Sau khi chúng ta đạt được thành công từ những việc mình làm, sự thương xót vàđồng cảm mà trước đây chúng ta mong mỏi, đến lúc này không còn quá quan trọng.Trước khi thảo luận vấn đề này,
Trang 1Cuộc sống thường lạnh lùng và tàn khốc Làm thế nàođể tìm ra sự công bằng chomình trong xã hội này?Bạn hãy đọc cuốn sách chứa đầy những quan niệm nhân sinhcủa tỷ phú giàu nhất thế giới BillGates Muốn thành công thì hãy chấp nhận hiện thực.Chỉ khi nào chấp nhận hiện thực thì bạn mới thay đổi được nó.Cần phải tin rằng chỉ cómình mới làm cho mình thành công Khi ấy, công việc, cuộc sống và cả cuộc đời bạncũng sẽ thay đổi.
Chương I: Cuộc sống là không công bằng, hãy làm quen với điều đó
Quá khứ có thể đưa đến kết quả của tương lai nhưng quá khứ không phải là tươnglai!
Chúng ta khi được sinh ra có 3 điểm không thể lựa chọn:
Một là, ai là bố mẹ mình; hai là, bạn sinh ra trong một gia đình như thế nào; Ba là,gia đình mình ở nước nào
Ba điểm này vô cùng quan trọng, thậm chí quyết định tiền đồ và vận mệnh củachúng ta, nhưng thật tiếc, chúng ta không có quyền lựa chọn chúng Bắt đầu từ khichúng ta có mặt trên đời, tất cả đều đã trở thành những hiện thực mà dù muốn haykhông, ta chỉ có thể chấp nhận
Bố mẹ bạn có thể là những nhà tỉ phú, sống trên đỉnh của xã hội, được người đờingưỡng mộ, có quyền quyết định cuộc sống của rất nhiều người; nhưng họ cũng cóthể là những người dân nghèo ăn không đủ no, sống vất vưởng, bị người đời ghẻ lạnh,không biết ngày mai sẽ sống như thế nào
“Trước 30 tuổi thì nhìn cha kính con, sau 30 tuổi thì nhìn con kính cha” Câu nóinày có nghĩa là, khi bạn chưa đến tuổi 30, người đời nhìn cha bạn như thế nào thì họcũng nhìn bạn như thế, nhưng sau khi bạn 30 tuổi, người đời nhìn bạn thế nào thì họcũng nhìn cha bạn như thế
Đừng oán trách người đời, điều này không liên quan gì đến cách nhìn nhận của họ,hơn nữa dù bạn than vãn thì cũng không có tác dụng gì
Trang 2Bố mẹ có thể là người có nhiều năng lực, có khả năng tạo dựng cho chúng ta mộtcuộc sống tốt đẹp, một môi trường học tập và phát triển tốt, mang lại cho chúng ta cácmối quan hệ tiềm năng, hỗ trợ cho chúng ta nguồn vốn lớn giúp ta có vị trí xuấtphát cao, những người cùng trang lứa phấn đấu 10 năm, 20 năm cũng khó có thể đạtđược mức xuất phát điểm của chúng ta.
Nếu có được bố mẹ và một gia đình như vậy, chúng ta càng cần phải trân trọng,đón lấy ngọn đuốc lớn từ tay bố mẹ với lòng biết ơn sâu sắc, phấn đấu phát triển sựnghiệp của họ thêm lớn mạnh Nếu bố mẹ nghèo khó, đói rét, hèn mọn, chúng
ta thường bị kỳ thị, bị tổn thương, bị đối xử lạnh nhạt, muốn phát triển nhưng không
có tiền, không có cơ hội và nguồn lực: tìm việc làm thì không biết đường biết lối,không có mối quan hệ, đành phải ở tầng thấp nhất của xã hội, vật lộn để mưu sinh.Chúng ta cảm thấy mình như cây cỏ dại mọc trên miếng đất hoang, tự mọc lên rồi lụitàn, không ai ngó ngàng đến Nếu đúng như vậy, bạn cũng đừng oán thán, bởi vì cuộcsống vốn không có sự công bằng Hoàn cảnh gia đình không phải là điều chúng tađược lựa chọn, vì thế nó không chứng minh được điều gì Sự thành công hay thất bạicủa bố mẹ không đại diện cho giá trị bản thân chúng ta, quá khứ không phải làhiện tại, càng không thể đại diện cho tương lai Là thanh niên, chúng ta không nênthan thở về sự rách nát của con tàu mình đã đi trong quá khứ, bởi quá khứ đã qua rồi,chúng ta cần đứng mạnh khỏe trên bến tàu của hiện tại Dù xuất thân nghèo hèn haygiàu sang, xuất phát điểm của chúng ta đều giống nhau Một thanh niên có xuất thânthế nào, điều đó không ảnh hưởng đến ngày mai của anh ta, tương lai phụ thuộc vàoviệc chúng ta nắm bắt nó như thế nào Đối với những người được sinh ra trong giađình nghèo khó, muốn thành đạt trong tương lai thì việc cần làm ngay lúc này là rộnglượng với quá khứ của mình Nếu bây giờ chúng ta vẫn tự nói với bản thân những câunhư: “Nếu bố mình là tỉ phú, nếu mình có được nhiều sự ủng hộ hơn hoặc có nhiềumối quan hệ mạnh hơn thì tốt”, “Nếu khi vào đại học mình chọn nghề khác thì tốt”…,những điều này chỉ làm tăng sự đau khổ và hối hận, kết quả là bản thân cảm thấy tiền
đồ mờ mịt, bất lợi
Chúng ta nên bình thản chấp nhận quá khứ của mình, dừng những suy nghĩ oántrách lại, làm những việc mình có thể làm, phải làm và muốn làm; nếu không, côngviệc dồn lại, bạn sẽ giống như người vác hành lí quá nặng, phải vất vả bước từngbước Nếu không rộng lượng với quá khứ của mình, quá khứ không như ý sẽ cản trởnăng lực của chúng ta Bởi vậy, tốt nhất bạn hãy dùng thời gian và sức lực để làmnhững việc có thể thay đổi hiện tại, chứng minh giá trị tồn tại của bản thân Một huấnluyện viên nổi tiếng đã từng nói: “Thượng đế để mắt của bạn ở phía trước đầu là vìmuốn bạn nhìn về phía trước, đi lên phía trước, chứ không phải để bạn suốt ngày nhìn
về quá khứ”
Có người đã miêu tả về quá khứ của mình như thế này: Tôi tin rằng có một ngày,những giọt nước mắt tôi đã khóc sẽ biến thành những bông hoa, hàng trăm hàng nghìnvết thương mà tôi đã phải chịu sẽ khiến tôi tỏa sáng…
Trang 3Bởi thế, dù trước đây chúng ta nghèo khó hay thấp hèn, thất bại hay không đượcnhư ý, chúng ta cũng nên rộng lượng với quá khứ, quên đi sự bất hạnh của bản thân,trả lại cho thế giới một con người thực, một con người chân chính.
Bà Rice, cố vấn an ninh quốc gia Mỹ, khi 10 tuổi, theo cả gia đình đến Washington
du lịch Cô bé Rice khi đó rất muốn được vào tham quan Nhà Trắng, nơi cô mong ướcđược đến từ lâu, nhưng vì là người da đen nên cô không thể vào Nhà Trắng nhưnhững người khác Cô bé Rice không vì thế mà oán trách bố mình, cô nhìn về hướngNhà Trắng hồi lâu, sau đó quay đầu lại nói với bố: “Sẽ có một ngày, con sống ở trongđó!”
Cô bé Rice tuy nhỏ nhưng đã hiểu rằng, đối với cô, đối với cả cộng đồng người dađen, chẳng có tác dụng gì khi oán trách việc bản thân là da đen, oán trách tại saokhông thể có sự bình đẳng giữa người da đen và da trắng… Điều cô bé có thể làm làrộng lượng, chấp nhận, sau đó tìm cách để thay đổi Quả nhiên, 25 năm sau, Rice,người đã tốt nghiệp Đại học Denver với thành tích xuất sắc, trở thành chuyên gia cácvấn đề liên quan đến Nga, có thể đường hoàng bước vào Nhà Trắng, đảm nhiệmchức vụ Cố vấn các vấn đề liên quan đến nước Nga cho Tổng thống Sau này, bà đượcthăng chức Quốc vụ khanh, trở thành nhà ngoại giao nổi tiếng Quy định cấm người
da đen bước vào Nhà Trắng, dưới ảnh hưởng mạnh mẽ của sự phát triển xã hội, đãtrở thành quá khứ
Một người cha đưa cậu con trai đến tham quan nhà của Van Gogh Sau khi nhìnchiếc giường gỗ nhỏ và đôi giày hở mõm, cậu con trai hỏi cha: “Tranh của Van Goghđắt tiền thế, ông ấy phải là triệu phú mới phải chứ!” Người cha cười và nói: “VanGogh sinh thời nghèo đến nỗi không lấy được vợ”
Năm thứ hai, người cha đưa cậu con trai đi Đan Mạch, đến nhà của Andersen, cậucon trai lại băn khoăn hỏi: “Cha ơi, Andersen chẳng phải sống ở trong cung điện ư?”.Người cha cười và nói: “Andersen là con trai một người thợ đóng giày, ông ấysống trong căn gác cũ nát này”
Người cha vốn làm nghề thủy thủ, quanh năm bận rộn trên các bến cảng ở Đại TâyDương, nhưng vì ông là người da đen nên thu nhập chẳng được là bao Cậu bé contrai của ông chính là Eton Black, là phóng viên da đen đầu tiên giành giải thưởngPulitzer trong lịch sử nước Mỹ Hai mươi năm sau, khi nhớ lại thời niên thiếu, EtonBlack nói: “Khi đó nhà tôi rất nghèo, bố mẹ tôi phải bán mồ hôi và sức lao động đểnuôi gia đình Nhìn thấy những người da đen như bố mẹ, chỉ có thể làm những côngviệc vừa bẩn thỉu, vừa vất vả mà lương lại thấp, tôi đã quen với việc nghĩ rằng nhữngngười da đen có địa vị thấp hèn như chúng tôi thì không thể làm được việc gì Chính
vì bố nói cho tôi biết về Van Gogh và Andersen, họ đã giúp tôi hiểu rằng, Thượng đếkhông coi thường những người có địa vị thấp hèn Những người giành đượcthành công không được lựa chọn trước từ hoàn cảnh xuất thân, họ thành công do
Trang 4những phấn đấu của chính bản thân họ Thành công không thuộc về quá khứ mà chỉthuộc về tương lai”.
Một người nhìn nhận quá khứ của mình như thế nào thì họ sẽ có một tương lai nhưthế Chúng ta có thể thanh thản đối mặt với quá khứ thì sẽ có một tương lai xán lạn.Nếu chúng ta không nỗ lực thay đổi địa vị thấp hèn, hoàn cảnh nghèo khó thì đừng hyvọng người khác có thể đồng cảm với mình Chẳng sự đồng cảm và bi lụy nào có thểcứu vớt những người tự coi thường mình
Trở ngại mà con người khó vượt qua nhất chính là quá khứ của bản thân Chúng takhông nên để quá khứ bám lấy chúng ta, trói buộc chúng ta, không được để tương laicũng giống như quá khứ
Rộng lượng với quá khứ gian khó, thậm chí đầy oán hận của mình chính là vì bảnthân chúng ta chứ không phải vì ai khác Vui vẻ bỏ qua, rộng lượng với những người
và sự việc trong quá khứ, điều đó khiến cho chúng ta cảm thấy khỏe khoắn, tinh thầnthoải mái, thanh thản
Thử nghĩ xem, nếu lúc nào cũng nghĩ đến những nỗi đau mà người khác đã gây racho mình trong quá khứ, chúng ta sẽ tiêu tốn rất nhiều thời gian và sức lực quý báucủa bản thân, khoảng thời gian và sức lực đó nên để thực hiện mục đích và ước mơcủa mình Chúng ta nên nhìn về phía trước, đồng thời hành động một cách tích cực,chứ không phải chỉ dậm chân tại chỗ hoặc dừng lại ở quá khứ Chúng ta hãy bỏ đigánh nặng ân oán, giải phóng bản thân khỏi sự khống chế của người khác để xuất phátmột cách thanh thản nhẹ nhàng
Thoát khỏi những đau khổ trong ký ức, áp dụng những hành động tích cực để thayđổi những điểm mình không hài lòng, đấy là điểm mấu chốt để một người trưởngthành và hướng đến thành công Bạn phải nhớ rằng, quá khứ không thể quyếtđịnh hiện tại và tương lai của chúng ta, trừ phi chúng ta chìm đắm trong nó! Chẳng ai
có quyền lựa chọn tương lai của chúng ta, trừ phi chúng ta cho họ cái quyền đó
Sau khi chúng ta đạt được thành công từ những việc mình làm, sự thương xót vàđồng cảm mà trước đây chúng ta mong mỏi, đến lúc này không còn quá quan trọng.Trước khi thảo luận vấn đề này, chúng ta hãy tìm hiểu câu chuyện của một người:Nếu bên cạnh chúng ta có một người như thế, chúng ta sẽ đánh giá họ như thế nào?Sinh ra đã không thuộc một chủng tộc được ưu tiên, sinh ra đã bị xã hội cướp đi bao
cơ hội, chẳng có lựa chọn nào khác là lao động cật lực; từ nhỏ đã thích chuyệntình yêu, chẳng khác nào “một tên lưu manh nhóc con”; ngay đến một cơ thể khỏemạnh cũng không có, còn mong anh ta làm được gì? Gì cũng sợ, anh ta chính là kẻnhát gan; làm việc gì cũng không kiên trì, nhất định anh ta chẳng thể thành công; ainói gì cũng không tin, tự cho mình là thông minh, người như thế sẽ chịu thiệt thòi; trí
Trang 5óc như người bình thường, anh ta chỉ có thể sống cuộc sống như người bìnhthường mà thôi
Một người như vậy, ưu điểm không bao nhiêu mà nhược điểm thì khá nhiều Nếumột người như vậy có thể vượt lên, điều nảy không thể xảy ra, trừ phi là sao Hỏa rơixuống Trái đất
Chúng ta lại tìm hiểu về câu chuyện của một vĩ nhân:
Cuộc đời của ông quả là một quả là một truyền kỳ Xét từ những thành tựu ông đạtđược trong đời, chúng ta không thể không coi ông là một thiên tài khác người Mộtngười bị bệnh bẩm sinh, không tốt nghiệp được đại học, 38 tuổi mới thực sự có đượcchút sự nghiệp, dựa vào 6000 đô la để khởi nghiệp, gây dựng công ty thành một công
ty lớn nhất toàn cầu về quảng cáo, có phải là người độc nhất vô nhị hay không? Bâygiờ, tôi có thể nói rằng, cậu bé da đen và vị tỉ phú vừa được nhắc đến ở trên chỉ là mộtngười, tên ông là David Ogilvy, người sáng lập ra Công ty Quảng cáo Ogilvy &Mather
Nếu đối chiếu từng việc của David Ogilvy trước năm 38 tuổi với người sáng lập raOgilvy & Mather sau năm 38 tuổi, chúng ta chẳng tìm thấy một điểm nào mang tínhtất nhiên, cũng không thể giải thích được làm thế nào một người không có tính kiên trì
có thể tạo ra một công ty tập đoàn đa quốc gia lớn mạnh như vậy, càng không thể giảithích được một người mắc bệnh bẩm sinh lại có thể sống đến 88 tuổi, đồng thời chúng
ta cũng không thể giải thích được một người cái gì cũng sợ lại có thể làm được giánđiệp mấy năm, một người trí óc bình thường tại sao lại có được một năng lực đángkinh ngạc đến vậy Những việc này đã được David Ogilvy chứng minh là sự thựcbằng chính những hành động của mình Có thể có người sẽ nói thành công củaDavid Ogilvy là trường hợp cá biệt, không mang tính phổ biến, thành công của ông ấykhông thể được lặp lại Vậy chúng ta hãy xem quá khứ của ông có cá biệt không? Nếuchỉ dựa vào phần đời trong quá khứ thì liệu ai dám khẳng định ông sẽ thành đạt? E làchỉ một chút bóng dáng của một người thành đạt cũng không thể tìm thấy
Những thành tựu mà ông đạt được trong phần đời sau có liên quan gì đến nhữnghành động ông đã làm trong quá khứ không? E là không có Không thể tìm thấy nhân
tố nào quyết định tương lai của ông trong quá khứ
Vạn vật đều tồn tại theo quy luật riêng của nó, chỉ có cuộc đời của chúng ta là có
vô vàn những biến cố Một nhà triết học đã nói: “Quy tắc không bao giờ thay đổi củacuộc sống chính là thay đổi” Một nhà nhân chủng học nổi tiếng từng nói: “Vận mệnhcủa bất cứ ai đều không thể đoán được”
Cuộc đời của chúng ta chỉ có hơn 20.000 ngày, hàng ngày chúng ta không ngừngthay đổi do những sự lựa chọn khác nhau Hôm nay có thể là một người ăn xin, ngàymai có khi lại là một tỉ phú; ngày hôm nay quyền cao chức trọng, ngày mai có thể là
Trang 6tù nhân Cuộc đời của con người là không thể dự đoán, nói cách khác là mọi thứ đều
có thể
Bởi vậy, nếu trước đây chúng ta làm sai chuyện gì, hiện nay gặp phải những bấthạnh gì thì cũng đừng quá quan tâm đến những chuyện đó Hãy coi đó là những yếu tốgiúp chúng ta thay đổi
Trong một cuộc gặp mặt của các tỉ phú, siêu sao trên thế giới, John Eyton, nhà kinhdoanh ô tô nổi tiếng thế giới gặp Churchill, bạn của ông sau này trở thành Thủ tướngAnh, hai người hàn huyên đủ chuyện, sau cùng Eyton kể với Churchill chuyện trướcđây mà ông không muốn nhớ đến
Eyton sinh ra ở một miền quê xa xôi, bố mẹ mất sớm, Eyton ở với chị gái Chị gáiông kiếm tiền bằng việc làm thợ giặt và bảo mẫu, hai chị em bữa no bữa đói Sau khichị lấy chồng, vì anh rể không ưa em vợ, Eyton được gửi về nhà cậu, mợ ông rất caynghiệt, khi ông còn đi học, quy định mỗi ngày ông chỉ được ăn một bữa, ông còn phải
đi dọn phân ngựa, cắt cỏ Khi làm thợ học việc, Eyton không thuê được nhà, ông phảingủ trong một nhà kho bỏ hoang ở ngoại ô gần một năm…
Churchill không ngờ vị tỉ phú này lại có một quá khứ buồn khổ như vậy, ông thắcmắc hỏi: “Chúng ta quen nhau đã mấy năm rồi, sao tôi chưa từng nghe thấy ông nóiđến chuyện đó?”
Eyton cười và nói: “Quá khứ có gì đáng nói đâu cơ chứ? Cố gắng thay đổi nó làđược Ngày hôm qua và ngày hôm nay chẳng liên quan gì đến nhau Nếu cứ nhất địnhkhiến chúng phải có mối liên hệ với nhau thì xem hôm nay anh làm được gì, kéo dàitình trạng bi đát ngày hôm qua hay là làm cho ngày hôm nay khác ngày hôm qua?”Hôm qua chúng ta là ai không quan trọng, hôm nay chúng ta là ai cũng không quantrọng, vấn đề then chốt là ngày mai chúng ta là ai Nếu chúng ta của ngày mai vẫn làchúng ta của ngày hôm nay thì ngày hôm nay chúng ta đã bị thời đại chôn vùi rồi.Chúng ta có từng nghi ngờ vào những điều mà chúng ta vẫn tin là quy tắc bất biếncủa cuộc sống?
Chúng ta có từng nghi ngờ vào những sự sắp xếp và những lời dạy bảo của bố mẹ
và thầy giáo không?
Chúng ta có từng nghi ngờ những lời nói về sự thành đạt của thần tượng của chúng
ta không?
Có thể nói một cách khẳng định rằng, rất nhiều người chưa từng bao giờ nghi ngờ.Đặc biệt là với những kinh nghiệm, chuẩn mực đã được những người thành đạtnghiệm chứng và cho rằng có hiệu quả, chúng ta lại càng tin tưởng Những lời khuyên
và cảnh báo của họ trở thành sợi dây cao áp mà chúng ta không dám chạm tới Thế là
có không ít thanh niên chỉ đi trong cái ranh giới đã được người thân, thầy giáo, bạn
Trang 7bè, thần tượng vẽ sẵn mà không suy nghĩ gì, để tránh bị thất bại, tránh bị tổnthương Bởi vậy, khi còn rất nhỏ, chúng ta đã quen với việc tiếp nhận rất nhiều câu từnhư: kẻ ngốc nói mơ, làm người phải biết thân biết phận, làm người phải thật thà, phảithực tế, đi từng bước, cần cù sẽ được đền đáp, con người có số, suy nghĩ lung tungchẳng ích gì, làm những việc mình nên làm, làm những việc mình có thể làm, thànhcông có điều kiện của nó…
Tóm lại, nếu họ nói là phải đi bộ thì bạn đi bộ, phải qua cầu thì qua cầu, phải đingựa thì đi ngựa, đũa mốc không được chòi mâm son
Những người tuân thủ quy định, hiểu biết, nghe lời, phục tùng, vẫn luôn được cho
là những đứa con ngoan, những học trò ngoan, nhân viên tốt Chúng ta đã quen chấpnhận những tiêu chuẩn ấy một cách vô thức, đồng thời cũng đem những tiêu chuẩn đó
ra làm thước đo xem chúng ta nên làm việc gì, không nên làm việc gì Hãy suy nghĩtheo hướng ngược lại, chúng ta làm như vậy có phải là mong muốn thực sự của bảnthân chúng ta hay không? Làm như vậy có thực sự chịu trách nhiệm với cuộc đời củachúng ta hay không? Chưa chắc!
Khi còn nhỏ, Bill Gates bị coi là không tôn trọng phép tắc, là một đứa trẻ cá biệt.May mắn thay, Bill Gates có một bà mẹ vĩ đại Vào “Ngày của mẹ” năm 1975, BillGates khi đó đang học tại Đại học Harvard gửi tặng mẹ một tấm bưu thiếp:
“Con yêu mẹ! Từ trước đến nay chưa bao giờ mẹ bảo con kém hơn những đứa trẻkhác, mẹ luôn tìm kiếm những điểm đáng để khích lệ trong những việc con làm Conluôn nhớ về tất cả những ngày tháng con được ở cùng mẹ”
Nghĩ lại, chúng ta hầu như đều lớn lên trong sự phủ định của một số người Dùchúng ta chăm chỉ như thế nào thì trong mắt bố mẹ vẫn chưa phải là tốt nhất; dùchúng ta nỗ lực như thế nào thì thầy giáo vẫn tìm ra những điểm chưa đạt yêu cầu.Trong mắt của người đi trước, suy nghĩ của giới trẻ đều non nớt, chưa trưởng thành,nhất định sẽ thất bại
Các chuyên gia tâm lí Mỹ từng làm một cuộc điều tra: Ai là người làm bạn tổnthương nhất? Kết quả điều tra thật bất ngờ, đứng ở vị trí cao nhất là “bố mẹ”, đứng vịtrí thứ hai là “anh chị em”, thứ ba là “con cái” Bố mẹ, anh chị em, con cái là nhữngngười thân cận nhất của chúng ta, tại sao lại là người làm ta “tổn thương nhất?” Thực
ra nếu suy nghĩ thật kỹ thì quả đúng như thế Họ là những người luôn cho rằng
họ xứng đáng có quyền giúp chúng ta lựa chọn, quyết định, họ thích phán đoán ngườikhác nên làm thế này, không nên làm thế kia dưới góc độ, kinh nghiệm, nhận thức, lậptrường của bản thân
Những người này, thường quen với việc làm phức tạp hóa những chuyện đơn giản,làm cho những việc dễ dàng trở nên khó khăn, khiến cho lớp trẻ cảm thấy thật khókhăn để thực hiện được suy nghĩ của mình, để từ đó thể hiện quyền uy và sự chínhxác của họ Trên thực tế, lời khuyên của bất kỳ ai cũng đều xuất phát từ mục đích của
Trang 8chính họ, nhưng lại chụp cho nó một cái mũ với danh nghĩa là vô tư Lãnh đạo giáodục nhân viên quen với công việc, nói là vì đại cục; giáo sư giảng bài cho sinh viênđều là những lời cao siêu khó hiểu, để thể hiện học vấn uyên bác của mình; nhữngngười thành đạt nói về thành công, liệt kê những ví dụ để chứng minh mình là thiêntài.
Chúng ta làm gì cũng phải nhìn trước ngó sau, muốn thắng sợ thua, những thái độ
đó đều liên quan đến những quan niệm, những sự giáo dục mà chúng ta tiếp nhận.Chúng ta không dám hỏi bản thân mình có bao nhiêu trong số những điều mà chúng tacoi là chân lí là thực sự đúng đắn? Thành công trong cuộc đời có khó đạt được đến thếkhông? Có phải chỉ dành cho những thiên tài hay không?
Trên thực tế, những việc mà chúng ta cho rằng chúng ta không làm được là nhữngviệc mà chúng ta đã không làm; những việc chúng ta cho rằng rất khó khăn là nhữngviệc chúng ta không dám làm, vì thế mới trở nên khó khăn
Những năm 60 của thế kỷ XX, một sinh viên người Hàn Quốc thi đỗ vào mộttrường Đại học nổi tiếng ở châu Âu chuyên ngành Tâm lí học Ở đó, anh có cơ hộitiếp xúc với rất nhiều nhà khoa học, nhà doanh nghiệp và các nhân sĩ nổi tiếng thếgiới từng giành được những thành tựu siêu việt trong các lĩnh vực Khi còn ở HànQuốc, những người này được coi là những thiên tài độc nhất vô nhị, mấy nghìn nămmới có một người, sự thành công của họ gần như đã trở thành huyền thoại, điều nàykhiến anh cảm thấy bản thân khó có thể đạt được những thành công tương tự Thếnhưng, khi anh nhìn thấy những người này, anh phát hiện ra họ cũng giống nhữngngười bình thường Khi họ đi trong khuôn viên trường, họ chẳng khác gì những ngườibình thường, khí chất và cử chỉ thậm chí còn không bằng các giảng viên và giáo
sư bình thường khác
Những nhân vật vĩ đại được người Hàn Quốc tôn sùng cũng giống như nhữngngười bình thường, thường hay đến quán cà phê trong trường uống cà phê, tán gẫu,đọc sách báo Để có thể tiếp xúc nhiều hơn nữa với những nhân vật mình ngưỡng mộ,anh thường đến những quán cà phê đó, tìm cơ hội để giao lưu, trò chuyện với họ.Qua tiếp xúc, anh phát hiện ra rằng những nhân sĩ thành đạt, bao gồm cả nhữngngười đoạt giải Nobel, những huyền thoại làm giàu và những người có quyền uy trongmột số lĩnh vực học thuật, họ đều rất bình thường, chỉ có điều họ hài hước, phong độhơn một chút, có thể dễ dàng liên hệ những học vấn uyên bác với những ví dụ trongcuộc sống, khiến cho những người dù không có văn hóa cũng có thể hiểu được Trongmắt những người này, chẳng có gì là thần bí, mọi điều đều có thể, kể cả những thànhtựu vĩ đại Họ đạt được thành tích bởi vì bản thân họ dám làm còn người khác thìkhông
Qua tiếp xúc với những nhân vật vĩ đại này, anh đã hiểu họ một cách sâu sắc, kếtluận anh rút ra là, bất kỳ người bình thường nào cũng có thể đạt được thành công,
Trang 9những nhân sĩ thành đạt trước khi thành công cũng chẳng khác gì những người bìnhthường Lúc này anh mới ý thức được rằng khi còn học ở Hàn Quốc, anh đã bị nhữngnhân sĩ thành đạt, thầy giáo, đại gia trong nước làm lóa mắt Trước những người thanhniên, họ luôn biến những thứ đơn giản thành cao siêu khó hiểu, biến sự thành đạt màtầng lớp thanh niên mơ ước đạt được thành thứ khó khăn chẳng khác gì lên trời Họlàm như vậy vì sau khi đạt được thành công, với sự kiêu ngạo, họ treo cao những sựkhó khăn vất vả để người khác phải ngưỡng mộ, đồng thời lo sợ rằng những thanhniên sau khi tìm được con đường dẫn đến thành công sẽ đạt được những thành cônglớn hơn, dập tắt vầng hào quang của họ Là một sinh viên khoa tâm lí, anh cho rằngcần phải nghiên cứu tâm lí ngoắt ngoéo của những nhân sĩ người Hàn Quốc Vài nămsau, anh lấy đề tài nghiên cứu là “Thành công không khó như bạn tưởng tượng”, viếtthành luận văn tốt nghiệp, nộp cho một vị giáo sư nổi tiếng.
Vị giáo sư đọc xong, vừa ngạc nhiên vừa vui mừng, ông cho rằng đây là một pháthiện mới về phương diện tâm lí học Phát hiện nay tuy tồn tại khá phổ biến ở phươngĐông, thậm chí là ở nhiều nơi trên thế giới, nhưng chưa có được sự coi trọng cầnthiết, chưa có ai coi đó là một đề tài để nghiên cứu sâu
Đối với lí luận kỳ quặc mà ngoắt ngoéo về thành công ở Hàn Quốc, vị giáo sư thấy
vô cùng lo buồn Ông liền viết thư cho một người bạn học, người này khi đó đã trởthành một nhân vật quyền cao chức trọng ở Hàn Quốc Trong thư ông viết: “Tôikhông dám nói rằng tác phẩm này giúp được bao nhiêu cho anh, nhưng tôi dám khẳngđịnh rằng nó có thể gây chấn động hơn bất cứ sắc lệnh chính trị nào được ban hành”
Về sau, cuốn luận văn được xuất bản tại Hàn Quốc và bán rất chạy Cuốn sách nàykhiến cho tầng lớp thanh niên tỉnh ngộ, kiểm điểm lại tất cả những gì mình đã chấpnhận bấy lâu nay, xác định lại tương lai của mình Họ ý thức được, muốn thành công,đầu tiên phải điều chỉnh lại những điều chưa đúng mà họ học được khi còn nhỏ, vứt
bỏ triệt để những thứ rác tinh thần đã ăn sâu mọc rễ trong tư tưởng họ
Thành công không liên quan gì đến học vị, xuất thân, cơ hội… Chỉ cần quan tâmđến một lĩnh vực nào đó, kiên trì theo đuổi thì sẽ thành công, bởi vì thời gianvà trí tuệ
mà Thượng đế ban cho chúng ta đủ đề chúng ta hoàn thành tốt đẹp một công việc.Một số người quanh chúng ta không thành công, nếu không phải là vì họ bị “dọa” làmcho sợ thì cũng là vì họ chẳng muốn làm việc gì, hoặc việc họ làm quá phức tạp
Anh thanh niên Hàn Quốc này đã định nghĩa lại khái niệm thành công và dùnghành động để chứng minh luận văn của mình Sau khi về nước, với những cố gắng,cuối cùng anh đã trở thành Chủ tịch tập đoàn ô tô lớn của Hàn Quốc
Trung Quốc có câu tục ngữ với ý là nghe người khác khuyên bảo thì sẽ được ăn no.Nếu cuộc đời chúng ta chỉ cầu “ăn no” thì việc gì cũng nên nghe theo ý kiến củangười khác Nhưng nếu chúng ta muốn có một sự nghiệp trong cuộc đời, thì hãy
Trang 10kiểm điểm lại thế giới nội tâm của bản thân, kiểm tra lại vốn kiến thức và kinh nghiệmmình thu nhận được, xem thứ nào là thực sự đúng đắn và lành mạnh.
Năm 2003, một sinh viên vừa mới tốt nghiệp đại học ở bang California thì nhậnđược giấy báo gọi đi lính Người thanh niên này rất ghét cuộc sống quân ngũ, nhưngluật pháp nước Mỹ quy định, bất cứ thanh niên nào đến tuổi và phù hợp với yêu cầucủa quân đội đều phải phục tùng việc điều động vô điều kiện Không thể trốn tránhđược việc đi lính, thế là anh ấy liền cầu nguyện sao cho mình không bị điều đến độiHải quân lục chiến - nơi bị quản lí nghiêm khắc nhất, yêu cầu khắc nghiệt nhất, cuộcsống vất vả nhất, môi trường nguy hiểm nhất Lời cầu nguyện của anh ta đã khôngphát huy tác dụng, anh ta bị điều động đến chính đội Hải quân lục chiến Mỹ, anhchỉ còn biết phục tùng
Sau khi nhận được giấy gọi nhập ngũ, người thanh niên này rất đau khổ, sợ hãi, cảngày ngơ ngẩn, lo lắng không yên, như sắp phải đi đến một nơi không có đường quay
về Anh ta lo lắng bị điều ra chiến trường, không đi giết người thì cũng sẽ bị ngườigiết
Ông nội của chàng trai là giáo sư ở Đại học California, thấy cháu trai mình nhìntương lai với con mắt sợ hãi như vậy, liền đi làm công tác tư tưởng cho cháu: “Chàngtrai trẻ, đi lính là nghĩa vụ của mỗi người công dân, không ai có thể trốn tránh Córất nhiều sinh viên đại học như cháu khi bị gọi đi lính, họ đều rất lạc quan, tại saocháu lại lo sợ như vậy?”
“Ông ơi, ông không biết đấy thôi, cháu phải vào đội Hải quân lục chiến Chắc ông
đã biết vào Hải quân lục chiến nghĩa là thế nào, đó là đội quân lúc nào cũng phải đigiữa ranh giới của cái sống và cái chết”
Vị giáo sư mỉm cười và nói: “Dù là vào Hải quân lục chiến, cháu cũng sẽ hai khảnăng, một là được ở bộ phận bên trong, hai là vào bộ phận bên ngoài
Nếu cháu được phân vào bộ phận bên trong thì hoàn toàn có thể tránh được việcphải ra chiến trường”
Người thanh niên hỏi lại: “Nhưng cháu vẫn có 50% khả năng bị điều đến bộ phậnbên ngoài!”
Vị giáo sư nói: “Nếu vậy thì cũng sẽ có hai khả năng, một là phục vụ trên lãnh thổnước Mỹ, hai là phục vụ trên lãnh thổ nước ngoài Nếu cháu được giữ lại trên lãnh thổnước Mỹ thì có gì phải lo lắng đâu?”
Người thanh niên hỏi lại: “Nếu cháu bị phân ra nước ngoài thì sao?”
Ông nội trả lời: “Thế thì cũng có hai khả năng, một là có thể cháu được phân đếnnhững quốc gia hòa bình thân thiện, hai là cháu được phân đến những nơi để gìn giữ
Trang 11hòa bình Nếu cháu được phân đến những quốc gia hòa bình chẳng phải là tốt hơn ở
Mỹ, nơi cháu đã quá quen thuộc hay sao?”
Người thanh niên hỏi lại: “Nếu không may cháu bị phân đến những khu vực đangđánh nhau thì sao?”
Vị giáo sư nói: “Thế thì cũng có hai khả năng, một là lập được công và bình an trở
về, hai là không may bị thương Nếu cháu có thể bình an trở về, những gì cháu cóđược trong cuộc sống chiến trường chẳng phải là đáng để chúc mừng hay sao?”
Người thanh niên hỏi lại: “Chắc gì cháu đã may mắn thế? Nhỡ cháu bị thương thìsao?”
Vị giáo sư cười, nói: “Cháu cũng vẫn có hai khả năng, một là hồi phục khỏe mạnhsau khi bị thương, hai là hy sinh anh dũng Nếu có thể bình phục khỏe mạnh sau khi bịthương thì còn gì phải lo lắng đâu? Cùng lắm là thêm một vết sẹo trên cơ thể, cũng
là một việc vinh quang chứ!”
Người thanh niên lại hỏi: “Thế nếu cháu không may hy sinh thì sao?”
Vị giáo sư nghe xong cười lớn: “Cháu đã hy sinh rồi, mọi thứ đều không còn liênquan đến cháu, càng chẳng có gì phải lo lắng!”
Vị giáo sư nói với cháu trai: “Chàng trai, ông nói với cháu nhiều như vậy, thực ra
là muốn nói với cháu, dù cháu ở đâu, làm gì thì đều có thể xảy ra hai khả năng, cháu
có quyền lựa chọn khả năng nào cháu muốn Dù là phục tùng quân đội một cáchtuyệt đối thì cháu vẫn có quyền lựa chọn, trừ phi cháu từ bỏ quyền lựa chọn của mình,nghe theo sự sắp xếp của mệnh lệnh một cách bị động”
Người thanh niên trong câu chuyện này đã phạm sai lầm như thế nào? Sai lầm củaanh ta là quen với việc được người khác sắp xếp, lựa chọn Từ trước đến nay anh tachưa từng nghĩ đến mục đích của mình, không biết phải làm gì, và làm như thế nào đểđạt được mục đích
Mỗi việc đều có hai hướng phát triển, mỗi hướng phát triển đều có một kết quả.Hướng đi khác nhau thì kết quả sẽ khác nhau, một là thứ mà ta mơ ước, một là thứ taghét bỏ
Chúng ta thường nói số phận con người do trời định Chúng ta lựa chọn lối sốngnhư thế nào thì cuộc sống của chúng ta sẽ như vậy Mỗi sự chọn lựa đều có những kếtquả tương đối của nó
Cuộc sống là sự tổng hợp của các kiểu lựa chọn của chúng ta
Thời trung học, chúng ta lựa chọn thái độ đối với học tập: phương pháp học tậpnhư thế nào, về cơ bản sẽ quyết định kết quả thi vào trường đại học của chúng ta; ởđại học, chúng ta sử dụng thời gian 4 năm như thế nào, làm được đến mức độ nào lại
Trang 12quyết định bước khởi đầu của chúng ta sau khi ra trường; Trong xã hội, chúng ta lựachọn ngành nghề nào, lựa chọn phương thức kinh doanh như thế nào thì chúng ta sẽ
có cuộc sống như thế
Mỗi người chúng ta, dù là cao quý hay bình thường đều có quyền lựa chọn tươnglai của mình Cách lựa chọn chính là suy nghĩ và hành động của chính họ Phạm vi lựachọn rất lớn, chỉ cần chúng ta muốn làm, tự nguyện làm; về kết quả, tất nhiên một sựlựa chọn đúng đắn sẽ đem lại kết quả tốt, ngược lại, lựa chọn sai lầm sẽ đem lại kếtquả xấu, hơn nữa không thể thay đổi được bởi đó là lựa chọn của chính chúng
ta Đáng tiếc là, hiện nay rất nhiều thanh niên lại vứt bỏ quyền lựa chọn tương lai củamình, họ quen hoặc thích được người khác sắp xếp hơn, từ những việc nhỏ như thivào trường đại học nào, học chuyên ngành gì, đến những chuyện lớn như đi đến nơinào để phát triển sự nghiệp, lựa chọn ngành nghề nào, làm công việc gì
Người khác có thể lựa chọn cho chúng ta phương hướng của cuộc sống, nhưngkhông ai có thể chịu trách nhiệm đối với kết quả của cuộc đời chúng ta Không phải là
họ không muốn mà là không thể chịu trách nhiệm, kể cả bố mẹ của chúng ta
Nếu đã không ai có thể chịu trách nhiệm về cuộc đời của chúng ta thì tại sao chúng
ta lại quen với việc để người khác quyết định phương hướng cuộc đời của chúng ta?
Đó là bởi vì từ bé đến giờ chúng ta luôn được dạy bảo phương pháp tư duy mỗi khi
có việc phải lựa chọn thì trước tiên đều hỏi ý kiến bố mẹ hoặc thầy giáo xem bản thânlàm như thế có đúng không Họ nói đúng thì chúng ta làm, họ nói không đúng thìchúng ta không làm
Lâu dần, trong đầu chúng ta hình thành một quán tính, cứ gặp sự lựa chọn là bảnthân không cần phải suy nghĩ, lập tức đi hỏi ý kiến hoặc cách nhìn của người khác.Điều người khác chấp nhận tức là đúng, người khác phản đối tức là sai, từ đó chưabao giờ nghĩ đến việc, sự lựa chọn này đối với mình là đúng hay không
Bố mẹ và thầy giáo muốn việc gì chúng ta cũng hỏi ý kiến họ, đồng thời rất thíchtận dụng kinh nghiệm của mình để đưa ra các lựa chọn cho chúng ta Họ cho rằng,làm như thế là có trách nhiệm với chúng ta, họ sợ chúng ta đi sai hướng Nhưng thực
ra đó là ảnh hưởng xấu, nói một cách khác, đó là kiểu tước đoạt, chúng ta bị mất đicảm giác trách nhiệm, không có lợi cho sự trưởng thành và chín chắn của chúng ta Bố
mẹ và thầy giáo có quyền kiểm tra và giám sát, khuyên bảo quá trình trưởng thành củachúng ta, nhưng không nên quyết định thay chúng ta Chúng ta mới là người quyếtđịnh thực sự cho tương lai của chính mình Đương nhiên, bất kỳ sự lựa chọn nào
có liên quan đến tương lai của mình, chúng ta cũng nên tham khảo ý kiến và kinhnghiệm của nhiều người, nhưng phải sáng suốt nhận thức được rằng, phục tùng mộtcách mù quáng theo sự sắp xếp của xã hội, của người khác, cũng giống như việc phảnđối họ một cách mù quáng, đều dẫn đến những hậu quả mang tính hủy diệt và không
có trách nhiệm với bản thân Giao tay lái chiếc xe cuộc đời mình vào tay người khác,chúng ta khó tránh được việc phải đóng vai hành khách
Trang 13Kinh nghiệm của những người thành đạt cho chúng ta thấy, bất kỳ một cuộc sống lítưởng, hạnh phúc, thành đạt nào, về cơ bản cũng đều được quyết định bởi những lựachọn và hành động của chính bản thân họ Khi chúng ta thực sự nhận thức được và
sử dụng quyền lựa chọn của mình thì chúng ta sẽ không để hoàn cảnh làm chủ bảnthân, không đi ngược lại nguyện vọng của mình để làm vừa lòng người khác, chấpnhận sự sắp xếp một cách vô điều kiện
Khi chúng ta quyết định phương hướng cho tương lai của mình, chúng ta có thểbiết một cách rõ ràng rằng, khi nào, ở đâu có cơ hội và có trách nhiệm để quyết địnhnhững gì phù hợp với nhu cầu của chúng ta Tự mình lựa chọn hướng đi cho mình,thành công có quyền chúc mừng, thất bại thì dũng cảm chịu trách nhiệm
Sự thành công của một quyết định càng kích thích chúng ta đưa ra những quyếtđịnh lớn hơn, chúng ta cũng sẽ không vì một thành công nhỏ mà trở nên kiêu ngạo, tựmãn Trong hành trình cuộc đời, chúng ta sẽ luôn biết rõ vai trò bản thân trong nhữngthành công và thất bại của mình, từ đó có thể tìm được đúng vị trí, nắm chắc phươnghướng của mình
Chương II: Thế giới không quan tâm đến lòng tự trọng của bạn Thế giới mong bạn đạt được những thành tựu trong cuộc sống trước khi bạn cảm thấy dễ
chịu
Thanh niên hiện nay có lòng tự trọng vô cùng mạnh mẽ, nhưng bên thực ra tronglòng lại vô cùng mềm yếu, điểm này hơi giống với đồ sứ Đặc biệt là đối với thànhviên mới trong xã hội, tuy không có thành tựu gì nhưng lại hy vọng một cách mãnhliệt rằng các thành viên khác trong xã hội sẽ tôn trọng mình
Không thể không nói rằng đây là một suy nghĩ đơn phương Chuyện này cũnggiống như trong tình yêu, nếu bạn không phù hợp với tiêu chuẩn “người tình trongmộng” của đối phương thì bạn càng yêu sâu sắc sẽ càng bị đối phương coi thường.Nếu muốn được đối phương quan tâm đến thì việc bạn cần làm là phải đạt được tiêuchuẩn của đối phương Thanh niên thường hy vọng mỗi một thành viên trong xã hộiđều chú ý đến lòng tự trọng của họ, nhưng trên thực tế, thế giới này không quan tâmđến lòng tự trọng của chúng ta, dù cho lòng tự trọng của chúng ta có mạnh đến đâu
Có người nói rằng, muốn có được sự tôn trọng của người khác thì phải có lòng tựtôn, nhưng nếu chỉ có lòng tự tôn không thôi thì cũng chưa đủ Tự mình tôn trọngmình thì rất dễ, nhưng để người khác tôn trọng mình thì không đơn giản như thế.Thanh niên muốn có lòng tự tôn thì phải có tố chất để giành được sự tôn trọng củangười khác – chúng ta phải là người mà xã hội cần, chứ không phải là gánh nặng cho
sự phát triển của xã hội Trái đất này từ khi xuất hiện các quốc gia thì có quốc gia pháttriển, có quốc gia lạc hậu, có quốc gia văn minh, có quốc gia ngu muội, dân chúngcũng được phân chia thành những người cao quý và thấp hèn, giàu có và nghèo khổ
Trang 14Con người chỉ cần lựa chọn sự sống thì đã phải đối mặt với sự khác biệt này Sựkhác biệt này có thể thay đổi nhưng không phải mỗi người đều có thể thay đổi.
Mỗi người đều mong muốn được sống ở các nước phát triển, văn minh, được sinh
ra trong những gia đình giàu có và quyền quý Đáng tiếc là không ai có quyền lựachọn trong việc này Khi chúng ta được sinh ra, tất cả những điều này đã được quyđịnh sẵn Con người là loài động vật có cảm xúc, sống quần cư Không ai có thể tồntại mà tách rời khỏi một quốc gia, một tập thể Tự khẳng định mình và giành được sựtôn trọng của các thành viên trong tập thể là mong muốn tối thiểu của một người.Chúng ta có nhu cầu, nhưng người khác lại không có nghĩa vụ phải đáp ứng nhucầu của chúng ta
Chúng ta có tồn tại hay không, người khác có quyền không cần quan tâm, họ chỉcần sự tồn tại của chúng ta không ảnh hưởng đến lợi ích bản thân họ Nhiều người rấtthực tế, họ không có thời gian và hứng thú quan tâm đến những người không liênquan đến mình, trừ phi người này có thể đem lại cho họ những lợi ích thực tế
Đa số thanh niên tạm thời vẫn là những “kẻ yếu” trong xã hội Nếu bố mẹ chúng taquyền cao chức trọng, giàu có thì người khác có thể sẽ tôn trọng chúng ta nhưng trênthực tế là họ đang tôn trọng con trai của một người nào đó chứ không phải chỉđơn thuần là tôn trọng bản thân chúng ta Rời khỏi bố mẹ, chúng ta cũng giống nhưnhững thanh niên khác, chỉ có hai bàn tay trắng
Nếu chúng ta muốn thông qua bố mẹ và gia đình để giành được sự tôn trọng củangười khác thì trong mắt người khác, chúng ta càng trở thành kẻ yếu Bố mẹ khôngphải là chúng ta, họ chỉ đại diện cho bản thân họ trong xã hội, chúng ta cũng khôngthể đại diện cho họ
Xét từ một góc độ nào đó, con người nhìn con người theo hai cách, một là ngưỡng
mộ, một là coi thường Sự ngưỡng mộ là dành cho những người có địa vị cao hơnmình, có quyền lực lớn hơn mình, giàu có hơn mình; sự coi thường là dành cho nhữngngười có địa vị thấp hơn mình, quyền lực ít hơn mình, nghèo hơn mình
Đây là điểm yếu trong tính cách con người mà chúng ta không nên có, nhưng điềunày lại thường xuyên xảy ra Có thể bạn sẽ hỏi rằng, đôi khi, ngay cả sinh mệnh củađồng loại, con người cũng dễ dàng cướp đoạt, thế thì tại sao phải tôn trọng mộtngười không bằng mình chứ?
Buffett không sợ người khác nói ông nghèo, hơn nữa cũng chẳng ai dám nói Bởi vìnhững người nói ông nghèo đều cho rằng ông không bình thường, khi họ thấy, nhữngnhận xét của họ không hưởng gì đến suy nghĩ của ông
Những người thất bại khi không có tiền lại càng sợ người khác nói họ không cótiền hay bất tài Họ cho rằng nói họ như vậy là sỉ nhục họ, là không quan tâm đến lòng
tự trọng của họ Nếu nói họ có tiền, họ lại cho rằng như thế là mỉa mai, là moi móc sự
Trang 15đau khổ của họ, là một sự đả kích mà họ khó có thể chấp nhận Xem ra, đối với nhữngngười thất bại thì chỉ có cách là im lặng Thế nhưng nếu không ai nói gì, họ lại cho làchẳng ai quan tâm đến họ, lạnh nhạt với họ, chưa chắc anh ta đã cảm thấy kháhơn Trên thực tế, một người dù nghèo hay giàu đều là một thành viên trong xã hội,mọi người nên tôn trọng lẫn nhau Tuy nhiên, muốn có được lòng tôn trọng của ngườikhác thì chúng ta phải có những phẩm chất nhất định.
Chúng ta gặp một người ăn xin ở cửa, tháng đầu tiên bạn có thể không do dự màthông cảm, thương hại anh ta, giúp đỡ anh ta Bạn nghĩ rằng, con người đều có nhữnglúc không gặp may, có thể một ngày nào đó mình cũng như họ, cần sự giúp đỡ củangười khác Nếu tháng thứ hai người ăn xin này vẫn đến cửa nhà chúng ta, chúng tavẫn có thể cố gắng hết mình giúp đỡ anh ta
Nếu người ăn xin này 3 tháng, nửa năm, một năm thậm chí là 3 năm đều đến trướccửa nhà chúng ta, liệu chúng ta còn thương cảm không? Ăn xin đã trở thành một nghềcủa anh ta, thói quen muốn được hưởng thụ mà không cần phải lao động đã trởthành bản chất của anh ta, chúng ta cứ tiếp tục ủng hộ và đồng cảm thì kết quả sẽ nhưthế nào?
Khi Thượng đế đưa chúng ta đến với thế giới này, Ngài không đưa ra bất cứ sự sắpxếp nào đối với chúng ta Bởi vì Ngài biết rằng, dù mình có quyền lực vạn năng cũngkhông thể sắp xếp cho tất cả mọi người được như ý
Thượng đế không sắp xếp chúng ta là để chúng ta tự sắp xếp mình Trong xã hội córất nhiều vị trí, chúng ta đều có thể đạt được Dù những vị trí chúng ta mong muốngần như đã đủ người thì bằng nỗ lực bản thân, chúng ta vẫn có khả năng giànhđược Tất cả những thứ thuộc về con người trên thế giới này đều không có gì là vĩnhviễn Nếu như có thì đó là sự thay đổi; chúng ta không thay đổi bản thân thìcũng sẽ bịngười khác thay đổi Đương nhiên, những thứ thuộc về chúng ta bao gồm cả nhữngcách nhìn và cách đánh giá của người khác đối với chúng ta Người khác lựa chọnnhững từ ngữ nào để nói về chúng ta, đối xử với chúng ta với thái độ như thế nào làtùy thuộc vào bản thân chúng ta chứ không phải họ
TRƯỚC TIÊN PHẢI CÓ CHÚT THÀNH CÔNG
Nước Mỹ những năm 70 của thế kỷ XX, ý thức về sự tự trọng được đánh thức Cátính và quyền tự lựa chọn cuộc sống, quyền được tôn trọng đã trở thành một vấn đề xãhội Bố mẹ cũng coi con cái là một cá nhân độc lập, thầy giáo cũng bắt đầu gieo vàosuy nghĩ của học sinh quan niệm về lòng tự trọng Tiếp theo đó là quan niệm về thànhcông; mỗi một người thành đạt đều không ngừng thổi phồng cái gọi là “quan niệm vềthành công”, đồng thời hình thành rất nhiều những câu nói nổi tiếng khích lệ tinh thầnkiểu khẩu hiệu như : “Tuổi trẻ là vốn quý”, “Tin tưởng bản thân - mọi thứ đều có thể”,
“Hãy làm những việc bạn cho là đúng”…
Trang 16Những người thành đạt, bản thân họ có thể không mấy thành đạt, nhưng họ thíchlên giọng nói về thành công với lớp thanh niên, biến thành công trở thành một việc hếtsức dễ dàng, khiến lớp thanh niên nghe mà “hừng hực khí thế”, cảm thấy rằng ngàymai mình sẽ thành bá chủ thế giới, có mọi thứ trong tay.
Lớp thanh niên rất thích nghe những câu khẩu hiệu đó, cảm thấy mọi việc trướcmắt họ đều trở nên rất đơn giản Họ say đắm với tương lai của mình, rất ít ngườinghiên cứu một cách nghiêm túc xem những cảm giác thực sự tốt đẹp đó xuất phát từcái gì Tự tin không đơn giản chỉ là tin tưởng vào bản thân, thành công cũng khôngphải chỉ cần có niềm tin là đủ Nhiều thanh niên ngộ nhận, cho rằng cha ông họ sở dĩkhông giàu có là vì thế hệ trước lớn lên trong sự phủ định, không tự tin, không cóquyết tâm, khả năng tiếp nhận sự vật mới kém, phấn đấu một cách máy móc, đơn giản
và lặp lại mà không phát triển lên tầm cao mới
Bởi vậy, họ cảm thấy bản thân tiềm tàng nhiều khả năng lớn, họ cho rằng mình cóđược sự giáo dục cao, có tuổi trẻ, có nhiệt huyết, việc gì đối với mình cũng vô cùngđơn giản Chỉ cần họ dám nghĩ, dám làm thì mọi thứ đều có thể
Thế là, những đứa trẻ lớn lên trong sự khích lệ, với lòng tự tin cực độ, cho rằngmình là giỏi nhất chỉ cần mình tốt nghiệp từ một trường danh tiếng, có học vấn caothì sau khi tốt nghiệp nhất định sẽ có lương cao, địa vị cao
Họ không biết mình là ai, không biết quanh mình đang xảy ra chuyện gì Họ thíchbình luận về sự tốt xấu của những người quanh mình nhưng lại không biết mình tốthay xấu Họ có quá nhiều khát vọng và ước mơ nhưng lại không biết vươn cách đểbiến ư[ớc mơ thành hiện thực
Họ là một lớp người đặc biệt do hoàn cảnh xã hội tạo ra, suy nghĩ chuyện gì cũnglấy mình làm trung tâm, lấy mình làm xuất phát điểm, luôn nghĩ đến mình nhiều hơn
mà ít nghĩ đến người khác Dám làm nhưng hời hợt, liều lĩnh nhưng yếu đuối Vì vậy,khi bắt đầu bước chân vào xã hội, họ cần phải bước từng bước một cách chắc chắn vàthận trọng, bình tĩnh đối mặt với những hiện thực tàn khốc
Những người như vậy họ không hề ý thức được rằng, từ lúc 7 tuổi đến năm 27 tuổi,
từ tiểu học đến thạc sĩ, họ đều đang trong quá trình học hỏi, cũng học được rất nhiềukiến thức, nhưng trên thực tế, những kiến thức mà họ học được có thể sẽ chẳngbao giờ dùng tới, những kiến thức cần dùng thì trong 20 năm qua lại không học Sở dĩ
họ quá tự tin về bản thân là vì họ còn chưa biết, thực tế, để làm được một việc thì khóđến mức nào
Quá tự tin về bản thân, họ sẽ không bao giờ có được sự chuẩn bị đầy đủ Gặp phảichút khó khăn là đã thất bại, mất hết tự tin, tìm nhiều lí do để đổ lỗi cho sự thất bại.Thực ra những người thanh niên này đã phạm sai lầm về tư tưởng và hành động
Trang 17Về tư tưởng, họ cho rằng, tất cả những gì đã xảy ra đều không quan trọng, cũngkhông liên quan đến bản thân Những việc lớn, việc quan trọng trước mắt mới lànhững việc đáng để mình phải làm.
Về hành động, họ luôn tìm những việc lớn có thể thay đổi vận mệnh của mìnhtrong chớp mắt Họ cho rằng chỉ cần nắm được một cơ hội thì có thể “từ phòng ngủleo được lên thiên đường”
Những người thanh niên này bôn ba trên đường đời, chẳng mấy chốc là mấy năm,mấy chục năm trôi qua, sau cùng lạc đường Ngoảnh đầu lại, rất nhiều người đã thànhcông, trở thành triệu phú với những việc mà trước đây mình không muốn làm;những nhân viên nhỏ của công ty trước đây, giờ cũng đã trở thành những người phụtrách công ty, thậm chí trở thành cổ đông của công ty Những thành tựu mà họ đạtđược hiện nay chính là thứ mà mình vẫn mơ ước Không có một ông chủ nào lại giaocông ty cho một người tự tin thái quá về bản thân, nhưng sẽ lựa chọn người đã thànhđạt Quá tự tin trước khi mình giành được thành công là sự mù quáng và tự cao tự đại.Cảm giác tốt về bản thân sau khi đã giành được những thành tựu cụ thể lại là sự tự tin.Hai trạng thái này khác nhau hoàn toàn về bản chất
Trước khi thành đạt, thanh niên nên làm những việc nhỏ hợp với sức mình, giànhlấy những thành công nhỏ Đương nhiên, trong xã hội, làm việc không giống như đithi trong trường học Thi trong trường là một hình thức kiểm tra những kiến thức đãhọc, thậm chí là để kiểm tra trí nhớ của bạn
Nhớ được bao nhiêu bây giờ trở nên không quan trọng, bởi vì chỉ cần bạn tìm kiếmnhững thứ mình cần trên google, chẳng có gì là không tìm được Những người có thểđạt điểm tối đa trong các kỳ thi, nếu bản thân mình không biết đưa ra câu hỏi,cân nhắc câu hỏi, giải quyết vấn đề thì họ có nhớ được bao nhiêu kiến thức cũngchẳng có tác dụng gì Hiệu quả của kiến thức không nằm ở chỗ bạn nhớ được baonhiêu, mà là ở chỗ bạn có thể dùng kiến thức để giải quyết bao nhiêu vấn đề
Làm việc, thực ra là giải quyết vấn đề, giải quyết những vấn đề mà mình gặp phải,giải quyết những vấn đề mà người khác gặp phải
Khi không giải quyết được vấn đề, hoặc trước khi giải quyết vấn đề mà tự tin tháiquá là một sự thiếu hiểu biết Thanh niên không muốn làm những việc nhỏ vì họ chờđợi để làm những việc lớn có thể thay đổi vận mệnh Tuy nhiên, không tồn tại mộtviệc lớn có thể làm thay đổi vận mệnh, bởi vì một việc lớn được tạo thành từ nhữngviệc nhỏ
Những việc quan trọng thường rất đơn giản, nhưng nếu không có phương pháp thìrất khó thực hiện Những việc nhỏ làm không tốt thì việc lớn nhất định không thểhoàn thành
Trang 18Quá tự tin không phải là điều xấu, nhưng phải có tiền đề là sự thành đạt Cũnggiống như ý định lớn nhất của Microsoft, không phải là duy trì danh hiệu “công ty tốtnhất, kiếm nhiều tiền nhất thế giới” cũng không phải là “đánh bại tất cả các đối thủ”,
mà là tập trung tất cả các nhân tài trên thế giới về Microsoft Đội ngũ củaMicrosoft,bao gồm những nhân tài hàng đầu thế giới, tạo ra những thành tích hàngđầu, họ có cơ sở để nói rằng họ là một đội ngũ hàng đầu thế giới, nhưng đội ngũ nàyluôn ý thức được rằng, ưu thế của mình chỉ có 18 tháng
Trong đội ngũ hàng đầu thế giới đó, không có ai dám tự tin thái quá, dù họ đều đãgiành được những thành tích mà người khác không thể đạt được Bởi vì mỗi ngườiđều ý thức được rằng, không có người xuất sắc nhất, chỉ có người xuất sắc hơn
Thành công là từ được người hiện đại nhắc tới nhiều nhất Những thanh niên đều
mơ ước thành công, khát vọng thành công, nhưng có bao nhiêu thanh niên có thể hiểuđược thành công thực sự là như thế nào? E rằng chẳng có nhiều
Thanh niên hiểu một cách đơn giản, thành công là có một tài sản lớn, có địa vị cựccao trong xã hội, nắm trong tay quyền lực tuyệt đối, có được một trong 3 thứ đó, tức
là thành công Rất nhiều “nhà thành công học” đã định nghĩa về thành công nhưthế, thậm chí còn định nghĩa thành công một cách đơn giản là kiếm tiền, kiếm nhiềutiền hơn
Nếu định nghĩa thành công như vậy, tuy không thể nói là hoàn toàn sai lầm nhưngchắc chắn không thể nói là đúng đắn nhất Theo đuổi thành công dựa vào cách hiểunhư vậy thì dù có đạt được mục đích, bạn cũng không có cảm giác thành đạt, ngượclại còn đánh mất đi rất nhiều thứ quan trọng, quý giá, thậm chí là vô giá, như vậy cũng
dễ bị những thứ mà mình đạt được khống chế và điều khiển, khiến cho bản thânkhông có cảm giác yên tâm, thậm chí không thể thoải mái cùng gia đình ngồi xem một
bộ phim Một kết quả như vậy sao có thể gọi là thành công? Tiền bạc, quyền lực vàđịa vị, đều có hai cách để đạt được:một là thông qua những phương pháp, những conđường không chính đáng; hai là thông qua việc cung cấp cho người khác những dịch
vụ chu đáo và chất lượng, từ đó giành được thành công Dù rằng cả hai cách cuốicùng đều có thể đạt được mục đích nhưng cách thứ nhất có được từ sự thiệt hại của xãhội, quốc gia và dân chúng, sẽ khiến cho dân chúng ở về phía đối lập với họ, gây rahiểm họa khôn lường cho tương lai dân chúng và sự ổn định của xã hội Thứ mà họtheo đuổi là một hố sâu trên con đường tương lai của mình, là nấm mồ để họ tự chônmình Đối với người khác, đối với bản thân cũng như đối với xã hội, một “thànhcông” như thế là một tai nạn
Cách thứ hai cũng sẽ đạt được mục tiêu như cách đầu tiên, nhưng họ dựa vàonhững kiến thức và sức lực của bản thân, tạo ra nhiều của cải hơn nữa cho xã hội,cung cấp những dịch vụ mà dân chúng cần, nâng cao chất lượng cuộc sống của dânchúng, thậm chí là thay đổi quan niệm về mô hình cuộc sống của dân chúng Nhữngngười như vậy, tiền bạc, quyền lực và địa vị họ có được là sự báo đáp và khen
Trang 19thưởng của xã hội dành cho họ Họ cũng sẽ dùng của cải và quyền lực của mình đểduy trì sự hài hòa của xã hội Thanh niên có cách hiểu về thành công khác nhau thìphương thức để theo đuổi thành công cũng khác nhau, dẫn đến việc họ sẽ có nhữngcuộc sống khác nhau Những người không mơ ước thành công thì nhất định không thểthành công; những người hiểu sai về thành công cuối cùng sẽ thất bại, phải trả giá chonhững sai lầm của mình Chỉ có những người hiểu về thành công một cách đúng đắn,
dù xuất phát điểm của họ như thế nào, họ phải trải qua những khó khăn gì thì kết quảchỉ có một: hoàn hảo “Người Microsoft” rất yêu quý Microsoft Ví dụ như MicrosoftThượng Hải, đó là điểm nóng của những thanh niên trẻ, cường độ làm việc ở đó
vô cùng cao, nhưng tỉ lệ chảy máu chất xám ở đó chỉ ở mức 3,4%, thấp hơn nhiều sovới tỉ lệ bình quân 7% ở các đơn vị kinh doanh khác ở Thượng Hải Dù làm việc ở
“Microsoft Thượng Hải” sẽ nhận được sự báo đáp rất hậu hĩnh về vật chất, nhưngrất nhiều thanh niên trẻ lại không coi Microsoft là nơi trú chân cả đời của mình, màcoi đó là một sân khấu để mình trưởng thành Họ tin tưởng rằng ở sân khấu này, họ sẽ
từ một nhân tài chuyên ngành trở thànhmột nhân tài đa ngành, từ một kỹ sư phần mềmtrở thành một giám đốc kinh doanh
Khi họ thu được của cải vật chất, kinh nghiệm làm việc từ Microsoft, điều mà họsuy nghĩ nhiều nhất là làm thế nào để báo đáp lại xã hội, làm thế nào để đảm đươngtrách nhiệm mà xã hội và thời đại giao cho họ
Ví dụ như Đường Tuấn, dựa vào năng lực và của cải của anh ấy, chắc chắn có thểlập một công ty có hiệu ích cao, nhưng anh ấy lại không thể tự mình quản lí kinhdoanh một công ty Anh từng nói: “Nếu một ngày rời khỏi Microsoft, tôi chấp nhậnđến một công ty nhà nước đang gặp khó khăn, chỉ cần lương 1tệ/năm” Nghe ĐườngTuấn, một người có mức lương mấy chục nghìn một năm, một người có giá trên
100 triệu nói như vậy, ai nấy đều vô cùng ngạc nhiên, nhưng người của Microsoft thìkhông Nguyên nhân là vì những người của Microsoft Trung Quốc đều có một tâmnguyện chung, là chấp nhận làm giám đốc doanh nghiệp, đem những kinh nghiệmquản lí học được ở Microsoft để áp dụng vào các doanh nghiệp trong nước Đối với
họ, sự hưng thịnh của các doanh nghiệp trong nước chính là sự báo đáp tốt nhất và lớnnhất của họ
Đường Tuấn nói: “Tôi sẽ không phát triển sự nghiệp theo mục đích kiếm tiền, tôi
sẽ không lập công ty riêng, bởi vì lập công ty riêng chỉ là để kiếm được thêm nhiềutiền hơn Tôi cũng sẽ không đến làm việc ở bất cứ một công ty có vốn nước ngoàinào, một là họ không thể hấp dẫn tôi hơn Microsoft, hai là không ai có thể thuê đượctôi”
Không chỉ có Đường Tuấn, trong tư duy của những người Microsoft Trung Quốc,
họ cho rằng, mình sống trong xã hội, trưởng thành trong xã hội, tất cả những thứ củamình đều từ xã hội mà có, vì vậy chỉ có đem năng lực và của cải của mình, báo đáp
Trang 20hết mức cho xã hội mà họ đã sinh ra, trưởng thành và lớn lên, như thế mới là sự thànhcông Trong mắt họ, đó mới là ranh giới cao nhất trong cuộc sống.
Ranh giới và mục tiêu là khác nhau Ranh giới là một thế giới, là một không gianlập thể không biên giới, còn mục tiêu thì lại là một cuộc hành trình có điểm cuối.Trên một mặt phẳng có thể có vô số đoạn thẳng, một khối lập phương có thể có vô
số mặt phẳng Đoạn thẳng và giữa các đoạn thẳng có thể có sự so sánh về độ ngắn dài,
độ to nhỏ Thế giới lập thể không bao giờ đánh giá các đoạn thẳng, chúng ta đã quenvới việc yêu cầu bản thân chứ không phải yêu cầu người khác
Những người thành công thực sự, họ luôn luôn phấn đấu hoàn thiện mình nhưng họcũng biết bản thân mình không bao giờ là người tốt nhất, bởi vì mục tiêu thành côngcủa họ là thay đổi thế giới, chứ không phải chỉ là thay đổi bản thân Việc thayđổi đoạn thẳng của mình đã hoàn thành từ lâu Họ muốn biến mình thành một thế giớilập thể lớn không giới hạn, để tất cả mọi người cảm nhận được thành công thực sự lànhư thế nào
So với những người bình thường, những người thành công thực sự luôn biết mìnhthiếu gì Còn những người bình thường, ngoài tiền ra họ thường không biết được mìnhthiếu thứ gì
Ở Mỹ có một người phụ nữ tên là Briles Bà là nhà diễn thuyết nổi tiếng, là nhà văn
có sách bán chạy, câu chuyện của bà, người dân Mỹ đều thuộc làu Mỗi năm, thờigian đi máy bay của bà chiếm đến 2/3, bởi vì bà phải diễn thuyết ở khắp các bangtrên nước Mỹ, khích lệ những người dân sống ở tầng lớp thấp của xã hội
Briles sinh ra trong một gia đình công nhân bình thường, mới 20 tuổi đã lấy Smith,một thanh niên ưa nói lời ong bướm Sau khi kết hôn, Briles đến định cư tại LosAngeles, sinh hai đứa con, cuộc sống dù không thể nói là tốt nhưng cũng tạm ổn.Khi Briles có thai đứa con thứ ba, bộ mặt thật của Smith đã hoàn toàn bộc lộ, ông
ta suốt ngày lang thang bên ngoài, vài ngày cũng không về nhà, nếu có về thì khắpngười đầy mùi rượu, luôn kiếm cớ để cãi nhau với Briles, không những thế còn ra đònmạnh tay Briles vì gia đình, vì con cái, vì muốn chồng về nhà, bà đã xin nghỉ làm ở
sở giao dịch chứng khoán, tập trung tâm sức cho chồng con và gia đình Bà muốnthông qua sự nỗ lực của bản thân để giành lại một gia đình yên bình, hạnh phúc, đồngthời giành lại lòng tự trọng của người phụ nữ
Briles nghỉ làm, không còn thu nhập, càng khiến cho Smith coi thường dù bà cónhún nhường thế nào đi nữa Khi bà sinh đứa con thứ ba, chỉ có đứa con nhỏ ở bên bàtrong bệnh viện Trở về nhà với nỗi đau buồn tột độ, bà không những không nhậnđược lời an ủi nào từ Smith mà còn bị một trận đòn như mưa Smith đạp Briles ngã từtầng hai xuống, Briles yếu đuối lộn vòng từng bậc cầu thang xuống đến tầng một, nằmsõng xoài trên mặt đất
Trang 21Lần này, Briles đã hoàn toàn tỉnh ngộ Bà ý thức được rằng, muốn có được nhâncách và lòng tự tôn trước Smith, chỉ có cách là mình phải trở nên giàu có và mạnh mẽ,nếu chỉ dựa vào sự cầu xin, cam chịu thì càng khiến ông ta không tôn trọng mình Thế
là, bà yêu cầu ly hôn
Một người lương thiện với hai bàn tay trắng như Briles không phải là đối thủ củaSmith Ông ta thông bằng các thủ đoạn bỉ ổi, mua luật sư, giành lấy phần lớn tài sản,làm vấy bẩn danh tiếng của bà, cuối cùng, ngay quyền giám hộ con cái bà cũng không
có được Ở Los Angeles, Briles bị mang tiếng là một người vợ không tốt, một người
mẹ không tốt, thậm chí không phải là một người tốt Trước bất cứ người nào, bà đềukhông có được sự tôn trọng tối thiểu mà một người đáng nhận được
Briles không có cách nào đành phải rời đến California, tìm một công việc, học cáchsống độc lập Briles nói, thời gian đó, chẳng có ai coi bà là người, ngay đến bản thân
bà cũng nghi ngờ mình là một hắc tinh, chỉ có thể đem lại những điều xấu chonhững người mà mình quen biết Trong hoàn cảnh ấy, chỉ có sách và Thượng đế làmbạn với bà
Tận dụng thời gian rảnh rỗi, Briles viết một cuốn sách, đặt tên là “Từ thiếu nữthành phụ nữ” Bà gửi bản thảo đến hơn 50 nhà xuất bản, và bởi vì bà không phảingười nổi tiếng nên tất cả các nhà xuất bản đều từ chối xuất bản sách của bà, dù cácđiều kiện bà đưa ra hết sức bình thường Tất cả các nhà xuất bản không những khôngxuất bản sách của bà mà còn chế giễu bà, nói rằng nghề không hợp với bà nhất chính
là nghề viết sách
Sau cùng có một nhà xuất bản đã xuất bản sách của bà Thật bất ngờ, quyển sáchvừa bán ra đã nhận được sự ủng hộ nhiệt liệt của phụ nữ khắp nước Mỹ Một nămsách phát hành tới hơn 2 triệu cuốn Sự thành công của cuốn sách đã thay đổi sốphận của Briles, giúp bà có khả năng mời được những luật sư giỏi nhất, lấy lại quyềngiám hộ con cái của mình, gặp được John, người đàn ông thực sự yêu mình Hiện nay,Briles đã trở thành một trong những người phụ nữ kiệt xuất của nước Mỹ đương đại,trở thành đại diện xuất chúng cho sự chiến thắng cuộc sống bất hạnh Bởi vì sau đó,
bà từng bị người bạn thân nhất lừa cho khuynh gia bại sản, rồi suýt chết vì bệnh ungthư tử cung Bà, một lần nữa phải chịu nỗi đau mất mát, tiếp tục sống một cách mạnh
mẽ dưới mái nhà dột nát…
Là một nhà diễn thuyết nổi tiếng trên toàn nước Mỹ, Briles nhấn mạnh, nhữngngười yếu cũng có nhân cách và lòng tự trọng, nhưng sẽ không có ai quan tâm đến,thậm chí người khác còn đem việc chà đạp lên nhân cách và lòng tự trọng của ngườiyếu để làm trò đùa Sự phản kháng của người yếu chỉ nhận được sự chế giễu của họ
mà thôi Nếu muốn sống có lòng tự trọng, bạn chỉ có cách là phải giành được thànhcông trong sự nghiệp, trở nên mạnh hơn, thành công hơn những người chế giễu bạn
Trang 22Rất nhiều người nói rằng lớp thanh niên được sinh ra sau những năm 80 được sinh
ra trong “lọ mật” và vì thế họ cần phải sống trên “chiến trường” Câu này đã nói mộtcách rất rõ ràng và hình tượng về tình trạng cuộc sống của lớp thanh niên hiệnnay Chúng ta mang theo lòng nhiệt tình và mơ ước, mang theo những kiến thức cóđược trong mười mấy năm học, hừng hực khí thế bước vào xã hội, hy vọng làm nên
sự nghiệp lớn, làm được những việc vĩ đại Thế nhưng chiến trường cuộc sống manglại cho chúng ta một cảm nhận rằng: sinh dễ, sống dễ nhưng “sinh sống” thì khó Trên
“chiến trường” cuộc sống không có khói súng nhưng đầy rẫy đấu sỹ này, muốn giànhđược một trận thắng không phải là dễ dàng, chứ đừng nói là giành được thắng lợitrong cuộc chiến tranh, một chiến dịch
Những người vốn tay trắng như chúng ta, là những người đến sau trong xã hội,chưa bắt đầu đã phải chịu trách nhiệm, không thể không đối mặt với nguyên tắc sinhtồn bất bình đẳng, đối mặt với trò chơi vô hình không có luật chơi, đối mặt với giáthuê phòng đắt tới mức người nghèo không dám hỏi Những nhu cầu thiết yếu củacuộc sống, giống như một cái hố không đáy không thể lấp đầy
Khi chúng ta nhận thức được rằng tiền bạc không phải là thứ vạn năng, nhưngkhông thể không có tiền; khi chúng ta nhận thấy chúng ta đã thực sự trưởng thành,chúng ta sẽ thấy tiền thực sự là một thứ đáng yêu Tuy nhiên, khi đó, những cảm giác
mà xã hội mang lại cho chúng ta đã hoàn tất bố cục Mỗi một ngành nghề đã trở thànhmột cái vòng tròn với tường vây bằng sắt thép, bên trong vòng tròn đó là mộtmẫu hạm khổng lồ về nhân lực, tiền bạc, quy mô và về tất cả các phương diện Chúng
ta gần như chỉ có thể trở thành một linh kiện trong chiếc mẫu hạm đó, dựa vào đầu óc
và sức lực để kiếm số tiền ít ỏi để sống, chẳng có lựa chọn nào khác
Công bằng trở thành một thứ xa xỉ phẩm Trong quá trình mưu sinh ở thành phốđông đúc, chúng ta quen với việc chấp nhận, thỏa hiệp Cuộc sống bảo chúng ta họccách bỏ qua, học cách lãng quên Dưới miếng đá mài khổng lồ của xã hội, chúng takhông những không mài được mình trở nên sắc nhọn mà còn bị mài mòn, dần dần bạntrở thành người mà chính bản thân mình cũng ghét bỏ
Nếu chúng ta đã thực sự chấp nhận, tình nguyện làm “con kiến thợ” cho xã hội, chongười khác, điều đó cũng không sao Nhưng nhân cách và lòng tự tôn đã được khắccốt ghi xương từ bé lại khiến chúng ta day dứt từ trong sâu thẳm tâm hồn Chúng takhông muốn sống cuộc sống không lòng tự trọng
Thánh thần cũng không thể xâm phạm đến nhân cách và lòng tự trọng Tuy nhiên,
là những kẻ yếu trong xã hội, có thể chúng ta phải chấp nhận sự chà đạp của kẻ mạnh.Người đã từng làm nô lệ, một khi trở thành chủ nô lệ, sẽ có rất nhiều cách để chà đạpngười nô lệ bởi họ hiểu rõ điểm yếu của người nô lệ Lúc này chúng ta nên nhẫn nhịn,tránh than vãn hay phẫn nộ Khi còn đi học, thầy giáo dạy chúng ta: “Không khomlưng vì 5 đấu gạo”, dạy chúng ta làm người, dù là giàu hay nghèo thì nhân cách là thứ
Trang 23mà thánh thần cũng không thể xâm phạm được, và chúng ta vô cùng tin tưởng vàođiều đó Trước khi bước vào xã hội, chúng ta đã luôn sống như vậy.
Nhân cách và lòng tự trọng là những thứ riêng tư mà chúng ta không cho phépngười khác xâm phạm tới Xét về bản chất của nhân cách và lòng tự trọng, mỗi ngườitrong xã hội đều bình đẳng như nhau, nên tôn trọng lẫn nhau Tuy nhiên, điều này chỉ
có thể làm được trong sách vở Một kẻ mạnh với nhân cách chưa hoàn chỉnh, sẽ tìmcách giẫm lên lòng tự trọng của kẻ yếu Sự khắc nghiệt của cuộc sống hiện thực giốngnhư một đôi tay độc ác, dù không muốn chúng ta cũng vẫn phải nhẫn nhịn, chờ đợi,chấp nhận, bị đồng hóa trong quá trình chấp nhận, cho đến khi tất cả những sự chấpnhận trở thành thói quen Cách sống đó tuyệt đối không phải là điều chúng ta cần, vìvậy, bạn phải tìm cách để duy trì, gìn giữ nhân cách và lòng tự trọng của mình
Bất cứ một luật chơi nào trong cuộc sống đều do kẻ mạnh đặt ra Hổ dữ không nhìnthấy nước mắt của thỏ con, không bao giờ nghĩ rằng thỏ cũng là một sinh mệnh trongrừng Nó chỉ quan tâm đến việc thịt thỏ có tươi ngon hay không?
Thanh niên muốn duy trì sự hoàn thiện về nhân cách, sống có lòng tự trọng thì phảidựa vào điều gì?
Không thể dựa vào sự than vãn, cầu cứu và la hét cũng không được, có chăng chỉnhận được sự đồng cảm vô giá trị Trong xã hội hiện đại, chẳng ai dư thừa thời gian
để đồng cảm với những thanh niên đầy đủ chân tay, nội tâm yếu đuối, dùng nước mắt
để duy trì nhân cách và lòng tự trọng Con người sùng bái những chiến sỹ, cho dùnhững chiến sỹ đã hy sinh Trong thời đại mà bất cứ ai cũng có thể thành công, muốnsống có lòng tự trọng, chúng ta phải dựa vào thực lực của mình để chứng minh Anhhùng không hỏi xuất thân, chỉ có thành công mới có thể khẳng định được giá trị bảnthân Đồng thời, khi một người giành được thành công trong sự nghiệp, những nỗikhổ mà anh ta từng trải qua sẽ trở thành câu chuyện hay nhất khích lệ mọi người.Mỗi người cần phải làm một người có ích, phục vụ cho xã hội, như thế mới có thểhiểu được giá trị của sự tồn tại Một người sống dựa dẫm, trở thành gánh nặng của giađình, của xã hội, bản thân không có tư cách để nói đến nhân cách và lòng tự trọng.Chỉ khi thành công bạn mới có thể chứng minh tất cả, nói rõ tất cả và có được điềumình mơ ước
Chương III: Bạn không thể kiếm được 40 nghìn đô la ngay khi tốt nghiệp trung học Bạn không thể trở thành phó chủ tịch một công ty và có một chiếc ô tô
có gắn điện thoại cho đến khi bạn kiếm được cả hai thứ đó.
I Khi còn trẻ, học lực càng cao càng tốt
Năm 2007, Bill Gates nhận được giấy mời của trường Đai học Harvard, đọc một bài
Trang 24diễn văn cho các sinh viên tốt nghiệp Trong bài diễn văn đó, nhà tỉ phú nổi tiếng thế
Có một câu nói mà tôi đã đợi 30 năm nay, cuối cùng cũng có thể nói ra: “Thưa cha,con vẫn nói với cha, con sẽ quay lại để lấy lại được bằng tốt nghiệp của con!” Tôi muốn cảm ơn Đại học Harvard đã cho tôi vinh dự này Sang năm, tôi sẽ chuyểncông tác (ghi chú: chỉ việc về hưu, rút khỏi Microsoft)… cuối cùng tôi đã có thể viếttrong hồ sơ của tôi rằng tôi có bằng tốt nghiệp đại học chuyên ngành, thật là tuyệt vời.Tôi mừng cho mỗi một sinh viên ngồi tại đây, bằng tốt nghiệp mà các bạn nhận được
dễ dàng hơn tôi rất nhiều Tờ báo của Harward gọi tôi là “Sinh viên bỏ học có thànhcông lớn nhất trong lịch sử của Đại học Harvard” Tôi nghĩ điều này khiến tôi có tưcách đại diện cho lớp sinh viên này phát biểu… trong số những người thất bại, tôi làngười làm tốt nhất Tuy nhiên, tôi vẫn muốn cảnh tỉnh mọi người, Steve Ballmer (ghichú: Tổng giám đốc Microsoft) cũng bỏ học tại Harvard Bởi vậy, tôi là người có sứcảnh hưởng rất mãnh liệt Đó là lí do tại sao tôi được mời đến đọc diễn văn tại lễ tốtnghiệp của các bạn Nếu tôi đến đọc diễn văn ở lễ nhập học của các bạn, thì có lẽ sốngười có thể kiên trì đến ngày hôm nay để nhận bằng tốt nghiệp chắc sẽ không nhiều
Đó là sự hài hước của Bill Gates Dù ông đọc diễn văn trong lễ nhập học của các tânsinh viên tại Harvard, các sinh viên cũng sẽ không học theo cách thành công của ông:
bỏ học mà trở thành tỉ phú giàu có nhất thế giới Mỗi sinh viên sẽ càng cố gắng hoànthành sự nghiệp học tập của mình, bởi vì ai cũng biết, muốn vào làm việc tại công typhần mềm Microsoft của Bill Gates, điều kiện đầu tiên là phải có bằng tốt nghiệp đạihọc chuyên ngành Muốn nổi bật trong Microsoft thì phải là người xuất sắc hơn trong
Bill Gates không vì bản thân không có bằng tốt nghiệp mà phủ định tác dụng của quátrình học tập Microsoft sở dĩ lớn mạnh là vì Microsoft có một đội ngũ nhân tài phầnmềm giỏi nhất thế giới, có đội ngũ nghiên cứu bao gồm các viện sĩ, nhà khoa học,nghiên cứu sinh, kỹ sư Những người này đều là những sinh viên ưu tú được đào tạo
từ những trường đại học nổi tiếng trên thế giới Microsoft là công ty hàng đầu trên thế giới, mặc dù chúng ta không nhìn thấy ở họnhững nhà máy mọc lên như nấm hay những dây chuyền sản xuất với máy móc khổng
lồ, cũng không nhìn thấy nhiều nhân viên; những gì chúng ta nhìn thấy được chính là
bộ não con người, một chiếc máy tính Thứ họ bán là kiến thức, là kỹ thuật Nhữngcon người ngồi sau những chiếc máy tính này có học lực và thành tích cao hơn những
Mỗi một người làm việc ở Microsoft đều ý thức được một cách rõ ràng rằng, ngàyhôm nay, giá trị của kiến thức và trí tuệ đã vượt xa so với bất kỳ thời đại nào trongquá khứ Nếu ai đó đưa một ví dụ nói rằng không cần tri thức cũng đạt được thànhcông để chứng minh rằng tri thức không có giá trị thực, từ đó từ bỏ việc học tập và tudưỡng thì người đó không những xuẩn ngốc mà còn rất đáng thương Những người nói học tập vô dụng gồm hai loại người: Một là kiểu người thiên tài vềmột lĩnh vực nào đó Sự thành công của thiên tài có thể rất thuận lợi, nhưng thực ra
Trang 25thành công này không bao giờ tách rời học tập, tư duy và nỗ lực Mọi người thường chỉ nhìn thấy thành công đáng kinh ngạc của thiên tài nhưng lại bỏqua những cố gắng và trả giá của họ Có một thực tế là, dù bạn rất thông minh nhưngnếu không biết cách tiến hành khai thác, dẫn dắt và điều khiển khả năng của bản thân,bạn cũng không thể trở thành người hữu dụng cho xã hội Loại người thứ hai, đa phần họ là những người đạt được học vị thông qua các cuộc thicứng nhắc giáo điều, chỉ học những kiến thức trong sách vở chứ không biết cách tổnghợp kiến thức, vận dụng kiến thức Họ không biết mình muốn làm gì, có thể làm gì,đương nhiên không ai muốn thuê họ làm bởi vì họ không thể giải quyết được nhữngvấn đề thực tế Những người này, bản thân không biết vận dụng kiến thức, cũngkhông học hỏi người khác, tất nhiên sẽ không thể giành được những thành công mang
Trên thế giới không có thành công nào là mãi mãi, chỉ có thành công mang “tính giaiđoạn” Những thanh niên, chỉ cần giành được thành công mang “tính giai đoạn” thìđều hiểu được một cách sâu sắc rằng những kiến thức mình có được còn quá ít ỏi Vìthế, những người càng giành được nhiều thành công lại càng khiêm tốn, họ luôn khátkhao được học hỏi Có một thanh niên hỏi Einstein: “Ngài đã là người đứng đầu thếgiới trong lĩnh vực vật lí, gần như không ai có thể vượt qua ngài Vậy ngài cần gì phảimiệt mài học hỏi kiến thức ở các lĩnh vực khác nữa? Lẽ nào ngài cảm thấy kiến thứcmình có được là chưa đủ?” Einstein không trả lời ngay câu hỏi của người thanh niên
mà lấy một chiếc bút, một tờ giấy, vẽ lên đó một vòng tròn to và một vòng tròn nhỏ,rồi nói với người thanh niên: “Bây giờ, trong lĩnh vực vật lí, tôi có thể hiểu biết hơnanh một chút Giống như vòng tròn nhỏ này tượng trưng cho những hiểu biết của anh
về vật lí, những hiểu biết của tôi về vật lí giống như vòng tròn to này, Tuy nhiên kiếnthức về vật lí là vô biên, với vòng tròn nhỏ, nó chỉ có thể tiếp xúc được một diện tíchnhỏ trong kho tri thức vật lí khổng lồ, những thứ chưa biết mà nó cảm nhận được cũng
ít, còn diện tích tiếp xúc của vòng tròn to với thế giới sẽ lớn hơn, bởi vậy, cảm thấynhững thứ mà mình chưa biết còn nhiều, anh sẽ càng phải cố gắng để học hỏi”
Có thể thấy, kiến thức không phải là vô dụng, chỉ là chưa có dịp được vận dụng Nếu
nó được sử dụng, tự nhiên bạn sẽ thấy những kiến thức mình cần luôn thiếu hụt.Thành công của một người không chỉ dựa vào kiến thức chuyên môn mà cần phải dựa
Bill Gates chắc chắc là niềm tự hào của Harvard, bởi vì ông từng là sinh viên củatrường này, dù khi ở Harvard, ông không học về chuyên ngành máy tính, và cũngchưa hoàn thành chương trình học; nhưng Bill Gates chưa từng phủ nhận ảnh hưởng
Trong quá trình học các học vị cao, chúng ta sẽ có cơ hội tiếp xúc với những thầy giáo
đã rất thành công, những bạn học vô cùng thông minh và được sống trong một tập thểnhững người thông minh Như thế, chúng ta sẽ nhận được nhiều sự ảnh hưởng vừa vôhình vừa hữu hình Dưới những ảnh hưởng này, chúng ta không ngừng hoàn thiện bảnthân, thay đổi bản thân, khẳng định bản thân, đồng thời trở nên thành đạt
Trang 26Có được học vị cao là nhiệm vụ của chúng ta trong giai đoạn này Nếu chúng ta khôngthể hoàn thành, chúng ta có thể sẽ phải dùng cả cuộc đời để bù đắp tổn thất này Thời thanh niên chính là giai đoạn tốt nhất để học hỏi kiến thức Chúng ta nên tậndụng giai đoạn này, học tập nhiều hơn, và nếu có thể, hãy giành lấy những học vị cao
II Đừng nghĩ rằng có thể từ buồng ngủ một bước lên thiên đường
Bên cạnh nhà thờ Westminster Abbey có một kiến trúc cổ nhất ở nước Anh, ở đó cómột tấm bia, trên tấm bia khắc một đoạn văn vô cùng nổi tiếng: “Khi tôi 20 tuổi, lítưởng của tôi là thay đổi thế giới này Sau khi tôi 30 tuổi, tôi phát hiện ra mình khôngthể thay đổi được thế giới này, tôi liền thay đổi một chút lí tưởng của tôi, quyết địnhchỉ thay đổi đất nước tôi Sau khi tôi 60 tuổi, tôi phát hiện ra tôi không thể thay đổiđược đất nước tôi, nguyện vọng cuối cùng của tôi chỉ là thay đổi mức sống của giađình mình, nhưng, điều đó cũng không thể làm được Khi tôi nằm trên giường, sắpchết, tôi mới đột nhiên nhận ra rằng: Nếu như lúc 20 tuổi, tôi chỉ thay đổi bản thân tôi,sau đó, tôi có thể thay đổi được gia đình tôi Dưới sự giúp đỡ và khích lệ của gia đình,tôi có thể làm một số việc cho đất nước Sau đó, ai mà biết được? Tôi thậm chí có thểthay đổi thế giới này” Trên thế giới này có rất nhiều việc, nhưng chỉ gồm 2 loại:những việc chúng ta muốn làm và những việc chúng ta không muốn làm, hoặc lànhững việc chúng ta có thể làm và những việc chúng ta không thể làm Đáng tiếc là,những việc chúng ta muốn làm thường là những việc mà chúng ta không thể làm,những việc chúng ta có thể làm lại là những việc mà chúng ta không muốn làm Kếtquả, những việc muốn làm thì mãi không làm được, còn những việc có thể làm thì lạikhông làm, chúng ta bận rộn từng ấy năm, cuối cùng chẳng làm được việc gì
Kể từ ngày được sinh ra, luôn có người nói với chúng ta về sự đẹp đẽ của thiênđường Thượng đế nói với con người rằng, bất cứ người nào tin tưởng vào Người đều
có thể từ buồng ngủ, một bước là lên đến thiên đường, nhưng làm thế nào để lên được
Theo sự lí giải thông thường của chúng ta, muốn từ buồng ngủ để lên được thiênđường thì cần phải có thang để leo lên Thang không dễ tìm, mà dù có tìm được thìcũng chưa chắc đã vững chắc Thêm nữa, có được chiếc thang vững chắc thì cũng cầnphải dựa vào tường Những thứ đó nếu đều đã tìm thấy, chúng ta vẫn còn phải xemthể lực của mình thế nào Cuộc đời chỉ có mấy chục năm, muốn nổi tiếng thì phải tiếnhành thật sớm, muốn kiếm tiền cũng phải thực hiện thật sớm Hãy nhìn những thanhniên trẻ hơn chúng ta xem, họ đã trở thành đội quân được Thượng đế yêu quý trongthiên đường sự nghiệp, chúng ta có thể không vội không?
Có thể có người nói, cái thang để chúng ta từ buồng ngủ leo lên thiên đường khôngphải để thay đổi thế giới, cũng không phải để thay đổi đất nước, mà là để đi tìm mộtcông việc tốt Hy vọng sau khi tốt nghiệp, chúng ta có thể được nhận vào làm trongmột công ty nổi tiếng, làm một công việc nhẹ nhàng trong một văn phòng đẹp đẽ,đồng thời có được mức lương và phúc lợi cao Một công ty như vậy, chính là thiên
Trang 27Thiên đường của chúng ta tốt nhất là giống như Công ty Microsoft, ngoài mức lươngcao, mỗi một nhân viên đều có một văn phòng riêng rộng 20m2 , được tùy ý bố trí.Mỗi tầng văn phòng đều có một quán cà phê rất rộng, cung cấp miễn phí các loại đồuống như cà phê, trà Ô long, sữa, Coca… Nếu nhân viên vẫn muốn ăn thêm gì đó, cóthể điền vào phiếu, công ty cử người đi mua Trong công ty còn có các gian phòngthiết kế như phòng khách sạn, đầy đủ đồ ăn, đồ dùng, nhân viên có thể ở miễn phí Rấtnhiều công việc cá nhân của nhân viên cũng được công ty làm thay Ví dụ, thanh toántiền điện nước: công ty bỏ tiền mời đơn vị quản lí điện nước đến tận nơi thu; Nhânviên có bạn bè người thân đến thăm: công ty bỏ tiền thuê các công ty dịch vụ đi đón;Nhân viên cần thuê nhà, mua nhà: công ty mời công ty bất động sản đến phục vụ, nếukhông thành thì công ty sẽ trả phí môi giới Một công ty như vậy, không những đối với sinh viên đại học mới tốt nghiệp mà ngay
cả đối với giới công chức đã đi làm lâu năm, đều là thiên đường Rất nhiều thanh niênhiện nay có suy nghĩ rằng, nếu không phải là 500 người mạnh nhất thế giới thì khôngtheo, không phải các công ty nổi tiếng thế giới thì không làm Nếu là công ty quy môvừa và nhỏ thì cũng phải giữ chức phó tổng, có văn phòng riêng, có xe riêng đưa đón.Tạm chưa nói đến chuyện yêu cầu như thế là cao hay không, hãy nói đến thiên đường
Microsoft giống như Thượng đế, đã cung cấp miễn phí cho nhân viên những dịch vụ
cá nhân hóa, vậy Microsoft có yêu cầu gì đối với nhân viên hay không? Đương nhiên
là có Trên thế giới này, chẳng có bữa trưa nào miễn phí Microsoft không phải là công ty in tiền, tất cả các nguồn lợi thu được đều từ các thịtrường trên thế giới, Microsoft tính toán lợi nhuận mà nhân viên tạo ra theo phút, cấpgiám đốc mỗi phút phải tạo ra 50 đồng lợi nhuận cho công ty, còn nhân viên bìnhthường mỗi phút phải tạo ra 10 đồng lợi nhuận Mỗi ngày 8 tiếng, mỗi tuần 5 ngày làm việc, tổng cộng là 40 tiếng, 2400 phút, tức làmỗi tuần mỗi một nhân viên bình thường sẽ tạo ra 24000 đồng lợi nhuận cho công ty,mỗi tháng là 96000 đồng Đó là chưa tính giờ làm thêm Bạn phải biết rằng ở nhữngcông ty lớn, làm thêm giờ là chuyện “như cơm bữa” Là sinh viên đại học mới tốtnghiệp, nếu bạn có thể đem lại cho ông chủ mỗi năm 1,5 triệu đồng lợi nhuận, màmức lương bạn yêu cầu là 500 nghìn đồng, chắc chắn là chẳng có ông chủ nào từ chốibạn, những người muốn kiếm tiền sẽ không muốn trồng cây kiếm tiền trong vườn nhà
Bill Gates là nhà từ thiện, nhưng Microsoft không phải là tổ chức từ thiện Microsoftmuốn duy trì vị trí dẫn đầu trong lĩnh vực phần mềm hiện nay, nếu không có lợi nhuậnthì chỉ là “lời nói suông” Bill Gates nói, ưu thế của Microsoft chỉ có thể duy trì trong
18 tháng, điều đó có nghĩa là mỗi ngày Microsoft đều đang đầu tư với số lượng lớn.Những khoản đầu tư này đến từ nguồn lợi nhuận mà nhân viên của Microsoft tạo ra
Từ khi thành lập đến nay, Microsoft đều kiên trì sử dụng những người giỏi nhất.những nhân viên giỏi nhất, tham khảo trường nơi họ tốt nghiệp, học lực, thành tíchchuyên môn… đồng thời khi phỏng vấn, còn phải cân nhắc đến các tố chất toàn diện
Trang 28của người đó, xem phản xạ và khả năng xử lí các tình huống khó của anh ta Muốn vào Microsoft, hoặc muốn vào một công ty giống như Microsoft, bạn phải xemliệu mình có phù hợp với yêu cầu của công ty hay không
Từ đó có thể thấy, những người muốn vào được thiên đường đều là những người có
đủ tư cách và điều kiện để vào thiên đường Chúng ta nếu muốn vào “thiên đường” thìcần phải tích lũy tư cách và điều kiện của bản thân Với một chiếc thang chắc chắn,nhất định chúng ta sẽ lên được thiên đường, không có nó, nhất định chúng ta sẽ ngã
III Chấp nhận thời đại và xã hội mà chúng ta đang sống
Chấp nhận thời đại và xã hội mà chúng ta đang sống, điều này gần như không thể coi
là một vấn đề, vậy có đáng để đưa ra thảo luận không? Đương nhiên là có Bởi vì córất nhiều thanh niên đang than vãn về thời đại và xã hội mà họ đang sống, than vãn cónghĩa là oán trách hoặc thù hận, đương nhiên không thể nói đến chuyện yêu mến thờiđại và xã hội này Chúng ta sở dĩ than vãn về thời đại và xã hội này là bởi chúng tacảm thấy nó không công bằng Thời đại này đặt ra cho xã hội rất nhiều những quyđịnh ẩn, những trò chơi không có luật chơi, các vấn đề đơn giản bị làm cho phức tạphóa khiến những thanh niên chưa tiếp xúc nhiều với thế giới thấy mệt mỏi, tổnthương Chúng ta nhìn không hiểu, đọc không thông, những thứ mà chúng ta hằng tintưởng tuyệt đối trong trường học, dường như bị phủ định một cách quá dễ dàng.những kiến thức mà chúng ta mất nhiều thời gian và sức lực nghiên cứu học hỏi lại
Trong thời đại này, khi bước vào xã hội, chúng ta sẽ phát hiện ra nhiều vòng tròn đãđược vẽ sẵn Mỗi vòng tròn là một lô cốt vững chắc, muốn trở thành thành viên củavòng tròn đó là vô cùng khó khăn, đặc biệt là những vòng tròn có lợi ích to lớn Dùvậy, chúng ta cũng không thể oán hận thời đại và xã hội này, lí do rất đơn giản: Một
là, chúng ta không thể thoát khỏi xã hội và thời đại này; Hai là, đây là thời đại và xãhội mà chúng ta thuộc về, cũng giống như bố mẹ và gia đình, dù muốn hay khôngchúng ta cũng chỉ có thể chấp nhận, không có lựa chọn nào khác Muốn thật sự chấp nhận được thời đại và xã hội này, chúng ta cần phải biết đặc điểmcủa nó Vậy thanh niên ra đời trong những thập kỷ 80, 90 của thế kỷ XX, xã hội mà
họ bước vào là xã hội của thế kỷ XXI Đặc điểm của thời đại và xã hội này là gì? Đặcđiểm nổi bật là thế giới này xuất hiện sự hòa nhập nhất thể hóa chưa từng có trướcđây Ranh giới phân chia khu vực, biên giới, chủng tộc, dân tộc đang mờ dần Cùngvới sự tăng trưởng của dân số, sự tăng tốc không ngừng của quá trình đổi mới kiếnthức và sự phát triển không ngừng của khoa học kỹ thuật, trình độ tiếp nhận giáo dụccủa con người được nâng cao, yêu cầu của người tiêu dùng đối với các dịch vụ ngàycàng cao, từ đó dẫn đến sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt trong mỗi lĩnh vực của thờiđại và xã hội Chỉ cần chúng ta bước vào xã hội, chúng ta sẽ cảm thấy một cách rõràng rằng, đây là một thời đại và xã hội đầy cạnh tranh, mỗi cá nhân đều đang cạnhtranh với chúng ta, hơn nữa đối tượng cạnh tranh lại không tương ứng Chúng ta luôn
Trang 29phải đối mặt với những đối thủ mà xét về thực lực, tiền bạc, thế lực đều cao hơn hẳn
có được điều kiện thuận lợi khi mới tốt nghiệp của A Nếu so sánh thời đại và xã hộivới một ván cờ, chúng ta đa phần đều là quân cờ trên bàn cờ đó, đều bị bàn tay vôhình hoặc hữu hình kiểm soát Người đánh cờ đặt chúng ta ở vị trí nào, thì chúng ta sẽ
Bởi vậy, chúng ta từ nghèo hèn đến giàu sang, từ yếu đuối đến mạnh mẽ, đều pháttriển trong sự kiểm soát Cũng giống như một cây giống, muốn trở thành một cây tokhỏe mạnh thì đều phải trải qua những hoạn nạn như hạn hán, gió lốc, băng tuyết, sâuhại, chặt phá, lũ lụt…, không những thế, những hoạn nạn này chẳng bao giờ được báo
Thượng đế vạn năng đưa chúng ta đến với xã hội này, bởi xã hội vẫn chưa hoàn mỹ,thời đại vẫn cần sự tiến bộ Chúng ta muốn thực hiện được ước mơ của mình thì phảichịu trách nhiệm trước xã hội Năng lực càng lớn, trách nhiệm sẽ càng nặng nề Mỗingười, bất luận giàu nghèo, yếu mạnh, đều là một thành viên trong xã hội và thời đại,đều phải gánh vác sứ mệnh mà xã hội và thời đại giao phó Khi chúng ta chấp nhận xãhội và thời đại cũng là lúc chúng ta đang làm cho bản thân mình lớn mạnh hơn, sau đómới hoàn thiện xã hội và thời đại, đồng thời trong quá trình này, bản thân sẽ giànhđược thành công Chỉ khi bản thân giành được thành công trên một phương diện nào
đó thì chúng ta mới có được năng lực thay đổi xã hội và thời đại Con người là sản phẩm của xã hội và thời đại, chịu sự chi phối, đồng thời có tác độngtrở lại đến xã hội và thời đại Một người có thể thành công hay không có liên quanđến trình độ nhận thức, mức độ chấp nhận và thích ứng với xã hội và thời đại của
Trang 30Nhận thức được điểm này là vô cùng quan trọng đối với thanh niên Chúng ta khôngnên quá coi trọng thành công hay thất bại, được hay mất, điều này không có nghĩa làchúng ta phải chấp nhận làm kẻ yếu Chúng ta phải hiểu rằng, trong xã hội và thời đạinày, mọi thứ nếu đều chỉ dựa vào sự sắp xếp của số phận hoặc sự cố gắng đơn thuầncủa bản thân là không phù hợp với thực tế Thế kỷ XXI là thế kỷ đầy những sự cạnh tranh, những thử thách khốc liệt Mỗi ngườiđều phải đối mặt với rất nhiều khó khăn, thất bại Chúng ta không nên coi những khókhăn chúng ta gặp phải là sự trừng phạt, hãy coi đó là những cơ hội để học tập Cóthất bại, là bởi vì chúng ta muốn đạt được thành công Có đau khổ, là vì chúng tamuốn trưởng thành Bill Gates trong bài diễn văn đọc tại Đại học Harvardđã từng đưa
ra lời cảnh tỉnh đối với lớp thanh niên về vấn đề thời đại và xã hội:
“Giống như sự kỳ vọng của thời đại này, tôi cũng muốn đưa ra lời cảnh tỉnh đối vớimỗi sinh viên tốt nghiệp hôm nay: các bạn phải lựa chọn một vấn đề, một vấn đề phứctạp, một vấn đề liên quan đến sự bất bình đẳng sâu sắc của nhân loại, sau đó các bạnphải trở thành chuyên gia về vấn đề này Nếu các bạn có thể khiến cho vấn đề này trởthành hạt nhân trong sự nghiệp của bạn thì các bạn trở nên vô cùng xuất sắc Tuynhiên, các bạn không cần thiết phải làm những việc lớn Mỗi tuần chỉ cần dùng vàitiếng, bạn đã có thể thu thập được các thông tin thông qua mạng Internet, tìm đượcnhững người bạn cùng chí hướng, phát hiện được những vấn đề khó khăn và tìm ra
“Đừng để tính phức tạp của thế giới này ngăn bước bạn Muốn trở thành một ngườicủa chủ nghĩa hành động thì bạn hãy coi nhiệm vụ giải quyết sự bất bình đẳng củanhân loại là nhiệm vụ của bản thân Nó sẽ trở thành một trong những kinhnghiệmquan trọng nhất mà bạn trải qua trong cuộc sống” Bởi vậy, chúng ta khôngnhững phải chấp nhận thời đại và thế giới này mà chúng ta còn phải yêu mến chúng,
IV Đừng rơi vào hố sâu của sự so sánh
Hãy thử suy nghĩ về vấn đề sau: một con voi và một con chim sẻ, đột nhiên gặp phải
Với con voi thì chắc chắn vấn đề sẽ rất đơn giản, bởi vì nó khỏe mạnh to lớn, da lại rấtdày, sự tấn công của con rắn độc chẳng ảnh hưởng gì Chỉ cần con voi quay đầu lại,nhấc bàn chân vừa to vừa nặng, giẫm thẳng lên đầu con rắn, thì không cần đến mộtphút đã có thể giẫm chết một con rắn độc to Còn con chim sẻ khi kiếm ăn trên đồng
cỏ, con rắn độc nằm nấp sẵn trong bãi cỏ, rình con chim sẻ, muốn đớp một miếng,biến con chim sẻ thành bữa trưa của mình Con chim sẻ không vì mình bé nhỏ yếu đuối mà từ bỏ sự phản kháng, nó sẽ khôngdang cánh bay lên tháo chạy, lại cũng không thể tiêu diệt con rắn độc một cách dễdàng như con voi Chim sẻ vừa tránh vừa dùng móng vuốt bổ lên đầu con rắn độc.Con chim sẻ sức yếu, mỗi lần tấn công của nó không đủ để làm con rắn bị thương,ngược lại, con rắn tấn công nó một cách mãnh liệt hơn
Trang 31Con chim sẻ vừa tránh sự tấn công của con rắn độc, vừa liên tục dùng móng vuốt tấncông lên phần đầu con rắn, hơn nữa chỉ tấn công vào một điểm, điều khiến người tangạc nhiên nhất là nó không tấn công chệch điểm đó lần nào Sau khi bị con chim sẻtấn công hơn 1000 lần, con rắn độc nằm mềm nhũn trên bãi cỏ, bị tiêu diệt bởi mộtsinh vật mà xét về thể lực và thể trọng đều kém hơn nó gấp nhiều lần Cùng là đối phóvới một con rắn độc, con voi và con chim sẻ có cách tấn công khác nhau, nhưng kếtquả thì giống nhau Con chim sẻ gặp nhiều khó khăn hơn, mất sức và thời gian nhiềuhơn con voi Tuy nhiên, con chim sẻ không thể nào so được với con voi, nó chỉ có thểdựa vào cách của mình để chiến thắng trong trận đấu Nguyên nhân chỉ có một: nó là
Nếu chim sẻ cứ muốn đối phó với rắn độc theo cách của voi thì kết quả chỉ có thể là:
Câu chuyện này muốn nhắc nhở thanh niên thời nay: chúng ta bước vào xã hội, đừngbao giờ để mình rơi vào cái hố sâu của sự so sánh Dù cùng làm mộtviệc trong mộtlúc, có người thì một bước đã có thể thành công, có người phải hao tốn nhiều sức lực,
Mỗi người có môi trường lớn lên, trí thông minh, tài năng, mức độ giáo dục, bối cảnh
xã hội, mối quan hệ khác nhau, không thể so sánh được Những việc mà người kháclàm được thì chưa chắc chúng ta đã làm được, và ngược lại Mỗi người có con đường
và cách sống khác nhau, không thể so sánh
So sánh sẽ khiến con người mất đi lí trí, trở nên ngông cuồng, cuối cùng, khôngnhững sẽ không áp dụng các biện pháp phù hợp với bản thân để đạt đến mục đích củamình, ngược lại, không còn nhớ mình là ai, phải làm gì, có thể làm gì, muốn đi đếnđâu Trên xã hội, trong công ty, không đâu là không có sự so sánh Có thể nói, không
có so sánh thì không có sự tiến bộ, không có sự phát triển Cùng trong ngành, khác công ty thì so sánh xem sản phẩm của ai tiên tiến hơn, giá rẻhơn, cá tính hơn, dịch vụ chu đáo hơn, phạm vi dịch vụ của ai rộng hơn Sự so sánhnhư vậy nên được biểu dương, kết quả là thúc đẩy công ty không ngừng nâng cao chấtlượng sản phẩm, nâng cao chất lượng phục vụ từ mức khách hàng vừa ý đến mứckhách hàng cảm kích, cuối cùng kết quả là đạt được mối quan hệ hai bên cùng có lợigiữa công ty và người tiêu dùng Trong cùng một công ty, giữa những đồng nghiệpcũng tồn tại sự so sánh Nên so sánh ai là người trong công ty có tốc độ phát triểnnhanh nhất, ai là người tạo ra được nhiều lợi ích cho công ty nhất Đáng tiếc là, rất ítngười so sánh như vậy, họ chỉ so sánh xem ai làm ít nhất mà lại có được nhiều nhất, ai
có nhà rộng nhất, ai đi xe đẹp nhất Dù mình là một con chim sẻ, nhưng cũng mongmuốn được như con voi, có thể dễ dàng có được chiến lợi phẩm của mình Con ngườitrong xã hội hiện nay, đa phần vướng vào sai lầm này Đặc biệt họ luôn luôn sốngtrong sự so sánh, từ đó, trở nên mù quáng: không học đến tiến sỹ thì không chịu từ bỏ,không phải là một trong số 500 công ty hàng đầu thế giới thì không vào làm,công việc
có mức lương ít hơn 50 nghìn đồng/năm thì không làm, nhà không nằm trong khu vựcđông đúc, dưới 100m vuông thì không mua, đàn ông không có nhà, không có xe thì
Trang 32không lấy, phụ nữ không đẹp thì không lấy… Trong sự so sánh, bản thân chỉ thấy có người khác, hơn nữa người khác đều giỏi hơnmình, có cuộc sống thoải mái hơn mình Thế là chỉ cần một công ty mới có mức lươngcao hơn mức lương của mình thì liền chạy theo ngay, bất luận công việc đó có phùhợp với mình hay không, văn hóa của công ty đó có phù hợp với mình hay không chỉcần ngành đó thu nhập cao hơn ngành mình đang làm là đổi theo luôn Thấy ngườikhác kinh doanh có được nhiều tiền, không cân nhắc xem mình có phù hợp với việckinh doanh không đã tìm nơi để kinh doanh, thấy người khác làm diễn viên nổi tiếng
Thực ra, trong xã hội đa nguyên hóa, có nhiều con đường dẫn đến thành công nhưhiện nay, là người thanh niên, không cần phải so sánh với người khác Nếu so sánh về
sự giàu nghèo thông qua việc chi tiêu thì chỉ khiến cho bản thân vung tay quá trán, sosánh về năng lực thì chỉ khiến mình càng tự ti trên con đường thành công Những người thanh niên nếu rơi vào hố sâu của sự so sánh thì sẽ không thể tìm đượcđúng vị trí của mình, không tìm thấy không gian phù hợp cho sự phát triển và thànhcông của mình Kết quả là, những việc cần làm thì không làm, thay vào đó lại làmnhững việc không nên làm, rất dễ thất bại.Microsoft là công ty có nguồn nhân tài dồidào, nhưng ở đó không tồn tại sự so sánh mù quáng Mỗi người dù là nhân viên mớihay nhân viên làm lâu năm, đều nhận thức và định vị một cách đúng đắn tài năng và
sở trường của mình Mục đích của họ chỉ có một, đó là: là chính mình một cách tốtnhất Microsoft không so sánh với các tập đoàn lớn khác, chỉ tập trung khai thác mảngphần mềm là sở trường của mình Bill Gates cho rằng, có thể làm tốt các công việcphần mềm đã là một việc rất khó khăn rồi Là thanh niên, có thể ngưỡng mộ ngườikhác nhưng không nên so sánh với người khác một cách mù quáng Chúng ta sinh ratrên trái đất này, đương nhiên sẽ có đất dụng võ, biết được mình là ai, cần phải làm gì,muốn đến đâu Trả lời được những câu hỏi này, chúng ta đã có thể đặt chân lên mảnhđất của sự thành công
Chương IV: Nếu bạn cho rằng giáo viên của bạn nghiêm khắc, hãy đợi đến khi
bạn có ông chủ Ông chủ thì không có giới hạn gì.
I Phải học hỏi, càng phải biết cách học hỏi
Kể từ lúc được sinh ra, chúng ta đã bắt đầu học hỏi, học các bản năng sinh tồn - để cóthể tự mình sống, khi lớn lên học hỏi kiến thức, học hỏi văn hóa, học hỏi kỹ thuật - để
Giá trị và ý nghĩa sự tồn tại của chúng ta nằm ở chỗ liệu chúng ta có thể phục vụ xãhội được hay không, có thể phục vụ được bao người Xã hội luôn luôn có những yêucầu mới về dịch vụ, những tiêu chuẩn thường xuyên thay đổi, điều đó khiến chúng taphải không ngừng học hỏi, nghiên cứu và tìm kiếm, nếu không, chúng ta sẽ không thểphục vụ xã hội Xem ra, dù là ai, làm gì, chỉ cần chúng ta không muốn trở thành ký
Trang 33sinh trùng của xã hội, không muốn bị thời đại bỏ rơi, cuộc sống của chúng ta không
Là người thanh niên, học hỏi là một nội dung quan trọng trong cuộc sống Tuy nhiên,không phải ai cũng nhận ra tầm quan trọng của sự học hỏi, do đó không biết cần phảihọc gì, học như thế nào, và từ đó chẳng học gì Người như vậy, một khi lựa chọn từ bỏ
sự học hỏi, cuộc sống sẽ chẳng thể có được bước đột phá nào Có người thọ đến 80tuổi, nhưng trên thực tế, anh ta đã “tự chôn mình” từ năm 25 tuổi; ngược lại, có ngườisống đến 60 tuổi, nhưng sinh mệnh của người đó lại kéo dài trong cả lịch sử phát triểncủa nhân loại Những người giống như người thứ nhất thì nhiều đến vô kể, nhữngngười giống như người thứ hai thì ít tới mức có thể đếm trên đầu ngón tay
Có thể khiến cho sinh mệnh kéo dài trong cả lịch sử phát triển của nhân loại là mộtviệc vô cùng khó khăn, tỉ lệ thành công rất thấp Nếu trong cuộc đời, chúng ta có thể
cố gắng hết khả năng của mình để phục vụ một phạm vi rộng hơn, phục vụ nhiềungười hơn, như thế là đủ để những người cùng thời ngưỡng mộ
Tự chôn mình từ năm 25 tuổi, có chuyện như vậy ư? Chẳng phải chúng ta đang sốngtrên thế giới này hay sao? Hãy suy nghĩ kỹ xem, sau khi chúng ta tốt nghiệp đại học,tìm một công việc để làm, hàng ngày hàng năm làm đi làm lại một công việc đơn giảngiống như một cái máy, không có chí tiến thủ, cũng chẳng muốn thay đổi, bị cuộcsống đẩy về phía trước, thỉnh thoảng phải có người tiếp ứng Một công việc như vậy
dù có làm cả đời thì cũng có ý nghĩa gì? Sống đến 80 tuổi thì có khác gì so với bâygiờ? Xã hội luôn thay đổi, trao đổi chất là quy luật tất yếu Con người là tế bào nhỏnhất của xã hội, một khi trở thành gánh nặng cho sự phát triển của xã hội thì tự khắc
sẽ bị xã hội đào thải Bởi vậy, là thanh niên, chỉ có không ngừng học hỏi, hàng ngàyluôn phải tự đổi mới con người của mình thì mới có thể đảm bảo mình không bị xã
Điểm yếu nhất của thanh niên hiện nay là học hỏi một cách bị động Học là vì ngườikhác cần chứ không phải là vì bản thân mình cần Học tập ở trung học là để thi đạihọc, học ở đại học là để lấy bằng tốt nghiệp, đi học khi đi làm là do yêu cầu của ôngchủ Bạn phải biết rằng, những nhu cầu đó rất thấp và cũng đều có giới hạn Đỗ vàotrường đại học tốt đến mấy thì cũng đều có một phạm vi khoa học và giới hạn điểm sốnhất định; cầm được bằng tốt nghiệp, chỉ cần đạt chuẩn các môn chuyên ngành thì sẽkhông có ai hỏi chúng ta xem rốt cuộc chúng ta nắm được những gì Ông chủ giao chochúng ta một chức vụ, chính là để chúng ta giải quyết các vấn đề trong phạm vi chức
vụ đó, những kiến thức cần thiết cũng là có giới hạn Tuy nhiên, nhu cầu của xã hội, nhu cầu thành công của cá nhân là vô hạn, không cócao nhất, chỉ có cao hơn Những kiến thức mà chúng ta nắm được không bao giờ cóthể thỏa mãn được nhu cầu phát triển của xã hội, một người muốn giành được thànhcông lớn, đáp ứng được nhu cầu lớn hơn nữa của xã hội thì phải luôn luôn học hỏi,học hỏi kiến thức trên các phương diện, khiến bản thân trở thành một chiến sĩ toànnăng
Lí Khai Phục, từ năm 1998 – 2004, một tay xây dựng nên Viện nghiên cứu Trung
Trang 34Quốc Microsoft, đồng thời trở thành Phó Chủ tịch toàn cầu của Công ty Microsoft.Anh là người Trung Quốc đầu tiên đứng trong hàng ngũ quản lí cao cấp củaMicrosoft, cũng là người từng làm việc trong 3 công ty IT lớn nhất thế giới là
Sang Mỹ học từ năm 11 tuổi, cậu bé người Đài Loan này sinh ra đã là một người thíchhọc hỏi, biết cách học hỏi Khi học ở Đại học Colombia, có một thời gian rất mê tròchơi điện tử và chơi bài, khiến thành tích học tập giảm sút Là người hiểu được tầmquan trọng của việc học tập, anh đã lập tức tỉnh ngộ, tập trung vào những trình học
Lí Khai Phục nói: “Ảnh hưởng lớn nhất của Microsoft đối với tôi là cho tôi cơ hội đểtrở về làm việc tại Trung Quốc” Nhưng đối với Microsoft, một người thích học hỏi,biết cách học hỏi như anh là lựa chọn hàng đầu cho vị trí lãnh đạo Viện nghiên cứuTrung Quốc Microsoft, anh đã khiến bản thân giành được cơ hội công tác tại TrungQuốc
Điều đáng tiếc là, chúng ta sống trong một xã hội vô cùng nông nổi và nhiều mê hoặc.Rất nhiều thanh niên không biết trong tương lai mình sẽ ở đâu, sẽ trở thành người nhưthế nào, lúc này họ rất dễ mất phương hướng, rất dễ dùng thời gian và tinh lực vàonhững chỗ không thể sử dụng được trong tương lai Phải học gì ở đại học đã trở thànhcâu hỏi cho rất nhiều thanh niên Thực ra ở đại học, chúng ta chỉ cần học đượcphương pháp học hỏi là đủ Đại học học những kiến thức chuyên ngành, có thể cả đờichúng ta không dùng đến, nhưng biết cách học hỏi lại là thứ mà chúng ta cần suốtđời
Vậy thế nào là biết cách học hỏi? Tức là trong khi học hỏi phải phân biệt được cái nào
là chính cái nào là phụ, tìm được điểm then chốt của kiến thức Nội dung của mộtquyển sách, cũng tuân theo quy luật 20/80, tức là có 20% nội dung là quan trọng, 80%
là mang tính bổ trợ Chúng ta phải tập trung 80% tinh lực vào 20% nội dung củaquyển sách, hơn nữa phải học tinh, học thông Những người biết cách học hỏi là những người học hỏi với thái độ nghiên cứu, tư duy.Trong quá trình học hỏi, luôn phải duy trì lối tư duy phân tán, xâu chuỗi những kiếnthức và những cách sử dụng thực tiễn được nói đến trong quyển sách, đồng thời cân
Trang 35nhắc xem dùng như thế nào, dùng vào chỗ nào Biết cách học hỏi cũng giống như biếtcách làm người, đòi hỏi cả một quá trình, không thể nóng vội Bill Gates và Lí KhaiPhục khi còn đi học, chuyên ngành Luật ở Mỹ đang là ngành học “nóng”, luật sư làngười có địa vị và thu nhập khá cao trong xã hội Bill Gates cũng lựa chọn ngành Luật
ở Đại học Harvard, nhưng một năm sau ông đã từ bỏ, lựa chọn học lập trình phầnmềm Còn Lí Khai Phục cũng không lựa chọn học ngành Luật mà là chọn học chuyênngành máy tính, ngành mà lúc đó người ta không biết sau này có thể làm gì Không phải thanh niên nào cũng có những lựa chọn giống như họ, khi đối mặt vớiviệc học ngành gì có được tính dự đoán cao Tuy nhiên, chỉ cần chúng ta thích họchỏi, biết cách học hỏi thì có thể thay đổi được sai lầm của lần lựa chọn ban đầu Đừngnói là thời gian học đại học không đủ Nếu liệt kê tất cả những việc mà chúng ta làmđược trong ngày, chúng ta sẽ phát hiện ra rằng, ít nhất có 4 tiếng chúng ta dành để làmnhững việc vô dụng đối với hiện tại và tương lai Mỗi ngày dùng 4 tiếng đó sao chohợp lí, những người biết cách học hỏi có thể học thêm 1, 2 chuyên ngành khác Thế kỷ XXI là thế kỷ mà tất cả mọi người trên thế giới đều đến cạnh tranh với bạn,bởi vậy, chúng ta không chỉ phải trở thành một nhân tài mà còn phải trở thành mộtchiến sĩ toàn năng bác học, dựa vào tuổi trẻ để tìm hiểu thêm những lĩnh vực khácnhau, ngành nghề khác nhau, trở thành một nhân tài đa tài, có như vậy mới có thể tìmđược cơ hội để trưởng thành tốt hơn, nắm được những cơ hội tốt hơn để phát triển
Đi học và đi làm có gì khác nhau? Điểm khác nhau không chỉ đơn giản là người lớn
Đi làm là đến làm việc ở công ty, mục đích là để kiếm tiền, không kiếm được tiền thìnhất định không làm Dù tạm thời chưa kiếm được tiền thì cũng là để tương lai có thểkiếm được nhiều tiền hơn Đi học là đến học ở trường học, mục đích là học nhữngkiến thức cần cho công việc trong tương lai, càng có nhiều kiến thức thì năng lực khibước vào xã hội càng mạnh Đương nhiên, đi học phải nộp tiền học phí cho trườnghọc Tuy nhiên, cũng có người đi học mà không có được kiến thức Những người mình phải đối mặt khi đi làm là ông chủ và đồng nghiệp Ông chủ đểchúng ta làm việc, tức là để chúng ta giúp ông ta giải quyết những vấn đề và rắc rối,hoặc thay ông ta cung cấp dịch vụ cho khách hàng Những việc như vậy có thể chúng
ta sẽ không muốn làm, hoặc không có hứng thú làm, tuy nhiên, một khi chúng ta lựachọn đi làm thì phải làm tốt Đó là sứ mệnh và trách nhiệm của những nhân viên
Ở trong công ty chúng ta không làm tốt công việc thì sẽ bị phạt một cách nghiêmkhắc Ví dụ, không được đi muộn về sớm, phải dốc hết sức lực và có ý thức tráchnhiệm cao đối với những việc trong phạm vi chức trách của mình Bởi vậy, trong tìnhhuống ông chủ không ép buộc, chúng ta vẫn phải cố gắng học hỏi, nỗ lực công tác,chủ động nắm bắt được nhiều kỹ năng hơn, không ngừng nâng cao hiệu suất và hiệuquả làm việc của mình, thu hẹp khoảng cách từ bình thường đến xuất sắc, từ xuất sắcđến siêu việt Đi học, đặc biệt là học đại học, chúng ta phải đối mặt với thầy giáo và
Trang 36bạn học Các giáo sư đại học sẽ không “bắt ép” bạn học như các thầy cô giáo tiểu học,trung học, mọi thứ đều phải dựa vào bản thân để nhận thức, nắm bắt Khi học đại học, đa phần thời gian chúng ta phải tự học Dù là nghỉ học, bỏ tiết thìcũng không có tổn thất gì thực tế Chỉ cần chúng ta nắm bắt được những kiến thứcchuyên môn, thi đạt điểm thì mọi chuyện đều ổn Vì ở đại học không có sự giám sátđôn đốc, không có chế độ kiểm tra nghiêm khắc nên rất nhiều thanh niên đã buông thảbản thân, tiêu hết những đồng tiền mồ hôi nước mắt của cha mẹ mà vẫn không học
Hiện nay có rất nhiều sinh viên đại học không thích học, không biết cách học, nguyênnhân thì có nhiều, trong đó nguyên nhân quan trọng nhất là họ không biết tác dụngcủa việc học, gần như họ cho rằng, chỉ cần lấy được học vị là đã hoàn thành nhiệm vụ.Đúng vậy, muốn tìm được việc làm cần phải có bằng cấp, tuy nhiên, khi ông chủ đuổiviệc một nhân viên thì chưa bao giờ quan tâm đến học lực của người đó cao hay thấp,
mà điều ông ta quan tâm là hiệu quả công việc Hơn nữa, thanh niên hiện nay không có cảm giác về nguy cơ thời đại, ít quan tâm đếnnhững thay đổi của xã hội, luôn cho rằng những việc đó thật xa vời đối với mình, họchỉ biết sống cho hiện tại, sống theo cách của mình Bố mẹ hoặc thầy giáo đưa ranhững lời khuyên có giá trị đối với tương lai thì họ cảm thấy khó chịu Đúng vậy, bố mẹ và thầy giáo đôi khi khiến chúng ta cảm thấy khó chịu Nhưng chỉvài năm sau đó, những thanh niên này sẽ trở thành sự khó chịu đối với bố mẹ họ, đốivới xã hội Học đại học mà không có khả năng làm việc, không có chỗ làm, đó mớithực sự là phiền phức Bốn năm đại học nếu bạn chỉ biết hưởng thụ, vui chơi thì trongtương lai bạn sẽ phải dùng 40 năm để trả giá cho sự lãng phí đó Nhiệm vụ chính củachúng ta ở đại học là học tập và nghiên cứu, cố gắng hết mình để nắm bắt các kiếnthức, làm cho kiến thức của chúng ta ngày càng sâu rộng, phong phú, năng lực phântích tìm hiểu ngày càng mạnh, có khả năng nghiên cứu sâu chuyên ngành Bạn có thểchưa biết sau khi tốt nghiệp đại học mình làm được gì, nhưng nhất định phải biết mìnhmuốn trở thành người như thế nào, đồng thời tận dụng tốt từng ngày trong quãng thời
Trên thế giới này, ai là người hiểu rõ nhất về thành công? Đó là người đã thành đạt
Ai là người hiểu rõ nhất về tầm quan trọng của kiến thức? Đó là những người đã cóđược những thành tựu nhất định, đồng thời có được không gian phát triển rộng lớn.Kiến thức bạn tiếp nhận được ở đại học có thể đặt nền tảng vững chắc cho việc pháttriển sự nghiệp trong tương lai hay không còn tùy thuộc vào việc chúng ta học tập với
Vậy chúng ta phải học tập với thái độ như thế nào? Rất đơn giản, chỉ cần đi học với
Giả dụ chúng ta đi làm tại một công ty, làm việc 4 năm chỉ để nhận một mức lươngthấp và một tấm giấy chứng nhận đã từng làm việc ở công ty, liệu chúng ta có làmkhông? Nhất định là không Vậy thì bạn thử nghĩ lại việc đi học đại học xem? Nếutrong 4 năm chúng ta chẳng học được gì, chỉ lấy được tấm bằng đại học, việc đó có
Trang 37đáng để vui mừng hay không? Trong khi làm việc, chỉ cần một ngày không có thunhập là chúng ta đã cảm thấy buồn, vậy, đi học, một ngày không thu được những kiếnthức mới, tại sao chúng ta lại không buồn? Chúng ta đi làm không được trả lương, có thể danh chính ngôn thuận đi chất vấn ôngchủ, coi đó là hành động có trách nhiệm với bản thân Vậy thì chúng ta đi học khôngthu được kiến thức mới, tại sao chúng ta không dũng cảm chất vấn bản thân mình? Tạisao không dũng cảm chịu trách nhiệm với bản thân mình? Khi đi học, nếu chúng ta không cư xử như khi đi làm, không băn khoăn khi mỗi ngàyqua đi mà không thu nhận được kiến thức mới, đó không phải là sự khoan dung bảnthân mà là sự trừng phạt Chỉ có điều, sự trừng phạt này sẽ xuất hiện vào một ngày
Sau khi linh mục Nade Ransom người Pháp qua đời, trên mộ được khắc một câu nhưthế này: “Giả dụ thời gian có thể quay ngược, sẽ có một nửa số người trên thế giới cóthể trở thành vĩ nhân” Chúng ta có thể hiểu câu nói đó như thế này: Nếu mỗi ngườiđều có thể thức tỉnh trước mấy chục năm thì sẽ có đến 50% những người trong số họ
có thể trở thành những người khiến người khác phải kính nể Chúng ta có thể trở thành những người vĩ đại, được kính nể, với điều kiện là khi cầnlàm gì thì phải làm, phải hoàn thành một cách xuất sắc hơn người khác nhiệm vụ củatừng giai đoạn trong cuộc đời Chứ không phải để đến cuối đời, viết sự tỉnh ngộ của
Bạn thử nghĩ xem, nếu chúng ta có thể học tập với thái độ như khi chúng ta đi làm tạimột công ty có sự cạnh tranh khốc liệt, có yêu cầu khắt khe về hiệu quả công việc, thìkết quả sẽ như thế nào? Trong một công ty như thế, mỗi ngày chúng ta đều phải đónnhận những nhiệm vụ khác nhau và bắt buộc phải hoàn thành Khi đó, chúng ta phảitận dụng hết khả năng trí tuệ của mình, sắp xếp thời gian một cách khoa học, phânđịnh rõ việc chính việc phụ để thực hiện Nếu bạn không thể hoàn thành công việctrong giờ làm thì sẽ chủ động làm thêm, cho đến khi công việc được hoàn thành mộtcách tốt đẹp Nếu chúng ta có thể đi học với một thái độ nhưvậy, thì mỗi ngày chúng
ta sẽ thu được những gì? Chắc chắn là chúng ta hoàn toàn có thể cùng lúc học vàichuyên ngành Thái độ quyết định tất cả Chúng ta học tập với thái độ như thế nào thì
Cuộc sống là một chuỗi những nhiệm vụ, chỉ cần một nhiệm vụ không được hoànthành sẽ gây ảnh hưởng xấu cho chúng ta cả đời Đặc biệt, khi học đại học, chúng tacàng phải nhận thức rõ và xác định đúng phương pháp hoàn thành nhiệm vụ của từng
III Khoảng cách của cuộc đời được kéo dài từ đại học
Ở Trung Quốc, đại đa số các bậc phụ huynh đều coi trọng sự giáo dục đối với con cái,bởi vậy mới xuất hiện một câu nói: “Khổ gì cũng không được làm con cái khổ, nghèo
gì cũng không được để con cái nghèo giáo dục” Ở Trung Quốc, nơi có 5 nghìn nămlịch sử thì giáo dục luôn là điều quyết định khoảng cách giữa người với người
Trang 38Để con mình không có khoảng cách với những đứa trẻ cùng tuổi khác, ngay từ khi rađời, đứa trẻ luôn luôn ở dưới sự giám sát chặt chẽ của bố mẹ và thầy cô giáo, từ mẫugiáo, tiểu học, trung học, trẻ em luôn chịu áp lực của việc thi cử Điểm này hoàn toàntrái ngược với nền giáo dục Mỹ, trẻ em Trung Quốc chấp nhận áp lực một cách bịđộng mà chỉ những sinh viên đại học Mỹ mới phải trải qua Các bậc phụ huynh và thầy cô giáo ở Mỹ, khi trẻ học tiểu học, trung học, sẽ dành chotrẻ nhiều thời gian vui chơi, chủ yếu họ giáo dục cho trẻ có thói quen sống tốt, nhậnthức những quy tắc căn bản để làm người và làm việc, rèn luyện tố chất tâm lí của trẻ,
Đương nhiên, giáo dục phổ thông Mỹ không mang hình thức ép buộc Gia đình, nhàtrường đều duy trì một trạng thái vô cùng thoải mái, thư giãn để trẻ tuần tự nhận thức
và nắm bắt được kiến thức Khi vào đại học, những sinh viên Mỹ phải nỗ lực học tập,chủ động nghiên cứu, học tinh, học thông chuyên ngành mình đã chọn, nếu không sẽkhông thể tốt nghiệp, càng không thể đứng vững ngoài xã hội
Có thể nói, trẻ em Trung Quốc, thời tiểu học trải qua các lớp phụ đạo, thời trung họctrải qua các kỳ thi Thời kỳ hoa niên của các em chìm đắm trong thi cử, bất kỳ mộtsuy nghĩ nào khác cũng sẽ bị coi là cá biệt Bố mẹ chỉ có một nguyện vọng đối với các
em, đó chính là đạt điểm cao, thi đỗ vào các trường đại học danh tiếng Chỉ cần thi đỗvào các trường đại học danh tiếng, họ đã được coi là những người thành công so với
Những đứa trẻ này, một khi thi đỗ vào đại học, bố mẹ không quản lí nữa, thầy giáokhông còn đốc thúc nữa, bỗng chốc cảm thấy được giải phóng, tự do, có thể làm gìtùy thích Trong thời gian đáng lẽ phải dốc toàn bộ sức lực tập trung tinh lực chăm chỉhọc tập thì họ lại chán ghét việc học, cho rằng vào được trường đại học danh tiếngcũng tức là vào được “két an toàn”, nhưng sự thực không phải vậy Cái gọi là trường đại học danh tiếng chỉ thể hiện thực lực của trường đó về những lĩnhvực như: nghiên cứu khoa học hùng hậu hơn một chút, nhiều công trình nghiên cứuhơn một chút, có nhiều tiến sĩ hơn một chút… Tuy nhiên, có một điều chúng ta khôngthể quên, đó là chức năng chính của đại học là bồi dưỡng nhân tài cho xã hội; bất luận
là trường đại học nào, sinh viên mà trường đó đào tạo ra không được xã hội chấp nhận
Hiện nay rất nhiều sinh viên sau khi tốt nghiệp đại học không tìm được việc làm Điềunày không phải do xã hội đã có đủ nhân tài, mà ngược lại, rất nhiều công ty cần ngườinhưng họ không tìm được nhân lực đáp ứng nhu cầu công việc của họ Người tìmviệc, việc cần người nhưng hai mặt này lại không tìm được điểm chung Phân tích một cách kỹ lưỡng, có một số nguyên nhân dẫn đến sự mâu thuẫn này:
1 Những kiến thức mà các giáo sư đại học cung cấp cho sinh viên so với những kiếnthức mà xã hội cần tồn tại những sự khác biệt nhất định Thông tin mà những sinhviên đã tốt nghiệp truyền lại cho những sinh viên mới là, những kiến thức học được ởđại học là vô dụng, khiến cho những sinh viên đang theo học trở nên nghi ngờ kiếnthức mình nghiên cứu, mất đi sự tự tin với những nỗ lực của mình
Trang 392 Sinh viên tiếp thu kiến thức một cách máy móc, thiếu hụt nghiêm trọng khả nănghọc hỏi và suy nghĩ Những sinh viên giỏi tuy rằng học được nhiều kiến thức, thànhtích học tập cũng cao, nhưng tất cả chỉ là kiến thức ở trạng thái tĩnh, họ không có khảnăng phát huy năng lực tư duy và sáng tạo của bản thân từ các kiến thức sách vở mình
có được Điều mà xã hội yêu cầu là những kiến thức ở trạng thái động, là năng lực
3 Do từ tiểu học, trung học đã phải học quá nhiều nên khi được ở trong môi trường
mà việc học không bị thúc ép như trường đại học thì sinh viên đều cảm thấy chánghét, mất đi hứng thú học tập, học theo kiểu đối phó với các kỳ thi, thiếu đi tính hiếu
kỳ đối với kiến thức Họ chỉ tập trung vào yêu đương, trò chơi điện tử, buông lơi cuộcsống
Khoảng cách cuộc đời giữa các sinh viên phụ thuộc vào việc, trong thời gian đại học,
họ xử lí 3 điểm trên như thế nào Trong thời gian tiểu học và trung học, mỗi học sinhđều có mục tiêu, đều biết mình phải làm gì để đạt được mục tiêu và cố gắng hết sứccho mục tiêu ấy, kết quả là vào được đại học; nhưng khi học đại học, các sinh viên lạikhông có một mục tiêu rõ ràng, không có phương pháp tiếp thu các kiến thức mới mộtcách thiết thực và khéo léo, để từ đó, trên cơ sở các kiến thức đã biết, tiếp tục học hỏi
Ở Microsoft, khi phỏng vấn xin việc ở Trung Quốc và Mỹ, sự tương phản là khá lớn
Ở Mỹ, mỗi người đến phỏng vấn đều không ngừng đặt các câu hỏi liên quan đếnMicrosoft, những câu hỏi này vượt ra ngoài sức tưởng tượng của hội đồng phỏng vấn,khiến những người có mặt đều hết sức ngạc nhiên, khiến hội đồng phỏng vấn vô cùngthích thú, bởi người biết đặt câu hỏi là người biết tư duy, là người có những suy nghĩmới
Ở Trung Quốc, hội đồng phỏng vấn lại là những người không ngừng đưa ra câu hỏi,một câu hỏi nhận được một câu trả lời, không hỏi đồng nghĩa với việc nhận được sự
im lặng, những người được phỏng vấn dường như không quan tâm và chẳng phản ứngvới điều gì Họ đắn đo rất lâu mới trả lời một câu hỏi, không tự tin, không có tính hiếu
kỳ, thiếu sức tưởng tượng Những người này rất khó có thể trở thành những nhân viên
Nếu coi cuộc đời là một cuộc thi đấu còn con người là những vận động viên tham giacuộc đua, thì trường tiểu học và trung học là những bài luyện tập cơ bản, đại học mới
là cuộc đua để so tài về kỹ năng và năng lực, sự bồi dưỡng ở công ty là bước chuẩn bị
và điều chỉnh trước cuộc đua Chỉ khi một thanh niên bước vào vị trí làm việc, cuộc
Năng lực cơ bản nói đến ở đây không phải là những kiến thức cơ bản mà là sự tạodựng một nhân phẩm tốt đẹp, một nhân cách kiện toàn, ý thức về trách nhiệm, tố chấttâm lí, năng lực đối mặt với thử thách Tất cả những điều đó đều được hình thànhtrước khi chúng ta bước vào đại học Nếu không có những phẩm chất này thì dù họcvấn của một người có cao đến đâu, anh ta cũng không thể là một nhân viên tốt, càngkhông thể trở thành một người lãnh đạo tốt
Trang 40Ví dụ, văn hóa của Microsoft là không ngừng tự vượt qua chính mình, không ngừng
tự điều chỉnh, không ngừng đổi mới bản thân Điều đó yêu cầu năng lực hợp tác vàhiểu biết của mỗi người trong đội ngũ nhân viên của Microsoft phải vô cùng xuất sắc,bởi vì Microsoft không phải là của riêng một ai Do đó, muốn trở thành nhân viên củaMicrosoft thì phải hội tụ những phẩm chất để giành được sự tín nhiệm, ủng hộ và tôntrọng của mọi người, đồng thời phải có ý thức không ngừng đổi mới sáng tạo, có tinhthần dám mày mò, dám mạo hiểm và dám phủ định Ngành công nghệ thông tin Trung Quốc có khoảng 250 nghìn sinh viên đại học,nghiên cứu sinh và tiến sĩ tốt nghiệp hàng năm, những sinh viên này hầu hết đềumuốn vào làm việc tại Microsoft, nhưng trên thực tế, số người có thể vào làm việc ởMicrosoft không nhiều Những người vào được Microsoft, dù là thạc sĩ, hay tiến sĩđều phải trải qua một khóa huấn luyện trước khi thực sự làm việc Bất cứ một doanh nghiệp nào, sự kiên trì đối với nhân viên mới đều rất có hạn, thànhviên mới phải nhanh chóng tự điều chỉnh để thích ứng với yêu cầu công việc Ở đạihọc, nếu chúng ta không rèn luyện để trở thành người mà doanh nghiệp cần thì doanh
Bởi vậy, những thanh niên khi học đại học phải chuẩn bị tốt, người nào chuẩn bị càngđầy đủ thì càng có khả năng vượt lên dẫn đầu
IV Sự khác biệt giữa thầy giáo và ông chủ
Trên thế giới này, ngoài bố mẹ, có hai người có ảnh hưởng lớn nhất đến cuộc sốngcủa chúng ta, một là thầy giáo, người thứ hai là ông chủ Chúng ta đều mong muốngặp được người thầy có trí tuệ bác học, gặp được ông chủ độ lượng, thông minh, đểhọc được từ họ những kiến thức và năng lực giúp ích cho bản thân Khi đi học, aicũng muốn thi đỗ vào các trường đại học nổi tiếng, nhưng khi ấy có thể chúng takhông thực sự biết vì sao các trường đó lại nổi tiếng, chỉ cảm thấy rằng, thi đỗ vào cáctrường đại học nổi tiếng là việc cần thiết, còn chuyện mình có thể trở thành người nổitiếng trong những trường đại học này hay không thì lại cho đó là rất xa vời, sau khi tốt
Mỗi thanh niên đều hy vọng thi đỗ vào trường đại học nổi tiếng Họ nghĩ rằng đó làmột việc vô cùng vinh quang, bố mẹ cảm thấy vẻ vang, bản thân cũng rất hãnh diện.Hơn nữa, những sinh viên tốt nghiệp từ các trường đại học nổi tiếng là đại diện cholớp nhân tài bậc nhất, là bằng chứng của trí tuệ, trí lực và năng lực, sau khi tốt nghiệp
có thể vào làm việc tại những công ty danh tiếng, các cơ quan lớn, có mức lương và
Thử nghĩ xem, có phải ban đầu chúng ta chỉ vì những điều này mà dốc hết sức lực để
có tên trong danh sách sinh viên của các trường đại học này? Những trường đại họcnổi tiếng khác các trường đại học bình thường ở điểm nào? Điều kiện về cơ sở vậtchất, thiết bị thực nghiệm chỉ là một mặt, sự khác biệt cơ bản nhất là về tố chất của
Tuy nhiên, rất nhiều thanh niên ở các trường đại học nổi tiếng lại chỉ kỳ vọng có một