van dong tu quay cua trai dat

- Đ ờng chuyển ngày quốc tế: Kinh tuyến 1800 là kinh tuyến đổi ngày đi qua giữa Thái Bình D ơng.. -Tất cả các vật thể chuyển động theo h ớng kinh tuyến trên bề Mặt TĐ đều chịu một sự lệc

Bài 2 Sự vận động của tráI đất

1.1 Chứng minh trái đất tự quay xung quanh trục.

Thí nghiệm con lắc phu cô

1 Vận động tự quay quanh trục của Trái Đất

- Khi quay trục TĐ nghiêng với mặt phẳng hoàng

xích đạo về ph ơng của đ ờng

OM, do TĐ tự quay quanh trục

nên Trục TĐ đảo quanh pháp

tuyến OH, tạo hình nón có góc

2COH= 46 0 54’(H là hoàng cực)

F 2

F 1

C P

M O

H

P ’

- Tốc độ góc quay: Ω = 2 π /T (T là thời gian tính ra giây)

- Vận tốc tự quay của TĐ phụ thuộc vào vĩ độ

- Giờ địa ph ơng: cùng một thời điểm mỗi nơi trên TĐ (kinh tuyến) có một giờ riêng gọi là giờ địa ph ơng Khi MT lên cao nhất đó là 12 giờ tr a

360 0 = 24h; 15 0 = 1h; 1 0 = 4’; 1’= 4”

- Giờ múi: 24 múi; 1 múi = 15 0 ; Giờ của múi là giờ địa ph ơng của kinh tuyến đi qua giữa múi

+ Múi số 0 có kinh tuyến giữa múi là KT số 0

+ Từ múi số 0 về phía Đông có múi số 1,2,3….

1.3 Hệ quả

* Sinh ra ngày và đêm

* Giờ trên Trái Đất

Bản đồ các múi giờ trên thế giới

- Đ ờng chuyển ngày quốc tế: Kinh tuyến 1800 là kinh tuyến đổi ngày đi qua giữa Thái Bình D ơng

+ Nếu đi từ T- Đ thì phải chuyển lên 1 ngày và ng ợc lại

Tại sao đ ờng chuyển ngày quốc tế lại không thẳng theo đ ờng kinh tuyến?

- Giờ hiến pháp: là giờ quy đinh của mỗi quốc

gia Thông th ờng nó là giờ địa ph ơng của kinh tuyến đi qua thủ đô

-Tất cả các vật thể chuyển động theo h ớng kinh tuyến trên bề Mặt TĐ đều chịu một sự lệch h ớng: N ớc, khối khí

+ Lệch về bên phải ở nửa cầu Bắc, bên trái ở nửa cầu

Lùc C«ri«lit trªn

bÒ mÆt Tr¸i §Êt

H íng giã tÝn phong

ë B¾c vµ Nam b¸n cÇu

* Sóng triều trên Trái Đất

Thuỷ triều: Nhật triều bán nhật triều

Khí triều: không khí dâng lên

Thạch triều: đá dâng lên khoảng 1 cm

- Đ ờng chuyển động của Trái Đất đ ợc gọi là đ ờng hoàng

đạo

- H ớng chuyển động: từ tây sang đông

- Chu kỳ chuyển động: hết một vòng là 365 ngày 5 giờ 48 phút 56 giây

- Khi chuyển động trục Trái Đất luôn nghiêng với mặt

phẳng hoàng đạo 66033’

- Chuyển động tịnh tiến

2 Vận động quay quanh mặt trời của Trái Đất

2.1 Đặc điểm chuyển động

Quỹ đạo chuyển động của tr ái đất xung quanh mặt trời.

2.2.Hệ quả * Chuyển động biểu kiến

của Mặt trời

- Mặt Trời chiếu thẳng góc lúc thì ở BBC lúc thì ở NBC

- Trong một năm Mặt Trời tựa hồ chuyển động giữa hai chí tuyến gọi là

chuyển động biểu kiến.

CTN XĐ

22/6

22/12

CTB

21/3 23/9

- Mặt Trời chiếu thẳng góc tại: Xích đạo, chí tuyến Bắc, Chí tuyến Nam vào những ngày nào?

- Cách xác định thời điểm Mặt Trời lên thiên đỉnh tại các

vĩ độ khác nhau ?

Câu hỏi

- Phụ thuộc vào góc nhập xạ

h 0 = 90 0 - ϕ ± δ

ϕ là vĩ độ địa lý, δ là góc lệch Mặt Trời Ngày 21/3 góc lệch δ = 0 nên h0 = 90 0 - ϕ ,

+ Tại xích đạo ϕ = 0 nên h0 = 90 0 , năng l ợng dồn xuống hai bán cầu đều bằng nhau.

Ngày 22/6 góc lệch δ = 23 0 27’ ở BBC và - 23 0 27’ ở NBC

+ Chí tuyến B: h0 = 90 0 - 23 0 27’+ 23 0 27’ = 90 0

- Góc nhập xạ nhỏ năng l ợng ít và ng ợc lại

- Chế độ chiếu sáng và nhiệt thay đổi đều đặn trong năm và có sự trái

ng ợc về thời gian giữa hai bán cầu

* Chế độ chiếu sáng và nhiệt

* Hiện t ợng so le ngày và đêm

- Từ 21/3- 23/9 BBC chúc về phía Mặt Trời diện tích đ

ợc chiếu sáng lớn hơn diện tích trong bóng tối, thời gian ban ngày dài hơn thời gian ban đêm NBC thì

ng ợc lại.

- Từ 23/9 - 21/3 NBC chúc về phía Mặt Trời thời gian ban ngày dài hơn thời gian ban đêm, BBC thì ng ợc lại.

- Thời gian nào BBC sẽ có ngày dài đêm ngắn

và ng ợc lại?

Vĩ độ nhất ở nửa cầu Bắc Thời gian ngày dài nhất ở nửa cầu Bắc Thời gian ngày dài

* Hiện t ợng mùa

Hãy cho biết thời gian cụ thể của các mùa trong

năm Giải thích sự khác nhau về mùa giữa các vòng đai khí hậu?

- Từ 21/3 đến 23/9 nửa cầu Bắc chúc về phía mặt trời, l ợng nhiệt Trái Đất nhận đ ợc ở BBC sẽ lớn hơn

ở NBC Đó là mùa hạ ở BBC và mùa đông ở NBC

- Từ 23/9 đến 21/3 nửa cầu Nam chúc về phía Mặt Trời mọi hiện t ợng xảy ra hoàn toàn ng ợc lại.

Câu hỏi

- Ng ời ta quy ớc trong một năm có bốn mùa xuân, hạ, thu, đông ở các n ớc ph ơng Tây thì ngày bắt đầu bốn mùa là bốn ngày: Xuân phân, Hạ chí, Thu phân, Đông chí, còn ở ph ơng đông thì bốn ngày này lại là giữa mùa

+ Mùa xuân: Từ 5/2 (lập xuân) đến 6/5 (lập hạ), 21/3 (xuân phân).

+ Mùa hạ: Từ 6/5 (lập hạ) đến 8/8 ( lập thu), 22/6 (hạ chí)

+ Mùa thu: Từ 8/8 (lập thu) đến 8/11 (lập đông), 23/9 (thu phân).

+ Mùa đông: Từ 8/11 ( lập đông) đến 5/2 (lập xuân), 22/12 (đông chí).

- Ngày 21/3, 23/9 là vị trí mốc thời gian phân chia hai thời kỳ nóng lạnh trong năm Còn ngày 22/6 và 22/12 ví trí mốc đánh dấu thời gian nóng và lạnh nhất trong năm.

Thời gian các mùa ở nửa cầu Bắc (ôn đới) đ ợc phân chia

Mùa đông ở bán cầu Bắc, mùa hè ở bán cầu Nam

Mùa hè ở bán cầu Bắc, mùa đông ở bán cầu Nam

Hai bán cầu bằng nhau

Bán cầu Nam nhiều hơn bán cầu Bắc

Bán cầu Bắc nhiều hơn bán cầu Nam

Bán cầu Bắc bằng bán cầu Nam

Bán cầu Nam lớn hơn bán cầu Bắc

Bán cầu Bắc lớn hơn bán cầu Nam

Xuân phân (21-3)

và Thu phân (23-9)

Đông chí (22-12) Hạ chí (22-6)

- D ơng lịch: d a trên cơ sở độ dài của năm xuân phân, đúng với chu kỳ 4 mùa.

+ Theo lịch Jiuliên Cứ 4 năm có một năm nhuận (là những

năm con số đó chia hết cho 4: 1988, 1992, 1996 )

* Lịch

-TuÇn tr¨ng, (29,53 ngµy)

- Th¸ng cã 29 ngµy hoÆc 30 ngµy,

- N¨m quy íc 12 th¸ng , cã 354 ngµy hoÆc 355 ngµy: (29 * 6 + 30 * 6 = 354);

(29 * 5 + 30 * 7 = 355)

- ChØ ph¶n ¸nh ® îc thêi gian chø kh«ng ph¶n ¸nh

® îc thêi tiÕt

- ¢m lÞch:

- Kết hợp cả d ơng lịch và âm lịch, cứ 3 năm lại nhuận 1 tháng 19 năm có 7 năm nhuận

19 năm XP = 365,2422 x 19 = 6939,60 ngày

19 năm ÂL = (19x12) + 7 = 235 tháng

= 29,53 x 235 = 6939,55 ngày

19 năm âm d ơng lịch khá phù hợp với năm xuân phân, năm th ờng có 354 - 355 ngày, năm nhuận có 384 - 385 ngày).

- Âm d ơng lịch không phù hợp với chu kỳ 4 mùa (năm

nhuận có 13 tháng) D ơng lịch phân bố các tháng không đều.

- Âm d ơng lịch:

Câu hỏi

Cách tính năm nhuận để cho âm d ơng lịch trùng với d ơng lịch?

Sự khác nhau giữa d ơng lịch và âm lịch ?