BẢO HIẾN TRONG PHÁP LUẬT PHÁP

MỘT SỐ MÔ HÌNH BẢO HIẾN TRÊN THẾ GIỚIMô hình Mỹ - giao cho Tòa án tư pháp Mô hình hỗn hợp –hệ thống Tòa án lẫn cơ quan chuyên trách Cơ quan bảo hiến là cơ quan lập hiến Mô hình CÂLĐ –

BẢO HIẾN TRONG PHÁP

LUẬT PHÁP

BẢO HIẾN TRONG

VỀ BẢO HIẾN

I Khái quát chung về bảo hiến

1 KHÁI NIỆM

Kiểm soát tính hợp hiến

của các đạo luật

Kiểm soát tính hợp hiến

không chỉ trong các đạo

luật cả các văn bản dưới

luật

Sau thế chiến II, cơ

chế bảo hiến được

thiết lập ở khắp nơi

Xuất hiện đầu tiên tại La

Mã

3 MỘT SỐ MÔ HÌNH BẢO HIẾN TRÊN THẾ GIỚI

Mô hình Mỹ - giao cho Tòa

án tư pháp

Mô hình hỗn hợp –hệ thống Tòa án lẫn cơ quan chuyên trách

Cơ quan bảo

hiến là cơ quan

lập hiến

Mô hình CÂLĐ – cơ quan chuyên trách (Tòa án Hiến Pháp/Hội đồng Hiến pháp)

Mô hình Pháp – Hội

đồng Hiến pháp của

Pháp

II Cơ chế bảo hiến trong Hiến pháp Cộng

khác

Tăng quyền lực của Tổng Thống

De Gaulle thành lập Chính phủ mới

Thành lập Hội đồng Hiến

Pháp

2 Hội đồng bảo hiến (Hội đồng Hiến pháp)

CƠ SỞ PHÁP LÝ

Hiến pháp 1958

Pháp lệnh số 58-1067 năm

VỊ TRÍ, VAI TRÒ

Đảm bảo sự cân bằng của quyền lập pháp

và hành pháp

Đảm bảo sự ổn định của Hiến

pháp và toàn bộ hệ thống

pháp luật, bảo đảm sự cân

bằng và ổn định trong cơ cấu

quyền lực nhà nước

độ tuổi và chuyên môn

Cựu Tổng thống

là thành viên

đương nhiên

Điều 56 Hiến Pháp 1958, Pháp lệnh 58-1067 năm 1958

Nhóm thành viên

bổ nhiệm và nhóm thành viên

hợp pháp

QUY ĐỊNH VỚI THÀNH VIÊN HỘI ĐỒNG

Kiêm nhiệm: không được, không được tái nhiệm

Hiến Pháp 1958,Pháp lệnh số 58-1067 năm

1958

Nhậm chức phải

tuyên thệ

Miễn nhiệm: hết nhiệm kỳ, từ chức (gửi đơn cho HĐ), hết khả năng công tác hoặc qua đời

sự (tư liệu, thư viện, Internet); hành chính, tài chính và quan hệ đối ngoại

THẨM QUYỀN CỦA HỘI ĐỒNG BẢO HIẾN

Xem xét

Giám sát HP đối với việc phân định thẩm quyền giữa Chính Phủ và Nghị viện

Kiểm hiến về vấn đề

quyền con người Tư vấn

THẨM QUYỀN XEM XÉT

Giải quyết tranh chấp về

bầu cử và trưng cầu dân ý

Tính hợp hiến của đạo luật

New Caledonian,

QĐ 2015-710 DC năm 2015

Có thể đề nghị xem xét

Người đề nghị không cần nêu lý do Có thể xem

xét ngoài nội dung đề nghị

Trình đạo luật lên HĐ trước khi ban hành

QĐ 2012-153 PDR năm 2012

THẨM QUYỀN TƯ VẤN

Khi có sự đe dọa trực tiếp đến nền Cộng hòa, độc lập dân tộc, toàn vẹn lãnh thổ, việc thực hiện cam kết quốc tế hay hoạt động bình thường của cơ quan hiến định

Tư vấn cho Tổng thống

biện pháp cần thiết

THẨM QUYỀN GIÁM SÁT HIẾN PHÁP ĐỐI VỚI VIỆC PHÂN ĐỊNH THẨM QUYỀN GIỮA CHÍNH PHỦ VÀ NGHỊ VIỆN

Xác định thẩm quyền xây dựng pháp luật giữa 2 cơ quan trong trường hợp có xung đột

Hủy bỏ đạo luật nếu xét thấy

Nghị viện vi phạm thẩm

quyền của Chính phủ

QUYỀN KIỂM HIẾN VỀ VẤN ĐỀ QUYỀN CON NGƯỜI

Kiểm tra tính hợp hiến của các đạo luật liên quan đến vấn đề quyền con người

Dựa trên lời nói đầu của

Hiến pháp 1958, Tuyên

ngôn về nhân quyền và dân

quyền năm 1789

3 CHỦ THỂ CÓ QUYỀN YÊU CẦU GIÁM SÁT HIẾN PHÁP

Hiến pháp 1958: Tổng thống, Thủ tướng, Chủ tịch 2 viện

1976, sửa Hiến pháp:

thượng nghị sĩ và hạ nghị

sĩ, đáp ứng được điều kiện

− Thực hiện chức năng tư vấn, HĐ chỉ đưa ra những tư vấn về những vấn đề được đề nghị cho ý kiến.

5 HIỆU LỰC VÀ HẬU QUẢ CỦA PHÁN QUYẾT

Giá trị chung thẩm, không kháng cáo, kháng nghị

Điều khoản vi hiến thì không được ban bố hoặc đưa ra thi hành

Ràng buộc với các cơ quan công quyền, tư pháp, hành chính

Bầu cử hay trưng cầu dân ý khôn hợp lệ thì phải tổ chức lại

LOẠI QUYẾT ĐỊNH

Quyết định phân chia quyền lực giữa cơ

quan hành pháp và lập pháp: L, FNR

Quyết định giải quyết tranh chấp bầu cử: AN

& SEN

Quyết định về tính hợp hiến của các đạo luật: DC

Quyết định liên quan đến bầu cử Tổng

CÔNG BỐ

Một vài trường hợp, gửi cho Nghị viện và đăng công báo

Các quyết định trong một năm sẽ được tóm tắt vào thắng 3 năm tiếp theo

Quyết định của HĐ được công bố cho các bên

Có sẵn trên trang

web của HĐ

http://www.conseil

-constitutionnel.fr

II Sự phát triển của bảo hiến hiện nay

1971, lần đầu ra quyết định vi hiến vì vi phạm quyền con người

Luật về Hội đồng

Bảo hiến ban hành

năm 1958, được sửa

đổi 4 lần.

Hiến pháp 1958 cơ chế

bảo hiến xuất hiện, tồn

tại đến ngày nay

1974, mở rộng phạm vị đối tượng yêu cầu giám sát Hiến pháp

2008, có thể kiểm tra tính hợp hiến của đạo luật đã có hiệu lực

1 Chủ tịch đương nhiệm của Hội đồng Hiến pháp hiện nay

A PIERRE MAZEAUD

B JEAN – LOUIS DEBRÉ

C LÉON NOEL

2 Hiến pháp 1958, chương 7 Hội đồng Bảo hiến

có bao nhiêu điều?

A 6

B 7

C 8

3 Hội đồng Bảo hiến gồm bao nhiêu thành viên

C KHÔNG CỐ ĐỊNH THÀNH VIÊN

A 9

B 12

4 Tổng thống nền Cộng hòa thứ 5?

C CHARLES DE GAULLE

B JACQUES CHIRAC

A FRANCOIS MITTERAND

5 Thành viên của Hội đồng Bảo hiến KHÔNG được

C XEM XÉT VÀ GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP

VỀ TÍNH HỢP HIẾN CỦA ĐẠO LUẬT

A THAM GIA HOẠT ĐỘNG BẦU CỬ

B THAM GIA VÀO CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC, VĂN HỌC, NGHỆ THUẬT

6 Cựu Tổng thống là…của Hội đồng bảo hiến

C THÀNH VIÊN KHÔNG CHÍNH THỨC

A THÀNH VIÊN CÓ NHIỆM KÌ 9 NĂM

B THÀNH VIÊN HỢP PHÁP SUỐT ĐỜI

7 Thẩm quyền của Hội đồng Bảo hiến

A THẨM QUYỀN TƯ VẤN, THẨM QUYỀN GIÁM SÁT HIẾN PHÁP, KIỂM HIẾN VỀ VẤN

ĐỀ QUYỀN CON NGƯỜI

C A VÀ B

B THẨM QUỀN TƯ VẤN, KIỂM HIẾN VỀ

VẤN ĐỀ QUYỀN CON NGƯỜI, THẨM

QUYỀN GIÁM SÁT HIẾN PHÁP, THẨM

QUYỀN XEM XÉT

8 Theo Hiến pháp 1958, chủ thể có quyền đề nghị Hội đồng xem xét một văn bản có vi hiến hay không?

C TỔNG THỐNG, THỦ TƯỚNG, CHỦ TỊCH 2

VIỆN

B TỔNG THỐNG, CHỦ TỊCH 2 VIỆN

A TỔNG THỐNG, THỦ TƯỚNG

9 Sau 1976, chủ thể có quyền đề nghị Hội đồng bảo hiến xem xét văn bản có vi hiến hay không?

C TỔNG THỐNG, THỦ TƯỚNG, 60 THƯỢNG NGHỊ SĨ, 60 HẠ NGHỊ SĨ

A TỔNG THỐNG, THỦ TƯỚNG, CHỦ TỊCH 2 VIỆN, 60 THƯỢNG NGHỊ SĨ, 60 HẠ NGHỊ SĨ

B 60 THƯỢNG NGHỊ SĨ, 60 HẠ NGHỊ SĨ

10 Hội đồng Bảo hiến bao nhiêu năm thay đổi thành viên một lần và mỗi lần thay bao nhiêu?

C 3 NĂM, 1/3 SỐ THÀNH VIÊN

A 3 NĂM, 2 THÀNH VIÊN

B 2 NĂM, 1/3 SỐ THÀNH VIÊN

Xin cảm ơn sự quan tâm theo

dõi của thầy và các bạn.