BAI 37 PHONG XA

 Là quá trình phân huỷ tự phát của một hạt nhân Là quá trình phân không bền vững tự nhiên hay nhân tạo.. Hạt nhân tự phân huỷ gọi là hạt nhân mẹ, hạt nhân được tạo thành sau phân huỷ gọ

TRƯỜNG THPT TỊNH BIÊN

TỔ VẬT LÝ

PPCT: 62, 63 – BÀI 37:

(1852-1908)

Giải Nobel vật lý 1903

Ma-ri Quy-ri (1867-1934) Giải Nobel vật lý 1903 Pi-e Quy-ri

(1859-1906)

 Là quá trình phân huỷ tự phát của một hạt nhân Là quá trình phân

không bền vững (tự nhiên hay nhân tạo) Quá trình phân huỷ này kèm theo sự tạo ra các hạt và có thể kèm theo sự phát ra các bức xạ điện từ Hạt nhân tự phân huỷ gọi là hạt nhân mẹ, hạt nhân được tạo thành sau phân huỷ gọi là hạt nhân con.Gọi hạt nhân mẹ là X, hạt nhân con là Y, thì trong phóng xạ α phương trình

phản ứng được viết như thế nào?

e Y

X Z A

A Z

0 1

cm trong không khí và vài mm trong kim loại

 Để thoả mãn định luật bảo toàn momen động lượng còn có sự xuất hiện của hạt nơtrinô

A Z

0 1

→

d Phóng xạ γ

Tia γ được tạo thành như thế nào?

 Hạt nhân con sau quá trình phóng xạ α hay β+, β

-được tạo ra trong trạng thái kích thích sẽ phát ra bức xạ điện từ γ để chuyển về trạng thái năng lượng thấp hơn

γ

0 0

*+

→ X

A Z

 Tia γ có thể đi qua được vài m trong bêtông và vài

cm trong chì

γ

Nêu các đặc tính của quá

trình phóng xạ?

 Có bản chất là quá trình biến đổi hạt nhân.

 Có tính tự phát và không kiểm soát được.

 Là một quá trình ngẫu nhiên.

• Có 100g Iốt phóng xạ dùng trong y tế.

* Sau 8,9 ngày đêm chỉ còn 50g

* Sau 8,9 ngày đêm tiếp theo chỉ còn 25g

* Sau 8,9 ngày đêm tiếp theo nữa chỉ còn 12,5g

* Sau 8,9 ngày đêm tiếp theo nữa chỉ còn 6,25g

⇒ Cứ sau 8,9 ngày đêm thì khối lượng Iốt chỉ còn một nửa Khoảng thời gian 8,9 ngày đêm được gọi là

Chu kì bán rã của Iốt Ký hiệu: T

• Các chất phóng xạ khác cũng phân rã theo qui luật trên chỉ khác giá trị T

 Mỗi chất phóng xạ được đặc trưng bởi một thời gian

T gọi là chu kì bán rã Cứ sau mỗi chu kì này thì số hạt (hay khối lượng) của chất ấy đã biến đổi thành chất khác

 N, m lần lượt là số hạt và khối lượng của chất phóng

xạ còn lại ở thời điểm t

Chứng minh công thức định luật phóng xạ

e e

693 ,

0 2

ln

=

=

λ

Bảng 37.1: Chu kì bán rã

về chu kì bán rã của các chất phóng xạ được cho trong bảng 37.1?

Hãy kể tên những đồng vị phóng xạ có sẵn trong tự nhiên?

1 Phóng xạ nhân tạo và phương pháp nguyên tử đánh dấu

III Đồng vị phóng xạ nhân tạo.

Đồng vị phóng xạ nhân tạo đầu tiên

do hai ông bà Quy-ri tìm ra là gì?

 Hiện tượng phóng xạ nhân tạo: Dùng chùm hạt phóng xạ bắn vào hạt nhân không phóng xạ để hạt nhân trở nên phóng xạ

Hãy nêu cách tạo ra đồng vị phóng xạ đó?

n P

 Nguyên tố phóng xạ đầu tiên photpho có chu kì bán

rã 3 phút 15 giây Bằng phương pháp phóng xạ nhân tạo người ta đã tạo ra được các hạt nhân phóng xạ của nguyên tố X bình thường (không phải chất phóng xạ):

I Hiện tượng phóng xạ.

II Định luật phóng xạ.

III Đồng vị phóng xạ nhân tạo.

1 Phóng xạ nhân tạo và phương pháp nguyên tử

 Hạt A+1X là nguyên tử đánh dấu, bằng cách trộn lẫn

nó với các hạt nhân bình thường ta có thể khảo sát sự tồn tại, phân bố, sự chuyển vận của nguyên tố X

X n

A Z

là 10-6 % tổng số hạt nhân cacbon

HỆ THỐNG KIẾN THỨC

t

e N

693 , 0 2

ln

=

=

T

KIỂM TRA KIẾN THỨCCÂU 1: Một hạt nhân X phóng xạ α, β-, β+, γ, hãy hoàn

chỉnh bảng sau:

Phóng xạ

Thay đổi Không đổi Thay đổi Không đổiα

KIỂM TRA KIẾN THỨC

CÂU 2: Quá trình phóng xạ hạt nhân:

A Thu năng lượng

B Toả năng lượng

C Không thu, không toả năng lượng

D Có trường hợp thu, có trường hợp toả năng lượng

CÂU 3: Trong số các tia α, β-, β+ và γ, tia nào đâm xuyên

mạnh nhất? Tia nào đâm xuyên yếu nhất? Tia nào

có bản chất là sóng điện từ?

CÂU 4: Quá trình phóng xạ nào không có sự thay đổi cấu

tạo hạt nhân

A Phóng xạ α B Phóng xạ β-

C Phóng xạ γ D Phóng xạ β+

CÂU 5: Trong quá trình phóng xạ, số lượng hạt nhân

phân huỷ giảm đi với thời gian t theo quy luật nào?

A –αt + β (α, β > 0) B

t

1 1

CÂU 6: Chất phốt pho phóng xạ có chu kì bán rã là 8

ngày đêm Nếu nhận được 100g chất này thì sau

72 giờ còn lại bao nhiêu?

CÂU 7: Một lượng chất phóng xạ có khối lượng ban đầu

còn lại là:

BÀI HỌC ĐẾN ĐÂY KẾT THÚC