Bài 42 Thấu kính hội tụ

Thí nghiệm C1: Chùm tia khúc xạ ra khỏi thấu kính có đặc điểm gì mà người ta gọi nó là thấu kính hội tụ?. Trả lời: Chùm tia khúc xạ ra khỏi thấu kính là chùm hội tụ C2: Hãy chỉ ra tia t

Kiểm tra

Nêu kết luận về mối quan hệ giữa góc tới và

góc khúc xạ khi tia sáng truyền từ không khí

sang các môi trường trong suốt rắn lỏng khác?

Trả lời:

Khi tia sáng truyền từ không khí sang các môi trường trong suốt rắn, lỏng khác thì:

-Góc khúc xạ nhỏ hơn góc tới

- Góc tới tăng(giảm) thì góc khúc xạ cũng tăng (giảm)

- Khi góc tới bằng 0o thì góc khúc xạ bằng 0o , tia sáng không bị gãy khúc khi truyền qua hai môi trường

Bạn Kiên: Cậu dùng loại kính gì hứng ánh sáng mặt trời mà lại đốt cháy được tờ giấy trên sân như vậy?

Bạn Long: Anh tớ bảo đó là thấu kính hội tụ.

Bạn Kiên: Thấu kính hội tụ là gì nhỉ

Tiết 46 – Bài 42 THẤU KÍNH HỘI TỤ

I - ĐẶC ĐIỂM CỦA THẤU KÍNH HỘI TỤ

1 Thí nghiệm

Tiết 46 – Bài 42 THẤU KÍNH HỘI TỤ

I - ĐẶC ĐIỂM CỦA THẤU KÍNH HỘI TỤ

1 Thí nghiệm

Tiết 46 – Bài 42 THẤU KÍNH HỘI TỤ

I - ĐẶC ĐIỂM CỦA THẤU KÍNH HỘI TỤ

1 Thí nghiệm

C1: Chùm tia khúc xạ ra khỏi thấu kính có đặc điểm gì mà người

ta gọi nó là thấu kính hội tụ?

Trả lời: Chùm tia khúc xạ ra khỏi thấu kính là chùm hội tụ

C2: Hãy chỉ ra tia tới, tia ló trong thí nghiệm ở hình 42.2.

Tia tới

Tia ló

Tiết 46 – Bài 42 THẤU KÍNH HỘI TỤ

I - ĐẶC ĐIỂM CỦA THẤU KÍNH HỘI TỤ

1 Thí nghiệm

2 Hình dạng của thấu kính hội tụ

C3: Tìm hiểu, so sánh độ dày phần rìa so với phần giữa của thấu kính hội tụ dùng trong thí nghiệm.

Trả lời: Phần rìa của thấu kính hội tụ mỏng hơn phần giữa

-Thấu kính được làm bằng vật

liệu trong suốt( Thuỷ tinh hoặc

nhựa)

- Kí hiệu thấu kính hội tụ được

vẽ như hình 42.3d.

Tiết 46 – Bài 42 THẤU KÍNH HỘI TỤ

I - ĐẶC ĐIỂM CỦA THẤU KÍNH HỘI TỤ

II - TRỤC CHÍNH, QUANG TÂM, TIÊU ĐIỂM, TIÊU CỰ CỦA THẤU KÍNH HỘI TỤ

1 Trục chính

Trong các tia tới vuông góc với

mặt thấu kínhhội tụ, có một tia

cho tia ló truyền thẳng không đổi

hướng Tia này trùng với một

đường thẳng gọi là (Δ) của thấu

kính.

Tiết 46 – Bài 42 THẤU KÍNH HỘI TỤ

I - ĐẶC ĐIỂM CỦA THẤU KÍNH HỘI TỤ

II - TRỤC CHÍNH, QUANG TÂM, TIÊU ĐIỂM, TIÊU CỰ CỦA THẤU KÍNH HỘI TỤ

1 Trục chính

Trục chính của thấu kính hội tụ đi qua một điểm O trong thấu kính mà mọi tia sáng tới điểm này đều đi thẳng

không đổi hướng Điểm O gọi là quang tâm của thấu

kính.

O

Tiết 46 – Bài 42 THẤU KÍNH HỘI TỤ

I - ĐẶC ĐIỂM CỦA THẤU KÍNH HỘI TỤ

II - TRỤC CHÍNH, QUANG TÂM, TIÊU ĐIỂM, TIÊU CỰ CỦA THẤU KÍNH HỘI TỤ

1 Trục chính

2 Quang tâm

C5: Quan sát lại thí nghiệm ở hình 42.2 và cho biết điểm hội tụ F của chùm tia ló nằm trên đường thẳng chứa tia tới nào? Hãy biểu diễn chùm tia tới và chùm tia ló trong thí nghiệm này trên hình 42.4.

∆

O F

Trả lời: Điểm hội tụ F của chùm

tia tới song song với trục chính

của thấu kính, nằm trên trục

chính.

C6: Vẫn thí nghiệm trên, nếu

chiếu chùm tia tới vào mặt bên

kiacủa thấu kính thì chùm tia ló

có đặc điểm gì?

F

Trả lời: Khi đó chùm tia ló vẫn hội tụ tại một điểm trên trục chính(điểm F’).

Tiết 46 – Bài 42 THẤU KÍNH HỘI TỤ

I - ĐẶC ĐIỂM CỦA THẤU KÍNH HỘI TỤ

II - TRỤC CHÍNH, QUANG TÂM, TIÊU ĐIỂM, TIÊU CỰ CỦA THẤU KÍNH HỘI TỤ

1 Trục chính

2 Quang tâm

∆

O F

F

Một chùm tia tới song song với

trục chính của thấu kính hội tụ

cho chùm tia ló hội tụ tại điểm F

nằm trên trục chính Điểm đó gọi

là tiêu điểmcủa thấu kính hội tụ

và nằm khác phía với chùm tia

tới.

Mỗi thấu kính hội tụ có hai tiêu điểm F và F’

nằm về hai phía của

Tiết 46 – Bài 42 THẤU KÍNH HỘI TỤ

I - ĐẶC ĐIỂM CỦA THẤU KÍNH HỘI TỤ

II - TRỤC CHÍNH, QUANG TÂM, TIÊU ĐIỂM, TIÊU CỰ CỦA THẤU KÍNH HỘI TỤ

1 Trục chính

2 Quang tâm

4 Tiêu cự

∆

O F

F

Khoảng cách từ quang tâm đến mỗi tiêu điểm OF = OF’ = f gọi là tiêu cự của thấu kính

Nếu cho tia tới đi qua tiêu điểm của thấu kính thì thấy tia

ló song song với trục chính.

Tiết 46 – Bài 42 THẤU KÍNH HỘI TỤ

I - ĐẶC ĐIỂM CỦA THẤU KÍNH HỘI TỤ

II - TRỤC CHÍNH, QUANG TÂM, TIÊU ĐIỂM, TIÊU CỰ CỦA THẤU KÍNH HỘI TỤ

III - VẬN DỤNG

C7: Trên hình 42.6 có vẽ thấu kính hội tụ, quang tâm O, trục

chính Δ, hai tiêu điểm F và F’, các tia tới 1, 2, 3 Hãy vẽ tia ló của các tia này.

F F’

S

O

S’

(1) (2) (3)

F’

s

Tiết 46 – Bài 42 THẤU KÍNH HỘI TỤ

I - ĐẶC ĐIỂM CỦA THẤU KÍNH HỘI TỤ

II - TRỤC CHÍNH, QUANG TÂM, TIÊU ĐIỂM, TIÊU CỰ CỦA THẤU KÍNH HỘI TỤ

III - VẬN DỤNG

C8: Trả lời câu hỏi bạn Kiên nêu ra ở phần mở bài

Trả lời: Thấu kính hội tụ là thấu kính có phần rìa

mỏng hơn phần giữa Nếu chiếu một chùm sáng tới song song với trục chính của thấu kính hội tụ thì

chùm tia ló sẽ hội tụ tại tiêu điểm của thấu kính

Ghi nhớ

Thấu kính hội tụ thường dùng có phần rìa mỏng hơn phần giữa

Một chùm tia tới song song với trục chính của thấu

kính hội tụ cho chùm tia ló hội tụ tại tiêu điểm của thấu kính

Đường truyền của ba tia sáng đặc biệt qua thấu kính hội tụ:

- Tia tới quang tâm thì tia ló tiếp tục truyền thẳng theo phương của tia tới

- Tia tới song song với trục chính thì tia ló qua tiêu

điểm

- Tia tới qua tiêu điểm thì tia ló song song với trục

Hướng dẫn về nhà

 Học thuộc phần ghi nhớ.

 Làm bài tập từ 42-43.1  42-43.3 SBT.

 Đọc phần có thể em chưa biết.