Bài 34. Thoái hóa do tự thụ phấn

Hiện tượng thoái hóa do tự thụ phấn bắt buộc ở ngôDạng ban đầu: cây điển hình ở quần thể giao phấn... Biểu hiện của thoái hóa do giao phối gần :- Sinh trưởng, phát triển yếu - Khả năng s

TRƯỜNG THCS NGUYỄN VĂN LINH

HÂN HẠNH CHÀO ĐÓN QUÝ THẦY CÔ ĐẾN DỰ GIỜ

KIỂM TRA MIỆNG

1 Người ta sử dụng các thể đột biến trong

chọn giống vi sinh vật và cây trồng theo những hướng nào?

2 Tại sao người ta ít sử dụng phương

pháp gây đột biến trong chọn giống vật nuôi ?

Hoa giao phấn khác hoa tự thụ phấn

ở điểm nào ?

- Hoa tự thụ phấn : Hạt phấn rơi vào đầu nhụy

của chính hoa đó.

- Hoa giao phấn : Hạt phấn chuyển đến đầu

nhụy của hoa khác

I HIỆN TƯỢNG THOÁI HÓA

1 Hiện tượng thoái hóa do tự thụ phấn ở cây giao phấn

Bài: 34 – Tiết: 37

THOÁI HÓA DO TỰ THỤ PHẤN

VÀ DO GIAO PHỐI GẦN

.

.

.

.

. .

.

.

.

. .

.

.

.

.

.

.

.. .

.

Hình 34.1 Hiện tượng thoái hóa do tự thụ phấn bắt buộc ở ngô

Dạng ban đầu: cây điển hình ở quần thể giao phấn

Từ 1-7: cây tự thụ phấn sau 1-7 thế hệ

Thoái hóa

Ban đầu

- Phát triển chậm

- Chiều cao giảm

- Năng suất giảm

- Bộc lộ đặc điểm xấu: bạch tạng, thân lùn, bắp dị dạng, hạt ít, nhiều cây bị chết

Hiện tượng thoái hóa ( ở ngô ) do tự thụ phấn

ở cây giao phấn biểu hiện :



Giống lúa

ban đầu

Giống lúa thoái hóa

Cho sơ đồ lai:

P: x

x F1hoặc F1 x P

2 Hiện tượng thoái hóa do giao phối gần ở động vật

a Giao phối gần:

Giao phối gần ( giao phối cận huyết ) là sự giao

phối giữa con cái sinh ra từ một cặp bố mẹ hoặc giữa

bố mẹ và con cái.



Biểu hiện của thoái hóa do giao phối gần :

- Sinh trưởng, phát triển yếu

- Khả năng sinh sản giảm, quái thai, dị tật bẩm sinh, chết non

Năng suất giảm

b Thoái hóa do giao phối gần



Biểu hiện của thoái hóa do tự thụ phấn

và do giao phối gần:

* Sức sống kém dần

* Sinh trưởng và phát triển yếu

* Năng suất giảm

* Bộc lộ tính trạng xấu

* Ở người 20-30% số con của các cặp bố mẹ kết hôn gần bị chết non hay mang các dị tật bẩm sinh

* Tại Brazin, ở một hòn đảo nhỏ

có một cộng đồng khoảng 300

người Do cách li, họ phải

kết hôn gần nên sinh ra

một lớp người bị bạch tạng

II NGUYÊN NHÂN CỦA HIỆN TƯỢNG THOÁI HÓA

Đời đầu Đời sau

Aa

Sự biến đổi tỉ lệ thể dị hợp và thể đồng hợp do tự thụ phấn

F2 : 41 AA , 42  14 AA , 42 Aa , 14 aa , 4 aa

1

6 2

1

=

= +

1 ,

2

1 2

4

1 ,

4

2 ,

4

1

4 ΑΑ

3 aa 8

3

8 ΑΑ

7 aa 16

7

16 ΑΑ

1 2 1 4 1 8

- Qua các thế hệ tự thụ phấn hoặc giao phối cận huyết, tỉ lệ thể đồng hợp và thể dị hợp biến đổi như thế nào ?

- Tại sao tự thụ phấn ở cây giao phấn và giao phối gần ở động vật lại gây ra hiện tượng thoái hóa ?

2

ΑΑ = aa =

2

II NGUYÊN NHÂN CỦA HIỆN TƯỢNG THOÁI HÓA

- Qua các thế hệ tự thụ phấn hoặc giao phối gần

thì thể dị hợp tử giảm dần, thể đồng hợp tử tăng dần.

- Tự thụ phấn ở cây giao phấn và giao phối gần ở động vật lại gây ra hiện tượng thoái hóa vì:

Thể đồng hợp ngày càng tăng, tạo điều kiện

cho các gen lặn gây hại biểu hiện ra kiểu hình



III Vai trò của phương pháp tự thụ phấn bắt

buộc và giao phối cận huyết trong chọn giống:

Tại sao tự thụ phấn bắt buộc và giao phối gần

gây ra hiện tượng thoái hóa nhưng những

phương pháp này vẫn được người ta sử dụng

• Đánh giá kiểu gen từng dòng, phát hiện các gen

xấu để loại ra khỏi quần thể.



CÂU HỎI, BÀI TẬP CỦNG CỐ

giao phấn ( cây ngô ) ?

1 Nguyên nhân của hiện tượng thoái hóa giống ở cây giao phấn là:

a Do lai giữa các dòng thuần có kiểu gen khác nhau.

2 Giao phối gần và tự thụ phấn qua nhiều thế

hệ có thể dẫn đến hiện tượng thoái hóa giống

là do:

a Tạo ra các gen lặn có hại bị gen trội át chế.

b Tạo ra các cặp gen lặn đồng hợp gây hại

c Xuất hiện hiện tượng đột biến gen và đột

biến nhiễm sắc thể.

d Tập trung những gen trội có hại cho thế hệ sau.

Hướng dẫn học sinh tự học

- Đối với bài học ở tiết học này:

+ Học thuộc bài

+ Trả lời các câu hỏi SGK

- Đối với bài học ở tiết học sau: “ Ưu thế lai”

+ Đọc bài, tìm hiểu câu hỏi phần lệnh

+ Sưu tầm các tài liệu, tranh ảnh về ưu thế lai ở thực vật và động vật