lặng lẽ sa pa

Tổng kết tin hơn tiếp bước trên con đường mình đã chọn.

Trang 1

Ngày soạn: 2/ 11/ 2010 Tiết 66 + 67 LẶNG LẼ SA PA

A Mức độ cần đạt:

- Hiểu biết thêm về tác giả và tác phẩm truyện Việt Nam hiện đại viết về những người lao động mới trong thời kì kháng chiến chống Mĩ cứu nước

- Hiểu, cảm nhận được giá trị nội dung và nghệ thuật của truyện ngắn Lặng lẽ Sa Pa

B Trọng tâm kiến thức, kĩ năng, thái độ:

1 Kiến thức:

- Vẻ đẹp hình tượng của con người thầm lặng cống hiến quên mình vì tổ quốc trong tác phẩm

- Nghệ thuật kể chuyện, miêu tả sinh động, hấp dẫn

2 Kĩ năng:

- Nắm bắt diễn biến truyện và tóm tắt được truyện

- Phân tích được nhân vật trong tác phẩm tự sự

- Cảm nhận được một số chi tiết nghệ thuật độc đáo trong tác phẩm

3 Thái độ: Giáo dục học sinh có ý thức vươn lên trong cuộc sống, lấy công việc làm niềm vui, làm

mục tiêu sống

C Phương pháp: Phát vấn, nêu vấn đề, phân tích, thảo luận nhóm

D Tiến trình lên lớp:

1 Ổn định: 9a2………

2 Kiểm tra bài cu:

- Tóm tắt đoạn trích Làng của Kim Lân

- Nêu nghệ thuật và nội dung chính của đoạn trích Làng

- 9a2………

3 Bài mới: Theo lời của tác giả thì Lặng lẽ Sa Pa là “một bức chân dung” Vậy đó là bức chân dung

của ai, hiện ra trong cái nhìn và và suy nghĩ của những nhân vậ nào hôm nay chúng ta sẽ cùng nhau đi tìm hiểu “ Lặng lẽ Sa Pa:

Hoạt động 1 Đọc, hiểu văn bản

Nét chính về tác giả?

GV: Nêu hoàn cảnh sáng tác của tác phẩm

GV yêu cầu HS tóm tắt truyện dựa trên bố cục của tác phẩm

- Phần 1 (từ đầu đến “kìa anh ta kìa”): Giới thiệu cuộc gặp gỡ

tình cờ

- Phần 2 (tiếp đến … “Không có vật gì như thế”): Diễn biến

cuộc gặp gỡ

- Phần 3 (Còn lại): Cuộc chia tay cảm động giữa anh thanh niên

và đoàn khách

GV: Em có nhận xét gì về cốt truyện và nhân vật?

- đơn giản với một tình huống độc đáo: cuộc gặp gỡ tình cờ

giữa anh thanh niên và đoàn khách

- Cuộc gặp gỡ tình cờ, thuận lợi cho việc giới thiệu nhân vật

chính là anh thanh niên, anh thanh niên được hiện ra qua cái

nhìn và ấn tượng của các nhân vật khác

Hoạt động 2 Tìm hiểu văn bản

- Chất trữ tình toát lên từ phong cảnh thiên nhiên tươi đẹp và

đầy mơ mộng của Sa Pa, được miêu tả qua cái nhìn của người

họa sĩ già

+ Nắng đốt cháy rừng cây

+ Thông: cao quá đầu, rung trong nắng bàng bạc

+ Cây kinh tử: nhô đầu màu hoa cà trên màu xanh

+ Mây cuộn tròn từng cục, lăn trên vòm lá, rơi xuống đường,

luồn và gầm xe

+ Nắng mạ bạc…

GV: Nhân vật chính xuất hiện như thế nào (qua lời kể của ai)?

I Giới thiệu chung

1 Tác giả -tác phẩm

- Nguyễn Thành Long (1925-1991), quê quán: huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam

- Đóng góp cho nền văn học nước nhà ở thể loại truyện và kí

2 Tác phẩm: Viết nhân chuyến đi

công tác Lào Cai (1970) trong tập

“Giữa trong xanh“ in 1972

II Đọc hiểu văn bản

1 Đọc tóm tắt, hiểu chú thích

2 Tìm hiểu văn bản a.Bố cục (3 phần):

* Cốt truyện và nhân vật

- Cốt truyện: đơn giản với một tình huống độc đáo:

b Phân tích:

b.1 Thiên nhiên:

- Cảnh đẹp một cách kì lạ: Bằng biện pháp nhân hóa,ẩn dụ, so sánh, miêu tả -> Sa Pa : bức tranh đẹp và nên thơ

b.2 Con người:

* Nhân vật anh thanh niên

- Qua lời kể của bác lái xe:

+Trên đỉnh Yên Sơn 2600m

+ Người cô độc nhất thế gian

+Làm nghề khí tượng kiêm vật lý địa

Trang 2

Tác dụng của cách giới thiệu đó?

GV: Anh thanh niên được miêu tả như thế nào?

- Làm việc nghiêm túc đúng giờ, tận tâm tận lực, có ý thức trách

nhiệm và kỷ luật cao

- Anh: Ý thức về công việc có ích cho cuộc sống,lòng yêu nghề,

xem công việc là niềm vui, là “ thật hạnh phúc

? GV: Những cử chỉ, hành động đó thể hiện tính cách gì ở anh

thanh niên?

- Vì sao ông hoạ sĩ lại rất ngạc nhiên khi buớc lên cầu thang

đất?

GV: Thông qua lời kể của anh thanh niên, em hiểu công việc

của anh như thế nào?

GV: Thái độ làm việc của anh ra sao? Thông qua lời kể, tâm sự

về công việc, chứng tỏ anh thanh niên là người như thế nào?

- Nuôi gà, vườn thuốc quý, trồng hoa

- Đo gió, đo nắng, tính mây, đo chấn động mặt đất

- Thường đo mưa: đo xong đổ nước ra cốc phân ly mà đo

- Công việc đòi hỏi sự tỷ mỷ, công phu, chính xác

- Máy Vin nhìn khoảng cách giữa các răng cưa mà đón gió

- Nhìn gió lay lá hay nhìn trời thấy sao nào khuất, sao nào sáng

có thể tính được mây, gió

- Máy nằm dưới sâu kia để đo chấn động vỏ quả đất, lấy con số

báo về bằng máy bộ đàm mỗi ngày

- Say sưa, dù bất kể thời tiết thế nào cũng không bỏ một ngày,

không quên một buổi

GV: Vì sao anh có thể vượt qua những khó khăn thử thách ấy?

GV: Bắt gặp một đề tài quý, người hoạ sĩ muốn vẽ anh, anh đã

thể hiện thái độ như thế nào? Thái độ đó thể hiện đức tính nào?

- Bác đừng mất công về cháu, để cháu giới thiệu với bác ông kỹ

sư vườn rau hay nhà nghiên cứu sét 11 năm…

GV: Nét đẹp trong tính cách của anh còn được thể hiện ngay cả

trong suy nghĩ và quan niệm ra sao?

- Nỗi nhớ người, “thèm người”

- Vị trí cuộc sống: về ấn tượng mà mỗi con người tạo ra trong

cuộc đời anh

GV: Thái độ của anh khi kể chuyện ra sao?

GV: ấn tượng của em về anh thanh niên?

GV: Điều gì giúp cho nhân vật chính hiện lên sinh động đậm

nét hơn?

Giữa thiên nhiên im ắng hiu hắt, giữa cái lặng lẽ của Sa Pa vẫn

vang lên những âm thanh trong sáng, vẫn ánh lên những sắc

màu lung linh, lan toả hơi ấm tình người và sự sống của con

người lao động như anh thanh niên Đó là vẻ đẹp thật giản dị

nhưng cũng thật thiêng liêng với những khát vọng háo hức của

con người lao động mới

GV: Em hiểu về sự “nhọc quá” của ông hoạ sĩ như thế nào?

- Trước chàng trai trẻ đáng yêu, ông hoạ sĩ bỗng thấy như “nhọc

quá” vì những điều làm cho người ta suy nghĩ về anh

lời nói, cử trỉ, thái độ của ông làm cho nhân vật chính hiện ra rõ

nét hơn, đồng thời lại khơi gợi thêm nhiều khía cạnh ý nghĩa về

cuộc sống, về nghệ thuật

- Ngay phút đầu gặp anh thanh niên, bằng sự từng trải nghề

nghiệp và niềm khát khao của người nghệ sĩ đi tìm đối tượng

của nghệ thuật, ông đã xúc động bối rối vì hoạ sĩ đã bắt gặp một

điều thật ra ông vẫn ao ước được biết

cầu

-> làm quen bất ngờ, thú vị

- Xuất hiện:

+ Tầm vóc nhỏ bé

+ Nét mặt rạng rỡ

+ Gói thuốc làm quà cho vợ bác lái xe + Mừng quýnh vì sách

+ Tặng hoa cho cô gái

+ Pha trà ngon mời khách

-> Thể hiện sự cởi mở, chân thành, ân cần, chu đáo của anh thanh niên

- Sinh hoạt cá nhân + Một vườn hoa +Một căn nhà sạch sẽ với bàn ghế + một chiếc giường, một bàn học, một giá sách …

-> Sự ngăn nắp chủ động, tự tạo cho mình cuộc sống đầy đủ

- Kể chuyện một cách hồn nhiên, chân thành, say sưa, sôi nổi

- Nói to những điều mà người ta chỉ nghĩ hay ít nghĩ

- Quan niệm về người cô độc: ta với công việc là hai

-> Miêu tả một cách trực tiếp và gián tiếp

=> Là người sống có lý tưởng,lạc quan, say mê công việc, nghiêm túc, có ý thức trách nhiệm

- Là người khiêm tốn, hòa nhập và chu đáo với mọi người

* Nhân vật ông hoạ sĩ già:

- Là người: từng trải, am hiểu, khát khao nghệ thuật

- Thiết tha với vẻ đẹp của Sa Pa, đất nước

- Thiết tha với vẻ đẹp cuộc đời: luôn đi tìm cái đẹp ( bbối rối trước vẻ đẹp của anh thanh niên)

- Có cái nhìn mới mẻ, tin yêu và hy vọng vào thế hệ thanh niên

=> Yêu đời, yêu công việc, tinh tế, sâu sắc, say mê sáng tạo nghệ thuật một cách nghiêm túc

*Cô kỹ sư trẻ

- Một kỹ sư trẻ vừa mới ra trường, xung phong lên miền núi heo hút công tác

- Hồn nhiên, ý tứ, kín đáo

- Tìm thấy lẽ sống hướng đi cho mình

- Bó hoa tinh thần, sự háo hức và mơ mộng

- Sức toả sáng của nhân vật chính (anh thanh niên) giúp cô có sức mạnh, vững

Trang 3

GV: Suy nghĩ của cô gái trẻ để lại cho người đọc ấn tượng gì?

GV: Cô gái không chỉ nhận ở anh thanh niên một bó hoa mà

còn nhận một bó hoa nào khác nữa?

GV: Tại sao cô gái lại có trạng thái “dạt lên ấn tượng hàm ơn”?

GV: Trong truyện, chi tiết từ chối làm mẫu vẽ của anh thanh

niên gợi cho người đọc suy nghĩ gì?

GV: Bác lái xe là người như thế nào

- Từ đó em có nhận xét gì về Bác lái xe?

GV: Từ đó em có nhận xét gì về nhóm các nhân vật xuất hiện

một cách gián tiếp?

- > Sự từ chối làm mẫu vẽ của anh thanh niên còn mở ra trước

mắt người đọc cả đội ngũ những người tri thức cống hiến thầm

lặng

Gọi chung chung như vậy nhằm khắc hoạ rõ chủ đề truyện: họ

là những con người bình thường, giản dị không tên không tuổi,

họ ngày đêm lao động làm việc, hy sinh tuổi trẻ, gia đình, hạnh

phúc (cống hiến thầm lặng)

? GV: Nhan đề của tác phẩm là “Lặng lẽ Sa Pa” Theo em, Sa

Pa có “lặng lẽ” không?

? GV: Tại sao tất cả các nhân vật trong văn bản đều không được

gọi tên cụ thể?

? GV: Sự xuất hiện của tất cả các nhân vật có tác dụng như thế

nào đối với nhân vật chính?

- Sự xuất hiện các nhân vật khác làm nổi bật khắc hoạ rõ nét

nhân vật chính được soi rọi từ nhiều phía

Hoạt động 3 Tổng kết

tin hơn tiếp bước trên con đường mình

đã chọn

* Bác lái xe: vui vẻ hồ hởi

- Là người có kinh nghiệm ( 32 Năm chạy trên tuyến đường, am hiểu Sa Pa), góp phần làm nổi bật nhân vật chính

*.Nhân vật xuất hiện gián tiếp

- Ông kỹ sư vườn rau

- Anh cán bộ nghiên cứu sét

=> Chân dung người lao động bình thường nhưng phẩm chất rất cao đẹp

c Thái độ của tác giả: yêu mến, cảm

phục những con người đang cống hiến quên mình cho nhân dân, cho tổ quốc

III Tổng kết

1 Về nghệ thuật

- Tình huống truyện tự nhiên, tình cờ hấp dẫn

- Kết hợp tự sự, miêu tả, biểu cảm,

- Khắc hoạ rõ nét tính cách của nhân vật:

+ Qua lời nói, cử chỉ +Qua việc làm + Các mặt khác

2 Về nội dung

-Kê về chuyện gặp gỡ tình cờ

- Thể hiện niềm yêu mến đối với những con người có lẽ sống cao đẹp đang lặng lẽ quên mình cống hiến cho tổ quốc

IV Hướng dẫn tự học

* Bài cu

- Đọc diễn cảm tác phẩm

- Viết một đoạn văn ghi lại cảm nhận về một vài chi tiết nghệ thuật mà bản thân thích nhất

* Bài mới:

- Chuẩn bị cho bài ôn tập tiếng Việt ( Ôn lại những kiến thức Tiếng việt đã học từ đầu năm đến nay)

E Rút kinh nghiệm: ………

………

Định dạng
Số trang	3
Dung lượng	80 KB