skkn hóa chất tìm thấy trong thực phẩm không an toàn

Và nguyên nhân chủ quan là do con người, trong quá trình sản xuất sản phẩm đã thêm hóa chất vào trong thực phẩm với trọng tâm mang đến lợi nhuận cao nhất mà không lưu tâm đến những di h

SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC



I – THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN:

1 Họ và tên : Đoàn Thị Thúy Liễu

2 Ngày tháng năm sinh: 21- 06 - 1960

3 Nam , nữ : nữ

4 Địa chỉ : G3 - KP3 - Tam hòa – Biên hòa

5 Điện thoại : 0907663370

6 E- mail : thuylieu@gmail.com

7 Chức vụ : Tổ trưởng chuyên môn

8 Nhiệm vụ được giao: Phó chủ tịch công đoàn, Ủy viên hội đồng bộ môn Hóa học Tỉnh, Tổ trưởng chuyên môn, giảng dạy môn Hóa học lớp 10,12

9 Đơn vị công tác : Trường THPT Trấn Biên

II – TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO :

- Học vị ( hoặc trình độ chuyên môn nghiệp vụ) cao nhất : Cử nhân

- Năm nhận bằng : 1984

- Chuyên ngành đào tạo : Sư phạm hóa học

III – KINH NGHIỆM KHOA HỌC :

- Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm : Giảng dạy môn hóa học

- Số năm có kinh nghiệm : 30

- Các sáng kiến kinh nghiệm đã có trong 5 năm gần đây :

CÂN BẰNG PHẢN ỨNG OXI HÓA KHỬGIÁO DỤC MÔI TRƯỜNG THÔNG QUA MÔN HÓA HỌC LỚP 11

GIÁO DỤC MÔI TRƯỜNG THÔNG QUA MÔN HÓA HỌC LỚP 12

HÓA CHẤT BẢO QUẢN RAU TRÁIHẠT VÀNG VÀ CÁC ỨNG DỤNGTÍM HIỂU NGUYÊN TỐ NHÔM – BẠC - VÀNG

MỤC LỤC

III Tổ chức thực hiện các biện pháp 5

V Đề xuất, khuyên nghị khả năng áp dụng 43

HÓA CHẤT TÌM THẤY TRONG THỰC

PHẨM KHÔNG AN TOÀN

I- LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI :

Việt Nam hiện đang phải đối mặt với tình trạng môi trường ô nhiễm trầm trọng Từ không khí, đất đai và trầm tích, nguồn nước mặt và nước ngầm, cho đến nguồn thức ăn, nhu cầu cần thiết hàng ngày của người dân cũng đang là một thãm nạn cho mọi người

Sự hiện diện của hóa chất trong thực phẩm và trái cây là một vấn nạn lớn đang xảy

ra ở khắp nơi trên toàn cõi đất nước là một hiện thực

Sự hiện diện của hóa chất trong thực phẩm tiêu dùng của người dân ở Việt Nam quả thật đã đến độ nghiêm trọng và đã diễn ra từ bao năm nay rồi

Có 2 nguyên nhân chính cho tình trạng nầy: nguyên nhân khách quan và chủ quan Nguyên nhân khách quan là do môi trường chung bị ô nhiễm, do đó ảnh hưởng đến cây trồng và súc vật

Và nguyên nhân chủ quan là do con người, trong quá trình sản xuất sản phẩm đã thêm hóa chất vào trong thực phẩm với trọng tâm mang đến lợi nhuận cao nhất

mà không lưu tâm đến những di hại cho sức khỏe của người tiêu dùng.

Trong chuyên đề này tôi xin nêu ra một khía cạnh nhỏ của giáo dục môi trường là

vệ sinh an toàn thực phẩm – Hóa chất tìm thấy trong thực phẩm không an toàn

II – CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN :

- Môn Hóa học có nhiều cơ hội giáo dục môi trường vì môn Hóa học là môn khoa học thực nghiệm có liên quan mật thiết đến đời sống và môi trường tự nhiên cũng như nhân tạo của con người Trong trường phổ thông, việc giáo dục môi trường có thể tích hợp, lồng ghép qua nhiều môn học Đặc biệt qua môn Hóa học, các em được những quá trình hóa học rõ ràng, từ đó thấy được hóa học ảnh hưởng như thế nào đối với đời sống con người cũng như môi trường xung quanh Vì thế trong quá trình dạy học Hóa học có rất nhiều cơ hội lồng ghép nội dung giáo dục môi trường

có hiệu quả

- Bộ môn Hoá là một trong những bộ môn có liên quan mật thiết đối với môi trường Do đó, “Giáo dục môi trường” là việc làm thiết thực nhất của mỗi giáo viên hoá học vì sự phát triển bền vững của toàn cầu và mỗi quốc gia Trên tinh thần đó, tài liệu này được biên soạn với mục đích trang bị những kiến thức cơ bản về môi trường, bảo vệ môi trường và việc giáo dục môi trường cho giáo viên hoá học các trường THPT Trong quá trình biên soạn, tôi có sử dụng tư liệu trong danh mục các tài liệu tham khảo ở cuối sách

- Nhà nước Việt Nam coi giáo dục môi trường là một bộ phận hữu cơ của sự nghiệp giáo dục và là một sự nghiệp của toàn dân Để thực hiện giáo dục môi

trường, Nhà nước có hệ thống tổ chức từ Trung ương đến địa phương và đến các

cơ sở Giáo dục, thông qua quản lý Nhà nước của Bộ Giáo dục và Đào tạo

- Hoạt động GDMT nói chung tương đối mới mẻ nên chưa có nhiều kinh nghiệm

Vì vậy chúng ta cần trang bị một ý thức trách nhiệm sâu sắc đối với sự phát triển bền vững của Trái đất

- Có ý thức thường xuyên và luôn nhạy cảm với một khía cạnh của môi trường và những vấn đề có liên quan

- Thu thập được những kiến thức cơ bản về môi trường, quan hệ giữa con người và môi trường, sự phụ thuộc lẫn nhau trong mối quan hệ đó

- Có ý thức về tầm quan trọng của môi trường với sức khỏe con người, chất lượng cuộc sống, phát triển thái độ tích cực với môi trường

III- TỔ CHỨC THỰC HIỆN CÁC BIỆN PHÁP:

- Đưa giáo dục môi trường vào tất cả các cấp học

- Đưa giáo dục môi trường vào tất cả các môn học ở tất cả các cấp học

- Thực hiện giáo dục môi trường bằng phương pháp hiện đại: đặt trọng tâm

ở người học và học bằng việc làm

- Rèn luyện kỹ năng bảo vệ môi trường

- Tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường

- Luôn chú ý hành động, thái độ đúng đắn và tinh thần trách nhiệm cao với việc bảo vệ môi trường

- Giáo dục, nâng cao trình độ hiểu biết trong nhân dân để ý thức được tính độc hại của các loại độc chất mà không dùng trong sinh hoạt, trong đời sống hàng ngày

- Kiểm tra chất lượng sản phẩm ở các cơ sở sản xuất, có biện pháp mạnh

mẽ đối với các cơ sở có sử dụng độc gia nghiêm cấm trong thực phẩm Việc kiểm tra này cần phải tiến hành thường xuyên và bất cứ lúc nào

- Quản lý các loại hóa chất độc hại, nghiêm cấm sự buôn bán tràn lan

Phụ gia thực phẩm và sức khỏe người tiêu

dùng

Theo Ủy ban Tiêu chuẩn hóa thực phẩm quốc tế (Codex Alimentarius

Commisson - CAC), phụ gia thực phẩm là: “Một chất, có hay không có giá trị

dinh dưỡng, mà bản thân nó không được tiêu thụ thông thường như một thực phẩm

và cũng không được sử dụng như một thành phần của thực phẩm, việc chủ ý bổ sung chúng vào thực phẩm để giải quyết mục đích công nghệ trong sản xuất, chế biến, bao gói, bảo quản, vận chuyển thực phẩm, nhằm cải thiện cấu kết hoặc đặc tính kỹ thuật của thực phẩm đó Phụ gia thực phẩm không bao gồm các chất ô nhiễm hoặc các chất độc bổ sung vào thực phẩm nhằm duy trì hay cải thiện thành phần dinh dưỡng của thực phẩm”.

Như vậy, phụ gia thực phẩm không phải là thực phẩm, mà nó được bổ sung một cách chủ ý, trực tiếp hoặc gián tiếp vào thực phẩm cải thiện cấu kết hoặc đặc tính

kỹ thuật của thực phẩm đó Phụ gia thực phẩm tồn tại trong thực phẩm như một thành phần của thực phẩm với một giới hạn tối đa cho phép đã được quy định.Nhóm chất phụ gia thực phẩm theo quy định của Bộ Y Tế

Trong 22 nhóm chất, có 9 nhóm chất sau đây thường được sử dụng trong sản xuất, chế biến hiện nay

I Chất điều vị:

a) Tạo vị chua:

Để tạo cho sản phẩm có vị chua dịu hoặc dùng bảo quản người ta thường dùng axit citric Ngoài ra còn dùng axit tartric, acxit lactic Độ chua của axit phụ thuộc vào các phân tử không phân ly và các anion

- Axit citric (C6H3O7 H2O) được dùng phổ biến nhất vì nó có vị chua dịu như

chanh tự nhiên, ngon hơn các axit khác Thường sử dụng để sản xuất kẹo, nước giải khát hoặc để bảo quản thực phẩm Liều dùng tùy theo loại sản phẩm

- Axit tartric (C6H3O6) có nhiều trong quả nho, mùi của nó thích hợp để sản

xuất rượu mùi

- Axit lactic (-CH3CHOH-COOH-) Axit lactic được hình thành từ các sản

phẩm sữa lên men trong sản xuất yaourt…

- Acid acetic (CH3COOH): dấm tây Axit dùng với liều lượng thích hợp sẽ tạo

được vị chua, tăng cảm giác ngon hơn, dùng được nhềiu hơn Tuy nhiên nếu lạm dụng sẽ ảnh hưởng đến dạ dày

b) Tạo vị ngọt:

* Bột ngọt: theo một số nghiên cứu năm 1971, trên súc vật mới sinh, có thấy tổn thương trên não, nhưng thực tế cho thấy không ai có hiện tượng như thế này Tuy nhiên để đề phòng, Hội đồng OMS-FAO khuyên không nên dùng bột ngọt cho trẻ em dưới 1 tuổi

Ngày nay, người ta còn dùng siêu bột ngọt và chất này được Bộ Y tế cho phép

* Chất ngọt nhân tạo:

Thường sử dụng cho người ăn kiêng Việc sử dụng chất ngọt tổng hợp phải tuân theo những qui định chặt chẽ

Ví dụ: một số chất ngọt nhân tạo được phép sử dụng:

- Axeselfam K: ngọt hơn đường cát gấp 150 lần

- Asparame: ngọt hơn đường cát gấp 180 lần

- Saccharin: ngọt hơn đường cát gấp 300 lần

- Sucralose: ngọt hơn đường cát gấp 600 lần

Riêng cyclamat, cấm sử dụng, nhưng người sản xuất, chế biến vẫn dùng vì rẻ và chất này có tính bền trong môi trường axit

* Những độc tính của chất tạo ngọt

Sacarin: là chất tạo ngọt cho phép sử dụng nhưng cũng có gây độc nhưng rất ít

Nhưng nếu dùng lâu dài saccarin có khả năng ức chế men tiêu hóa (pepsin) và gây chứng khó tiêu Gần đây một số tác giả người Pháp nghiên cứu thấy saccarin vào bàng quang, với sự có mặt của cholesterol, có thể sinh ra ung thư cho chuột cống trắng Saccarin bị phân hủy bởi sức nóng và axit giải phóng phênol ra thể tự do, làm thức ăn có mùi vị khó chịu Như vậy saccarin chỉ dùng cho vào các thức ăn lạnh như kem, nước giải khát… và chỉ nên dùng phối hợp với đường kính để tránh cảm giác khó chịu

Cyclamat: là chất tạo ngọt cấm sử dụng và chỉ ngọt gấp 30 lần, có ưu điểm là

không để lại dư vị khó chịu như saccarin, chịu được nhiệt tốt, cho nên được sử dụng rộng rãi hơn saccarin Độ ngọt gấp 30 lần so với đường saccaroza Năm

1969, các nhà Khoa học Mỹ chứng minh các thử nghiệm trên chuột gây ung thư gan, phổi, và gây những dị dạng ở bào thai của súc vật thí nghiệm, vì vậy Cyclamat

a) Màu sắc tự nhiên của thực phẩm rất đa dạng:

- Màu xanh lá của chlorophyl có nhiều trong rau xanh, hạt, rễ, củ, trái cây, lá dứa…

- Màu vàng đỏ của carotenoid có nhiều trong trứng, cá, tôm, sữa, rau quả: gấc, hạt điều…

- Màu đỏ máu của hemoglobin có nhiều trong thịt, cá…

- Màu tím của lá cẩm…

- Màu đen của lá gai…

b) Một số nguyên nhân làm mất màu tự nhiên của thực phẩm:

- Phân hủy do ánh sáng, nhiệt độ

- Tác dụng của CO2 nồng độ cao dùng để bảo quản rau, quả

- Biến đổi do enzym

- Do tác nhân hóa học (axit, kiềm, oxi hóa…)

* Phẩm màu tổng hợp:

Một số điểm cần chú ý khi sử dụng chất màu:

+ Không lạm dụng việc sử dụng phẩm màu

+ Đảm bảo độ tinh khiết (dùng loại hóa chất sử dụng cho thực phẩm)

+ Sử dụng đúng liều lượng quy định của Bộ Y tế

+ Không được dùng chất màu để che đậy khuyết điểm của thực phẩm, hoặc để người tiêu dùng nhầm lẫn về sự có mặt không thực của một vài thành phần chất lượng

Ví dụ: màu vàng làm cho người ta tưởng rằng mì sợi có trứng hoặc bánh biscuit

có bơ…

+ Phối trộn và chọn đúng chất màu:

- Không gây tổn thất hoặc biển đổi bất lợi

- Cường độ màu cao và bền

III Hương liệu:

Hương liệu có nhiều dạng:

- Hương liệu tự nhiên như: hương cam, chanh, táo, quế, hồi… là được trích từ

vỏ, quả, rễ cây… bằng cách ngâm cồn rồi đem chưng cất

- Hương liệu tổng hợp là hương liệu tạo thành bằng các phương pháp tổng hợp hóa học Thường chứa từ 4-13% chất thơm tổng hợp

- Hương liệu hỗn hợp bao gồm cả 2 loại hương liệu trên

Kiểm tra độ tinh khiết của hương liệu bằng cách kiểm tra sự có mặt của các kim loại nặng như Zn, Cu, As… Thử mức độ hòa tan hoàn toàn của 1 ml hương liệu/1 lít nước mà không bị vẫn đục

* Liều lượng sử dụng thích hợp (qua thực nghiệm)

Chú ý đặc điểm của các cơ quan nhận cảm đối với tác nhân gây cảm giác (về màu, mùi, vị)

Hương liệu là chất làm thơm không thể thiếu được trong các sản phẩm Nó không chỉ làm tăng giá trị cảm quan mà còn cho biết đặc điểm của từng sản phẩm Tùy loại sản phẩm mà người ta chọn hương liệu thích hợp

Hương liệu là hỗn hợp rượu, nước có chứa chất thơm dưới dạng tinh dầu, dễ bay hơi, dễ bị oxy hóa do tác dụng của không khí nên thành phần dễ bị biến đổi nếu bảo quản và sử dụng không đúng cách.

Trong tinh dầu chanh, cam thường có chứa tecpen có mùi khó chịu, dễ làm cho sản phẩm bị hư hỏng, đục và kết tủa

IV Một số chất bảo quản:

* Muối Nitrat (Na(K)NO3 và Nitrit (Na(K)NO2) hay còn gọi là muối diêm:

- Sử dụng làm chất sát khuẩn trong bảo quản và giữ cho màu thịt, cá và một vài loại phomát

- Tác dụng độc trực tiếp: Hemoglobine là hồng cầu khi kết hợp với nitrite tạo

ra Methemoglobine là chất có hại cho cơ thể

- Tác dụng độc gián tiếp: Nitrite + Amin là chất đạm đã thủy phân tạo ra chất Nitrosamine là tác nhân gây ung thư Triệu chứng ngộ độc cấp tính xuất hiện nhanh đột ngột: nhức đầu, buồn nôn, chóng mặt, tiêu chảy tiếp theo là tím tái, nếu không điều trị kịp bệnh nhân

* Muối sunfit, natri sunfit (Na2SO3), natri meta bisunfit (Na2S2O5):

- Được ứng dụng chống hóa nâu trong rau, quả, làm trắng đường, điều chỉnh lên men rượu vang (không dùng quá 350mg/lít), rượu táo (< 500 mg/lít)… Không dùng để bảo quản thịt, vì chủ yếu là để che dấu độ hư hỏng chứ không phải hạn chế

sự hư hỏng

- Muối sunfit, natri sunfit, natri meta bisunfit đều phụ thuộc vào nồng độ, hàm lượng và tốc độ bay hơi giải phóng ra SO2 SO2 ở trong cơ thể bị oxy hóa thành sunfat: bisunfit tác dụng với nhóm aldehyt, xêton của đường, nhưng phản ứng theo

2 chiều Sunfit cũng tác dụng lên nhóm disulfua của protêin và phản ứng cũng theo

2 chiều

- Tác dụng độc hại cấp tính: chảy máu dạ dày, chủ yếu đối với người uống nhiều rượu có sử dụng SO2 SO2 phá hủy Vitamin B1 trong thực phẩm, nhất là ngũ cốc

* Acid benzoic (C7H6O2) hoặc Natri benzoat (C6H5COONa)

- Acid benzoic tinh thể dạng hình kim hoặc tấm lá nhỏ, màu trắng lụa óng ánh trắng

- Natri benzoat là dạng bột trắng, hòa tan được trong nước, rất dễ tan trong nước nóng

- Sử dụng trong thực phẩm làm chất sát khuẩn có hiệu lực với nấm men và vi khuẩn hơn đối với nấm mốc

- Đối với con người, khi vào cơ thể tác dụng với glucocol chuyển thành axit purivic không đột, thải ra ngoài Tuy nhiên nếu ăn nhiều acid benzoic cơ thể sẽ bị

ảnh hưởng vì glucocol dùng để tổng hợp protein sẽ bị mất do tác dụng với acid benzoic để giải độc.

- Nên sử dụng liều lượng nhỏ hơn 1g/kg thực phẩm

* Các chất làm nở, xốp bánh (Na2CO3, (NH4)2CO3):

- Để tạo ra các sản phẩm xốp, nở, mịn… của một số loại bánh, người ta thường sử dụng một số hỗn hợp: monoglyxerit của axit béo, các ester của polydlycerol, propylen glycol… Các chất này tạo ra phức với amilo có trong tinh bột, có tác dụng giữ bọt, đàn hồi tốt Tuy nhiên nếu sử dụng nhiều, sản phẩm gây

vị đắng vaàlàm khó tiêu do tính kiềm của hóa chất

* Các chất làm trắng tinh bột thường bao gồm những chất như: khí clo, oxt nitơ, benoyl, peroxit, clodioxt Các chất này có tính oxi hóa nên làm trắng, đồng thời phá hủy caroten và Vitamine A, phá hủy một phần Vitamin B1

* Các chất làm tăng khả năng thành bánh của bột gồm: bromat, iodat, peborat, pesunfat, triclo, nitơ… Các chất này ức chế hoạt động của men proteaza thủy phân chất đạm, tránh sự thoái hóa của gluten, làm cho tăng khả năng thành bánh

- Nước vôi, nước tro là các chất kềm, nên sử dụng hạn chế Bột mì có pH từ 7-7,5 đã mất đi 30-40% Vitamin B1 Và với pH từ 10-12 Vitamin B1 bánh làm ra chỉ còn lại 1-5% so với gạo Trường hợp cần thiết chỉ nên sử dụng Na2CO3 với tỉ lệ 0,7% so với bột

- Các muối canxi như canxi sunfat CaSO4 được dùng trong chế biến đậu hủ,

cà chua đóng hộp… để làm cứng, dai sản phẩm vừa có canxi Nồng độ muối canxi trong sản phẩm không vượt quá 0.026% Có thể dùng muối canxi clorua CaCl2 để làm sạch vỏ cà chua

Một số chất cấm sử dụng trong thực phẩm:

* Focmôn có công thức là CH2O

- Là chất hóa học cấm sử dụng trong thực phẩm, có tính sát trùng mạnh Được dùng trong y học để bảo quản bệnh phẩm, ướp xác, tránh xác thối rửa vì Formol diệt được tất cả các loại vi khuẩn, nấm mốc, nấm men Có tính chất dai, cứng, cay, nồng, mùi hắc đặc biệt ảnh hưỡng đến các giác quan như: mắt, mũi, khô họng

- Focmôn kết hợp nhóm amin thành những dẫn xuất bền vững đối với các men phân hủy protêin, do đó ảnh hưởng đến việc tổng hợp protêin cho cơ thể Formol ăn vào có thể gây khó tiêu, buồn nôn, nôn mữa, viêm loét dạ dày tá tràng,

có khả năng gây ung thư

* Hàn the: Acid boric (H3BO3) - Muối Natri borat (Na2B4O7, 10.H2O)

Ứng dụng:

- Trong công nghiệp và đời sống thường sử dụng axit boric để bảo quản gỗ, vải sợi thảm, mũ, xà phòng, các chất mỹ phẩm, sơn, mực in, giấy ảnh, sản phẩm tụ điện v.v… Còn dùng để diệt dán và côn trùng cánh cứng

- Trong y tế dùng để làm thuốc săn da và sát trùng, rơ miệng lưỡi…

- Trong thuốc thú y dùng để diệt khuẩn, nấm mốc dạng bột và dung dịch, chủ yếu dùng ngoài

- Cơ chế và tác hại

- Hàn the hấp thu và thải qua nước tiểu 80%, tuyến mồ hôi 3%, qua phân 1%

- Còn lại tích lũy 15% lượng sử dụng không được đào thải

- Đối với cơ thể người acid boric tập trung vào óc và gan nhiều nhất rồi đến tim, phổi, dạ dày, thận, ruột Thông thường nó là một chất kích thích da, mắt, đường hô hấp; ngoài ra nó có thể làm thoái hóa cơ quan sinh dục, làm suy yếu khả năng sinh sản và gây thương tổn cho bào thai

- Triệu chứng ngộ độc mãn tính: ăn không ngon rối loạn tiêu hóa, chậm chạp lú lẫn, viêm da, thiếu máu, co giật và rụng tóc

- Người lớn liều 4-5g acid boric/ngày kém ăn và khó chịu

- Trẻ em và sơ sinh nếu uống nhầm acid boric 1-2g/kgP chết sau 19 giờ đến 07 ngày

* Một số lời khuyên cho người sử dụng phụ gia:

Những điều cần làm khi sử dụng phụ gia:

- Không lạm dụng việc sử dụng phụ gia

- Sử dụng đúng phụ gia cho phép (theo quy định của Bộ Y tế)

- Xem kỹ nhãn trước khi sử dụng

- Hàng ngoại nhập phải được cơ quan nhà nước kiểm tra, có kiểm nghiệm chất lượng kèm theo, có nhãn phụ nếu không còn nguyên đai, nguyên kiện.

- Cảm quan trước khi cân, đong, đo, đếm

- Sử dụng đúng liều lượng, đúng kỹ thuật

* Một số lời khuyên cho người tiêu dùng:

- Cần thay đổi thói quen trong việc lựa chọn thực phẩm Dùng sản phẩm có màu sắc, cấu trúc tự nhiên; không nhất thiết phải dai, giòn mới ngon

- Mua ở những nơi được thông tin là an toàn, xem kỹ nhãn trước khi sử dụng

- Chấp nhận giá cả hợp lý để có sản phẩm tươi tốt, chất lượng cao, an toàn cho sức khỏe

Trong những năm gần đây, vấn đề được cơ quan tâm ngày càng nhiều là ảnh hưởng của hóa chất đến sức khỏe con người, đặc biệt là người lao động

Nhiều hóa chất đã từng được coi là an toàn nhưng nay đã được xác định là có liên quan đến bệnh tật, từ mẩn ngứa nhẹ đến suy yếu sức khỏe lâu dài và ung thư Do vậy cần thiết phải quan tâm tới tất cả các hóa chất

Chương này sẽ giải thích hóa chất ảnh hưởng đến sức khỏe con người như thế nào; cách nhận biết những nguy cơ tiềm ẩn, trên cơ sở đó đề ra các biện pháp phòng chống phù hợp để bảo vệ bản thân và những người xung quanh; đồng thời cũng chỉ

ra các bước cần tiến hành để giảm thiểu các nguy cơ đó

Hóa chất phụ gia thực phẩm bày bán lẫn lộn với các hóa chất khác

Thực phẩm là một nhu cầu tất yếu của con ngườì Cuộc sống ngày càng hiện đại thì thực phẩm cũng trở nên đa dạng vê chủng loại và hình thức.Cái lợi từ đó mà

ra, vì thế không khiến ít ngươì chạy theo lợi nhuận mà quên đi sức khoẻ của ngươì tiêu dùng.Sau đây là một số minh chứng về hiện trạng của nguồn thực phẩm mà chung ta vẫn đang sử dụng hiện nay:

Cụ thể, vào sáng sớm ngày 15/4, Đội Cảnh sát môi trường, Công an quận Ba Đình

đã bất ngờ tiến hành kiểm tra khu vực buôn bán thủy sản tại khu vực chợ Long Biên, phường Phúc Xá, Ba Đình, Hà Nội

tra khu vực buôn bán thủy sản tại khu vực chợ Long Biên, phường Phúc Xá, Ba Đình, Hà Nội

Số mực ươn ngổn ngang trong khu vực tẩy (Ảnh: CQCN cung cấp)

Tại kho G2, cơ quan chức năng đã bắt quả tang Vũ Mạnh Cầm (22 tuổi, trú tại Ân Thi, Hưng Yên) là nhân viên khu thủy sản đang đổ hàng chục kilogram mực ôi, bốc mùi vào các thùng phuy cỡ lớn có chứa hóa chất công nghiệp.

Tiến hành kiểm tra kho, cảnh sát phát hiện có 750kg mực ống đã bốc mùi đang được lưu trữ, trong đó 150kg đang được ngâm tẩm hóa chất

Khai thác tại hiện trường, Cầm khai hiện mình đang làm thuê cho bà Ngô Thị Nụ (46 tuổi, ở phường Bạch Đằng, quận Hai Bà Trưng.)

Về thủ thuật “tẩy,” Cẩm cho hay: Để phù phép mực hỏng thành mực tươi, anh ta hòa 300ml ôxy già loại công nghiệp vào thùng phuy nước rồi đổ mực vào ngâm Khoảng 30 phút sau, Cầm dùng gậy sắt đảo đều cho tới khi mực trắng, hết mùi thối thì đem ra chợ Long Biên bán

Khai báo với công an, chủ hàng cũng thừa nhận hành vi tẩy mực kém chất lượng bằng hóa chất công nghiệp đã diễn ra khoảng nửa tháng nay Để không bị phát hiện, chủ ki ốt chỉ đạo nhân viên hạ cửa cuốn nhà kho khi thực hiện công đoạn ngâm, tẩy mực

Theo đại diện Công an quận Ba Đình, mực ống đông lạnh được nhập khẩu từ nước ngoài về theo đường biển qua Hải Phòng và Quảng Ninh Khi rã đông, số mực này thường nhũn, nhớt và bốc mùi hôi thối Mặc dù vậy, sau khi trải qua công nghệ tẩy này, mực sẽ lại giòn, trắng và khá sạch mùi

Mực kém chất lượng đổ buôn được bán với mức giá giá 12.000 đồng/kg tại chợ Long Biên Sau khi tẩy, chủ hàng bán ra thị trường với mức giá 50.000-60.000 đồng/kg

Hiện, Đội Cảnh sát môi trường (công an quận Ba Đình) đã lấy mẫu mực ngâm, tẩy hóa chất đi phân tích

Hải sản có độc tố chết người

Những loại hải sản vốn được xem là thực phẩm ngon và luôn hấp dẫn thực khách Tuy nhiên, nhiều khi ngay cả người chế biến lẫn người ăn đều không nhận biết được một số loại hải sản có độc tố nên đã dẫn đến nhiều vụ ngộ độc thực phẩm gây hậu quả đáng tiếc.Theo công bố mới đây của Viện Hải dương học Nha Trang thì tại vùng biển Việt Nam có tới 39 loài sinh vật chứa chất độc có khả năng gây chết người Trong đó có 22 loài cá, một loài bạch tuộc, hai loài ốc, ba loài cua, một loài sam và 10 loài rắn biển Ngoài ra còn có hai loài cá nóc nước ngọt mới được phát hiện ở một số tỉnh thuộc đồng bằng sông Cửu Long, tổng cộng là 41 loài sinh vật độc Những loài hải sản độc này có thể gây hại cho con người qua đường tiêu hóa

do các món ăn chế biến từ cá và hải sản; hoặc qua phản ứng tự vệ của con vật khi

ta vô tình chạm vào chúng, bị chúng cắn, chích hoặc phóng tên độc

Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế khuyến cáo, trong 41 loài sinh vật độc trên có 5 loại cực độc là: Cá nóc răng mỏ chim; cá nóc tro; cá nóc vằn mặt; cá nóc chấm cam; cá nóc chuột vằn mang Trong đó cá nóc chấm cam và cá nóc chuột vằn mang

là hai loài độc nhất Trong trứng của cá nóc chuột vằn mang tập trung một lượng chất độc khủng khiếp, cứ 100g trứng có thể giết chết 200 người; hàm lượng độc chất cao xuất hiện từ tháng 4 đến tháng 10 Trứng của cá nóc chuột vằn mang, cá nóc chấm cam cũng rất đáng sợ, 100g trứng hoặc gan loài cá này có thể giết chết 60-70 người

Bên cạnh đó, có một loại hải sản rất nguy hiểm là so biển nhưng nhiều người lại nhầm lẫn với sam biển nên chế biến sử dụng dẫn đến hậu quả chết người Theo Cục An toàn thực phẩm thì sam biển, so biển là động vật giáp xác thân mềm, sống ở biển Tại Việt Nam chỉ có 2 loài là sam biển và so biển Trong so biển có độc tố tetrodotoxin (chất độc thần kinh, có khả năng gây liệt cơ hô hấp, ngưng thở, gây tử

vong nhanh với liều độc rất thấp) Độc tố này tan trong nước, không bị nhiệt phá hủy (nấu chín hay phơi khô, sấy, độc chất vẫn tồn tại) Thậm chí khi đun sôi đến 1000C trong 6 tiếng mới giảm được một nửa độc tính.

Mặc dù ở Việt Nam cũng như trên thế giới từ trước đến nay, chưa có trường hợp nào ngộ độc chết người do ăn sam biển nhưng lại có nhiều trường hợp ngộ độc chết người do ăn so biển được ghi nhận Nguyên nhân các trường hợp mắc đa số là

do cố tình ăn còn một số trường hợp do nhầm so biển là sam biển, dùng so biển để chế biến món ăn

Cách nhận biết một số triệu chứng của ngộ độ tetrodotoxin như: Trường hợp bị nhiễm ít chất độc, bệnh nhẹ thì sau khi ăn từ 10 phút đến vài giờ có cảm giác tê môi, lưỡi, miệng, mặt và các ngón tay/bàn tay, ngón chân/bàn chân Đồng thời thấy đau đầu, vã mồ hôi, đau bụng, buồn nôn và nôn, tăng tiết nước bọt… Với trường hợp nặng, người bệnh mệt lả, yếu cơ, liệt cơ tiến triển nên đi đứng loạng choạng không vững Tình trạng liệt cơ nặng, nhanh chóng dẫn đến liệt toàn thân, kể cả hô hấp, khiến người bệnh không thở được, suy hô hấp, ngừng thở, mạch chậm, huyết

áp hạ và hôn mê, dẫn đến tử vong

Trong trường hợp này việc xử trí nhanh rất quan trọng giúp giảm hậu quả ngộ độc Người bệnh cần được gây nôn chủ động; chuyển bệnh nhân nhanh chóng đến cơ sở

có điều kiện về hồi sức cấp cứu (BV) Chống rối loạn tim mạch, hô hấp, thần kinh

và tiết niệu bằng dịch truyền, thuốc điều trị triệu chứng, thở ô xy, thở máy nếu suy

hô hấp, máy tạo nhịp, lợi tiểu, lọc thận tùy theo biểu hiện của bệnh

Những loại hải sản độc nói chung đều chứa tetrodotoxin Vì vậy, để chủ động phòng chống ngộ độc hải sản, Cục An toàn thực phẩm khuyến cáo người tiêu dùng tuyệt đối không dùng các loài hải sản độc chế biến thức ăn dưới bất cứ hình thức nào và với bất cứ bộ phận nào của cơ thể chúng Đồng thời căn cứ vào một số dấu hiệu nhận biết để đi đến cơ sở y tế kịp thời

Tinopal – Chất làm trắng bún

CTHH: C40H44N12O10S2 Tinopal UNPA-GX

Tác hại của chất Tinopal:

- Tinopal là hóa chất tẩy trắng thường được sử dụng trong công nghiệp sản xuất giấy, vải, sợi Cấm sử dụng cho người ăn Nếu sử dụng trong thực phẩm sẽ làm hư hại đường tiêu hóa, dạ dày, hư hại hệ thống niêm mạc thành ruột, có thể dẫn đến viêm loét ruột, dạ dày

- Đặc biệt, có thể làm tổn thương hệ nhung mao khiến cơ thể gặp khó khăn trong việc hấp thụ, tiêu hóa thức ăn và các chất dinh dưỡng Một chuyên gia khác trong lĩnh vực hóa thực phẩm còn cho rằng nếu dùng hóa chất công nghiệp để chế biến thực phẩm rất có thể gây nguy cơ ung thư cho người tiêu dùng

Kinh hoàng "thực mục sở thị" lò bún

Anh công nhân cởi trần đứng nhào bột Một công nhân khác đứng tắm ngay sát dãy thùng ngâm gạo Góc khác, cô gái tay không tách bún Bún sau đó được cho vào những giỏ nhựa để dưới nền gạch nhầy nhụa nước, đất…

Kinh hoàng vệ sinh lò bún

Trên địa bàn TPHCM hiện có gần 1.000 cơ sở sản xuất bún lớn nhỏ Tại phường

12, 14 quận Gò Vấp; phường 15 quận Tân Bình có cả chục lò sản xuất bún tư nhân, đa phần là lò “chui” vì không có giấy phép kinh doanh

Một cơ sở sản xuất bún nhầy nhụa, nhớp nháp.

Những giỏ đựng bún này vứt lăn lóc ngoài lề đường đất bùn, lầy.

Những tấm nilong được phơi ngay trên mặt ao tù đọng - đồng thời là nơi xả thải của lò bún -

Hóa chất độc hại được cho vào ở giai đoạn trộn.

Tinopal không được dùng trong chế biến thực phẩm Bản thân Tinopal là chất tẩy, nên khi sử dụng trong “công nghệ” làm trắng bún thì khi ăn phải hóa chất này sẽ bị tẩy ruột và làm tổn thương các tế bào nhung mao ở màng ruột, làm bong các lớp tế bào, tạo điều cơ hội cho các mầm bệnh tấn công

Hóa chất tẩy trắng độc hại Tinopal không có trong danh mục phụ gia thực phẩm của Bộ Y tế

nhưng vẫn được dùng để tẩy trắng bún.

Natri benzoat – Cháo dinh dưỡng

Cơ quan quản lý thuốc và thực phẩm Mỹ (FDA), Hội đồng tiêu chuẩn thực phẩm Codex đã khảo sát, đánh giá, chúng ta có thể đưa ra nhận định:

- Chất Sodium benzoate không phải là chất gây ung thư, có độc tính thấp - ít ra là qua thực nghiệm trên súc vật

- Theo tiêu chuẩn hiện hành, vẫn cho sử dụng trong thực phẩm với liều lượng từ 50 mg – 2.000 mg/kg sản phẩm ( Bộ Y tế đã công bố được dùng trên 15 lọai sản phẩm) Xin lưu ý, khuyết điểm của chất này là làm giảm màu sắc và độ ngon sản phẩm

- Chất Sodium benzoate (hoặc Acid benzoic) ngoài dạng điều chế tổng hợp, còn có hiện diện tự nhiên trong thực vật và trái cây; độ phơi nhiễm và liều gây độc rất thấp (So với một số chất bảo quản khác)

Natri benzoat độc ra sao?

Theo quy trình sản xuất natri benzoat, một phế phẩm độc hại là phenol luôn hiện diện trong thành phẩm Do đó natri benzoat sau khi sản xuất cần phải khử phenol trước khi đưa ra thị trường cho kỹ nghệ thực phẩm, nếu không nguy cơ nhiễm độc phenol rất lớn

vì hóa chất này gây ảnh hưởng đến hệ thần kinh, nhất là đối với trẻ em và thai nhi

Giật mình với cháo dinh dưỡng

Vì hám lợi, một số cơ sở sản xuất cháo dinh dưỡng đã thêm vào nhiều hóa chất, bất chấp sức khỏe của trẻ - Ảnh: N.C.T.

Cháo dinh dưỡng nếu có chứa hóa chất sẽ rất có hại cho trẻ - Ảnh: N.C.T.

Trẻ chậm phát triển, học kém

Bác sĩ Trần Văn Ký, phụ trách an toàn vệ sinh thực phẩm phía Nam - Hội Khoa học kỹ thuật an toàn thực phẩm Việt Nam, cho rằng: trong thực phẩm có một số hóa chất, phụ gia được phép sử dụng để giữ hương vị và bảo quản được lâu Tuy nhiên, đã là hóa chất thì cơ sở muốn được sử dụng phải xin phép để Bộ Y tế xác định nguồn gốc, liều lượng bao nhiêu, cho trong sản phẩm nào, thời gian bảo quản bao lâu, vì ngay cả các hóa chất