đề thi học sinh giỏi lớp 5 môn tiếng việt thời gian làm bàI thi : 90 phút Không kể thời gian giao đề đề 3 Câu 1 2 điểm Tìm từ đồng nghĩa trong các câu thơ sau: a Ôi Tổ quốc giang sơn h
Trang 1đề thi học sinh giỏi lớp 5
môn tiếng việtthời gian làm bàI thi : 90 phút
Tuần 5 Câu 1:1 điểm
Tìm DT, ĐT, TT trong đoạn thơ sau:
Rằm xuân lồng lộng trăng soiSông xuân nớc lẫn màu trờ thêm xuânGiữa dòng bàn bạc việc quân Khuya về bát ngát trăng ngân đầy thuyền
Hồ Chí Minh Câu 1: 1 điểm
Cho đoạn văn sau:
Trong những năm đi đánh giặc, nỗi nhớ đất đai, nhà cửa, ruộng vờn thỉnh thoảng lại cháy lên trong lòng anh.Đó là những buổi tra Trờng Sơn vắng lặng, bỗng vang lên một tiếng gà gáy, những buổi hành quân bất chợt gặp một đàn bò rừng nhởn nhagặm cỏ Những lúc ấy, lòng anh lại cồn cào xao xuyến
Tìm trong đoạn văn trên 5 từ ghép, 4 từ láy, nêu rõ đó là kiểu từ láy gì
Câu 1:2 điểm
Cho các từ ngữ sau:
- Quả hồng, tuổi hồng, màu hồng
- Chăn màn, màn diễn, mở màn chiến dịch
- Lá cờ , chơi cờ
- Uống n ớc, đất n ớc, n ớc cờ
- Buổi chiều, cng chiều, cuốn theo chiều gió
Các từ gạch chân trong mỗi dòng có quan hệ với nhau nh thế nào?
Câu 1: 2 điểm
Trong bài hạt gạo làng ta của nhà thơ Trần Đăng khoa có đoạn:
Hạt gạo làng ta
Có vị phù saCủa sông Kinh Thầy
Có hơng sen thơmTrong hồ nớc đầy
Có lời mẹ hátNgọt bùi hôm nay
Nêu cảm nhận của em khi đọc đoạn thơ trên
đề 1 Câu 1 (2 điểm) Hãy xếp các từ dới đây thành từng nhóm đồng nghĩa:
Chết, hi sinh, tàu hoả, xe hoả, máy bay, ăn, xơi, nhỏ, bé, rộng, rộng rãi, bao la, toimạng, quy tiên, xe lửa, phi cơ, tàu bay, ngốn, đớp, loắt choắt, bé bỏng, bát ngát,mênh mông
Câu 2 ( 3 điểm) Với mỗi nghĩa dới đây của từ mũi , hãy đặt một câu.
a) Bộ phận trên mặt ngời và động vật, dùng để thở và ngửi
b) Bộ phận có đầu nhọn, nhô ra phía trớc của một số vật
Trang 2c) Đơn vị lực lợng vũ trang có nhiệm vụ tấn công theo một hớng nhất định.
Câu 3 ( 2 điểm) Xác định chức năng ngữ pháp của đại từ tôi trong từng câu dới
đây :
a) Tôi đang học bài thì Nam đến.
b) Ngời đợc nhà trờng biểu dơng là tôi.
c) Cả nhà rất yêu quý tôi.
d) Anh chị tôi đều học giỏi.
e) Trong tôi một cảm xúc khó tả bỗng trào dâng.
Câu 4 (3 điểm) Hãy viết một đoạn văn tả ma xuân.
Câu 5 ( 4 điểm) Ca ngợi cuộc sống cao đẹp của Bác Hồ , trong bài thơ “Bác
ơi !“ ,nhà thơ Tố Hữu có viết :
Bác sống nh trời đất của ta Yêu từng ngọn lúa, mỗi cành hoa
Tự do cho mỗi đời nô lệSữa để em thơ, lụa tặng già
Đoạn thơ trên đã giúp em hiểu đợc những nét đẹp gì trong cuộc sống của Bác Hồkính yêu ?
Câu 6 (6 điểm)
“Nghé hôm nay đi thiCũng dạy từ gà gáyNgời dắt trâu mẹ diNghé vừa đi vừa nhảy…”
đề 2 C
âu 1 ( 2 điểm) Những từ đeo , cõng , vác , ôm có thể thay thế cho từ địu trong
Nguồn bao nhiêu nớc , nghĩa tình bấy nhiêu
Trang 3- Ai ơi, đừng bỏ ruộng hoang Bao nhiêu tấc đất , tấc vàng bấy nhiêu.
- Rủ nhau đi cấy đi cày Bây giờ khó nhọc , có ngày phong lu
Em hiểu đợc điều gì có ý nghĩa đẹp đẽ trong cuộc sống của con ngời ?
Câu 6 ( 6 điểm) Một hôm nào đó em đến trờng sớm hơn lệ hờng Em có dịp đứng
ngắm ngôi nhà thứ 2 thân yêu của mình Hãy tả lại trờng em lúc ấy
đề thi học sinh giỏi lớp 5
môn tiếng việt thời gian làm bàI thi : 90 phút (Không kể thời gian giao đề)
đề 3 Câu 1 ( 2 điểm ) Tìm từ đồng nghĩa trong các câu thơ sau:
a) Ôi Tổ quốc giang sơn hùng vĩ
Đất anh hùng của thế kỉ hai mơi ( Tố Hữu)
b) Việt Nam đất nớc ta ơi !
Mênh mông biển lúa đâu trời đẹp hơn ( Nguyễn Đình Thi)c) Đây suối Lê - nin , kia núi Mác
Hai tay xây dựng một sơn hà ( Hồ Chí Minh)
d) Cờ đỏ sao vàng tung bay trớc gió
Tiếng kèn kháng chiến vang dậy non sông ( Hồ Chí Minh)
Câu 2 ( 3 điểm) Với mỗi nghĩa dới đây của từ xuân, em hãy đặt một câu :
a) Mùa đầu của một năm , từ tháng riêng đến tháng ba ( xuân là danh từ ).b) Chỉ tuổi trẻ , sức trẻ (xuân là tính từ )
c) Chỉ một năm ( xuân là danh từ )
Câu 3 ( 2 điểm) Tìm nghĩa của từ bụng trong từng trờng hợp sử dụng dới đây , rồi
phân các nghĩa khác nhau của từ này thành hai loại , nghĩa gốc , nghĩa chuyển.Bụng no ; bụng đói ; đau bụng ; mừng thầm trong bụng ; bụng bảo dạ ; ăn no chắcbụng ; sống để bụng , chết mang đi ; có gì nói ngay không để bụng ; suy bụng ta rabụng ngời ; tốt bụng ; xấu bụng ; miệng nam mô , bụng bồ dao găm; thắt lng buộcbụng ; bụng đói đầu gối phải bò ; bụng mang dạ chữa ; mở cờ trong bụng ; một bồchữ trong bụng
Câu 4 ( 3 điểm ) Viết đoạn văn tả cảnh vật mà em yêu thích , trong đó có dùng 2
– 3 từ chỉ màu xanh khác nhau
Câu 5 ( 4 điểm) Trong bài Chiếc xe lu , nhà thơ Trần Nguyên Đào có viết:
Tớ là chiếc xe lu Tớ là phẳng nh lụa
Ngời tớ to lù lù Trời nóng nh lửa thiêu
Con đờng nào mới đắp Tớ vẫn lăn đều đều
Tớ san bằng tăm tắp Trời lạnh nh ớp đá
Con đờng nào rải nhựa Tớ càng lăn vội vã
Theo em , qua hình ảnh chiếc xe lu ( xe lăn đờng ) , tác giả muốn ca ngợi ai ? Cangợi những phẩm chất gì đáng quý ?
Câu 6 ( 6 điểm) Lần đầu tiên em cắp sách tới trờng , đầy bỡ ngỡ và xúc động
Ngôi trờng thật lạ , không giống trờng mẫu giáo của em Nơi đây chắc chắn có bao
Trang 4nhiêu điều thú vị đang chờ em khám phá Hãy tả lại ngôi trờng với tâm trạng ngạcnhiên và xúc động của ngày đầu tiên ấy.
đề thi học sinh giỏi lớp 5 môn tiếng việt đề
thời gian làm bàI thi : 90 phút Câu 1 ( 2 điểm) Trong những câu nào dới đây, các từ đi mang nghĩa gốc và trong những
câu nào, chúng mang nghĩa chuyển?
- Nó chạy còn tôi đi
- Anh đi ô tô,còn tôi đi xe đạp
- Cụ ốm nặng , đã đi hôm qua rồi.
- Thằng bé đã đến tuổi đi học.
- Anh đi con mã, còn tôi đi con tốt
- Ca nô đi nhanh hơn thuyền.
- Ghế thấp quá không đi đợc với bàn.
Câu 2 ( 3 điểm ) Hãy thay quan hệ từ trong từng câu bằng quan hệ từ khác để có câu đúng :
a) Cây bị đổ nên gió thổi mạnh
b) Trời ma và đờng trơn.
c) Bố em sẽ thởng cho em một hộp màu vẽ vì em học giỏi.
d) Tuy nhà xa nhng bạn Nam thờng đi học muộn
Câu 3 ( 2 điểm ) Đọc đoạn trích sau, rồi thực hiện các yêu cầu nêu ở dới đây :
Cô Mùa Xuân xinh tơi đang lớt nhẹ trên cánh động Đó là một cô gái dịu dàng, tơi tắn,
ăn mặc giống y nh cô Tấm trong đêm hội thử hài thuở nào, Cô mặc yếm thắm, một bộ áo
mớ ba màu hoàng yến, chiếc quần màu nhiễu điều, thắt lng màu hoa hiên Tay cô ngoắc một chiếc lẵng đầy màu sắc rực rỡ Cô lớt đi trên cánh đồng, ngời nhẹ bỗng, nghiêng nghiêng về phía trớc
Theo Trần Hoài Dơng
a) Tìm động từ, tính từ trong đạn trích trên
b) Tìm từ đồng nghĩa với mỗi từ sau : Xinh tơi, dịu dàng, rực rỡ
c) Tìm chủ ngữ, vị ngữ của hai câu sau :
- Cô Mùa Xuân xinh tơi đang lớt nhẹ trên cánh đồng
- Tay cô ngoắc một chiếc lẵng đầy màu sắc rực rỡ
d)Tìm các từ cùng kiểu cấu tạo với từ ăn mặc Trọng tâm nghĩa của các từ này nằm ở tiếng nào ? e) Hình ảnh “ Cô Mùa Xuân xinh tơi” là hình ảnh so sánh, ẩn dụ hay nhân hoá ?
Câu 4 ( 3 điểm ) Viết một đoạn văn tả hoặc kể về một ngời, một vật, một việc mà em
muốn nói.Trong đoạn văn, có sử dụng dấu phẩy Viết xong, hãy khoanh tròn các dấu phẩy trong đoạn văn.
Câu 5 ( 4 điểm ) Trong th gửi các học sinh nhân ngày khai trờng đầu tiên của nớc Việt
Câu 6 ( 6 điểm ) Mới ngày nào em còn là học sinh lớp một bỡ ngỡ, rụt rè, khóc thút thít
theo mẹ đến trờng Thế mà hôm nay, giờ phút chia tay máI trờng Tiểu học thân thơng đã
đến Năm năm qua, mỗi góc sân, hàng cây, mỗi chỗ ngồi, mỗi chiếc bảng đen, ô cửa sổ nơi đây đều gắn bó với em cùng biết bao kỉ niệm vui buồn Em ngắm nhìn tất cả, lòng tràn ngập bâng khuâng , xao xuyến Hãy tả lại trờng em trong giờ phút chia tay lu luyến ấy
đề thi học sinh giỏi lớp 5 môn tiếng việt đề 5
thời gian làm bàI thi : 90 phút Câu 1: ( 2 điểm ) Tìm từ ngữ đồng nghĩa trong mỗi đoạn thơ sau Viết đoạn văn nêu rõ
tác dụng của cách sử dụng các từ ngữ đồng nghĩa này.
a)Mình về với Bác đờng xuôi
Trang 5Tha dùm Việt Bắc không nguôi nhớ Ngời.
Nhớ ông cụ mắt sáng ngời
áo nâu túi vải , đẹp tơi lạ thờng!
( Tố Hữu)
b) Hoan hô anh giải phóng quân!
Kính chào Anh , con ngời đẹp nhất Lịch sử hôn Anh , chàng trai chân đất Sống hiên ngang , bất khuất trên đời
Nh Thạch Sanh của thế kỉ hai mơi.
( Tố Hữu)
Câu 2 ( 3 điểm) Tìm các cặp quan hệ từ trong các câu sau:
a.Nếu việc học tập bị ngừng lại thì nhân loại sẽ chìm đắm trong cảnh ngu dốt , trong sự dã man.
b Cậukhông chỉ cho mình những hạt kê ngon lành này mà cậu còn cho mình một bài học quý về tình bạn.
c Mặc dù khuôn mặt bà tôi đã có nhiều nếp nhăn nhng khuôn mặt ấy hình nh vẫn còn tơi trẻ
d Tuy làng mạc bị phá tàn nhng mảnh đất quê hơng vẫn đủ sức nuôi sống tôi nh ngày xa.
Câu 3 ( 2 điểm ) Phân loại các câu dới đây thành hai loại : câu đơn và câu ghép Em dựa
vào đây để phân chia nh vậy ?
a) Mùa thu năm 1929 , Lý Tự Trọng về nớc , đợc giao nhiệm vụ làm liên lạc , chuyển
và nhận th từ tài liệu trao đổi với các đảng bạn qua đờng tàu biển
b) Lơng Ngọc Quyến hi sinh nhng tấm lòng trung với nớc của ông còn sáng mãi c) Mấy con chim chào mào từ hốc cây nào đó bay ra hót râm ran.
d) Ma rào rào trên sân gạch , ma đồm độp trên phên nứa
Câu 4 ( 3 điểm ) Viết một đoạn văn ngắn về đề tài em tự chọn Trong đoạn văn , có sử
dụng phép thay thế từ ngữ để liên kết câu ( Viết xong , gạch dới các từ ngữ dùng để thay thế trong đoạn văn )
Câu 5 ( 4 điểm) Đọc bài thơ sau:
Cả nhà đi học
Đa con đến lớp mỗi ngày
Nh con , mẹ cũng “ tha thầy” , “ chào cô”
Chiều qua bố đón , tình cờ Con nghe bố cũng “ chào cô” , “ tha thầy” … Cả nhà đi học , vui thay !
Hèn chi điểm xấu buồn lây cả nhà Hèn chi mời điểm hôm qua
Nhà mình nh thể …ba điểm mời.
( Cao Xuân Sơn)
Câu 6 ( 6 điểm) Mùa xuân đến Cây cối đâm chồi nảy lộc , chim hót véo von Vạn vật
bừng sức sống sau một mùa đông lạnh giá Em hãy tả lại cảnh sắc màu xuân tơi đẹp đó
đề thi học sinh giỏi lớp 5
môn tiếng việtthời gian làm bàI thi : 90 phút (Không kể thời gian giao đề)
đề 6 Câu 1 ( 2 điểm) Trong các từ in đậm dới đây, từ nào là từ đồng âm , từ nào là từ
nhiều nghĩa? a) Vàng: - Giá vàng ở trong nớc tăng đột biến
- Tấm lòng vàng
- Ông tôi mua bộ vàng lới mới để chuẩn bị đánh bắt hải sản b) Bay: - Bác thợ nề cầm bay xây chát tờng nhanh thoăn thoắt
- Sếu mang giang lạnh đang bay ngang trời
- Đạn bay rào rào
- Chiếc áo này đã bay màu
Câu 2 ( 3 điểm) Chuyển những cặp câu sau đây thành một câu ghép có dùng cặp
quan hệ từ :
a)Rùa biết mình chậm chạp Nó cố gắng chạy thật nhanh
b)Thỏ cắm cổ chạy miết Nó vẫn không đuổi kịp Rùa
Trang 6c)Thỏ chủ quan , coi thờng ngời khác Thỏ đã thua Rùa
d)Câu chuyện này hấp dẫn , thú vị Nó có ý nghĩa giáo dục rất sâu sắc
Câu 5 ( 4 điểm) Hình ảnh ngời mẹ chiến sĩ trong kháng chiến chống Mỹ đợc nhà
thơ Bằng Việt gợi tả qua những câu thơ trong bài Mẹ nh sau:
Con bị thơng , nằm lại một mùa ma Nhớ dáng mẹ ân cần mà lặng lẽ Nhà yên ắng Tiếng chân đi rất nhẹ Gió từng hồi trên mái lá ùa qua …
Con xót lòng , mẹ hái trái bởi đào Con nhạt miệng có canh tôm nấu khế Khoai nớng , ngô bung ngọt lòng đến thế
Mỗi ban mai toả khói ấm trong nhà
Hãy nêu cảm nhận của em về hình ảnh ngời mẹ chiến sĩ qua hai khổ thơ trên
Câu 6 ( 6 điểm) Một buổi đến trờng , một bỗng nghe thấy tiếng ve râm ran và thấy
những chùm hoa phợng nở đỏ Hãy tả lại cảnh đó và cảm xúc của em khi mùa hè
đến
đề thi học sinh giỏi lớp 5
môn tiếng việtthời gian làm bàI thi : 90 phút (Không kể thời gian giao đề)
đề 7 Câu 1 ( 2 điểm ) Xác định nghĩa của từ in nghiêng trong các kết hợp từ dới đây rồi
phân chia các nghĩa ấy thành nghĩa gốcvà nghĩa chuyển :
a) Xơng sờn, sờn núi, hích vào sờn, sờn nhà, sờn xe đạp , sờn của bản báo cáo,
hở sờn, đánh vào sờn địch
b) Miệng tơi cời, miệng rộng thì sang, há miệng chờ sung, trả nợ miệng, miệngbát, miệng giếng, miệng túi, vết thơng đã kín miệng , nhà có 5 miệng ăn
Câu2 ( 3 điểm ) Tìm danh từ, động từ, tính từ trong các câu sau:
Nắng rạng trên nông trờng Màu xanh mơn mởn của lúa óng lên cạnh màu xanh
đậm nh mực của những đám cói cao Đó đây, những mái ngói của nhà hội trờng,nhà ăn, nhà mái nghiền cói,…nở nụ cời tơi đỏ
Câu 3 ( 2 điểm ) Từng câu dới đây thuộc kiểucâu gì ? ( Câu đơn hay câu ghép ):
a) ánh nắng ban mai trải xuống cánh đồng vàng óng, xua tan dần hơi lạnh mùa
đông
b) Trời rải mây trắng nhạt, biển mơ màng dịu hơi sơng
Câu 4 ( 3 điểm) Viết một đoạn văn ngắn tả cảnh làng quêvào một buổi tra hè lặng
gió
Câu 5 ( 4 điểm ) Trong bài “ Bộ đội về làng“, nhà thơ Hoàng Trung Thông có
viết:
Các anh về Các anh về
Mái ấm nhàvui Tng bừng trớc ngõ,
Tiếng hát câu cời Lớp lớp đàn em hớn hở chạy theo sau, Rộn ràng xóm nhỏ Mẹ già bịn rịn áo nâu
Vui đàn con ở rừng sâu mới về
Trang 7Em hãy cho biết : Những hình ảnh nào thể hiện niềm vui của xóm nhỏ khi bộ
đội về? Vì sao các anh bộ đội đợc mọi ngời mừng rỡ đón chào nh vậy ?
Câu 6 ( 6 điểm ) Mợn lời của một nhân vật trong câu chuyện Cóc kiện trời, em
hãy tả lại quang cảnh cơn ma đến sau những ngày dài hạn hán và niềm vuicủa vạn vật khi đó
Đề thi học sinh giỏi lớp 5
môn tiếng việtthời gian làm bàI thi : 90 phút (Không kể thời gian giao đề)
đề 8 Câu 1 ( 2 điểm ) Tìm từ trái nghĩa với mỗi từ sau: thật thà, giỏi giang, cứng cỏi,
hiền lành, nhỏ bé, nông cạn, sáng sủa, thuận lợi, vui vẻ, cao thợng , cẩn thận, siêngnăng, nhanh nhảu, đoàn kết
Câu 2 ( 3 điểm ) Đặt câu :
a) Một câu có từ của là danh từ
Một câu có từ của là quan hệ từ
b) Một câu có từ hay là tính từ
Một câu có từ hay là quan hệ từ
Câu 3 ( 2 điểm ) Từng câu dới đây thuộc kiểu câu gì ? ( câu ghép không dùng từ
nối hay câu ghép có dùng từ nối ?) ;
a) Trần Thủ Độ có công lớn , vua cũng phải nể
b) Lúa gạo quý vì ta phải đổ mồ hôi mới làm ra đợc
Câu 4 ( 3 điểm) Viết đoạn văn ngắn kể lại cuộc trò chuyện giữa em vói bố( hoặc
mẹ) về tình hình học tập của em Đoạn văn có dùng dấu ngoặc kép
Câu 5 ( 4 điểm) Trong bài thơ Chú đi tuần của Trần Ngọc , hình ảnh ngời chiến sĩ
đi tuần trong đêm khuya thành phố đợc tả nh sau:
Chú đi giữ mãi ấm nơi cháu nằm
Đoạn thơ nói về ngời chiến sĩ đi tuần trong hoàn cảnh thế nào? Hai dòng thơcuối cho ta thấy ý nghĩa gì sâu sắc và đẹp đẽ ?
Câu 6 ( 6 điểm ) Hãy tả một đêm trăng đẹp trên quê hơng em
Trang 8đề thi học sinh giỏi lớp 5
môn tiếng việtthời gian làm bàI thi : 90 phút (Không kể thời gian giao đề)
đề 9 Câu 1 ( 2 điểm) Tìm những đại từ đợc dùng trong các câu ca dao sau :
Ta về , ta nhớ hàm răng mình cời
Dù trong dù đục ao nhà vẫn hơn
Câu 2 ( 3 điểm) Xếp các từ trong đoạn trích vào bảng phân loại ở dới :
Xuân đi học qua cánh đồng làng Trời mây xám xịt , ma ngâu rả rích Đó đây cóbóng ngời đi thăm ruộng hoặc be bờ Xuân rón rén bớc trên con đờng lầy lội
Câu 3 ( 2 điểm) Tìm cặp quan hệ từ hoặc cặp từ hô ứng thích hợp điền vào chỗ
trống trong từng câu dới đây :
a)Nam …không tiếnbộ…cậu ấy… mắc thêm nhiều khuyết điểm nữa
b)Bọn thực dân Pháp … không đáp ứng … thẳng tay khủng bố Việt Minh hơn trớc a) …nó hát hay …nó vẽ cũng giỏi
b) Hoa cúc … đẹp … nó … là một vị thuốc đông y
Câu 4 (3 điểm) Viết một đoạn văn tả vẻ đẹp của biển vào một thời điểm nào đó
trong ngày
Câu 5 ( 4 điểm) Trong bài Khúc hát ru những em bé lớn trên lng mẹ , nhà thơ
Nguyễn Khoa Điềm viết về lời hát ru cất lên từ trái tim yêu thơng của ngời mẹ nhsau:
-Ngủ ngoan a - kay ơi , ngủ ngoan a – kay hỡi
Mẹ thơng a – kay , mẹ thơng bộ đội
Con mơ cho mẹ hạt gạo trắng ngần Mai sau khôn lớn vung chày lún sân … Theo em , lời hát ru của ngời mẹ đã bộc lộ những điều gì đẹp đẽ va sâu sắc ?
Câu 6 ( 6 điểm ) Lớp em chuẩn bị bầu lớp trởng Các bạn đang tranh luận rất sôi
nổi về đề tài “ Thế nào là một lớp trởng tốt?” Bạn Nhung cho rằng lớp trởng thìphải học giỏi Bạn Hằng nói rằng lớp trởng không nhất thiết phải học giỏi , chỉ cầntrung bình khá cũng đợc nhng phải nhanh nhẹn , tháo vát Bạn Hà cho rằng điềucần nhất của một lớp trởng là hết lòng vì công việc của lớp , học yếu , chậm chạpmột tí cũng đợc chạp một tí cũng đợc … Em hãy trình bày ý kiến của mình để thamgia vào cuộc tranh luận ấy và ghi lại
đề thi học sinh giỏi lớp 5
môn tiếng việtthời gian làm bàI thi : 90 phút (Không kể thời gian giao đề)
đề 10
Câu 1 ( 2 điểm) Tìm nghĩa của từ bụng trong từng trờng hợp sử dụng dới đây , rồi
phân các nghĩa khác nhau của từ này thành hai loại , nghĩa gốc , nghĩa chuyển.Bụng no ; bụng đói ; đau bụng ; mừng thầm trong bụng ; bụng bảo dạ ; ăn no chắcbụng ; sống để bụng , chết mang đi ; có gì nói ngay không để bụng ; suy bụng ta rabụng ngời ; tốt bụng ; xấu bụng ; miệng nam mô , bụng bồ dao găm; thắt lng buộcbụng ; bụng đói đầu gối phải bò ; bụng mang dạ chữa ; mở cờ trong bụng ; một bồchữ trong bụng
Trang 9Câu 2 ( 3 điểm) Giải nghĩa các thành ngữ , tục ngữ sau Đặt câu với một trong
a) Mẹ bảo sao thì con làm vậy
b) Học sinh nào chăm chỉ thì học sinh đó đạt kết quả cao trong học tập
c) Anh cần bao nhiêu thì anh lấy bấy nhiêu
d) Dân càng giàu thì nớc càng mạnh
Câu 4 ( 3 điểm) Viết đoạn văn ngắn về vấn đề em tự chọn , trong đoạn văn có sử
dụng các từ ngữ lặp lại để liên kết câu Viết xong , gạch dới các từ ngữ đó
Câu 5 ( 4 điểm ) Nghĩ về nơi dòng sông chảy ra biển , trong bài cửa sông , nhà
thơ Quang Huy viết :
Dù giáp mặt cùng biển rộng Cửa sông chẳng dứt cội nguồn
Lá xanh mỗi lần trôi xuống Bỗng… nhớ một vùng núi non
Em hãy chỉ rõ những hình ảnh nhân hoá đợc tác giả sử dụng trong khổ thơ trên vànêu ý nghĩa của những hình ảnh đó
Câu 6 ( 6 điểm ) Một năm có bốn mùa , mùa nào cũng có những vẻ đẹp riêng Hãy
miêu tả một cảnh đẹp của nơi em ở vào một mùa trong năm
đề thi học sinh giỏi lớp 5
môn tiếng việtthời gian làm bàI thi : 90 phút (Không kể thời gian giao đề)
đề 11 Câu 1 ( 2 điểm ) Chép lại doạn văn dới đây , sau khi đã đặt dấu chấm vào những vị
trí thích hợp ( nhớ viết hoa chữ cái đầu câu ):
Rừng núi còn chìm đắm trong màn đêm trong bầu không khí đầy hơi ẩm và lànhlạnh , mọi ngời đang ngon giấc trong những chiếc chăn đơn bỗng một con gà trống
vỗ cánh phành phạch và cất tiếng gáy lanh lảnh ở đầu bản tiếp đó , rải rác khắpthung lũng , tiếng gà gáy râm ran mấy con gà rừng trên núi cũng thức dậy gáy te tetrên mấy cành cây cao cạnh nhà , ve đua nhau kêu ra rả ngoài suối , tiếng chimquốc vọng vào đều đều bản làng đã thức dậy
Câu 2 ( 3 điểm ) Em đọc bài Tình quê hơng ( Tiếng Việt 5 tập 2 trang 101 ) Dựa
vào nội dung bài văn , em hãy viết tiếp một vế câu vào chỗ trống để tạo nên câughép
a) Vì nơi đây là quê cha đất tổ của tôi nên …
b) Tuy thời gian đã lùi xa nhng …
c) Chẳng những tôi nhớ những món ăn ngon của quê nhà mà …
d) Nếu ta không có một tình yêu mãnh liệt đối với quê hơng thì …
Câu 3 (2 điểm ) Tìm cặp từ hô ứng thích hợp điền vào chỗ trống :
a) Nó … về đến nhà , bạn nó … gọi đi ngay
b) Gió … to , con thuyền … lớt nhanh trên mặt biển
c) Tôi đi … nó cũng đI theo …
d) Tôi nói …, nó cũng nói…
Trang 10Câu 4 ( 3 điểm ) Viết đoạn văn nói về ngời bạn thân của em ; trong đoạn văn có
dùng đại từ hoặc từ ngữ đồng nghĩa để thay thế từ ngữ dùng ở câu đứng trớc ( Viếtxong , gạch dới các từ ngữ dùng để thay thế đó )
Câu 5 ( 4 điểm ) Trong bài Nhớ Việt Bắc ( Tiếng Việt 3 , tập 1 ) , nỗi nhớ của
ng-ời cán bộ về xuôi đợc nhà thơ Tố Hữu gợi tả nh sau :
Ta về mình có nhớ ta
Ta về , ta nhớ những hoa cùng ngời Rừng xanh hoa chuối đỏ tơi
Đèo cao nắng ánh dao gài thắt lng Ngày xuân mơ nở trắng rừng Nhớ ngời đan nón chuốt từng sợi giang…
Em hãy cho biết : Ngời cán bộ về xuôi nhớ những gì ở chiến khu Việt Bắc ? Nỗinhớ ấy bộc lộ tình cảm gì ở ngời cán bộ ?
Câu 6 ( 6 điểm) Em bị ốm , ngời luôn bên em động viên , chăm sóc , lo cho em
uống từng viên thuốc , ăn từng thìa cháo , mất ăn mất ngủ vì em là mẹ Hãy hìnhdung và tả lại mẹ kính yêu của em lúc chăm sóc em bị ốm
đề thi học sinh giỏi lớp 5
môn tiếng việtthời gian làm bàI thi : 90 phút (Không kể thời gian giao đề)
đề 12 Câu 1: ( 2 điểm ) Khôi phục dấu chấm ở vị trí thích hợp trong đoạn văn sau rồi
chép lại đoạn văn( Nhớ viết hoa chữ cái đầu câu) :
Biển rất đẹp buổi sáng, nắng sớm tràn trên mặt biển sáng trong nh tấm thảmkhổng lồ bằng nhọc thạch những cánh buồm trắng trên biển đợc nắng sớm chiếuvào sáng rực lên, nh đàn bớm trắng lợn giữa trời xanh
Câu 2 ( 3 điểm ) Hãy đặt một câu kể, một câu hỏi, một câu cảm và dùng những
dấu câu thích hợp
Câu 3 ( 2 điểm ) Tìm từ ngữ thích hợp (trong ngoặc đơn ở cuối bài ) để điền vào
chỗ trống trong đoạn trích sau:
Sông Hơng là một bức tranh phong cảnh khổ dài mà mỗi đoạn , mỗi khúc đều có
vẻ đẹp riêng của nó Cứ mỗi mùa hè tới , … bỗng thay chiếc áo xanh hằng ngàybằng dải lụa đào ửng hồng cả phố phờng
( dòng sông , Sông Hơng, Hơng Giang)
Câu4 ( 3 điểm) Đặt câu:
a) Câu có dấu phẩy ở bộ phận chủ ngữ
b) Câu có dấu phẩy ở bộ phận vị ngữ
c) Câu có dấu phẩy ở giữa trạng ngữ và cụm chủ vị
d) Câu có dấu phẩy ở giữa hai vế của câu ghép
Câu 5 (4 điểm ) Trong bài Đất nớc, nhà thơ Nguyễn Đình Thi có viết:
Nớc chúng ta ,
Đêm đêm rì rầm trong tiếng đất
Những buổi ngày xa vọng nói về
Em hiểu những câu thơ trên nh thế nào ? Hai dòng thơ cuối muốn nhắc nhở ta
điều gì ?
Câu6 ( 6 điểm ) Bên ánh đèn khuya , cô giáo vẫn miệt mài chấm bài cho các
em Hãy tả lại cô giáo em lúc đó
Trang 11đề thi học sinh giỏi lớp 5
môn tiếng việtthời gian làm bàI thi : 90 phút (Không kể thời gian giao đề)
đề 13 Câu 1 ( 2 điểm ) Điền dấu phẩy hoặc dấu chấm phẩy vào ô trống trong câu sau.Nói rõ vì
sao em chọn dấu câu ấy.
Mơi mời lăm năm nữa thôi , các em sẽ thấy cũng dới ánh trăng này, dòng thác nớc đổ xuống làm chạy máy phát điện ở giữa biển rộng, cờ đỏ sao vàng phấp phới bay trên những con tàu lớn
Câu2 ( 3 điểm ) Đặt câu :
a) Câu có một dấu phẩy.
b) Câu có hai dấu phẩy.
c) Câu có ba dấu phẩy.
Câu 3 (2 điểm ) Các câu dới đây có chỗ dùng sai từ để nối Em hãy chữa lại cho đúng:
Cha vào đến nhà , thằng Tuấn đã láu táu không ra lời :
- Đi tắm, đi tắm đi.
- Tắm à ? Tôi thốt lên sung sớng
- Mau lên, bọn thằng Tân đi hết rồi
Vì tôi chợt nhớ ra :
- Mẹ tớ không cho tớ đi chơi.
Câu 4 ( 3 điểm ) Đoạn trích dới đây dùng sai một số dấu câu Chép lại đoạn trích này ,
sau khi đã sửa các dấu câu dùng sai.
Một hôm tôi vào công viên, đem theo một quyển sách hay rồi mãi mê đọc Đến lúc ngoài phố lác đác lên đèn, tôi mới đứng dậy bớc ra cổng Bỗng tôi dừng lại Sau bụi cây, tôi nghe tiếng một em bé đang khóc Bớc lại gần, tôi hỏi :
- ồ, thế anh không hiểu hay sao.
Câu 5 ( 4 điểm ) Đọc hai khổ thơ trong bài Hơng nhãn của tác giả Trần Kim Dũng:
Ngày ông trồng nhãn Nay mùa quả chín Cháu còn bé thơ Thơm hơng nhãn lồng Vâng lời ông dặn Cháu ăn nhãn ngọt Cháu tới cháu che Nhớ ông vun trồng.
Em có nhận xét gì về hình ảnh ngời cháu qua hai khổ thơ trên.
Câu 6 (6 điểm ) Sống trong cảnh cô đơn tủi cực , cô Tấm đã coi cá bống nh một ngời
bạn thân Hằng ngày, cô bớt phần cơm ít ỏi của mình để dành cho cá bống.
Em hãy tả niềm vui của cô Tấm cùng cá bống khi gặp nhau và nỗi đau xót của cô Tấm khi mất ngời bạn thân ấy.
đề thi học sinh giỏi lớp 5
môn tiếng việtthời gian làm bàI thi : 90 phút (Không kể thời gian giao đề)
đề 14
Trang 12Câu 1 ( 2 điểm ) Điền dấu phẩy hoặc dấu hai chấm vào ô trống trong câu sau Nói
rõ vì sao em chọn điền dấu câu ấy
Rồi những cảnh tuyệt đẹp của đất nớc hiện ra cánh đồng với những đàn trâu
thung thăng gặm cỏ, dòng sông với những đoàn thuyền ngợc xuôi
Câu 2 ( 3 điểm ) Đặt câu :
a) Câu có dấu hai chấm dùng để báo hiệu lời tiếp theo là lời nói trực tiếp của ngờikhác đợc dẫn lại
b) Câu có hai dấu chấm dùng để báo hiệu lời tiếp theo là lời giải thích, thuyếtminh
Câu 3 ( 2 điểm )Đặt dấu ngoặc kép vào vị trí thích hợp trong từng đoạn trích sau :
a) Cuối cùng, Chim Gõ Kiến đến nhà Gà Bảo Gà Choai đi tìm Mặt Trời, Gà
Choai nó : Đến mai bác ạ Bảo Gà Mái, Gà Mái mới đẻ trứng xong kêu lên :
Mệt! Mệt lắm, mệt lắm!
b) Đầu năm học, Bắc đợc bố đa đến trờng Bố cậu nói với thầy giáo: Xin thầykiên nhẫn , thật kiên nhẫn, vì con tôi tối dạ lắm Từ đó , có ngời gọi Bắc là Tốidạ Bắc không giận và quyết trả lời bằng việc làm
Câu 4 ( 3 điểm ) Điền dấu phẩy vào vị trí thích hợp trong các câu của đoạn trích sau :
Trờng mới xây trên nền ngôi trờng lợp lá cũ Nhìn từ xa những mảng tờng vàngngói đỏ nh những ánh hoa lấp ló trong cây Em bớc vào lớp vừa bỡ ngỡ vừa thấy quenthân Tờng vôi trắng cánh cửa xanh bàn ghế gỗ xoan đào nổi vân nh lụa …Cả dếnchiếc thớc kẻ chiếc bút chì sao cũng đáng yêu đến thế!
Câu 5 ( 4 điểm ) Viết về ngời mẹ, nhà thơ Trơng Nam Hơng có những câu thơ sau:
Thời gian chạy qua tóc mẹ Mẹ ơi, trong lời mẹ hát
Một màu trắng đến nôn nao Có cả cuộc đời hiện ra
Lng mẹ cứ còng dần xuống Lời ru chắp con đôi cánh
Cho con ngày một thêm cao Lớn rồi con sẽ bay xa
Theo em , đoạn thơ trên đã bộc lộ những cảm xúc và suy nghĩ gì của tác giả ?
Câu 6 ( 6 điểm ) Em mơ ớc lớn lên sẽ chế tạo ra một đồ vật với những tính năng đặc biệt ,
đem lại nhiều lợi ích cho con ngời Hãy tởng tợng và viết bài văn miêu tả lại đồ vật ấy
đề thi học sinh giỏi lớp 5
môn tiếng việtthời gian làm bàI thi : 90 phút (Không kể thời gian giao đề)
đề 15 Câu 1 ( 3 điểm ) a Cho các từ sau: Núi đồi, rực rỡ, chen chúc, vờn, dịu dàng, thành phố,
,ăn, đánh đập Hãy sắp xếp các từ trên thành hai nhóm: Dựa vào cấu tạo,d ựa vào từ loại.b) Cho đoạn văn: Chú chuồn chuồn nớc tung cánh bay vọt lên.Cái bóng chú nhỏ xíu l-
ớt nhanh trên mặt hồ.Mặt hồ trải rộng mênh mông và lặng sóng
- Tìm từ đơn , từ ghép , từ láy trong các câu trên
- Tìm danh từ, động từ, tính từ trong các câu trên
Câu 2( 2 điểm) Xác định các bộ phận chủ ngữ, vị ngữ, trạng ngữ trong mỗi câu sau:
a) Sáng sớm, bà con các thôn đã nờm nợp đổ ra đồng
b) Đêm ấy, bên bếp lửa hồng, ba ngời ngồi ăn cơm với thịt gà rừng
c) Sau những cơn ma xuân, một màu xanh non ngọt ngào, thơm mát trải ra mênhmông trên khắp các sờn đồi
d) Đứng trên mui vững chắc của chiếc xuồng máy, ngời nhanh tay có thể với lên hái
đ-ợc những trái cây trĩu xuống từ hai phía cù lao
Câu 3 ( 3 điểm ) Chỉ ra chỗ sai ở mỗi câu dới đây và viết lại cho đúng ngữ pháp:
Trang 13a) Tuy vờn nhà em nhỏ bé và không có cây ăn quả.
b)Hình ảnh ngời dũng sĩ mặc áo giáp, đội mũ sắt, vung roi sắt xông thẳng vào quân giặc.b) Vì mẹ bị ốm nên mẹ làm việc quá sức,
Câu4 (2 điểm ) Trong đoạn văn dới đây, có 4 dấu phẩy bị đặt sai vị trí Chép lại đoạn văn
, sau khi đã sửa các dấu phẩy dùng sai
Nhà tôi ở cách Hồ Gơm không xa.Từ trên gác cao, nhìn xuống, hồ nh một chiếc gơngbầu dục lớn, sáng long lanh Cầu Thê Húc màu son, cong cong nh con tôm, dẫn vào đềnNgọc Sơn Mái đền lấp ló, bên gốc đa già, rễ , lá xum xuê Xa một chút, là Tháp Rùa, t-ờng rêu cổ kính, xây trên gò đất cỏ mọc xanh um
Câu 5 ( 4 điểm ) Trong bài Nghệ nhân Bát Tràng, nhà thơ Hồ Minh Hà tả nét bút vẽ của
Câu 6(6 điểm ) Thời thơ ấu của em gắn với những kỉ niệm về một ngôi nhà, một góc
phố, một mảnh vờn, một con sông, con suối, một con đờng, một khu vờn .Em hãy viếtbài văn miêu tả một trong những cảnh vật đó
đề thi học sinh giỏi lớp 5
môn tiếng việtthời gian làm bàI thi : 90 phút (Không kể thời gian giao đề)
đề 16 Câu 1 (2 điểm )Xếp các từ: Châm chọc, chậm chạp, mê mẩn, mong ngóng, nhỏ nhẹ,
mong mỏi, tơi tốt, phơng hớng, vơng vấn, tơi tắn, vào hai cột sau:
c) Ngoài đồng, lúa xanh mơn mởn
d) Sau tiếng chuông của ngôi chùa cổ một lúc sau, trăng đã nhô lên khỏi rặng
e) ở đây, gió biển thổi về thấy dễ chịu
f) Trên cột cờ, lá cờ Tổ quốc phấp phới tung bay
Câu 3 (3 điểm ) Xác định các bộ phận trạng ngữ, chủ ngữ, vị ngữ trong mỗi câu sau:
a)Nhờ có bạn bè giúp dỡ, bạn Hoà đã có nhiều tiến bộ trong học tập và tu dỡng bản thân.b) Đêm âý, bên bếp lửa hồng, cả nhà ngồi luộc bánh chng, trò chuyện đến sáng
c) Vào một đêm cuối xuân 1947, khoảng hai giờ sáng, trên đờng đi công tác, Bác Hồ đếnnghỉ chân ở một nhà bên đờng
d) Cái hình ảnh trong tôi về cô, đến bây giờ ,vẫn còn rõ nét
Câu4 (2 điểm) Trong các câu dới đây, câu nào có dấu gạch ngang dùng sai? Chép lại các
câu này, sau khi đã sửa các dấu gạch ngang dùng sai
Dắt xe ra cửa, tôi lễ phép tha:
- Tha ba- con xin phép đi học nhóm
Ba tôi mỉm cời:
- ờ,nhớ về sớm- nghe con!
Trang 14Không biết đây là lần thứ bao nhiêu- tôi đã nói dối ba Mỗi lần nói dối- tôi đều ân nhng rồi lại tặc lỡi cho qua.
hận-Câu5 (4 điểm) trong bài Thợ rèn , nhà thơ Khánh Nguyên viết:
Làm thợ rèn mùa hè có nựcQuai một trận, nớc tu ừng ựcHai vai trần bóng nhẫy mồ hôiCũng có khi thấy thở qua tai
Làm thợ rèn vui nh diễn kịchRâu bằng than mọc lên bằng thíchNghịch ở đây già trẻ nh nhauNên nụ cời nào có tắt đâu
Câu6 (6 điểm ) Em hãy tởng tợng và tả lại biển vào một buổi sáng đẹp trời với tâm trạng
vui sớng của ngời con lần đầu tiên đợc cha cho đi nghỉ ở biển
đề thi học sinh giỏi lớp 5
môn tiếng việtthời gian làm bàI thi : 90 phút (Không kể thời gian giao đề)
đề 17 Câu1 ( 3điểm) a)Hãy chỉ ra danh từ, động từ, tính từ trong câu sau:
Ngay thềm lăng, mời tám cây vạn tuế tợng trng cho một đoàn quân danh dự đứng
trang nghiêm
b)Đặt một câu trong đó có chủ ngữ là tính từ
Câu 2 (2 điểm ) Xác định rõ hai kiểu từ ghép( từ ghép có nghĩa phân loại và từ
ghép có nghĩa tổng hợp) trong số các từ sau: Nóng bỏng, nóng ran, nóng nực, nóng
giãy, lạnh toát, lạnh ngắt, lạnh giá
Câu3( 3 điểm) Xác định các bộ phận chủ ngữ, vị ngữ, trạng ngữ trong mỗi câu sau:
a) Trong đêm tối mịt mung, trên dòng sông mênh mông, chiếc xuồng của má
Bảy chở thơng binh lặng lẽ trôi
b) Ngoài đờng, tiếng ma rơi lộp độp, tiếng chân ngời chạy lép nhép
c) Rải rác khắp thung lũng, tiếng gà gáy râm ran
Câu4( 2 điểm) Chọn từ thích hợp trong các từ sau để điền vào chỗ trống:trẻ con, trẻ
Câu5(4 điểm) Nói về nhân vật chị Sứ ( ngời phụ nữ anh hùng trong kháng chiến
chống Mĩ), trong tác phẩm Hòn Đất của nhà văn Anh Đức có đoạn viết:
Chị Sứ yêu biết bao nhiêu cái chốn này,nơi chị oa oa cất tiếng khóc đầu tiên, nơi
quả ngọt trái sai đã thắm hồng da dẻ chị Chính tại nơi này, mẹ chị đã hát ru chị
ngủ Và đến lúc làm mẹ, chị lại hát ru con những câu hát ngày xa…
Đọc đoạn văn trên, em hiểu đợc vì sao chị Sứ rất yêu quí và gắn bó với quê hơng?
Câu6 (6 điểm ) Một hôm em ra vờn sớm và tình cờ nghe dợc cuộc chuyện trò của
cây non bị bẻ gãy ngọn không đợc chăm sóc với một chú sẻ nhỏ Hãy tởng tợng và
ghi lại cuộc đối thoại đó
đề thi học sinh giỏi lớp 5
Trang 15môn tiếng việtthời gian làm bàI thi : 90 phút (Không kể thời gian giao đề)
đề 18 Câu1 (3 điểm) a) Xếp các từ sau thành cặp từ trái nghĩa: cời, gọn gàng, mới, hoang
phí, ồn ào, khéo, đoàn kết, nhanh nhẹn, bừa bãi, khóc, lặng lẽ, chia rẽ, chậm chạp,vụng, tiết kiệm, cũ
b)Tạo 2 từ ghép có nghĩa phân loại, 2 từ ghép có nghĩa tổng hợp, một từ láy từmỗi tiếng sau: nhỏ, sáng, lạnh
Câu 2 (2 điểm) Đặt câu có cá cặp quan hệ từ sau :
Nếu…thì… … càng…càng…
Vì…nên… Sở dĩ…là vì…
Câu 3(2 điểm) Xác định bộ phận chủ ngữ và bộ phận vị ngữ trong mỗi câu sau:
a) Tiếng cá quẫy tũng toẵng xôn xao quanh mạn thuyền
b) Những chú gà nhỏ nh những hòn tơ lăn tròn trên bãi cỏ
c) Học quả là khó khăn , vất vả
Câu 4 ( 3 điểm ) Ngắt đoạn sau thành những câu đúng ngữ pháp và đặt dấu chấm
cuối mỗi câu Viết hoa chữ cái dầu câu :
Sông nằm uốn khúc giữa làng rồi lại chạy bất tận những hàng tre xanh chạy dọctheo bờ sông chiều chiều , khi ánh hoàng hôn buông xuống , em lại ra sông hóngmát trong sự yên lặng của dòng sông , em nghe rõ cả tiếng thì thào của hàng trexanh và lòng em trở nên thảnh thơi , trong sáng vô cùng
Câu 5 ( 4 điểm ) Trong bài sang năm con lên bảy, nhà thơ Vũ Đình Minh có viết :
Đi qua thời ấu thơ
Chỉ còn trong đời thật
Tiếng ngời nói với con
Hạnh phúc khó khăn hơn
Nhng là con giành lấy
Từ hai bàn tay con
Qua đoạn thơ, tác giả muốn nói với con điều gì khi con lớn lên và từ giã thời ấuthơ
Câu 6 ( 6 điểm ) Tuổi thơ , em không chỉ đợc sống trong tình thơng của cha mẹ và
còn lớn lên trong lời ru êm ái và những câu chuyện cổ tích ngọt ngào của bà Hãytả lại hình dáng thân thơng của bà khi đang kể chuyện cho em nghe
đề thi học sinh giỏi lớp 5
môn tiếng việtthời gian làm bàI thi : 90 phút (Không kể thời gian giao đề)
đề 19 Câu 1( 3 điểm) a) Tạo một từ ghép, một từ láy chỉ màu sắc từ mỗi tiếng sau:Xanh,
đỏ, trắng , vàng, đen
b) Ghép các tiếng ở mỗi dòng sau để tạo nên những từ ghép cónghĩa tổng hợp: - Quần , áo, khăn , mũ
- Gian, ác, hiểm, độc
Câu2( 2 điểm) Một bạn viết những câu dới đây.Theo em, cách diễn đạt trong các
câu nàyđã hợp lí cha? Vì sao?
a) BạnDũng lúc thì hiền lành, lúc thì chăm chỉ