Đồ án chưng cất acit actic nước.

Đồ án quá trình và thiết bị thường dành cho sinh viên các trường kĩ thuật hóa học trong các trường đại học kĩ thuật. Giúp các bạn có thể hoàn thành bài tập một cách nhanh chóng. giúp cho các bạn lười có thể hoàn thành bai đúng thời gian, các bạn có thời gian đi chơi, đi bar, còn tụi con nhà nghèo ngồi làm bài post lên kiếm chút tiền.

MỤC LỤC

trang

LỜI MỞ ĐẦU

CHƯƠNG I : TỔNG QUAN

I LÝù THUYẾT VỀ CHƯNG CẤT

1 Phương pháp chưng cất

2 Thiết bị chưng cất:

II GIỚI THIỆU SƠ BỘ NGUYÊN LIỆU

1 Acid axetic

2 Nước

3 Hỗn hợp Acid axetic – Nước

III CÔNG NGHỆ CHƯNG CẤT HỆ ACID AXETIC– NƯỚC

CHƯƠNG II : CÂN BẰNG VẬT CHẤT

I CÁC THÔNG SỐ BAN ĐẦU

II XÁC ĐỊNH SUẤT LƯỢNG SẢN PHẨM ĐỈNH VÀ SẢN PHẨM

ĐÁY

III XÁC ĐỊNH TỈ SỐ HOÀN LƯU THÍCH HỢP

1 Tỉ số hoàn lưu tối thiểu

2 Tỉ số hoàn lưu thích hợp

IV PHƯƠNG TRÌNH ĐƯỜNG LÀM VIỆC – SỐ MÂM LÝ

THUYẾT

1 Phương trình đường nồng độ làm việc của đoạn cất

2 Phương trình đường nồng độ làm việc của đoạn chưng

3 Số mâm lý thuyết

V XÁC ĐỊNH SỐ MÂM THỰC TẾ

CHƯƠNG III :TÍNH TOÁN –THIẾT KẾ THÁP CHƯNG CẤT

I ĐƯỜNG KÍNH THÁP

1 Đường kính đoạn cất

2 Đường kính đoạn chưng

II MÂM LỖ – TRỞ LỰC CỦA MÂM

1 Cấu tạo mâm lỗ

2 Độ giảm áp của pha khí qua một mâm

3 Kiểm tra ngập lụt khi tháp hoạt độngO(

III TÍNH TOÁN CƠ KHÍ CỦA THÁP

1 Bề dày thân tháp :

2 Đáy và nắp thiết bị :

3 Bích ghép thân, đáy và nắp :

4 Đường kính các ống dẫn – Bích ghép các ống dẫn :

5 Tai treo và chân đỡ:

CHƯƠNG IV : TÍNH TOÁN THIẾT BỊ TRUYỀN NHIỆT- THIẾT

BỊ PHỤ

I CÁC THIẾT BỊ TRUYỀN NHIỆT

1 Thiết bị ngưng tụ sản phẩm đỉnh

2 Thiết bị làm nguội sản phẩm đỉnh

3 Nồi đun gia nhiệt sản phẩm đáy

4 Thiết bị trao đổi nhiệt giữa nhập liệu và sản phẩm đáy

5 Thiết gia nhiệt nhập liệu

II TÍNH BẢO ÔN CỦA THIẾT BỊ

III TÍNH TOÁN BƠM NHẬP LIỆU

1 Tính chiều cao bồn cao vị

2 Chọn bơm

CHƯƠNG V : GIÁ THÀNH THIẾT BỊ

I TÍNH SƠ BỘ GIÁ THÀNH CỦA THIẾT BỊ

LỜI MỞ ĐẦU

Một trong những ngành có sự đóng góp to lớn đến ngành công nghiệp nước ta nói riêng và thế giới nói chung, đó là ngành công nghiệp hóa học Đặc biệt là ngành hóa chất cơ bản

Hiện nay, trong nhiều ngành sản suất hóa học cũng như sử dụng sản phẩm hóahọc, nhu cầu sử dụng nguyên liệu hoặc sản phẩm có độ tinh khiết cao phải phù hợp với quy trình sản suất hoặc nhu cầu sử dụng

Ngày nay, các phương pháp được sử dụng để nâng cao độ tinh khiết: trích ly, chưng cất, cô đặc, hấp thu… Tùy theo đặc tính yêu cầu của sản phẩm mà ta có sự lựa chọn phương pháp thích hợp Đối với hệ acid axetic- Nước là 2 cấu tử tan lẫn hoàn toàn, ta phải dùng phương pháp chưng cất để nâng cao độ tinh khiết cho acid axetic

Đồ án môn học Quá trình và Thiết bị là một môn học mang tính tổng hợp trong quá trình học tập của các kỹû sư hoá- thự c phẩm tương lai Môn học giúp sinh viên giải quyết nhiệm vụ tính toán cụ thể về: yêu cầu công nghệ, kết cấu, giá thành của một thiết bị trong sản xuất hoá chất - thực phẩm Đây là bước đầutiên để sinh viên vận dụng những kiến thức đã học của nhiều môn học vào giải quyết những vấn đề kỹû thuật thực tế một cách tổng hợp

Nhiệm vụ của ĐAMH là thiết kế tháp chưng cất hệ acid axetic - Nước hoạtđộng liên tục với nâng suất nhập liệu : 5m3/h có nồng độ 8% mol acid axetic ,thuđược sản phẩm đỉnh có nồng độ 0.5% mol acid axetic với nồng độ dung dịch đáyacid axetic là 30%

Em chân thành cảm ơn các quí thầy cô bộ môn Máy & Thiết Bị, các bạn sinh viên đã giúp em hoàn thành đồ án này Tuy nhiên, trong quá trình hoàn thành đồ án không thể không có sai sót, em rất mong quí thầy cô góp ý, chỉ dẫn

CHƯƠNG I : TỔNG QUAN.

I LÝù THUYẾT VỀ CHƯNG CẤT:

1 Phương pháp chưng cất :

Chưng cất là qua ùtrình phân tách hỗn hợp lỏng (hoặc khí lỏng) thành các cấu tử riêng biệt dựa vào sự khác nhau về độ bay hơi của chúng (hay nhiệt độ sôi khác nhau ở cùng áp suất), bằng cách lặp đi lặp lại nhiều lần quá trình bay hơi - ngưng tụ, trong đó vật chất đi từ pha lỏng vào pha hơi hoặc ngược lại Khác với cô đặc, chưng cất là quá trình trong đó cả dung môi và chất tan đều bay hơi, còn cô đặc là quá trình trong đó chỉ có dung môi bay hơi

Khi chưng cất ta thu được nhiều cấu tử và thường thì bao nhiêu cấu tử sẽ thu được bấy nhiêu sản phẩm Nếu xét hệ đơn giản chỉ có 2 hệ cấu tử thì ta thu được 2 sản phẩm: sản phẩm đỉnh chủ yếu gồm gồm cấu tử có độ bay hơi lớn (nhiệt độ sôi nhỏ ), sản phẩm đáy chủ yếu gồm cấu tử có độ bay hơi bé(nhiệt độsôi lớn) Đối với hệ acid axetic - nước sản phẩm đỉnh chủ yếu gồm nước và một

ít acid axetic , ngược lại sản phẩm đáy chủ yếu gồm acid axetic và một ít nước.Các phương pháp chưng cất: được phân loại theo:

 Áp suất làm việc : chưng cất áp suất thấp, áp suất thường và áp suất cao.Nguyên tắc của phương pháp này là dựa vào nhiệt độ sôi của các cấu tử, nếu nhiệt độ sôi của các cấu tử quá cao thì ta giảm áp suất làm việc để giảm nhiệt độ sôi của các cấu tử

 Nguyên lý làm việc: liên tục, gián đoạn(chưng đơn giản) và liên tục

* Chưng cất đơn giản(gián đoạn): phương pháp này đuợc sử dụng trong các trường hợp sau:

+ Khi nhiệt độsôi của các cấu tử khác xa nhau

+ Không đòi hỏi sản phẩm có độ tinh khiết cao

+ Tách hỗn hợp lỏng ra khỏi tạp chất không bay hơi

+ Tách sơ bộ hỗn hợp nhiều cấu tử

* Chưng cất hỗn hợp hai cấu tử (dùng thiết bị hoạt động liên tục) là quá trình được thực hiện liên tục, nghịch dòng, nhều đoạn

 Phương pháp cấp nhiệt ở đáy tháp: cấp nhiệt trực tiếp bằng hơi nước: thường được áp dụng trường hợp chất được tách không tan trong nước

Vậy: đối với hệ acid axetic – Nước, ta chọn phương pháp chưng cất liên tục

cấp nhiệt gián tiếp bằng nồi đun ở áp suất thường

2 Thiết bị chưng cất:

Trong sản xuất thường sử dụng rất nhiều loại tháp nhưng chúng đều có một yêu cầu cơ bản là diện tích bề mặt tiếp xúc pha phải lớn ,điều này phụ thuộc vào độ phân tán của lưu chất này vaò lưu chất kia

Tháp chưng cất rất phong phú về kích cỡ và ứng dụng ,các tháp lớn nhất thường được ứng dụng trong công nghiệp lọc hoá dầu Kích thước của tháp : đường kính tháp và chiều cao tháp tuỳ thuộc suất lượng pha lỏng, pha khí của tháp và độ tinh khiết của sản phẩm Ta khảo sát 2 loại tháp chưng cất thường dùng là tháp mâm và tháp chêm

 Tháp mâm: thân tháp hình trụ, thẳng đứng phía trong có gắn các mâm có

cấu tạo khác nhau để chia thân tháp thành những đoạn bằng nhau, trên mâm pha lỏng và pha hơi đựơc cho tiếp xúc với nhau Tùy theo cấu tạo củađĩa, ta có:

* Tháp mâm chóp : trên mâm có chóp dạng tròn hay một dạng khác,córãnh xung quanh để pha khí đi qua va ống chảy chuyền có hình tron

* Tháp mâm xuyên lỗ: trên mâm bố trí các lỗ có đường kính 3-12mm được bố trí trên các đỉnh tam giác,bước lổ bằng 2,5 đến 5 lần đường kính

 Tháp chêm(tháp đệm): tháp hình trụ, gồm nhiều đoạn nối với nhau

bằng mặt bích hay hàn Vật chêm được cho vào tháp theo một trong hai phương pháp: xếp ngẫu nhiên hay xếp thứ tự

 So sánh ưu và nhược điểm của các loại tháp :Tháp chêm Tháp mâm xuyên lo.ã Tháp mâm chóp

Ưu điểm: - Đơn giản

- Hiệu suất tương đối

- Trở lực thấp - Hoạt động khá ổn định - Hoạt động ổn định

- Làm việc với chất lỏng bẩn

- Độ ổn định kém

- Yêu cầu lắp đặt khắt khe -> lắp đĩa thật phẳng - Trở lực lớn

166

Nhận xét: tháp mâm xuyên lỗ là trạng thái trung gian giữa tháp chêm và tháp mâm chóp Nên ta chọn tháp chưng cất là tháp mâm xuyên lỗ.

Vậy: Chưng cất hệ acid axetic - Nước ta dùng tháp mâm xuyên lỗ hoạt động

liên tục ở áp suất thường, cấp nhiệt gián tiếp ở đáy tháp

II GIỚI THIỆU SƠ BỘ NGUYÊN LIỆU :

Nguyên liệu là hỗn hợp acid axetic - Nước

1 Etanol:(Còn gọi là rượu etylic , cồn êtylic hay cồn thực phẩm)

Etanol có công thức phân tử: CH3-CH2-OH, khối lượng phân tử: 46 đvC Là chất lỏng có mùi đặc trưng, không độc, tan nhiều trong nước

 Một số thông số vật lý và nhiệt động của etanol:

+ Nhiệt độ sôi ở 760(mmHg): 78.3oC

+ Khối lượng riêng: d420 = 810 (Kg/m3)

 Tính chất hóa học:

Tất cả các phản ứng hoá học xảy ra ở nhóm hydroxyl (-OH) của etanol là thể hiện tính chất hoá học của nó

* Phản ứng của hydro trong nhóm hydroxyl:

CH3-CH2-OH CH3-CH2-O- + H+Hằng số phân ly của etanol: 3 2 10 18

+ Tác dụng với acid tạo ester: Rượu etanol có tính bazơ tương đương với nước Khi rượu tác dụng với acid vô cơ H2SO4, HNO3 và acid hữu cơđều tạo ra ester

CH3-CH2-OH + HO-SO3-H CH3-CH2O-SO3-H + H2O

CH3-CH2O-H + HO-CO-CH3 CH3-COO-C2H5 + H2O

* Phản ứng trên nhóm hydroxyl:

+ Tác dụng với HX: CH3-CH2-OH + HX CH3-CH2-X + H2O+ Tác dụng với Triclo Phốt pho:

CH3-CH2-OH + PCl3 CH3-CH2-Cl + POCl + HCl

+ Tác dụng với NH3: CH3-CH2-OH + NH3 C2H5-NH2 +

H2O+ Phản ứng tạo eter và tách loại nước:

Sơ đồ tóm tắt vị trí của etanol trong các ngành công nghiệp.

 Phương pháp điều chế: có nhiều phương pháp điều chế etanol: hydrat hoáetylen với xúc tác H2SO4; thuỷ phân dẫn xuất halogen và ester của etanol khi đun nóng với nước xúc tác dung dịch bazơ; hydro hoá aldyhyt acêtic; từcác hợp chất cơ kim…

Trong công nghiệp, điều chế etanol bằng phương pháp lên men từ nguồn tinh bột và rỉ đường Những năm gần đây, ở nước ta công nghệ sản suất etanol chủ yếu là sử dụng chủng nấm men Saccharomyses cerevisiae để lên men tinh bột:

Nấm men Zymaza

+ Thuốc súng không khói.

+ Nhiên liệu hoả tiễn, bom bay.

Trong đó: 95% nguyên liệu chuyển thành etanol và CO2.

5% nguyên liệu chuyển thành sản phẩm phụ: glyxêrin, acidsucxinic, dầu fusel, metylic và các acid hữu cơ(lactic, butylic…)

2 Nước:

Trong điều kiện bình thường: nước là chất lỏng không màu, không mùi,

không vị nhưng khối nước dày sẽ có màu xanh nhạt

Khi hóa rắn nó có thể tồn tại ở dạng 5 dạng tinh thể khác nhau:

Khối lượng phân tử : 18 g / molKhối lượng riêng d40 c : 1 g / mlNhiệt độ nóng chảy : 00C

Nhiệt độ sôi : 1000 CNước là hợp chất chiếm phần lớn trên trái đất (3/4 diện tích trái đất là nước

biển) và rất cần thiết cho sự sống

Nước là dung môi phân cực mạnh, có khả năng hoà tan nhiều chất và là

dung môi rất quan trọng trong kỹ thuật hóa học

3 Hỗn hợp Etanol – Nước:

Ta có bảng thành phần lỏng (x) – hơi (y) và nhiệt độ sôi của hỗn hợp Etanol -

Nước ở 760 mmHg:

y(%phân mol) 0 9.2 16.7 30.3 42.5 53 62.6 71.6 79.5 86.4 93 100 t( o C) 118.4 115.4 113.8 110.1 107.5 105.8 104.4 103.3 102.1 101.3 100.6 100

III CÔNG NGHỆ CHƯNG CẤT HỆ ETANOL – NƯỚC:

Etanol là một chất lỏng tan vô hạn trong H2O, nhiệt độ sôi là 78,30C ở

760mmHg, nhiệt độ sôi của nước là 100oC ở 760mmHg : hơi cách biệt khá xa nên phương pháp hiệu quả để thu etanol có độ tinh khiết cao là phương pháp chưng cất

Trong trường hợp này, ta không thể sử dụng phương pháp cô đặc vì các cấu tử đều có khả năng bay hơi, và không sử dụng phương pháp trích ly cũng như phương pháp hấp thụ do phải đưa vào một khoa mới để tách, có thể làm cho quátrình phức tạp hơn hay quá trình tách không được hoàn toàn

* Sơ đồ qui trình công nghệ chưng cất hệ Etanol – nước:

Chú thích các kí hiệu trong qui trình:

1 Bồn chứa nguyên liệu

2 Bơm

3 Bồn cao vị

4 Lưu lượng kế

5 Thiết bị trao đổi nhiệt với sản phẩm đáy

6 Thiết bị gia nhiệt nhập liệu

13 Thiết bị làm nguội sản phẩm đỉnh

14 Bồn chứa sản phẩm đỉnh

15 Bồn chứa sản phẩm đáy

16 Bộ phận phân dòng

MỤC LỤC trang

LỜI MỞ ĐẦU CHƯƠNG I : TỔNG QUAN

I LÝù THUYẾT VỀ CHƯNG CẤT

1 Phương pháp chưng cất

I CÁC THÔNG SỐ BAN ĐẦU

II XÁC ĐỊNH SUẤT LƯỢNG SẢN PHẨM ĐỈNH VÀ SẢN PHẨM

ĐÁY

III XÁC ĐỊNH TỈ SỐ HOÀN LƯU THÍCH HỢP

1 Tỉ số hoàn lưu tối thiểu

2 Tỉ số hoàn lưu thích hợp

IV PHƯƠNG TRÌNH ĐƯỜNG LÀM VIỆC – SỐ MÂM LÝ

THUYẾT

1 Phương trình đường nồng độ làm việc của đoạn cất

2 Phương trình đường nồng độ làm việc của đoạn chưng

3 Số mâm lý thuyết

V XÁC ĐỊNH SỐ MÂM THỰC TẾ CHƯƠNG III :TÍNH TOÁN –THIẾT KẾ THÁP CHƯNG CẤT

I ĐƯỜNG KÍNH THÁP

1 Đường kính đoạn cất

2 Đường kính đoạn chưng

II MÂM LỖ – TRỞ LỰC CỦA MÂM

1 Cấu tạo mâm lỗ

2 Độ giảm áp của pha khí qua một mâm

319

* Thuyết minh qui trình công nghệ:

Hỗn hợp etanol – nước có nồng độ etanol 10% ( theo phân mol), nhiệt độ khoảng 280C tại bình chứa nguyên liệu (1) được bơm (2) bơm lên bồn cao vị (3).Từ đó được đưa đến thiết bị trao đổi nhiệt (5) ( trao đổi nhiệt với sản phẩm đáy ) Sau đó, hỗn hợp được đun sôi đến nhiệt độ sôi trong thiết bị gia nhiệt(6)ù, hỗn hợp được đưa vào tháp chưng cất (8) ở đĩa nhập liệu

Trên đĩa nhập liệu, chất lỏng được trộn với phần lỏng từ đoạn cất của tháp chảy xuống Trong tháp hơi, đi từ dưới lên gặp chất lỏng từ trên xuống Ở đây, có sự tiếp xúc và trao đổi giữa hai pha với nhau Pha lỏng chuyển động trong phần chưng càng xuống dưới càng giảm nồng độ các cấu tử dễ bay hơi vì đã bị pha hơi tạo nên từ nồi đun (12) lôi cuốn cấu tử dễ bay hơi.Nhiệt độ càng lên trên càng thấp, nên khi hơi đi qua các đĩa từ dưới lên thì cấu tử có nhiệt độ sôi cao là nước sẽ ngưng tụ lại, cuối cùng trên đỉnh tháp ta thu được hỗn hợp có cấutử etanol chiếm nhiều nhất (có nồng độ 85% phân mol) Hơi này đi vào thiết bị ngưng tụ (11) và được ngưng tụ hoàn toàn Một phần chất lỏng ngưng tụ đi qua thiết bị làm nguội sản phẩm đỉnh (13), được làm nguội đến 350C , rồi được đưa qua bồn chứa sản phẩm đỉnh (14) Phần còn lại của chất lỏng ngưng tụ đựơc hoàn lưu về tháp ở đĩa trên cùng với tỉ số hoàn lưu tối ưu Một phần cấu tử có nhiệt độ sôi thấp được bốc hơi, còn lại cấu tử có nhiệt độ sôi cao trong chất lỏngngày càng tăng Cuối cùng, ở đáy tháp ta thu được hỗn hợp lỏng hầu hết là các cấu tử khó bay hơi ( nước) Hỗn hợp lỏng ở đáy có nồng độ etanol là 0,11 % phân mol, còn lại là nước Dung dịch lỏng đáy đi ra khỏi tháp vào nồi đun (12) Trong nồi đun dung dịch lỏng một phần sẽ bốc hơi cung cấp lại cho tháp để tiếp tục làm việc, phần còn lại ra khỏi nồi đun được trao đổi nhiệt với dòng nhập liệu trong thiết bị (5) (sau khi qua bồn cao vị)

Hệ thống làm việc liên tục cho ra sản phẩm đỉnh là etanol, sản phẩm đáy sau khi trao đổi nhiệt với nhập liệu có nhiệt độ là 600C được thải bỏ

CHƯƠNG II : CÂN BẰNG VẬT CHẤT

I CÁC THÔNG SỐ BAN ĐẦU :

Năng suất nhập liệu:

(x =x1*M1/(x1*M1+(1-x1)*M2)=0.92*18/(0.92*18+0.08*60)=0.775

 1/tb x/ n  ( 1  x) / a=0.775/ +(1-0.775)/1039.6,tb=1005.17kg/

m3)

GF=QF*tb=5*1005.17=5025.86(kg/h)

Nồng độ nhập liệu : 8% mol acid axetic (xF=0.92)

Nồng độ sản phẩm đỉnh : 0.5% mol acid axetic( xD=0.995)

Nồng độ sản phẩm đáy : 30% mol acid axetic.(xW=0.7)

Khối lượng phân tử của acid axetic và nước : MA =60 kg/kmol , MN =18 kg/kmol

Chọn :

+ Nhiệt độ nhập liệu : t’F =28oC + Nhiệt độ sản phẩm đỉnh sau khi làm nguội : t’D =35oC + Nhiệt độ sản phẩm đáy sau khi trao đổi nhiệt : t’W = 35oC +Trạng thái nhập liệu là trạng thái lỏng sôi

Các kí hiệu :

+ GF , F : suất lượng nhập liệu tính theo Kg/h , Kmol/h + GD , D : suất lượng sản phẩm đỉnh tính theo Kg/h , Kmol/h + GW ,W : suất lượng sản phẩm đáy tính theo Kg/h , Kmol/h + xi ,x i : phân mol , phân khối lượng của cấu tử i

II XÁC ĐỊNH SUẤT LƯỢNG SẢN PHẨM ĐỈNH VÀ SẢN PHẨM ĐÁY :

Cân bằng vật chất cho toàn tháp : F = D + W (II.1)

Cân bằng cấu tử : F.xF = D.xD + W.xW (II.2)

Với : Khối lượng phân tử trung bình dòng nhập liệu :

MF =18 x F  ( 1  x F) 60 = 21.36 (Kg/Kmol)

F =

F

F M

G

=502521.36.86 =235.29 (Kmol/h) Khối lượng phân tử trung bình dòng sản phẩm đáy :

D =175.47 (Kmol/h)

W = 59.819 (Kmol/h)

III XÁC ĐỊNH TỈ SỐ HOÀN LƯU THÍCH HỢP :

1 Tỉ số hoàn lưu tối thiểu:

Tỉ số hoàn lưu tối thiểu là chế độ làm việc mà tại đó ứng với số mâm lý thuyết là vô cực Do đó ,chi phí cố định là vô cực nhưng chi phí điều hành (nhiên liệu ,nước và bơm…) là tối thiểu

Rmin=

x y

y x

F F

F D

945 0 995 0





=2

Tỉ số hoàn lưu thích hợp:RX=1.3Rmin+0.3=2.9

IV PHƯƠNG TRÌNH ĐƯỜNG LÀM VIỆCSỐ MÂM LÝ

= . 20,,99951

1 9 , 2

9 , 2

f R

1

1

1 341 1 1 9 , 2

341 1 9 , 2

= 1.341 : chỉ số nhập liệu

3 Số mâm lý thuyết :

Đồ thị xác định số mâm lý thuyết :(Xem hình ở trang sau )

số mâm lý thuyết là Nlt = 27mâm 20 mâm cất,6 mâm chưng,1 mâm nhập liệu

V XÁC ĐỊNH SỐ MÂM THỰC TẾ:

Số mâm thực tế tính theo hiệu suất trung bình :

tb

lt tt

η

N

N  (st2/170)trong đó: tb : hiệu suất trung bình của đĩa, là một hàm số của độ bay hơitương đối và độ nhớt của hỗn hợp lỏng :  = f(,)

Ntt : số mâm thực tế

Nlt : số mâm lý thuyết

Xác định hiệu suất trung bình của tháp  tb :

+ Độ bay tương đối của cấu tử dễ bay hơi :

x

x 1 y 1

y* : phân mol của nước trong pha hơi cân bằng với pha lỏng Lghh =x1lg+ x2lgtài liệu [4(tập 1) – trang 84]

* Tại vị trí nhập liệu :

xF = 0.92 ta tra đồ thị cân bằng của hệ : y*

F = 0.945

tF = 100.52 oC

945.01

945.0x

x1y1

yα

F

F

*

* F

F =0.443.10-3 (N.s/m2) =0,443 (cP)Suy ra : F .F = 1.494*0.443 =0.662Tra tài liệu tham khảo [(tập 2) – trang 171] : F = 0.55

* Tại vị trí mâm đáy :

xW = 0.7 ta tra đồ thị cân bằng của hệ : y*

W = 0.795

tW = 102.1 oC

795.01

795.0x

x1y1

yα

W

W

*

* W

W =0.443.10-3 (N.s/m2) =0,443 (cP)Suy ra : W .W = 1.662*0.443 = 0.736Tra tài liệu tham khảo [4(tập 2) – trang 171] : W = 0.53

997.0x

x1y1

yα

D

D

*

* D

D =0.443.10-3 (N.s/m2) =0,443 (cP)Suy ra : D .D = 1.67*0.443 = 0.74Tra tài liệu tham khảo [4(tập 2) – trang 171] : D = 0.53Suy ra: hiệu suất trung bình của tháp :

3

55 0 53 0 53 0

Vậy chọn Ntt = 50 mâm 37 mâm cất,12 mâm chưng 1 mam nhập liệu

CHƯƠNG III :TÍNH TOÁN –THIẾT KẾ THÁP

CHƯNG CẤT

I ĐƯỜNG KÍNH THÁP :(Dt)

tb y y tb

g

) ω ( 0188 , 0 ω 3600.

π

4V D

tb

tb t





Vtb :lượng hơi trung bình đi trong tháp (m3/h)

tb :tốc độ hơi trung bình đi trong tháp (m/s)

gtb : lượng hơi trung bình đi trong tháp (Kg/h)

Lượng hơi trung bình đi trong đoạn chưng và đoạn cất khác nhau.Do đó, đường kính đoạn chưng và đoạn cất cũng khác nhau

1. Đường kính đoạn cất :

a Lượng hơi trung bình đi trong tháp :

2

1

g g

tb



 (Kg/h)

gd : lượng hơi ra khỏi đĩa trên cùng của tháp (Kg/h)

g1 : lượng hơi đi vào đĩa dưới cùng của đoạn cất (Kg/h)

Xác định g d : gd = D.(R+1) =175.47(2,9+1) = 684.333 (Kmol/h)

= 12404.22(Kg/h) (Vì MthD =18.yD+(1-yD).60 = 18.126(Kg/Kmol)

Xác định g 1 : Từ hệ phương trình :

D

r g r

g

x D x

G y

g

D G

g

.

.

.

1 1

1 1 1

1

1 1

(III.1)Với : G1 : lượng lỏng ở đĩa thứ nhất của đoạn cất

r1 : ẩn nhiệt hoá hơi của hỗn hợp hơi đi vào đĩa thứ nhất của đoạn cất

rd : ẩn nhiệt hoá hơi của hỗn hợp hơi đi ra ở đỉnh tháp

* Tính r1 : t1 = tF = 100.52oC , tra tài liệu tham khảo [4 (tập 1)] ta có :Aån nhiệt hoá hơi của nước : rN1 = 40512.96 (KJ/kmol)

Aån nhiệt hoá hơi của acid : ra1 = 24195.24 (KJ/kmol) Suy ra : r1 = rN1.y1 + (1-y1).ra1 = 24195.24 + 16317.72y1 (KJ/kmol)

* Tính rd : tD = 100.22oC , tra tài liệu tham khảo IV (tập 1) ta có :

Aån nhiệt hoá hơi của nước : rNd = 40512.96 (KJ/kmol) Aån nhiệt hoá hơi của acid : rad = 24195.24(KJ/kmol) Suy ra : rd = rNd.yD + (1-yD).rad =40512.96*0.997 + (1- 0.997)*24195.24

g1 = 700.786 (Kmol/h) = 14085.799(Kg/h)Vậy : gtb = 14085.799212404.22 =13245.01(Kg/h)

b Tốc độ hơi trung bình đi trong tháp :

Tốc độ giới hạn của hơi đi trong tháp với mâm xuyên lỗ có ống chảy chuyền:

ytb

xtb gh





  0 , 05

Với : xtb : khối lượng riêng trung bình của pha lỏng (Kg/m3)

ytb : khối lượng riêng trung bình của pha hơi (Kg/m3)

273.60.118

ytb

t

y y

tb tb

tb tb

x x

x x

xtb = 958 (Kg/m3) Suy ra : gh  0 , 05 0958.631=1.948 (m/s)

Để tránh tạo bọt ta chọn tốc độ hơi trung bình đi trong tháp :

948 1 8 , 0

8 ,

g tb n

 (Kg/h)g’n : lượng hơi ra khỏi đoạn chưng (Kg/h)

g’1 : lượng hơi đi vào đoạn chưng (Kg/h).

1

1 ' 1

1 '

1 ' 1

'

'

' '

'

.

'

r g r

g r

g

x W y

g x

G

W g

G

n n

* Tính r’1 : xW =0.7 tra đồ thị cân bằng của hệ ta có : yW =0.795

Suy ra :Mtbg’ =18.yW +(1-yW).60=26.61 (Kg/kmol)t’1 = tW = 102.1oC , tra tài liệu tham khảo [4 (tập 1)], ta có :Aån nhiệt hoá hơi của nước : r’N1 = 40512.96 (KJ/kmol) Aån nhiệt hoá hơi của rượu : r’R1 =24195.24 (KJ/kmol) Suy ra : r’1 = r’N1.yW + (1-yW).r’R1 = 37167.83 (KJ/kmol)

b Tốc độ hơi trung bình đi trong tháp :

Tốc độ giới hạn của hơi đi trong tháp với mâm xuyên lỗ có ống chảy chuyền:

ytb

xtb gh

'

' 05 , 0 '





Với : 'xtb : khối lượng riêng trung bình của pha lỏng (Kg/m3)

'ytb : khối lượng riêng trung bình của pha hơi (Kg/m3)

273.60.'118.''

ytb

t

y y



Với: + Nồng độ phân mol trung bình :

y’tb = y 1 2y W

=0.93920.795 =0.867 + Nhiệt độ trung bình đoạn chưng :t’tb=t  F 2t W

Nồng độ phân mol trung bình : x’tb =

tb tb

tb tb

x x

x x

x



 =958 (Kg/m3) Suy ra :  'gh  0 , 05 0958,768 =1.766 (m/s)

Để tránh tạo bọt ta chọn tốc độ hơi trung bình đi trong tháp :

Dchưng=0 , 0188 0.17064768*1..36413=2.36 (m)

Kết luận : hai đường kính đoạn cất và đoạn chưng không chênh lệch nhau

quá lớn nên ta chọn đường kính của toàn tháp là : Dt = 2.2(m)

Khi đó tốc độ làm việc thực ở :

631.0.2.2

01.13245.0188,0

.0188,0

2

2 2

2

ytb t

36.17064.0188,0'

'.0188,0

2

2 2

2

ytb t

tb

D

g

II MÂM LỖ – TRỞ LỰC CỦA MÂM :

1 Cấu tạo mâm lỗ :

Chọn : + Đường kính lỗ : dl = 8 (mm)

+ Tổng diện tích lỗ bằng 10% diện tích mâm

+ Khoảng cách giữa hai tâm lỗ bằng 3 lần đường kính lỗ (bố trí lỗ theo tam giác đều )

+ Tỷ lệ bề dày mâm và đường kính lỗ là 6/10 + Diện tích dành cho ống chảy chuyền là 20% diện tích mâm Số lỗ trên 1 mâm :

008 , 0

2 2 1 0

1

2 Độ giảm áp của pha khí qua một mâm :

Độ giảm áp tổng cộng của pha khí (tính bằng mm.chất lỏng ) là tổng các độ giảm áp của pha khí qua mâm khô và các độ giảm áp do pha lỏng :

Với : + hk :độ giảm áp qua mâm khô (mm.chất lỏng).

+ hl : độ giảm áp do chiều cao lớp chất lỏng trên mâm(mm.chất lỏng)

+hR : độ giảm áp do sức căng bề mặt (mm.chất lỏng)

Trong tháp mâm xuyên lỗ ,gradien chiều cao mực chất lỏng trên mâm  là không đáng kể nên có thể bỏ qua

a Độ giảm áp qua mâm khô :

Độ giảm áp của pha khí qua mâm khô được tính dựa trên cơ sở tổn thất áp suất do dòng chảy đột thu , đột mở và do ma sát khi pha khí chuyển động qua lỗ

L

G o

o L

G o

o k

C

u g

C

v h

0,51

.2

2 2

Với : + uo :vận tốc pha hơi qua lỗ (m/s)

+ G : khối lượng riêng của pha hơi (Kg/m3)

+ L : khối lượng riêng của pha lỏng (Kg/m3)

+ Co :hệ số orifice ,phụ thuộc vào tỷ số tổng diện tích lỗ với diện tích mâm và tỷ số giữa bề dày mâm với đường kính lỗ

 Đối với mâm ở phần cất :

+ Vận tốc pha hơi qua lỗ : uo =10%lv 1.0533.1

=15.33 (m/s)

+ Khối lượng riêng của pha hơi : G = ytb = 0.631 (Kg/m3)

+ Khối lượng riêng của pha lỏng : L = xtb = 958 (Kg/m3)

Suy ra độ giảm áp qua mâm khô ở phần cất :

958

631 0 7 0

33 15

 Đối với mâm ở phần chưng :

+ Vận tốc pha hơi qua lỗ : u’o =10'%lv 1.0623.1

=16.23 (m/s)

+ Khối lượng riêng của pha hơi : ’G = ’ytb = 0.768 (Kg/m3)

+ Khối lượng riêng của pha lỏng : ’L = ’xtb = 958 (Kg/m3)

Suy ra độ giảm áp qua mâm khô ở phần chưng :

958

768 0 7 , 0

23 16 51 ' 22

Phương pháp đơn giản để ước tính độ giảm áp của pha hơi qua mâm do lớp chất lỏng trên mâm hl là từ chiều cao gờ chảy tràn hw , chiều cao tính toán của lớp chất lỏng trên gờ chảy tràn how và hệ số hiệu chỉnh theo kinh nghiệm  :

hl = .( hw + how ) , (mm.chất lỏng)Chọn : + Hệ số hiệu chỉnh :  = 0,6

+ Chiều cao gờ chảy tràn : hw = 50 (mm)Chiều cao tính toán của lớp chất lỏng trên gờ chảy tràn được tính từ phương trình Francis với gờ chảy tràn phẳng :

3

4

L

q

h , (mm.chất lỏng)Với : + qL : lưu lượng của chất lỏng (m3/ph)

+ Lw :chiều dài hiệu dụng của gờ chảy tràn (m)

Với : no :góc ở tâm chắn bởi chiều dài đoạn Lw Dùng phương pháp lặp ta được : no = 93o12’22”

M D R q

98.25

*153.774'

.60

)

*' (

L

M R

c Độ giảm áp do sức căng bề mặt :

Độ giảm áp do sức căng bề mặt được xác định theo biểu thức :

l L

h

54 625





 , (mm.chất lỏng)Với : +  : sức căng bề mặt của chất lỏng (dyn/cm)

+ L : khối lượng riêng của pha lỏng (Kg/m3).

 Phần cất :

* Khối lượng riêng của pha lỏng : L = xtb = 958 (Kg/m3)

* ttb = 100.37oC ,tra tài liệu tham khảo [4 (tập 1)], ta có :+ Sức căng bề mặt của nước : N = 58.9 (dyn/cm)

+ Sức căng bề mặt của acid : a = 19.8 (dyn/cm)

Suy ra :Sức căng bề mặt của chất lỏng ở phần cất :

a N

a N

10 849 14 54 625

* Khối lượng riêng của pha lỏng : ’L = ’xtb = 958 (Kg/m3)

* t’tb = 101.31oC ,tra tài liệu tham khảo [4 (tập 1)], ta có :+ Sức căng bề mặt của nước : ’N = 58.9 (dyn/cm)

+ Sức căng bề mặt của acid : ’a = 19.8 (dyn/cm)

Suy ra :Sức căng bề mặt của chất lỏng ở phần chưng :

a N

a N

' '

' ' '

10 849 14 54 625 'R  3

Tóm lại : Độ giảm áp tổng cộng của pha khí qua một mâm ở :

+ Phần cất : htl = 16.11+35.956+1.212 = 53.278 (mm.chất lỏng)

htl = 37 htl + 13 h’tl = 37 500.71+13 586.36 =26148.95 (N/m2)

3 Kiểm tra ngập lụt khi tháp hoạt động :

Chọn khoảng cách giữa hai mâm là hmâm =0.4 (m)

Bỏ qua sự tạo bọt trong ống chảy chuyền, chiều cao mực chất lỏng trong ốngchảy chuyền của mâm xuyên lỗ được xác định theo biểu thức :

hd = hw + how + htl + hd’ , (mm.chất lỏng)Với : hd’ : tổn thất thuỷ lực do dòng lỏng chảy từ ống chảy chuyền vào mâm, được xác định theo biểu thức sau :

+ Sd : tiết diện giữa ống chảy chuyền và mâm, khi đó :

Sd = 0.8 Smâm = 0.8 .1.12 =2.76 (m2)

 Phần cất : QL = 60.qL = 60 0.175 =10.5 (m3/h)

76 2 100

5 10 128

Vậy : chiều cao mực chất lỏng trong ống chảy chuyền của mâm xuyên lỗ

ở phần cất :

hd =50+9.926+53.278+0.00018 =113.204 (mm.chất lỏng)

Kiểm tra : hd = 113.204 < 200

2

400 2

2

400 2

Vậy : khi hoạt động đảm bảo tháp sẽ không bị ngập lụt.

Chiều cao của thân tháp :Hthân =Ntt (hmâm+mâm ) + 0,8

=50.(0.4+0.0064) +0,8 =21.12(m)

Chiều cao của đáy và nắp : Hđ = Hn =ht +hgờ =0.55+0.025=0.575(m)

(Xem ở phần (III.2) : Đáy và Nắp thiết bị )

Chiều cao của tháp : H = Hthân + Hđ + Hn = 21.695(m)

III TÍNH TOÁN CƠ KHÍ CỦA THÁP :

1 Bề dày thân tháp :

Vì tháp chưng cất hoạt động ở áp suất thường nên ta thiết kế thân hình trụ bằng phương pháp hàn giáp mối (phương pháp hồ quang ) Thân tháp được ghépvới nhau bằng các mối ghép bích

Để đảm bảo chất lượng của sản phẩm và khả năng ăn mòn của acid đối với thiết bị, ta chọn vật liệu chế tạo thân tháp là thép không gỉ mã X18H10T

Aùp suất tính toán :

Tháp làm việc ở áp suất khí quyển, nên ta chọn áp suất tính toán :

Ptt =Pcl + htl , (N/mm2)Với : Pcl : áp suất thủy tĩnh do chất lỏng ở đáy (N/mm2)

Chọn áp suất tính toán sao cho tháp hoạt động ở điều kiện nguy hiểm nhất mà vẫn an toàn nên :

Pcl = x .g.H =xtb 2'xtb

.g.H=958 9.81 21.695

=203889.18 (N/m2)

Suy ra : Ptt = 203889.18 + 26148.95 =230038.12 (N/m2) ~0.23(N/mm2)

Nhiệt độ tính toán :

Chọn nhiệt độ tính toán : ttt = tđáy = 102.1oC

Tra tài liệu tham khảo [5], ứng suất tiêu chuẩn đối với thép X18H10T :

[]* = 142 (N/mm2).(t22)Đối với acid hệ số hiệu chỉnh :  = 1

Vậy : ứng suất cho phép : [] = .[]* = 142 (N/mm2)

Xác định bề dày thân chịu áp suất trong :

Ta chọn phương pháp chế tạo thân là phương pháp hàn hồ quang điện bằngtay nên hệ số bền mối hàn : h = 0,95

Xét tỷ số :   0 95

23 0

142 h 

2

.

h

tt t t

P D S



Suy ra : bề dày thực của thân : St = S’t + C ,(mm)

Trong đó : C :hệ số bổ sung bề dày, C = Ca + Cb + Cc + Co Với : + Ca : hệ số bổ sung do ăn mòn hoá học, phụ thuộc vào tốc độ ăn mòn của chất lỏng Chọn tốc độ ăn mòn của acid là 0,1

(mm/năm),thiết bị hoạt động trong 20 năm, do đó Ca = 2 mm

+Cb : hệ số bổ sung do bào mòn cơ học, chọn Cb = 0

+Cc : hệ số bổ sung do sai lệch khi chế tạo, chọn Cc = 0

+Co : hệ số bổ sung qui tròn, chọn Co =1 (mm)

Vậy : St = 1.87 + 3 = 4.87 (mm).

* Kiểm tra công thức tính toán với St = 4.87 (mm) :

2200

2 87

C S

2

a t h tt

C S D

C S

Vậy : Bề dày thực của thân là St = 4.87 (mm)

Chọn bề dày St=5mm

2 Đáy và nắp thiết bị :

Chọn đáy và nắp có dạng là ellipise tiêu chuẩn, có gờ bằng thép X18H10T

Nhận thấy: công thức tính toán bề dày thân, đáy và nắp chịu áp suất trong là như nhau Nên chọn bề dày của đáy và nắp là Sđ = Sn = 5(mm)

Các kích thước của đáy và nắp ellipise tiêu chuẩn, có gờ(tài liệu tham khảo [4(tập 2)]:

+ Đường kính trong: Dt = 2200 (mm)

+ ht =550(mm)

+ Chiều cao gờ: hgờ = h = 25 (mm)

+Diện tích bề mặt trong: Sđáy = 4.48 (m2)

3 Bích ghép thân, đáy và nắp :

Mặt bích là bộ phận quan trọng dùng để nối các phần của thiết bị cũng như nối các bộ phận khác với thiết bị Các loại mặt bích thường sử dụng:

+ Bích liền: là bộ phận nối liền với thiết bị (hàn, đúc và rèn) Loại bích này chủ yếu dùng thiết bị làm việc với áp suất thấp và áp suất trung bình

+ Bích tự do: chủ yếu dùng nối ống dẫn làm việc ở nhiệt độ cao, để nối cácbộ bằng kim loại màu và hợp kim của chúng, đặc biệt là khi cần làm mặt bích bằng vật liệu bền hơn thiết bị

+ Bích ren: chủ yếu dùng cho thiết bị làm việc ở áp suất cao

Chọn bích được ghép thân, đáy và nắp làm bằng thép X18H10T, cấu tạo củabích là bích liền không cổ

Theo tài liệu tham khảo [4 (tập 2)- trang 423], ứng với Dt =2200(mm) và áp suất tính toán Ptt = 0.23(N/mm2) ta chọn bích có các thông số sau :

4 Đường kính các ống dẫn – Bích ghép các ống dẫn :

Bích được làm bằng thép CT3 , cấu tạo của bích là bích liền không cổ

a Vị trí nhập liệu :

Suất lượng nhập liệu: QF = 5 (m3/h)

Chọn vận tốc chất lỏng nhập liệu (tự chảy từ bồn cao vị vào mâm nhập liệu): vF = 0.2 (m/s)