dạy bài mới

+ TL để minh họa kiến thức đã học

+ TL để nâng cao kiến thức

* Vai trò của tư liệu dạy học

Theo nhóm tác giả Lê Hoàng Ân, Trần Thị Ngọc Hân, Đào Mộng Ngờ(2010) thì TLDH có vai trò như sau:

- TL bổ sung nội dung cho SGT

- TL là biện pháp tạo ra các hoạt động để tổ chức quá trình nhận thứccho HS

- TL tạo sự hấp dẫn, hứng thú, kích thích sự tìm tòi, khám phá của HS

- Góp phần đổi mới PPDH

* Các nguyên tắc sử dụng tư liệu dạy học

Theo tác giả Nguyễn Tất Thắng (2006) cần chú ý 6 nguyên tắc khi sưutầm và sử dụng TLDH

- Quán triệt mục tiêu dạy học

- Đảm bảo chính xác của nội dung

- Đảm bảo phù hợp với đối tượng

TLDH được nghiên cứu, thiết kế, chế tạo, sưu tầm, sử dụng hiệu quả thìcòn phải phù hợp với đối tượng DH: cấp học, lớp học, người học…

- Đảm bảo phát huy tính tích cực của học sinh

- Đảm bảo tính thực tiễn

- Đảm bảo tính trực quan, thẩm mĩ

- Nguyên tắc đảm bảo tính linh hoạt, hiệu quả, hữu dụng

Các nguyên tắc trên có ý nghĩa về mặt lý luận DH, chúng có mối quan hệchặt chẽ với nhau Các nguyên tắc này cũng chính là nguyên tắc chỉ đạo trongsuốt quá trình sưu tầm, biên tập và sử dụng TLDH

2.2.3 Cơ sở lý luận về tích cực hóa

* Khái niêm tích cực hóa

Tích cực hóa là tác động để làm cho ai đó, sự vật nào đó trở nên năngđộng hơn, linh hoạt hơn, thể hiện hoạt tính của chúng nhiều và cao hơn so vớitrạng thái trước đây (Nguyễn Tất Thắng, 2011)

*Tích cực hóa trong hoạt động dạy học

Tích cực ở đây được hiểu theo nghĩa là hoạt động chủ động trong nhậnthức và hành động Một cách chung nhất, tính tích cực trong học tập của HS làmột trạng thái hoạt động của HS được xuất hiện khi HS có động cơ, mục đíchhọc tập đúng đắn, rõ ràng, có nhu cầu học và cảm thấy hứng thú trong học tập

Tính tích cực nhận thức trong học tập liên quan trước hết với động cơ.Động cơ học tập là cái mà vì nó khiến người ta học tập (trí tò mò, ham hiểu biết,muốn làm vừa lòng người thân, muốn được tôn trọng, muốn được khẳng địnhmình…)

* Tính tích cực nhận thức trong học tập có các cấp độ từ thấp đến cao

- Bắt chước, cố gắng làm theo các mẫu hành động đã được quan sát

- Tìm tòi, độc lập giải quyết vấn đề, tìm kiếm những cách giải quyết khácnhau

- Sáng tạo, tìm ra giải pháp mới, độc lập, hiệu quả

* Những biểu hiện của tính tích cực học tập (Trích theo Nguyễn Tấtthắng, 2010):

- HS khao khát tham gia trả lời các câu hỏi của GV, bổ sung các câu trảlời của bạn, thích được phát biểu ý kiến của mình về các vấn đề nêu ra.

- HS hay nêu thắc mắc, đòi hỏi giải thích cặn kẽ những vấn đề nêu ra

- HS chủ động vận dụng những kiến thức, kỹ năng đã học để nhận thứccác vấn đề mới

- HS mong muốn được đóng góp với thầy, với bạn những thông tin mớilấy từ các nguồn khác nhau, có khi vượt ra ngoài phạm vi môn học, bài học

- HS còn có những biểu hiện về mặt xúc cảm như hứng thú, buồn chán,ngạc nhiên

2.2.4 Quy trình sưu tầm tư liệu dạy học

Theo tác giả Nguyễn Tất Thắng (2006) quy trình sưu tầm và lực chọnTLDH gồm 6 bước:

Bước 1: Xác định MTDH

Bước 2: Phân tích nội dung và đề xuất danh mục TL cần có

Bước 3: Sưu tầm các TLDH cần thiết

Bước 4: Biên tập TL, sắp xếp theo các dạng, bài baicccccbabàicác bài

Bước 6: Hoàn thiện và in ra đĩa CD TL hỗ trợ dạy học

Bước 5: Xây dựng bộ TL bằng phần mềm Dreamwave

Sơ đồ 2.1 Quy trình sưu tầm TLDH

* Giới thiệu về phần mềm Dreamweaver

MS Front Page tuy có nhiều tiện ích với người sử dụng tuy nhiên nó chỉchạy tốt trên Intrernet Explorer Khi sử dụng trên dao diện Firefox, Opera,Goole Chrome thì dễ bị lỗi do dao diện không cân xứng, chính vì thế chúng tôi

đã lựa chọn phần mềm Dreamweaver Dreamweaver là một chương trình biêntập HTML chuyên nghiệp, nhằm phục vụ cho việc thiết kế, lập trình, phát triểncác website, các trang web và các ứng dụng web (Trích theo Trần Việt An,2006)

Sau khi có các TL được sắp xếp theo từng bài dưới dạng cây thư mục,chúng tôi tiến hành xây dựng trang web đầu tiên, nhập nội dung cho các trangweb con, tạo liên kết giữa các trang Trang trình chiếu đầu tiên khi mở website

TL thường được trình bày một số thông tin quan trọng nhưng quan trọng hơn làphải trình bày các liên kết đến các hình ảnh, video, sơ đồ , bảng biểu, đoạntrích…cho phép mọi người có thể mở đến các phần còn lại của nội dung trênslide TL

Để thuận lợi cho người sử dụng, trong trang chủ có phần trợ giúp hướngdẫn khai thác TL rất cụ thể Đồng thời sao chép các phần mềm trợ giúp xemảnh, xem video vào đĩa CD TL để hỗ trợ khi các máy tính khác chưa cài cácphần mềm này

Ngoài ra trang Web TL cũng cần bố trí chặt chẽ, hệ thống và mang tínhthẩm mĩ cao

Bước 6: Hoàn thiện và in ra đĩa CD

Xây dựng xong bộ TL sưu tầm được chúng tôi in ra đĩa CD cho chạy thửchương trình để kiểm tra chất lượng nội dung các TL, kiểu phông chữ, cácđường liên kết giữa các đối tượng, khai thác các TL để DH…Nếu chưa đạt yêu

cầu cần thiết sẽ chỉnh sửa lại Cuối cùng là hoàn thiện và in ra CD thành sảnphẩm.

2.2.5 Biện pháp sử dụng tư liệu trong dạy học

* Quy trình sử dụng TLDH

Tùy thuộc vào từng loại TL, từng nội dung kiến thức và trình độ của HScũng như điều kiên cơ sở vật chất của trường mà người GV có những biện pháp sửdụng khác nhau Trong đề tài này, chúng tôi xin đưa ra quy trình sử dụng chung chocác loại TL như sau:

Sơ đồ 2.2 Quy trình sử dụng TLDH

* Biện pháp sử dụng TLDH

- Sử dụng TLDH để xây dựng câu hỏi

Câu hỏi có vai trò quan trọng trong dạy học Câu hỏi là một dạng cấu trúcngôn ngữ dễ dàng diễn đạt một yêu cầu, một đòi hỏi, một mệnh đề cần giảiquyết (Nguyễn Tất Thắng, 2006)

Từ những TL có được có thể sử dụng để tổ chức quá trình nhận thức (câuhỏi tìm tòi), liên hệ thực tế hoặc đánh giá trình độ nhận thức của HS

- Sử dụng TLDH để thiết kế phiếu học tập

Bước 1: Xác định MTDH

Bước 2: Phân tích cấu trúc nội dung DH

Bước 3: Xác định nội dung kiến thức cần sử dụng TLDH

Bước 4: Khai thác TL đã chọn để tổ chức hoạt động học tập cho HS

Bước 5: Thiết kế hoạt động dạy học dựa trên TL và đưa vào DH

Theo Trần Bá Hoành (1996): “ Phiếu học tập là những tờ giấy rời, in sẵnnhững công tác độc lập hay làm theo nhóm nhỏ, được phát cho mỗi HS tự lựchoàn thành trong một thời gian ngắn của tiết học Mỗi phiếu học tập có thể giaocho HS một vài nhiệm vụ nhận thức nhằm dẫn tới một kiến thức, tập dượt một

kỹ năng, rèn luyện một thao tác tư duy hoặc thăm dò thái độ trước một vấn đề Những TLDH đều có thể đi kèm với phiếu học tập như tranh, ảnh, sơ đồ,bảng biểu, video…và phiếu học tập có thể sử dụng trong các khâu như: hìnhthành kiến thức, củng cố, kiểm tra đánh giá Biết cách kết hợp giữa TL và phiếuhọc tập sẽ mang lại hiệu quả cao

Tình huống luôn chứa đựng vấn đề mâu thuẫn và kích thích người họcmong muốn, hứng thú giải quyết Có thể sử dụng tư liệu và xây dựng thànhnhững tình huống để HS giải quyết mâu thuẫn, đồng thời giải quyết nhiệm vụnhận thức Những TL có thể phù hợp để xây dựng tình huống có vấn đề như cácđoạn video, đoạn trích hoặc bài biết chứa đựng những mâu thuẫn cần giải quyếtnhiệm vụ nhận thức

- Sử dụng TL để xây dựng bài tập

Theo Nguyễn Ngọc Quang (1986): “Bài tập là một nhiệm vụ mà ngườigiải cần phải thực hiện, trong bài tập bao gồm có dữ kiện và yêu cầu cần phảitìm”

Từ những TL trong kho GV có thể thiết kế những bài tập làm trên lớphoặc làm bài tập về nhà như các đoạn trích, sơ đồ, bảng biểu… mà HS phải vậndụng những điều đã học để tìm lời giải

2.3 MỤC TIÊU, CẤU TRÚC NỘI DUNG DẠY HỌC

2.3.1 Xác định mục tiêu dạy học chương 2, môn Dinh dưỡng và Thức ăn

vật nuôi

Mục tiêu của chương 2 bao gồm các mục tiêu về kiến thức, kỹ năng, thái độ

đó là:

* Về kiến thức:

- Trình bày được cách phân loại thức ăn

- Nêu được đặc điểm và lưu ý khi sử dụng một số loại thức ăn thườngdùng trong chăn nuôi

- Nêu và phân tích được một số loại thức ăn bổ sung sử dụng trong chănnuôi

* Về kĩ năng:

- Phân biệt được các loại thức ăn dùng trong chăn nuôi

- Sử dụng được thức ăn bổ sung cho chăn nuôi

- Phát triển kỹ năng tư duy, quan sát, phân tích, trình bày thông qua quansát tranh, phân tích bảng biểu, theo dõi video…

- Vận dụng những kiến thức của bài học vào sử dụng thức ăn cho vậtnuôi ở địa phương

* Về thái độ:

- Tôn trọng những quy định pháp luật về vệ sinh an toàn thực phẩm

- Tuân thủ đúng những nguyên tắc khi sử dụng thức ăn bổ sung, đảm bảovật nuôi sinh trưởng tốt và vệ sinh an toàn thực phẩm

2.3.2 Phân tích cấu trúc nội dung dạy học

Chương trình môn Dinh dưỡng và Thức ăn vật nuôi ở trường Trung học Kinh

tế Kỹ thuật Tô Hiệu có cấu trúc nội dung phần lý thuyết như sau:

Bảng 2.1 Cấu trúc nội dung chương 2, môn Dinh dưỡng và Thức ăn vật nuôi

Bài 1: Phân loại và Đặc điểm

một số loại thức ăn thường dùng

trong chăn nuôi

- Phân loại thức ăn

- Đặc điểm một số loại thức ăn thường dùng trong chăn nuôi

+ Thức ăn xanh: Cỏ voi, cỏ Ghine, cỏ stylo, cây keo dậu

+ Thức ăn thô khô: rơm rạ, cây ngô già sau thu bắp

2

Bài 2: Phân loại và Đặc điểm

một số loại thức ăn thường dùng

trong chăn nuôi

- Đặc điểm của hạt ngũ cốc và phụ phẩm

- Thức ăn protein có nguồn gốc từ thực vật

- Thức ăn protein có nguồn gốc từ động vật

- Các chất bổ sung phi dinh dưỡng trong thức ăn

Từ những đặc điểm trên về cấu trúc, nội dung chương 2, môn Dinh dưỡng vàThức ăn vật nuôi chúng tôi nhận thấy cần bổ sung các TL như tranh ảnh, sơ đồ, bảngbiểu, video để làm rõ hơn về nội dung kiến thức trong sách giáo trình đồng thời để tổchức hoạt động học tập để phát huy tính tích cực của HS.

2.3.3 Danh mục các tư liệu cần có trong dạy học chương 2, môn Dinh

dưỡng và Thức ăn vật nuôi

Bảng 2.2 Danh mục các tư liệu cần có trong chương 2, môn Dinh dưỡng và

Thức ăn vật nuôi

Bài Nội dungkiến thức Những tư liệu đã có

- Thức ăn thô khô

Không có tư liệu - Tranh ảnh một số loại thức

ăn xanh

- Tranh, ảnh một số loại cỏ họhòa thảo, họ đậu

- Tranh ảnh và bảng biểu về thành phần dinh dưỡng của cỏvoi, cỏ Pangola, cỏ Ghine, cỏ Ruzi, cỏ Guatemala, cây mía

- Đoạn trích những lưu ý khi

sử dụng thức ăn xanh

- Video về biện pháp hạn chế độc tố trong thức ăn xanh(chếbiến lá sắn)

- Tranh ảnh bảng biểu về

- Thức ăn củ quả

thành phần dinh dưỡng một

số loại thức ăn thô khô: rơm

rạ, cây ngô sau thu bắp

- Đoạn trích về đặc điểm lưu

ý của thức ăn thô khô

- Video về các biện pháp nâng cao hiệu quả sử dụng thức ăn thô khô (ủ rơm rạ, ử ngô, chế biến phụ phẩm nông nghiệp)

- Tranh, ảnh về một số loại thức ăn củ quả

- Bảng biểu về thành phần dinh dưỡng của các loại thức

- Bảng biểu về hàm lượng các chất khoángtrong ngô hạt

- Bảng biểu về hàm lượng vitamin trong ngô hạt

- Bảng biểu hàm lượng aflatoxin tối đa cho phép trong thức ăn

- Tranh, ảnh về các giống ngô

đỏ, trắng, vàng; lúa gạo, cámgạo, cám mì

- Bảng biểu về thành phầndinh dưỡng của ngô, cám gạo,cám mì

- Tranh, ảnh về bệnh tíchthiếu kẽm khi sử dụng quánhiều cám gạo

- Tranh, ảnh, bảng biểu thànhphần dinh dưỡng của các loạihạt họ đậu

- Tranh, ảnh về các biện pháp

để hạn chế, loại bỏ chất khángtrypsin, chymo trypsin tronghạt họ đậu.

- Tranh, ảnh, bảng biểu thànhphần dinh dưỡng của các loạikhô dầu

- Tranh, ảnh về các loại nấm

và khô dầu khi bị nhiễm nấm

- Tranh, ảnh về các ảnhhưởng của thức ăn chứa nấmmốc tới vật nuôi (ảnh hưởngtới tim, gan, thận, cơ quansinh dục…)

- Tranh, ảnh một số biện phápbảo quản khô dầu

- Tranh, ảnh thức ăn chứaprotein có nguồn gốc từ độngvật(bột cá, bột thịt bộtmáu…)

- Bảng biểu về thành phầndinh dưỡng của thức ăn chứaprotein có nguồn gốc từ độngvật

- Tranh, ảnh dầu mỡ, bã camquýt, bã dứa, phế phụ phẩm

cà phê, thức ăn bổ sungkhoáng và vitamin, chấtnhuộm màu, chất chống oxy

hóa, chất kết dính thức ăn.

- Bảng biểu một số loại khángsinh được phép và khôngđược phép sử dụng trong chănnuôi

ở các nước EU

- Bảng biểu về một sốloại men

- Bảng biểu phương pháp xâydựng công thức premix

- Bảng biểu ảnh hưởng củakháng sinh đến sinh trưởngcủa vật nuôi (gà, lợn, trâu,bò…)

- Bảng biểu ảnh hưởng của bổsung clotetracilin tới hấp thukhoáng ở lợn

- Bảng biểu kháng sinh cấm

sử dụng trong chăn nuôi

- Bảng biểu về liều lượngkháng sinh sử dụng trongchăn nuôi (gà, lợn, trâu, bò…)

- Tranh, ảnh một số chấtkháng khuẩn

- Bảng biểu Tiêu chuẩn bổ

- Bảng biểu ảnhhưởng của men tiêuhóa đến tỷ lệ N (%)hấp thu từ các nguyênliệu thức ăn.

- Bảng biểu ảnhhưởng các chất chốngoxy hóa đến sự phânhủy các vitamin A vàE

- Bảng biểu sự hìnhthành peroxit trongmột loại thức ăn chogia súc

- Bảng biểu hàm lượng của aflatoxin trong các loại thức ăn cho gia súc, gia cầm

sung enzyme vào thức ăn củalợn (%)

- Tranh, ảnh thức ăn vật nuôi

bị nấm mốc

- Tranh, ảnh một số loại nấmmốc

- Tranh, ảnh ảnh hưởng củanấm mốc tới thức ăn vật nuôi

- Tranh, ảnh cơ chế ảnhhưởng của độc tố nấm mốcđối với vật nuôi

- Bảng biểu hàm lượng chophép của aflatoxin trong thức

dạ cỏ.

- Bảng biểu danh mục

và chức năng, công dụng của các nhóm phụ gia thực phẩm

ăn chăn nuôi

- Sơ đồ chuyển hóa nitoamoni trong co thể của độngvật nhai lại

PHẦN III: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

3.1 ĐỐI TƯỢNG VÀ KHÁCH THỂ NGHIÊN CỨU

3.1.1 Đối tượng nghiên cứu

- Các TLDH chương 2: Phân loại thức ăn và Đặc điểm một số loại thức ănthường dùng trong chăn nuôi môn Dinh dưỡng và Thức ăn vật nuôi

- Các phương pháp sử dụng TLDH để tổ chức hoạt động học tập của họcsinh

- Tính tích cực học tập của HS

3.1.2 Khách thể nghiên cứu

1 GV dạy môn Dinh dưỡng và Thức ăn vật nuôi và 11HS lớp C38, khoa

Kỹ thuật Nông nghiệp, trường Trung học KT – KT Tô Hiệu, Hưng Yên

3.2 NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

- Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn của đề tài

- Tìm hiểu thực trạng dạy và học môn Dinh dưỡng và Thức ăn vật nuôi ởtrường THCN Tô Hiệu, Hưng Yên

- Phân tích mục tiêu, cấu trúc nội dung chương 2, môn Dinh dưỡng vàThức ăn vật nuôi

- Tìm hiểu phần mềm quản lý tư liệu dạy học

- Sưu tầm tư liệu liên quan đến nội dung chương 2, môn Dinh dưỡng vàThức ăn vật nuôi – THCN

- Đề xuất các biện pháp sử dụng TL đã sưu tầm

- Thiết kế giáo án thực nghiệm

- Thiết kế đề kiểm tra

- Thiết kế phiếu quan sát

- Thực nghiệm sư phạm để đánh giá kết quả của việc sử dụng tư liệu trongdạy học chương 2, môn Dinh dưỡng và Thức ăn vật nuôi

- Đưa ra những kết luận, kiến nghị từ những kết quả thu được khi tiếnhành thực nghiệm

3.3 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

3.3.1 Nghiên cứu lý thuyết

- Nghiên cứu các tài liệu về cơ sở lý luận về TLDH và các biện pháp sửdụng TL trong DH

- Nghiên cứu mục tiêu, cấu trúc nội dung chương 2, môn Dinh dưỡng vàThức ăn vật nuôi

- Nghiên cứu các tài liệu liên quan chương 2, môn Dinh dưỡng và Thức

ăn vật nuôi

- Nghiên cứu tài liệu hướng dẫn về phần mềm lưu trữ TLDH MS.Frontpage và Dreamweaver

3.3.2 Phương pháp quan sát

- Quan sát cơ sở vật chất của trường như phương tiện, TLDH…

- Quan sát ý thức học tập của HS lớp thực nghiệm như sự chú ý nghegiảng, tham gia phát biểu xây dựng bài, không khí lớp học thông qua phiếu quansát

3.3.3 Phương pháp phỏng vấn

Sử dụng bảng hỏi cho GV nhằm mục đích tìm hiểu tình hình DH mônDinh dưỡng và Thức ăn vật nuôi ở trường TH KT – KT Tô Hiệu

3.3.4 Phương pháp điều tra

Tìm hiểu ý kiến của HS để đánh giá hiệu quả sử dụng TLDH chương 2,môn Dinh dưỡng và Thức ăn vật nuôi

3.3.5 Phương pháp thực nghiệm sư phạm

a, Mục đích của thực nghiệm sư phạm

Đánh giá hiệu quả của việc sử dụng TL trong DH chương 2, môn Dinh dưỡng vàThức ăn vật nuôi

b, Phương pháp thực nghiệm

Từ các TL đã sưu tầm được, sử dụng MS Powerpoint để dạy học chương

2, môn Dinh dưỡng và Thức ăn vật nuôi

- Kiểm trong thực nghiệm (5 phút): kiểm tra sau mỗi buổi dạy, so sánhvới MTDH để đánh giá chất lượng, hiệu quả dạy học.

- Kiểm tra sau thực nghiệm (45 phút): sau 20 ngày tiến hành kiểm tra 1tiết để đánh giá độ bền kiến thức

3.3.6 Phương pháp xử lý số liệu

a, Xử lý định tính

- Phân tích 3 bài kiểm tra để thấy rõ:

+ Mức độ hiểu sâu sắc, chính xác kiến thức đã học

+ Khả năng phân biệt, nhận biết các dấu hiệu kiến thức

+Khả năng tư duy, khái quát hóa, vận dụng kiến thức của HS

- Phân tích phiếu quan sát để thấy được mức độ tích cực của HS trước, trong vàsau thực nghiệm

b, Xử lý định lượng

- Tiến hành kiểm tra ở lớp thực nghiệm chấm theo thang điểm 10 và được

xử lý thống kê như sau :

Trung bình cộng (X ): là tham số xác định giá trị trung bình của dãy sốthống kê, được tính theo công thức:

PHẦN IV: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN

4.1 KHẢO SÁT THỰC TIỄN

4.1.1 Về cơ sở vật chất phục vụ dạy học ở trường TH KT-KT Tô Hiệu

Trường TH KT – KT Tô Hiệu nằm trên địa bàn xã Dân Tiến, huyệnKhoái Châu, tỉnh Hưng Yên Trường gồm 3 khoa: Sư phạm kỹ thuật, Quản lýđất đai và Kinh tế Trường được xây dựng khá khang trang với khu nhà 3 tầng,

có 1 phòng thí nghiệm, 1 phòng máy vi tính và 1 khu vườn thí nghiệm Nhàtrường cũng đã đầu tư mua 4 máy chiếu và 1 màn chiếu di động phục vụ côngtác giảng dạy của GV Tuy nhiên hiện nay chỉ sử dụng được 1 máy chiếu Ngoài

ra không có các TLDH khác như tranh ảnh, video…đây vừa là những thuận lợi

và khó khăn của GV khi tiến hành thực nghiệm tại trường

4.1.2 Tình hình dạy học và sử dụng tư liệu dạy học trong dạy học ở trường

TH KT - KT Tô Hiệu

Để biết được tình hình học tập môn Dinh dưỡng và Thức ăn vật nuôi củalớp C38, chúng tôi tiến hành dự giờ, trò chuyện trực tiếp với các em HS chúngtôi nhận thấy rằng: Trong giờ học có một số HS vẫn chưa chú ý nghe giảng cònnói chuyện, làm việc riêng Một vài em chú ý nghe giảng tuy nhiên không tíchcực phát biểu xây dựng bài Nguyên nhân là do HS chưa ý thức được tầm quantrọng của môn học, mặt khác PP thuyết trình giảng giải của GV chưa phát huyđược tính tích cực của HS

Để biết được tình hình sử dụng TLDH chúng tôi tiến hành dự giờ vàphỏng vấn thầy NVL - GV dạy môn Dinh dưỡng và Thức ăn vật nuôi (theo phụlục 1) Thầy cho cho rằng việc sử dụng TL trong dạy học là rất cần thiết Tuynhiên thầy cho biết các TL sử dụng chủ yếu đều trong sách giáo trình và các TLnày sử dụng chủ yếu để minh họa nội dung kiến thức của bài học, việc sử dụng

TL vào những mục đích khác (xây dựng câu hỏi, tình huống, bài tập, phiếu họctập; nâng cao, củng cố, mở rộng kiến thức cho HS; kiểm tra, đánh giá) còn hạnchế

Khi được hỏi về những khó khăn trong việc sưu tầm TLDH chương 2thầy cho rằng việc tìm kiếm và đưa ra cách sử dụng tốn rất nhiều thời gian Mặtkhác công tác lưu trữ, bảo quản kho TL như tranh ảnh, sơ đồ, bảng biểu,video…khó khăn Thầy cũng cho biết khi dạy chương 2: Phân loại và Đặc điểmmột số loại thức ăn thường dùng trong chăn nuôi, sẽ giúp cho HS tiếp thu nhanhkiến thức, nếu các TL được sử dụng một cách hiệu quả sẽ làm tăng kết quả họctập và phát huy được tính tích cực của HS.

4.2 SẢN PHẨM NGHIÊN CỨU

4.2.1 Mục tiêu bài dạy

Bảng 4.2 Mục tiêu bài dạy

Bài 1

Kiến thức - Trình bày được cách phân loại thức ăn

- Trình bày và phân tích được đặc điểm của thức

Kỹ năng - Phát triển kĩ năng quan sát, phân tích

- Vận dụng những kiến thức của bài học vào sửdụng thức ăn cho vật nuôi ở địa phương

Thái độ - Tôn trọng những quy định về vệ sinh an toàn

thực phẩm trong chăn nuôi

Bài 2 Kiến thức - Nêu và phân tích được đặc điểm dinh dưỡng

một số loại thức ăn thường dùng trong chăn nuôi :hạt ngũ cốc và phụ phẩm, thức ăn protein cónguồn gôc thực vật, thức ăn protein có nguồn gốcđộng vật, thức ăn bổ sung phi dinh dưỡng và một

số thức ăn khác.

- Trình bày và phân tích được những điểm lưu ýkhi sử dụng một số loại thức ăn thường dùngtrong chăn nuôi

Kỹ năng - Phát triển kĩ năng quan sát, phân tích

- Vận dụng những kiến thức của bài học vào sửdụng thức ăn cho vật nuôi ở địa phương

Thái độ Tôn trọng những quy định pháp luật về vệ sinh an

toàn thực phẩm trong chăn nuôi

Bài 3

Kiến thức - Trình bày được khái niệm, phân loại và tầm

quan trọng của thức ăn bổ sung

- Trình bày được khái niệm premix và các loạipremix thường dùng trong chăn nuôi

- Trình bày được tác dụng, cơ chế và những chú

ý khi sử dụng thuốc kháng sinh

- Nêu được khái niệm và cơ chế hoạt động củaenzyme sử dụng trong chăn nuôi

- Trình bày được các loại độc tố nấm mốc, cácbệnh do độc tố nấm mốc gây ra, hàm lượng chophép của các loại độc tố trong thức ăn

- Trình bày và phân tích được cơ sở khoa học,nguyên tắc, phương pháp sử dụng ni tơ phiprotein, cơ chế và cách giải độc

- Nêu được các loại phụ gia thực phẩm, chấtnhuộm màu và chất nhũ hóa

Kỹ năng - Phát triển kĩ năng quan sát, phân tích

- Sử dụng được thức ăn bổ sung trong chăn nuôiThái độ Tuân thủ đúng những nguyên tắc khi sử dụng

thức ăn bổ sung, đảm bảo vật nuôi sinh trưởng tốt

và vệ sinh an toàn thực phẩm

4.2.2 Kết quả sưu tầm và quản lý tư liệu dạy học chương 2, môn Dinh

dưỡng và Thức ăn vật nuôi

a, Kết quả sưu tầm tư liệu

Sau quá trình sưu tầm, chỉnh sửa và biên tập các TL, chúng tôi đã thống

kê được số lượng các loại TL phục vụ cho các bài cụ thể trong chương 2: Phânloại và Đặc điểm một số loại thức ăn thường dùng trong chăn nuôi, môn Dinhdưỡng và Thức ăn vật nuôi trên CD TL như sau:

Bảng 4.3 Thống kê số lượng TL sưu tầm được cho chương 2, Môn Dinh dưỡng

là đoạn trích thứ nhất trong bài 1

b, Quản lý tư liệu

Chúng tôi sử dụng phần mềm Dreamwaver để quản lý các TL đã sưu tầmđược Các TL được xây dựng trên phần mềm Dreamwaver và được in ra đĩa CDrất tiện lợi khi sử dụng Hướng dẫn sử dụng đĩa CD được chúng tôi trình bày chitiết trên CD

Đĩa CD TLDH chương 2, môn Dinh dưỡng và Thức ăn vật nuôi có cấutrúc như sau:

Trang chủ hiển thị các nội dung sau: tên đĩa, tên chương, tên giáo viênhướng dẫn, tên sinh viên thực hiện và lời giới thiệu Khi mở webside tư liệu, cácbạn sẽ thấy xuất hiện giao diện như sau:

Hình 4.1 Giao diện trang mở đầu

Từ trang mở đầu, ta chỉ cần nhấn chuột vào mục cần tìm Sau khi vào biểutượng của bài cụ thể, nội dung TL bài đó sẽ hiện ra theo từng nhóm biểu tượng:tranh ảnh; sơ đồ, bảng biểu; đoạn trích; đoạn phim Chọn loại TL nào, người sửdụng chỉ cần kích vào biểu tượng đó, toàn bộ TL sẽ hiện ra

- Đối với TL là các tranh ảnh

Tìm và xem ảnh: Nếu muốn tìm hình ảnh để dạy bài 1, người sử dụng chỉcần kích chuột vào: “ Tư liệu hình ảnh bài 1” máy tính sẽ hiện ra toàn bộ tranhảnh phục vụ cho bài 1

Để lưu ảnh vào thư mục trong máy tính của mình, người sử dụng chỉ cần kích chuột phải vào tranh/ Save Picture as/ mở thư mục muốn lưu/ Save

Nếu muốn dán ảnh trực tiếp trên bài soạn PowerPoint chỉ cần kích chuộtphải vào tranh/ Copy/ mở file cần dán ảnh/ Paste

- Đối với các tư liệu là sơ đồ: Tìm và lưu tương tự như hình ảnh

- Đối với các tư liệu là bảng biểu, đoạn trích

Tìm bảng biểu, đoạn trích: Tương tự như tìm hình ảnh.

Lưu, copy sơ đồ, bảng biểu, đoạn trích sau đó pass vào Word

- Đối với tư liệu là các video

Tìm video: Tương tự như tìm hình ảnh

Lưu đoạn video vào thư mục trong máy tính : Kích chuột phải vàoDownload về máy tính

4.2.3 Sử dụng tư liệu dạy học chương 2, môn Dinh dưỡng và Thức ăn vật

nuôi

Có nhiều cách sử dụng các TLDH khác nhau Trong giới hạn đề tài, chúng tôixin đề xuất một số biện pháp sử dụng TLDH như sau:

Bảng 4.4 Thống kê cách sử dụng tranh, ảnh theo từng khâu trong QTDH

Bài Nội dung

TL có thể sử dụngtrong QTDHNghiê

n cứutài liệumới

Hoànthiện,củngcố

Kiểmtra,đánhgiá