bai 25:lop 10

Xây dựng và củng cố bộ máy nhà nước – chính sách ngoại giao 1.. So sánh bộ máy nhà nước thời nguyễn với Lê sơ em có nhận xét gì?... Em có nhận xét về chính sách ngoại giao của nhà Nguyễ

Bài 25: TÌNH HÌNH CHÍNH TRỊ, KINH TẾ, VĂN HÓA DƯỚI TRIỀU

NGUYỄN

(Nửa đầu thế kỷ XIX)

I Xây dựng và củng cố bộ máy nhà

nước – chính sách ngoại giao

1 Xây dựng và củng cố bộ máy nhà nước

- Năm 1802, Nguyễn Ánh lên ngôi Hoàng

đế, lấy hiệu là Gia Long Nhà Nguyễn thành lập đóng đô ở Phú Xuân (Huế)

- Chính quyền Trung ương được tổ chức theo

mô hình thời Lê:

+ Bắc Thành (Bắc Bộ ngày nay)

+ Gia Định Thành (Nam Bộ ngày nay)

+ Các Trực doanh (Trung Bộ ngày nay)

- Năm 1831-1832, vua Minh Mạng chia cả nước làm 30 tỉnh và một phủ Thừa Thiên Mỗi tỉnh đều có Tổng đốc, Tuần phủ cai quản, hoạt động theo sự điều hành của triều đình.

SƠ ĐỒ HÀNH CHÍNH THỜI MINH MẠNG

Đại Nam

30 tỉnh Phủ Thừa Thiên

hai ti

Phủ Huyện Châu Tổng Xã

So sánh bộ máy nhà

nước thời nguyễn với

Lê sơ em có nhận xét gì?

Em hãy quan sát lược đồ SGK và nhận xét việc phân chia tỉnh thành thời Minh Mạng?

Bản đồ

Việt Nam

Thời

Minh Mạng

Vua Minh Mạng

- Quan lại được tuyển chọn qua giáo dục, khoa cử.

- Luật mới được ban hành: Luật Gia Long với

400 điều hà khắc

- Quân đội: được tổ chức trang bị đầy đủ nhưng thô sơ

2 Ngoại giao

- Thuần phục nhà Thanh

-Bắt Lào và Chân Lạp thuần phục mình

- Với phương Tây thì “đóng cửa không đặt quan hệ ngoại giao với họ”

Em có nhận xét về chính sách ngoại giao của nhà Nguyễn?

II Tình hình kinh tế và chính sách của

nhà NguyễnHoạt động nhóm:

1.Nông nghiệp

- Nhà Nguyễn thực hiện chính sách quân điền

- Khuyến khích khai hoang bằng nhiều hình thức

- Nhà nước còn bỏ tiền, huy động nhân dân sửa, đắp đê điều

- Trong nhân dân, kinh tế tiểu nông cá thể vẫn

Em có nhận xét gì về cuộc sống nông nghiệp và

tình hình nông nghiệp thời Nguyễn

2 Thủ công nghiệp:

- Thủ công nghiệp được tổ chức lại với quy mô lớn gồm nhiều ngành nghề: sản xuất vũ khí, đúc tiền, đóng thuyền, làm đồ trang sức, làm gạch ngói.

+ Thợ quan xưởng đã đóng tàu thủy, tiếp cận kỹ thuật chạy bằng máy hơi nước.

- Trong nhân dân: nghề thủ công truyền thống được duy trì nhưng không phát triển như trước

Em có nhận xét gì về thủ công nghiệp thời

Nguyễn? Có biến đổi gì

so với trước hay không? Mức độ tiếp cận khoa học

kỹ thuật như thế nào?

3 Thương nghiệp

- Nội thương phát triển chậm chạp mang tính chất địa

phương do chính sách “ ức thương” sai lầm của nhà

Nguyễn.

- Ngoại thương: nhà nước nắm độc quyền, buôn bán với các nước láng giềng: Hoa, Xiêm, Malay…

Đô thị bị tàn lụi dần.

Em có nhận xét gì chính sách ngoại thương của nhà

Nguyễn?

4 Nhận xét về kinh tế thời Nguyễn

Nhà nước có nhiều biện pháp nhằm khôi phục

và phát triển kinh tế nhưng hiệu quả không

cao- Chính sách “trọng nông ức thương”, “bế quan toả cảng” -> Kinh tế bị cô lập và tụt

hậu Về cơ bản vẫn là một nền kinh tế nông nghiệp phong kiến lạc hậu

III Tình hình văn hóa giáo dục

Lệ tứ bất

- Bất thiết Tể tướng.

- Bất cử Trạng Nguyên.

- Bất lập Thái Tử ( bất lập Vương tước).

- Bất phong Hoàng Hậu

Sự phân chia của Minh Mạng được

dựa trên cơ sở khoa học, phù hợp về mặt địa lý dân cư, phong tục tập quán của địa phương, phù hợp với phạm vi quản lý của một tỉnh.

 Là cơ sở để phân chia các tỉnh như

ngày nay.

Ngoại giao.

- Tích cực: giữ được quan hệ thân thiện với các nước láng giềng nhất là Trung Quốc.

- Hạn chế: đóng cửa, không đặt quan hệ

ngaoị giao với Phương Tây nên không

tiếp cận với khoa học công nghệ đương

thời, giao lưu với các nước tiên tiến.

=>nhà Nguyễn đã có những biện pháp

phát triển nông nghiệp song đó chỉ là

những biện pháp truyền thống không có hiệu quả cao.

+Nông nghiệp Việt Nam vẫn là nền nông nghiệp thuần phong kiến, rất lạc hậu

+ Nhìn chung vẫn phát triển nghề truyền

thống.

+ Đã tiếp cận chút ít với kỹ thuật phương

TÂY như đóng thuyền máy chạy bằng

sức nước

+ công nghiệp nhìn chung không có điều

kiện tiếp xúc với bên ngoài so với phuong Tây thì càng lạc hậu.

Chính sách ngoại thương

- Chính sách ngoại thương của nhà

Nguyễn không tạo điều kiện cho sự phát triển giao thương và mở rộng

sản xuất, không xuất phát từ nhu cầu

tự cường dân tộc mà từ lợi ích của

triều đình.

- Nhìn chung bộ máy nhà nước thời

Nguyễn giống thời Lê Sơ, có cải cách chút ít Song những cải cách đó chỉ

nhằm tập trung quyền lực vào tay nhà vua.

- Vì vậy nhà nước thời Nguyễn cũng

chuyên chế như thời Lê Sơ.