BAI 24- LINH KIEN BAN DAN

Cấu tạo: Điôt là dụng cụ bán dẫn hai cực, trong đó có một lớp chuyển tiếp p - n  Tác dụng: Chỉnh lưu dòng xoay chiều thành dòng 1 chiều  Nửa chu kì đầu phân cực thuận có dòng điện qua

KIỂM TRA KIẾN THỨC CŨ

1 Hãy giải thích sự hình thành lớp

chuyển tiếp p- n? Vì sao ta nói lớp chuyển tiếp p – n có tính chất chỉnh lưu?

p n

KIỂM TRA KIẾN THỨC CŨ

KIỂM TRA KIẾN THỨC CŨ

Lớp chuyển tiếp p – n dẫn điện tốt theo một chiều, từ p sang n Lớp chuyển tiếp – n có tính chất chỉnh lưu.

Cấu tạo: Điôt là dụng cụ bán dẫn hai cực, trong

đó có một lớp chuyển tiếp p - n

 Tác dụng: Chỉnh lưu dòng xoay chiều

thành dòng 1 chiều

 Nửa chu kì đầu phân cực thuận có

dòng điện qua R theo chiều từ trên

H1a Điôt chỉnh lưu được phân cực

thuận Dòng điện qua điot có

cường độ lớn Đèn sáng.

H1a Điôt chỉnh lưu được phân cực ngược Dòng điện qua điot có cường độ nhỏ Đèn không sáng.

+ -

điốt vào hiệu điện thế ngược thì

dòng ngược qua lớp tiếp xúc tăng

lên

n p

c Pin quang điện

một nguồn điện với p là cực dương và n là cực âm

Một lớp bán dẫn loại n

Một lớp bán dẫn loại p

Một lớp kim loại mỏng trong suốt đối với ánh sáng

Một lớp đế kim loại

Nhà máy cung cấp năng lượng Mặt Trời lớn nhất thế giới

(khánh thành năm 2010 tai Singapore

Điện thoại di động dùng năng lượng Mặt trời

d) Điốt phát quang (đèn LED)

*Cấu tạo : Là một điốt được chế tạo từ

* Nguyên nhân: Khi dòng điện thuận đi qua điot thì tại lớp

chuyển tiếp xảy ra sự tái hợp e và lỗ trống nên năng lượng được giải phóng dưới dạng ánh sáng

* Ứng dụng: Bộ hiển thị, đèn báo, màn hình quảng cáo,

nguồn sáng

Hoạt động của LED giống với nhiều loại điốt bán dẫn.

Khối bán dẫn loại p chứa nhiều lỗ trống tự do mang

điện tích dương nên khi ghép với khối bán dẫn n (chứa các electron tự do) thì các lỗ trống này có xu hướng chuyễn động khuếch tán sang khối n Cùng lúc khối p lại nhận thêm các điện tử (điện tích âm) từ khối n chuyển sang Kết quả là khối

p tích điện âm (thiếu hụt lỗ trống và dư thừa điện tử) trong khi khối n tích điện dương (thiếu hụt electron và dư thừa lỗ trống)

Ở biên giới hai bên mặt tiếp giáp, một số điện tử bị lỗ trống thu hút và khi chúng tiến lại gần nhau, chúng có xu hướng kết hợp với nhau tạo thành các nguyên tử trung hòa Quá

trình này có thể giải phóng năng lượng dưới dạng ánh sáng (hay các bức xạ điện từ có bước sóng gần đó)

Tùy theo mức năng lượng giải phóng cao hay thấp mà bước sóng ánh sáng phát ra khác nhau (tức màu sắc của LED sẽ khác nhau) Mức năng lượng(và màu sắc của LED) hoàn toàn phụ thuộc vào cấu trúc năng lượng của các nguyên tử chất bán dẫn

Pin nhiệt điện

Dây đồng

Dây Constantan

e Pin nhiệt điện bán dẫn

* Cấu tạo: Là một cặp nhiệt điện làm từ hai thanh bán dẫn khác loại ( n và p )

* Tính chất :

+ Hệ số αT lớn hơn gấp hàng trăm lần

so với ở cặp nhiệt điện kim loại

+ Xuất hiện hiện tượng nhiệt điện ngược (hiệu ứng Pen- chie) : Khi cho dòng điện chạy qua một dãy các bán dẫn khác nhau xếp xen kẽ thì các mối hàn hoặc nóng lên hoặc lạnh đi Các mối hàn nóng, lạnh xen kẽ nhau.

1 3 5 7

* Ứng dụng :

+ Pin nhiệt điện bán dẫn có

suất điện động lớn hơn pin

nhiệt điện kim loại rất nhiều

+ chế tạo ra các thiết bị làm

lạnh gọn nhẹ và hiệu quả cao

trong y học , khoa học

1 3 5 7

B A

+ -

Thiết bị làm lạnh nhờ hiệu ứng Pen – chiê

Các mối hàn lẻ lạnh đi Các mối hàn chẵn nóng lên

B là bộ phận cần làm lạnh A là bộ phận tản nhiệt

2 Tranzito (triot bán dẫn)

* Cấu tạo:

* Cấu tạo: Là một dụng cụ bán dẫn có hai lớp chuyển tiếp

p – n Nó gồm ba phần có tính chất dẫn điện khác nhau

* Lưu ý: Khu vực giữa có chiều dày rất nhỏ (cỡ µm) và mật

độ hạt tải điện rất thấp nên điện trở suất rất lớn

(Ba zơ)

(Ba zơ)

(côlectơ) (Emitơ)

* Phân loại : Tranzito p – n – p và Tranzito n – p – n

B

C E

+ +

+ + + + +

- - - -

- - - -

-B

C E

Emitơ

R

-Sơ đồ nguyên lí mạch khuếch đại dùng

tranzito p – n - p

p

p n

Bài 1:

CỦNG CỐ LẠI BÀI

Câu nào dưới đây nĩi về tính chất của điốt bán

dẫn là khơng đúng?

Điot bán dẫn phân cực thuận khi miền n được nối với cực dương,miền p được nối với cực âm

Điot bán dẫn là linh kiện bán dẫn được tạo bởi một lớp chuyển tiếp p - n

điốt bán dẫn được dùng để chỉnh lưu dịng điện xoay chiều

điốt bán dẫn dẫn điện tốt theo một chiều từ p sang n

Tranzito có hai lớp chuyển tiếp p - n

Bài 3:

CỦNG CỐ LẠI BÀI

Phát biểu nào sau đây là khơng đúng

Điot bán dẫn cĩ khả năng biến đổi dịng điện một chiều thành dịng điện xoay chiều

Điot bán dẫn cĩ khả năng phát quang khi cho dịng điện đi qua

Điot bán dẫn cĩ thể được sử dụng làm nguồn điện hoặc thiết bị làm lạnh

Điot bán dẫn cĩ khả năng cảm biến ánh sáng